II SA/Wa 1435/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-14

Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Anna Mierzejewska, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu komunalnego została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w kontekście zmiany przepisów regulujących zasady wynajmowania lokali oraz odpowiedzialności za zadłużenie czynszowe?
Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego, nie ustalił jednoznacznie, czy skarżący spełnia kryteria do umieszczenia na liście oczekujących, a także nieprawidłowo zastosował przepisy uchwały Rady Miasta w zmienionym brzmieniu, nie umożliwiając skarżącemu dostosowania się do nowych regulacji i nie wyjaśniając kwestii jego odpowiedzialności za zadłużenie czynszowe.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu komunalnego. Zarząd Dzielnicy odmówił jego zakwalifikowania, powołując się na brak wykazania adresu zamieszkania i aktualnych warunków mieszkaniowych, a także na zadłużenie czynszowe w lokalu, z którego skarżący się wyprowadził. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, argumentując, że jako osoba bezdomna powinien zostać umieszczony na liście, a także że przysługuje mu pierwszeństwo zawarcia umowy najmu ze względu na stan zdrowia syna. Organ podtrzymał swoje stanowisko. Skarżący zaskarżył uchwałę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego M. W. kwotę 557 (słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie niezakwalifikowania i nieumieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego M. W. kwotę 557 (słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] października 2010 r. M. W. (dalej jako skarżący) wystąpił z wnioskiem o zakwalifikowanie go i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu komunalnego, przedstawiając w nim swoją sytuację finansową i rodzinną oraz dołączając m.in. zaświadczenie o zameldowaniu, o zarobkach, dokumentację choroby dziecka. Jako osoby ubiegające się wraz z nim o wynajem lokalu wskazał R. K. - matkę jego dziecka i syna O. W. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uchwałą nr [...] Zarząd Dzielnicy [...]z [...] marca 2013 r., na podstawie § 24 ust. 1, § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] W. z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. (dziennik Urzędowy Województwa M. Nr [....] z [...] sierpnia 2009 r., poz. [...] z późn. zm.), rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu M. W. W uzasadnieniu uchwały organ przywołał treść § 22 ust. 5 ww. uchwały i podał, że na podstawie zebranych dokumentów ustalono, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem zameldowania na pobyt stały przy ul. [...]. Na koncie lokalu występuje zadłużenie w opłatach czynszowych. Wskazał także, iż skarżący, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, zamieszkuje w miejscach swojego zatrudnienia, pracuje w firmie budowlanej, nocuje także u swoich znajomych w różnych dzielnicach [...] oraz poza jej granicami. Uwzględniając powyższe organ uznał, iż skarżący nie wykazał adresu zamieszkania oraz aktualnych warunków mieszkaniowych. Nadto organ zważył, że nie została potwierdzona informacja, aby R. K. i jej syn zamieszkiwali w lokalu nr [...] przy ul. [...], na którego koncie występowało zadłużenie czynszowe. Pismem z [...] kwietnia 2013 r., do którego załączono przedmiotową uchwałę, skarżący został poinformowany o jej podjęciu. Pismem z [...] maja 2013 r. skarżący skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z [...] marca 2013 r. i, w konsekwencji, umieszczenie go na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta [...], wraz z przyznaniem mu pierwszeństwa zawarcia umowy najmu. Uzasadniając powyższe wezwanie skarżący zauważył, że organ w istocie ustalił, że nie posiada on miejsca zamieszkania, a w tak ustalonym stanie faktycznym musi znaleźć zastosowanie norma prawna wynikająca z § 4 ust. 1 uchwały Rady [...] W. Jako osoba bezdomna, w rozumieniu tej uchwały powinien zostać umieszczony na liście osób oczekujących na najem lokalu. Nadto skarżący, zwracając uwagę na stan zdrowia syna, wskazał, że w myśl § 7 ust. 8 lit. b ww. uchwały przysługuje mu pierwszeństwo zawarcia umowy najmu. Zauważył również, że § 22 ww. uchwały Rady [...] W. został zmieniony, a w związku ze złożeniem wniosku w 2010 r. zastosowanie w sprawie powinny mieć przepisy w wersji wówczas obowiązującej. Na ich podstawie nie sposób odmówić zasadności jego wnioskowi. Z ostrożności skarżący