II SA/Wa 1408/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. W. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę. Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145), po rozpatrzeniu odwołania mł. insp. w st. spocz. P. W. obwinionego o to, że 1) w dniu [...] stycznia 2024 r., na terenie Komendy Powiatowej Policji w Z. popełnił przewinienie dyscyplinarne poprzez naruszenie zasad etyki zawodowej w ten sposób, że pełnił służbę mając [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przez co nie dbał o społeczny wizerunek Policji, jako formacji w której służy i dopuścił się działań, które nie służą budowaniu zaufania do niej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § [...] załącznika do zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta"; 2) w dniu [...] stycznia 2024 r. w Z. jako Komendant Powiatowy Policji w Z., w czasie pełnienia służby, dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej poprzez zaniechanie czynności służbowej w ten sposób, że będąc zobowiązany do nadzorowania przestrzegania przez podległych policjantów i pracowników obowiązujących przepisów i procedur nie zareagował na niewłaściwe zachowanie podwładnego kom. G. L. - Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w Z., polegające na wniesieniu do budynku KPP w Z., wbrew przepisom ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, butelki z nieustalonym napojem alkoholowym, który to napój został następnie obwinionemu przekazany w formie prezentu, przez co swoim postępowaniem przyczynił się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej Policji, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 i 7 ustawy o Policji w zw. z pkt 8.15 Karty opisu stanowiska pracy Komendanta Powiatowego Policji w Z. podpisanej i przyjętej do stosowania w dniu [...] marca 2022 r., utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego z uwagi na niepodleganie mł. insp. P.a W. orzecznictwu dyscyplinarnemu z powodu zwolnienia ze służby Policji z dniem [...] marca 2024 r. KGP w uzasadnieniu wyjaśnił, że Komendant Wojewódzki Policji w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. nr 6 wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko mł. insp. P. W., ówcześnie Komendantowi Powiatowemu Policji w Z.. Następnie Komendant Wojewódzki Policji w W. postanowieniem nr [...] z dnia 1 lutego 2024 r. uzupełnił zarzuty stawiane obwinionemu. Komendant Wojewódzki Policji w W. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]marca 2024 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił wymienionego ze służby w Policji z dniem [...] marca 2024 r. Rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wymieniony wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2024 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu P.a W. ze służby w Policji. Komendant Wojewódzki Policji we W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. umorzył postępowanie dyscyplinarne z uwagi na niepodleganie. P. W. orzecznictwu dyscyplinarnemu z powodu zwolnienia ze służby w Policji. W odwołaniu od tego orzeczenia P. W. stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów materialnych i procesowych, a przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne, na kanwie wybiórczo i arbitralnie zinterpretowanych dowodów, nie zostało zakończone w sposób właściwy merytorycznie. Ponadto wniósł o uniewinnienie go od zarzucanych mu czynów. KGP uzasadniając utrzymanie w mocy orzeczenia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wskazał, że zaistniały przesłanki uniemożliwiające kontynuowanie postępowania dyscyplinarnego, gdyż rozwiązanie stosunku służbowego stanowi przesłankę powodującą brak prawnej możliwości egzekwowania odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnione przewinienie dyscyplinarne. Zgodnie z dyspozycją art. 132 ust. 1 ustawy o Policji za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjant odpowiada dyscyplinarnie. Z uwagi na fakt, iż P. W. z chwilą rozwiązania stosunku służbowego utracił status policjanta, nie może ponosić odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnione przewinienia dyscyplinarne. A zatem brak było podstaw do merytorycznego rozpatrywania odwołania P. W. i odnoszenia się do podnoszonych przez niego kwestii z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania dyscyplinarnego, które skutkowało koniecznością jego umorzenia. Stosownie do art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji, jeżeli obwiniony przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu, postępowanie dyscyplinarne umarza się. P. W., reprezentowany przez radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie orzeczenia KGP z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w całości oraz orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w całości, ewentualnie uchylenie orzeczenia KGP z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w całości. Zarzucił naruszenie art. 135n ust.4 pkt 1 w zw. z art. 135ja ust.1 pkt 5 oraz art. 135n ust.4 pkt 2 ustawy o Policji poprzez utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy w sytuacji, gdy obowiązkiem organu II instancji było stwierdzenie naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w W.: art. 134i ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez bezzasadne wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec oczywistego braku uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego; art.135g ust.1 ustawy o Policji w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez bezzasadną odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych obwinionego zmierzających do ustalenia okoliczności przemawiające na korzyść obwinionego; art. 135h ust.1 ustawy o Policji w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez nieuzasadnione przedłużenie okresu czynności dowodowych ponad przewidziany tym przepisem; art. 134i ust. 5a ustawy o Policji w zw. z § 16 ust.1 Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie ustalenia, czy czyn, którego popełnienie zarzucono obwinionemu, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą; i w konsekwencji uchylenie zaskarżonego orzeczenia organu I instancji i uniewinnienie obwinionego. Pełnomocnik w uzasadnieniu przytoczył przebieg postępowania oraz wyjaśnił, że skarżący uważa zakończenie postępowania