II SA/Wa 1424/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw.), Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2008 r. sprawy ze skargi Instytutu O. w W. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu Inspektora Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] maja 2007 r. Nr rej. [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości II SA/Wa 1424/07 Uzasadnienie Okręgowy Inspektor Pracy w W. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy pkt [...] nakazu inspektora pracy z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], na mocy którego zobowiązano Instytut O. do wypłaty B. M. należności pieniężnych tytułem wynagrodzenia za miesiąc [...] w kwocie [...] brutto oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji powołując się na protokół z kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] do [...] w Instytucie O. organ stwierdził, że na rzecz B. M. pracodawca naliczył, ale nie wypłacił należnego mu za miesiąc [...] wynagrodzenia, ryczałtu, a także ekwiwalentu pieniężnego za [...] dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Zdaniem organu ustalenia zawarte w protokole kontroli obligowały inspektora pracy do wydania nakazu w sprawie wypłaty niewypłaconych świadczeń ze stosunku pracy. Okręgowy Inspektor Pracy w W. wyjaśnił również, że decyzjom zawartym w nakazie należało nadać rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem świadczenia ze stosunku pracy stanowią źródło utrzymania pracownika. Organ stwierdził, iż fakt wystąpienia przez B.M. z powództwem do Sądu Rejonowego w W. (sygn. akt [...]) przeciwko pracodawcy o zasądzenie kwot będących przedmiotem decyzji organów I i II instancji, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie i nie stanowiło podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Powyższa decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w W. stała się przedmiotem skargi Instytutu O. w W. do tutejszego Sądu. Strona skarżąca zarzuciła nie rozpoznanie przez organ wniosku o wyłączenie inspektora pracy. Podniosła, że protokół z przeprowadzonej kontroli został sporządzony w taki sposób, że pozbawiał Instytut możliwości odniesienia się do zawartych w nim zarzutów. Podniosła też, że przed sądem powszechnym toczy się równolegle w tym samym przedmiocie spór między pracodawcą a byłym pracownikiem i wydana decyzja narusza kompetencje tegoż Sądu. Wskazała, że Instytut w tej sprawie wniósł powództwo wzajemne i wysokość jego roszczenia przewyższa dochodzone przez pracownika należności. W odniesieniu do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności skarżąca podniosła, że były pracownik B. M. zarządza grupą doradczo-finansową i praca w instytucie nie stanowiła jego źródła utrzymania. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w W. wniósł o jej oddalenie powołując się na wcześniejsze ustalenia faktyczne i prawne. Podkreślił, iż jego stanowisko dotyczące braku przeszkód w wydaniu nakazu zapłaty pracownikowi należności, przy jednoczesnej zawisłości sporu w tym przedmiocie przed sądem powszechnym znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2005 r. sygn. II SA/Wa 2204/04. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Sporne jest czy dopuszczalnym było wydanie przez Okręgowego Inspektora Pracy w W. orzeczenia w sytuacji, gdy w zakresie wzajemnych roszczeń pomiędzy pracodawcą a pracownikiem równolegle toczy się spór przed sądem powszechnym. Istotą nakazu wypłaty wynagrodzenia jest skłonienie pracodawcy do wypełnienia ciążącego na nim obowiązku względem pracownika, wówczas gdy obowiązek ten jest wymagalny. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie wobec faktu, iż przed sądem powszechnym toczy się między stronami spór ze stosunku pracy, inspektor pracy nie mógł nałożyć obowiązku wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia. Obowiązek ten nie ma bowiem charakteru wymagalnego, a to z uwagi na toczący się przed sądem powszechnym spór, którego przedmiotem jest to, czy pracodawca co do zasady jest zobowiązany do wypłaty świadczeń na rzecz pracownika i w jakiej wysokości. Sporne jest zatem czy roszczenie główne (pracownicze) jest w ogóle wymagalne. W ocenie Sądu Inspektor Pracy nie miał podstaw do rozstrzygania w przedmiocie spornych roszczeń. Nie miał prawa wkraczać w kompetencje zastrzeżone dla sądu powszechnego. Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks Pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) spory o wynagrodzenie i należności związane ze stosunkiem pracy rozstrzygają sądy powszechne. Powyższy przepis nie stoi w sprzeczności z art. 184 § 1 Kodeksu pracy, który stanowi, iż nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy. Powyższa zasada znajduje potwierdzenie w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), zgodnie z którym tworzy się Państwową Inspekcję Pracy jako organ powołany do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Analizując dopuszczalność wydania nakazu, organy winny rozróżniać dwie sytuacje faktyczne: pierwszą, gdy obowiązek pracodawcy wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy na rzecz pracownika ma charakter wymagalny, oraz drugą, gdy mamy do czynienia ze sporem w tym zakresie. O ile w pierwszym wypadku wydanie takiego nakazu przez Inspektora Pracy należy ocenić jako dopuszczalne z punktu widzenia zasad egzekwowania praw pracowniczych, o tyle w drugiej z sytuacji ewentualne wydanie nakazu jest niczym innym, jak pozbawionym podstawy prawnej wkraczaniem administracji publicznej w kompetencje zastrzeżone przez ustawodawcę na rzecz sądów powszechnych - sądów pracy. Prezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. I OSK 1400/05). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że przed Sądem Rejonowym w W. toczy się postępowanie z powództwa B. M. przeciwko Instytutowi O. Przedmiotem tego postępowania są roszczenia tożsame z tymi, które były przedmiotem zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta była podnoszona przez stronę skarżącą zarówno w zażaleniu jak i w skardze do tutejszego sądu administracyjnego. Reasumując Sąd uznał, iż Okręgowy Inspektor Pracy w W. wydając zaskarżoną decyzję i utrzymując w mocy nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] maja 2007 r. bezpodstawnie wkroczył w zakres kompetencji zastrzeżony dla sądu powszechnego. Odnosząc się natomiast do argumentu organu zawartego w odpowiedzi na skargę, że dopiero podlegające wykonaniu orzeczenie sądu pracy w sprawie roszczeń pracownika (lub pracodawcy) ma istotny wpływ na rozstrzygnięcia wydane przez organy Państwowej Inspekcji Pracy, co zdaniem organu wynika m.in. z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2005 r. sygn. II SA/Wa 2204/04, wskazać należy, iż przywoływane orzeczenie dotyczy innego stanu faktycznego, nadto nie wiąże sądu. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.