zauważył, że nawet zastosowanie przepisów zmienionych nie uprawnia do nieumieszczenia go na liście oczekujących na najem lokalu. Odpowiedzialność za zadłużenie lokalu przy ul. [...] ponoszą bowiem jego rodzice, którzy tam zamieszkują, a nie on sam. Odpowiadając na powyższe wezwanie Burmistrz Dzielnicy [...], pismem z [...] maja 2013 r., wskazał, że do naruszenia prawa nie doszło. Organ podał, że w lokalu, z którego wyprowadził się skarżący, nie występowało zagęszczenie. Odwołując się do treści art. 6881 ust. 1 K.c., przyjął, że za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie z najemcą stale zamieszkujące w lokalu osoby pełnoletnie. Jednocześnie zauważył, że skarżący w ww. lokalu nie mieszka od [...] czerwca 2007 r., a faktyczne miejsce zamieszkania i warunki mieszkaniowe nie są znane. Nie udało się również ustalić faktycznego miejsca zamieszkania R. K. Organ podkreślił przy tym, że obowiązek udokumentowania warunków w jakich zamieszkuje wnioskodawca i osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkania spoczywa na wnioskodawcy, a także przywołał negatywną opinię komisji mieszkaniowej. W skardze na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z [...] marca 2013 r., która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił: 1. naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik postępowania, poprzez: a. niewłaściwe zastosowanie § 22 ust. 2 pkt 1 oraz § 22 ust. 5 Uchwały Nr [....] Rady [...] W. z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. w związku z art. 8 K.p.a.; b. niezastosowanie art. 7 i 8 w związku z art. 77 K.p.a. oraz niezastosowanie art. 107 § 3 K.p.a.; c. niewłaściwe zastosowanie art. 80 K.p.a.; 2. naruszenie prawa materialnego, poprzez: a. niezastosowanie § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b w związku z § 4 pkt 2 uchwały Rady [...] W.; b. niezastosowanie § 7 ust. 1 pkt 8 lit. b uchwały Rady [...] W.; c. niezastosowanie § 4 pkt 1 uchwały Rady [...] W. Na tej podstawie wniósł o: 1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości; 2. ewentualnie, gdyby Sąd orzekał w niniejszej sprawie po upływie terminu określonego w art. 94 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95 z póżn. zm., dalej jako u.s.g.), stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 3. stwierdzenie, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; 4. przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania; 5. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu, kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wyczerpał drogę przewidzianą w art. 101 ust. 1 u.s.g., a jego interes prawny wynika z § 4 pkt 1 i 2 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b w zw. z § 24 ust. 1 uchwały Rady [...] W. Zwrócił uwagę na znaczącą zmianę § 22 ww. uchwały, wyrażając przekonanie, że w sprawie nowe brzmienie tego przepisu nie powinno mieć zastosowania. Organ prowadząc postępowanie, po okresie długiej bezczynności, nie poinformował skarżącego o przebiegu postępowania, uniemożliwiając mu dostosowanie stanowiska czy przedłożenia dowodów do zmienionych przepisów, w sytuacji gdy po zmianach zakres żądanych przepisów uległ rozszerzeniu. W dalszej kolejności skarżący, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, podkreślił, że organ nie wykazał istnienia jakiegokolwiek ważnego interesu publicznego, który uprawniałby go do zastosowania nowych przepisów, ani nie zastosował procedur, które umożliwiłyby skarżącemu dostosowanie się do zaistniałej sytuacji. Zdaniem skarżącego nie odmówił on złożenia jakichkolwiek dokumentów czy też oświadczeń. Nie jest też odpowiedzialny za zadłużenie lokalu nr [...] przy ul. [...], gdyż z lokalu tego wyprowadził się. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie organ nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego. Nigdy nie wezwał skarżącego do wyjaśnienia okoliczności, które w sprawie budziły wątpliwości, a związane były z nieposiadaniem miejsca zamieszkania. Nadto organ nie odniósł się do choroby syna skarżącego. Końcowo skarżący, odwołując się do definicji osoby bezdomnej, wynikającej z ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, podał, że w sprawie należało przyjąć, że jest osobą bezdomną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Dokonując oceny zasadności skargi M. W. Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, że uchwała zarządu dzielnicy [...] odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądowej na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w procedurze regulującej tryb podejmowania uchwał przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, służące załatwianiu indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnych, nie mają zastosowania (por. wyroki NSA z 31 stycznia 2013 r., I OSK 2138/12 i z 19 stycznia 2010 r., I OSK 997/09, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Uwzględnienie tego stanowiska prowadzi do wniosku, że sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego są nieuprawnione. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czy interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wobec takiego brzmienia powołanego przepisu zawsze badanie przez sąd zasadności skargi pod względem merytorycznym, musi być poprzedzone kontrolą spełnienia przesłanek warunkujących skuteczne wniesienie skargi, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Na tym etapie sąd bada, czy skarżący wykazał naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia, jakie nastąpiło na skutek podjęcia zaskarżonego aktu oraz czy zachowany został tryb poprzedzający wniesienie skargi do sądu. Analizując rozpoznawaną sprawę, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi, gdyż wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa oraz posiada legitymację do skarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o których mowa w ww. przepisie jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny), albo też norma prawna jednostkowa i konkretna (decyzja stosowania prawa). W skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., II GSK 255/07 publ. https:// cbois.nsa.gov.pl). W piśmiennictwie prawniczym wyrażony jest pogląd, że podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego), zaś podstawą jej wzruszenia - niezgodność z prawem (M. Bogusz, Podstawy zaskarżenia i wzruszania uchwały organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym, PiP 1994, z. 12, s. 64 i nast.). Uchwała Nr [...] Rady miasta [...] W. z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. jako akt prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i może być zaliczana także do prawa administracyjnego publicznego (por. uchwała NSA z 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Interes prawny skarżącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały może być wyprowadzony z powyższej uchwały jako akt prawa miejscowego. Normą prawną, z której można wyprowadzić interes prawny skarżącego jest § 4 Uchwały Rady miasta [...] W. z [...] lipca 2009 r., zgodnie z którym lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1. które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2. w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego, w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały, stosownie do którego postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób, pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Okoliczności faktyczne podnoszone przez skarżącego w przedmiotowej sprawie wskazują, że zaskarżona uchwała, odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu, narusza jego interes prawny. Skarżący wywodzi bowiem, że spełnia warunki przewidziane powyższymi przepisami. Interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu spornej uchwały nie kwestionuje również organ. Przywołany powyżej przepis § 4 uchwały Rady [....] W. ustanawia kryteria, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy [...]. W kolejnych przepisach rozdziału 2 "Wynajem lokali na czas nieokreślony osobom pozostającym w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych" ustalono w jakich przypadkach nie stosuje się warunków określonych w § 4 uchwały i odmawia się nią wynajęcia lokalu - § 6 uchwały. Między innymi postanowienia § 4 pkt 1 nie mają zastosowania w sytuacji określonej w przywołanym powyżej § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, przy braku wskazania powyższych przepisów w jej podstawie prawnej, trudno wywnioskować, które - zdaniem organu - kryteria spełnia skarżący. Stwierdzenie, że nieznane są aktualne warunki mieszkaniowe skarżącego zdaje wskazywać, że w opinii organu nie jest możliwa ocena czy skarżący pozostaje w trudnych warunkach mieszkaniowych. Organ nie wypowiedział się natomiast czy możliwe jest uznanie skarżącego za osobę bezdomną, jak również nie zbadał czy w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy, a odnoszących się do choroby syna skarżącego, postanowienia § 4 pkt 1 będą miały w ogóle zastosowanie. Podkreślenia