dyscyplinarnego bez rozstrzygnięcia merytorycznego za krzywdzące zwłaszcza, iż ogół okoliczności, sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego jasno wskazuje, iż doszło do nadużycia prawa przez organ I instancji polegającego na instrumentalnym wykorzystaniu faktu jego wszczęcia tylko na potrzeby otwarcia prawnej możliwości do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych bez jednoczesnego zamiaru jego merytorycznego zakończenia. Podniósł m.in., że organ I instancji od samego początku miał świadomość, iż zachowanie skarżącego nie wyczerpuje znamion jakiegokolwiek deliktu dyscyplinarnego. Kwestia pełnienia służby pod wpływem alkoholu wskazana została wprost jako naruszenie dyscypliny służbowej w treści art. 132 ust. 3 pkt 10, przy czym warunkiem odpowiedzialności jest by policjant był co najmniej w stanie po użyciu alkoholu czyli zgodnie z treścią art. 46 ust.2 pkt 2 gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg alkoholu w 1 dm3 a więc ponad trzykrotnie więcej niż zarzucono skarżącemu. Oznacza to, że ustawodawca za dopuszczalne uznał pełnienie służby z zawartością alkoholu poniżej tego progu. Tak skonstruowany na siłę delikt trudno uznać za delikt w jakikolwiek sposób zawiniony przez skarżącego, czego wymaga art. 132a ustawy o Policji. Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Pełnomocnik wyjaśnił, że stosownie do art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne podlega umorzeniu w przypadku zwolnienia policjanta ze służby. Zwolnienie ze służby ma bowiem taki skutek, że osoba obwiniona przestaje podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a.). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu. Postępowanie dyscyplinarne dotyczące policjantów zostało uregulowane w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 145). Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Podstawę prawną umorzenia postępowania dyscyplinarnego w niniejszej sprawie stanowi art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie dyscyplinarne umarza się, jeżeli obwiniony przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu. W związku z tym, że przepisy rozdziału 10 ustawy o Policji odnoszą odpowiedzialność dyscyplinarną wyłącznie do policjantów pozostających w służbie, za prawidłowe uznać należało umorzenie przez KWP we W. orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. postępowania dyscyplinarnego wobec P. W.. Na gruncie przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, przyjąć należy, że obwiniony przestaje podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu z chwilą zwolnienia ze służby w Policji. W sprawie niniejszej nie ma wątpliwości, że Komendant Wojewódzki Policji w W. zwolnił P. W. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2024 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a rozkazowi personalnemu o zwolnieniu ze służby nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji podlegał zatem wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji. W świetle powyższego, nie ma wątpliwości, że z dniem zwolnienia ze służby w Policji wskazanym w rozkazie personalnym z dnia [...] marca 2024 r., tj. z dniem [...] marca 2024 r. skarżący przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu. Jak wskazano już wyżej, odpowiedzialność dyscyplinarna dotyczy wyłącznie policjantów (funkcjonariuszy pozostających w służbie). Wskazany rozdział 10 ustawy o Policji reguluje odpowiedzialność karną i dyscyplinarną wyłącznie policjantów pozostających w służbie. Ustawodawca nie tylko posłużył się dla określenia osoby podlegającej odpowiedzialności pojęciem "policjant", ale i formułując katalog kar wskazuje, że mogą one być wymierzone wyłącznie osobie pozostającej w stosunku służbowym. Wskutek zwolnienia policjanta ze służby ustaje władza dyscyplinarna nad nim ze strony prowadzącego postępowanie dyscyplinarne (v. wyrok NSA z 10 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2678/14). Przepis art. 135ja ustawy o Policji został wprowadzony do ustawy o Policji na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1610) i obowiązuje od dnia [...] października 2020 r. Jednakże, także wcześniej, przed wejściem w życie przepisu wprost obligującego do umorzenia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na to, że obwiniony przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie prezentowane było stanowisko, zgodnie z którym zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji powoduje, że dotychczasowe postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia obligatoryjne umorzenie postępowania dyscyplinarnego (v. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 734/04, z dnia 30 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Wa 1417/08, WSA w Krakowie z dnia 17 grudnia 2013r. sygn. akt III SA/Kr 327/13 orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że zaskarżone orzeczenie KGP i orzeczenie KWP w W. o umorzeniu postepowania dyscyplinarnego nie naruszają prawa. Sąd administracyjny dokonuje oceny zaskarżonego orzeczenia według stanu prawnego i faktycznego na dzień jego wydania. Na dzień wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego skarżący nie podlegał orzecznictwu dyscyplinarnemu. Okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1260/24 uchylił rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] marca 2024 r. nr [...]o zwolnieniu skarżącego ze służby nie wpływa na wynik niniejszej sprawy. Dodatkowo podnieść należy, iż w związku z tym, że umorzenie postępowania dyscyplinarnego ma charakter formalny, a zatem nie wiąże się z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, brak było podstaw do merytorycznego odniesienia się do zarzutów skargi dotyczących samego wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, czy prawidłowości jego prowadzenia. Zaskarżone orzeczenie wydane w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego nie rozstrzyga merytorycznie w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego. W związku z tym, że nie istniała możliwość skutecznego merytorycznego zakończenia postępowania dyscyplinarnego na dzień wydania orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2024 r., nie było możliwe dokonanie oceny, czy skarżący popełnił czy nie zarzucane mu czyny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.