wymaga, że prawodawca nie ustala innych, poza powołanymi, przesłanek warunkujących najem lokalu z zasobu gminnego, jak też nie odsyła do stosowania innych przepisów, posiłkowania się innymi kryteriami kwalifikacyjnymi poza ściśle określonymi w § 4 ww. uchwały (por. wyrok WSA w Warszawie, II SA/Wa 85/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Skoro w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały organ odwołał się jedynie do § 22 ust. 5 w zw. z § 22 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady [...] W., które to przepisy zawarte są w rozdziale "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali i sposób poddania tych spraw kontroli społecznej", to wskazywać by to powinno, że organ ocenił, iż skarżący, kryteria wynikające z § 4, ewentualnie z § 4 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit b uchwały, spełnia. Trudność w jednoznacznym odczytaniu stanowiska organu wynika, na co Sąd zwrócił uwagę wcześniej, z uzasadnienia uchwały, w którym organ odwołuje się do niewykazania przez skarżącego adresu zamieszkania oraz aktualnych warunków mieszkaniowych. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego kwestia ta powinna zostać w sposób nie budzący wątpliwości rozstrzygnięta. Organ obowiązany jest wyraźnie wskazać, posługując się kryteriami określonymi w § 4 uchwały Rady [...] W., czy skarżący (samodzielnie lub z osobami ubiegającymi się o najem lokalu) spełnia przesłanki określone w tym przepisie. Jako nieuzasadniony należy ocenić zarzut naruszenia § 7 ust. 1 pkt 8 lit. b uchwały Rady [...] W. poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadkach określonych w § 4 i § 5 pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu przysługuje osobom, które pozostają, w związku z warunkami mieszkaniowymi, w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej, w szczególności ze względu na ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Cytowany przepis nie mógł mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, albowiem odnosi się on do kolejnego etapu związanego z ubieganiem się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...]. Aby można było rozpatrywać czy skarżącemu przysługuje pierwszeństwo w zawarciu umowy najmu w pierwszej kolejności musi on zostać umieszczony na liście osób oczekujących na najem lokalu. Sokoro skarżący na tej liście nie znajduje się, nie można ubiegać się o to, aby z nim w pierwszej kolejności umowa najmu została zawarta. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na wskazaną w skarżonej uchwale podstawę prawną, istotną jest kwestia z jakiej daty przepis § 22 uchwały Rady [...] W. powinien mieć zastosowanie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że brzmienie tego przepisu w okresie od daty złożenia wniosku ([...] października 2010 r.) do daty podjęcia zaskarżonej uchwały ([...] marca 2013 r.) uległo dość znacznej zmianie. W 2010 r. § 22 ww. uchwały w zakresie mającym zastosowanie w sprawie miał następujące brzmienie: "1. Wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce zamieszkania, natomiast w przypadku osób ułomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. 2. Przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1, bierze się pod uwagę warunki mieszkaniowe w poprzednim miejscu zamieszkania wnioskodawcy oraz innych osób zgłoszonych przez niego do wspólnego zamieszkiwania. (...) 5. Odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, może stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku". Natomiast w 2013 r. powyższy przepis w określonym zakresie stanowił: "1. Wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zmianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40 a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentację potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania. 2. Przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie: 1) dotychczasowy sposób korzystania przesz wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy; 2) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela; 3) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1; 4) rozporządzenie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo 5) w przypadku osób ubiegających się o najem na podstawie § 4,. § 12 i § 31: a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania; b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. (...) 5. Odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku". Zmiana cytowanego przepisu została dokonana bez uchwalenia przepisów intertemporalnych. W sytuacji, gdy prawodawca wyraźnie nie rozstrzyga problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania nowego aktu prawnego, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej czy drugiej zasadny. Przyjęte przez prawodawcę ustalenia w zakresie przepisów intertemporalnych, czy też przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne w przypadku braku regulacji w akcie prawnym, nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych. Istnieje potrzeba oceny retrospektywnego działania z punktu widzenia uwzględnienia konstytucyjnych zasad państwa prawnego. Tylko taka wykładnia omawianych przepisów będzie respektowała zasadę ogólną zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że za bezpośrednim działaniem ustawy powinien przemawiać ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki (por. orzeczenia TK z 2 marca 1993 r., K 9/92, OTK 1993, cz. I, s. 69 i nast., z 19 października 1993 r., K 14/92, OTK 1993, cz. II, s. 328 i nast.). Podkreśla się ponadto, że zasada retrospekcji może działać jedynie w wypadku zastosowania procedur umożliwiających zainteresowanym dostosowanie się do zaistniałej sytuacji (orzeczenie TK z 15 września 1998 r., K 10/98, OTK ZU 1998, z. 5, poz. 64). W przedmiotowej sprawie organ nie przeprowadził analizy, czy w zaistniałej sytuacji występuje ważny interes publiczny, który przemawia za stosowaniem przepisów uchwały Rady [...] W. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia skarżonej uchwały. Decydując się na zastosowanie przepisów w nowym brzmieniu nie powiadomił o tym skarżącego i nie umożliwił mu przedłożenia dokumentów, czy przedstawienia faktów istotnych z punktu widzenia nowych regulacji prawnych. W świetle § 22 ust. 5 ww. uchwały w brzmieniu z 2010 r. podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku mogła stanowić odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1. Natomiast w 2013 r. dodatkowo podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku mogła stanowić odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2. Skarżący nie odmówił złożenia oświadczeń bądź dokumentów, gdyż do ich złożenia nie był wzywany. Organ jako podstawę odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego wskazał na dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywania się z obowiązków najemcy. W tym zakresie podał, że na koncie lokalu, w którym skarżący jest zameldowany, występuje zadłużenie w opłatach czynszowych. Takie zadłużenie występowało też na koncie lokalu, który jako miejsce zamieszkania wskazała R. K. Skarżący nie został wezwany do wyjaśnienia powyższej kwestii, zaś organ powołując się na zaległości czynszowe nie zbadał (czy skarżący odpowiada za zadłużenie czynszowe w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Zgodnie z art. 6881 K.c. za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie razem z najemcą stale zamieszkujące z nim osoby pełnoletnie. Skarżący wyprowadzając się z powyższego lokalu, co nastąpiło - jak podaje organ – [...] czerwca 2007 r., miał 19 lat. Istotnym jest zatem ustalenie w jakim okresie powstały zaległości czynszowe i czy skarżący swoim działaniem (czy raczej zaniechaniem) przyczynił się do ich powstania. W zaskarżonej uchwale brak jest tak ustaleń, jak i rozważań w powyższym zakresie. W odniesieniu do R. K. skarżący w toku postępowania podnosił, że zaległości czynszowe za lokal nr [...] przy ul. [...] powstały, gdy R. K. była niepełnoletnia. Również ta okoliczność nie została wyjaśniona. Organ nie wyjaśnił przy tym dlaczego powołuje się na powyższą okoliczność, skoro przepis stanowiący podstawę prawną skarżonej uchwały, odnosi się jedynie do wnioskodawcy. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien rozważyć, uwzględniając okoliczności sprawy niniejszej i poczynione wcześniej uwagi, przepisy uchwały Rady [....] W. w jakiej wersji winny mieć zastosowanie w sprawie. Decydując się na uwzględnienie przepisów obecnie obowiązujących, organ powinien wezwać skarżącego do przedłożenia stosownych dokumentów i oświadczeń pozwalających na uzyskanie wszystkich informacji potrzebnych do dokonania analizy, o której mowa w § 22 ust. 2 ww. uchwały, także przy uwzględnieniu poczynionych wcześniej uwag. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na zasadzie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności aktu zostało podjęte w oparciu o art. 152 P.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło