II SA/Wa 1439/12
WyrokWSA w Warszawie2013-06-18
Skład orzekający: Danuta Kania, Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji dyscyplinarnej, które zostało wydane bez prawidłowego zawiadomienia obwinionego o terminie rozprawy, narusza prawo do obrony i powinno zostać uchylone?Ratio decidendi
Niewłaściwe zawiadomienie obwinionego o terminie rozprawy dyscyplinarnej, skutkujące jego nieobecnością i brakiem możliwości skorzystania z uprawnień procesowych, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony. Takie uchybienie, uznawane za bezwzględną przyczynę odwoławczą na gruncie przepisów Kodeksu postępowania karnego stosowanych odpowiednio w postępowaniu dyscyplinarnym, obliguje sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, bez badania wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, która uchyliła orzeczenie Komisji I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Komisja I instancji uznała T. S. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na wykonywaniu obowiązków służbowych w stanie nietrzeźwości. Skarżący zarzucił, że orzeczenie Komisji II instancji nie odniosło się do istoty sprawy, a także podniósł wątpliwości co do niezawisłości Komisji I instancji. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia lub umorzenie postępowania z powodu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych na rzecz adwokata M. M. kwotę 240 zł plus VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. S. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Orzeczeniem z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...] Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, po rozpoznaniu odwołania [...] T. S. od orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] lutego 2012 r. sygn. akt [...], uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości i przekazała sprawę Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O. do ponownego rozpoznania.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Rzecznik Dyscyplinarny przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O. zażądał wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko [...] T. S., któremu zarzucił, że w dniu [...] czerwca 2011 r., podczas zawodów OSP wykonywał obowiązki służbowe w stanie po spożyciu alkoholu, tj. o naruszenie przepisów art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.), dalej powoływanej jako: "ustawa o PSP". Jednocześnie Rzecznik Dyscyplinarny zaproponował karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, zgodnie z treścią art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP.
Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt [...] Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O., działając na podstawie art. 115 ust. 1, art. 122 ust. 1 i 124b ust. 1 ustawy o PSP, uniewinniła T. S. od zarzucanego mu czynu.
W uzasadnieniu Komisja wskazała, że w dniu [...] czerwca 2011 r. T. S. brał udział w Eliminacjach [...] Zawodów Sportowo-Pożarniczych OSP, które odbyły się na Stadionie Miejskim przy ul. [...] w I. Rozkazem Komendanta Powiatowego PSP w I. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] T. S. został wyznaczony do komisji sędziowskiej zawodów. Podczas zawodów realizował zadania służbowe polegające na sędziowaniu poszczególnych konkurencji. Zadania te były realizowane do zakończenia zawodów. Zawody zakończyły się ok. godz. 13.00, tj. po przeprowadzeniu uroczystej zbiórki, wręczeniu nagród zwycięzcom i oficjalnym zamknięciu zawodów. Wykonywanie obowiązków służbowych przez obwinionego zakończyło się z chwilą oficjalnego zakończenia zawodów.
Obwiniony nie przyznał się do winy twierdząc, że nie popełnił zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, że podczas ww. zawodów, tj. od chwili ich rozpoczęcia do oficjalnego zamknięcia, nie pił alkoholu, ani nie był w stanie po spożyciu alkoholu. Natomiast bezpośrednio po zakończeniu zawodów, tj. po zakończeniu wykonywania obowiązków służbowych, obwiniony faktycznie wypił w pobliskim namiocie jedno piwo, co potwierdził świadek M. M.
Zeznania [...] M. J. - Komendanta Powiatowego PSP w I. wskazują, że miał on jedynie podejrzenia co do tego, że obwiniony mógł być pod wpływem alkoholu już podczas zbiórki sędziów zarządzonej w trakcie zawodów. Jednak z wyjaśnień M. J. wprost wynika, że najpierw zawody zostały zakończone, a dopiero po tym zarządził on zbiórkę komisji sędziowskiej, na którą stawił się obwiniony. Bezpośrednio po ww. zbiórce obwiniony przebywał cały czas z przybyłym na miejsce patrolem Policji aż do czasu przeprowadzania oznaczenia poziomu alkoholu w wydychanym powietrzu w siedzibie Komendy Powiatowej Policji w I. (uzyskano wskazanie zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu 0,41 mg/l). Oznaczenia dokonano o godz. 14.42.
Dalej Komisja wskazała, iż Powiatowa Policji w I. podjęła czynności służbowe wskazując na popełnienie przez T. S. wykroczenia wskazanego w art. 70 § 2 K.w. i skierowała wniosek o ukaranie do właściwego sądu. W zgromadzonym materiale brak jest jednak informacji o wynikach postępowania sądowego.
Zdaniem Komisji, na rozprawie dyscyplinarnej nie przedstawiono żadnych dowodów, które potwierdziłyby fakt popełnienia przez T. S. ww. wykroczenia. Na podstawie ww. oznaczenia nie można stwierdzić, że T. S. spożywał alkohol lub był w stanie po spożyciu alkoholu w czasie wykonywania obowiązków służbowych, tj. do godz. 13.00, czyli do momentu oficjalnego zakończenia zawodów.
Od powyższego orzeczenia Rzecznik Dyscyplinarny złożył odwołanie wnosząc o zmianę orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej I instancji, któremu zarzucił: (1) uznanie momentu oficjalnego zakończenia zawodów za zakończenie wykonywania obowiązków służbowych przez T. S., (2) uznanie, że obwiniony spożywał alkohol po oficjalnym zakończeniu zawodów, (3) zaniechanie uwzględnienia faktu skierowania wniosku o ukaranie T. S. do Sądu Rejonowego w I. oraz wydania w tej sprawie wyroku nakazowego.
Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2011 r. sygn. akt [...] Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości i przekazała sprawę Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O. do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu stwierdziła naruszenie przez Komisję I instancji przepisów postępowania, które miały wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 174 i art. 410 K.p.k. w związku z art. 124n ustawy o PSP, poprzez zastąpienie zeznań świadków pismami w postaci notatek sporządzonych przez osobę nieuprawnioną oraz zaniechanie przesłuchania świadków w celu ustalenia całokształtu okoliczności sprawy.
Nadto Komisja II Instancji stwierdziła naruszenie art. 418 K.p.k. poprzez brak podpisów składu orzekającego pod sentencją orzeczenia Komisji I instancji.
Wskazała, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Komisja I instancji winna zaznajomić się z aktami postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w I. Wydział [...], sygn. akt [...], precyzyjnie ustalić chronologię zdarzeń -przede wszystkim godzinę zakończenia zawodów oraz czas przybycia Policji na stadion, a także przeprowadzić wszystkie wskazane dowody.
Orzeczeniem z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...] Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O. uznała T. S., obwinionego o to, że w dniu [...] czerwca 2011 r. podczas zawodów OSP wykonywał obowiązki służbowe w stanie nietrzeźwości, tj. o naruszenie art. 115 ust. 1 i 2 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy o PSP, za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 117 ust. 1 pkt 2 wymierzyła mu karę dyscyplinarną nagany.
W uzasadnieniu wskazano, iż Komisja I instancji uznała za udowodniony fakt wykonywania obowiązków służbowych przez obwinionego w dniu [...] czerwca 2011 r. w stanie nietrzeźwości. Za zasadniczy dowód w sprawie przyjęto wynik kontroli przeprowadzonej tego dnia na komisariacie Policji po zakończeniu zawodów wskazujący u obwinionego o godz. 14.42 - 0,41 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu (protokół o nr rejestr. [...] KPP w I.), z którego wynika, że obwiniony od momentu oficjalnego zakończenia zawodów (zarządzenia zbiórki końcowej - asysta policjantów) i w momencie badania był pod wpływem alkoholu.
Komisja powołała również wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w I. Wydział [...] z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt [...], którym uznano obwinionego T. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wykonywania obowiązków służbowych w stanie nietrzeźwości, zakwalifikowanego jako wykroczenie z art. 70 § 2 K.w. i za to na mocy art. 70 § 2 w związku z art. 24 § 1 i 3 K.w. wymierzono mu karę grzywny. Wskazała, iż obwiniony poddając się dobrowolnie karze przyznał się do popełnienia zarzucanego mu wykroczenia.
Nadto Komisja wskazała, iż obwiniony pełniąc obowiązki służbowe w stanie nietrzeźwości w sposób rażący złamał złożone ślubowanie (art. 30 ust. 1 ustawy o PSP), w którym zobowiązał się m.in. do przestrzegania prawa, strzeżenia godności, honoru i dobrego imienia służby.
Bez wpływu na powyższe ustalenia pozostają, zdaniem Komisji, wyjaśnienia obwinionego złożone do protokołu przesłuchania, że alkohol pił tego dnia dopiero po zakończeniu zawodów, czyli po zakończeniu wykonywania obowiązków służbowych oraz to, że przyznał się do winy przed Sądem, aby nie narażać na negatywną ocenę opinii publicznej dobrego imienia służby.
Orzekając o winie obwinionego Komisja I instancji uwzględniła również przepis art. 121 ust. 5 ustawy o PSP, który stanowi, iż członkowie komisji dyscyplinarnych są niezawiśli w zakresie orzecznictwa dyscyplinarnego oraz nie są związani rozstrzygnięciami innych organów stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnych wyroków sądowych.
Zdaniem Komisji, orzeczona wobec obwinionego kara nagany nie jest co prawda karą surową w katalogu kar przewidzianych w art. 117 ust. 1 ustawy o PSP, jednak czyn mu przypisany należy ocenić jako naganny.
Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł T. S. zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych oraz nieprzestrzeganie zasady domniemania niewinności.
Pismem procesowym z dnia [...] maja 2012 r. obwiniony poinformował, że rozprawa przed Komisją Dyscyplinarną przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O. przeprowadzona w dniu [...] lutego 2012 r. odbyła się bez jego udziału. Wskazał, że zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy dyscyplinarnej odebrał w dniu [...] lutego 2012 r. i z tego względu nie mógł skorzystać z prawa do złożenia wniosku o odroczenie rozprawy. Podniósł, że na skutek niezachowania terminu określonego w art. 353 § 1 K.p.k., naruszone zostało prawo obwinionego do obrony.
Orzeczeniem z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...] Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 439 § 1 pkt 11 K.p.k., uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości i przekazała sprawę Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O. do ponownego rozpoznania (1). Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa (2).
W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone orzeczenie zapadło w dniu [...] lutego 2012 r., natomiast zawiadomienie o terminie rozprawy dyscyplinarnej obwiniony otrzymał w dniu [...] lutego 2012 r., co stanowi o naruszeniu art. 353 K.p.k.
Nadto stwierdzono, że uznanie przez Komisję I instancji nieobecności obwinionego na rozprawie w dniu [...] lutego 2012 r. jako nieusprawiedliwioną w sytuacji, gdy Komisja nie posiadała w aktach sprawy dowodu doręczenia obwinionemu zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy dyscyplinarnej, stanowi rażące naruszenie prawa obwinionego do obrony statuowane w art. 42 ust. 2 Konstytucji RP. Stwierdzenie naruszenia prawa do obrony w sensie materialnym skutkuje bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 11 K.p.k.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi T. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zarzucił, iż Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w ogóle nie odniosła się do istoty sprawy, poprzez właściwe jej rozpoznanie oraz ocenę materiału dowodowego. Skoncentrowała się wyłącznie na kwestii nieskutecznego zawiadomienia skarżącego o terminie rozprawy dyscyplinarnej przez Komisję I instancji. Nie uwzględniła wniosku skarżącego o uniewinnienie, ani jego późniejszych wyjaśnień.
Skarżący podniósł nadto, iż istnieje wiele przesłanek poddających w wątpliwość niezawisłość Komisji I instancji. Przewodniczącym Komisji był oficer podległy służbowo Rzecznikowi Dyscyplinarnemu przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O. i w ocenie skarżącego, nie powinien prowadzić rozprawy.
Skarżący wniósł o wnikliwe rozpoznanie sprawy, podtrzymując wyjaśnienia złożone na rozprawach dyscyplinarnych oraz w późniejszych pismach procesowych.
W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej wniosła o odrzucenie skargi lub jej nierozpatrywanie, ewentualnie o oddalenie skargi w całości, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Dodatkowo wskazała, że orzeczenie Komisji II instancji uchylające orzeczenie Komisji I instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia było zgodne z wnioskiem skarżącego zawartym w odwołaniu.
Pismem procesowym z dnia 6 września 2012 r. skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi, przedstawiając dodatkową argumentację na ich poparcie.
Obecny na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, ewentualnie o umorzenie postępowania ze względu na przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej T. S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżący uczynił orzeczenie z dnia [...] maja 2012 r., mocą którego Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej uchyliła w całości orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia Komisji I instancji.
Sprawa ze skargi T. S. na ww. orzeczenie podlegała kontroli Sądu zgodnie z art. 124j ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., nr 12, poz. 68 ze zm.), dalej powoływanej jako: "ustawa o PSP". Przepis ten stanowi, iż na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wskazane powyżej orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, jest niewątpliwie orzeczeniem, o którym mowa w ww. przepisie.
Uchylonym przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną orzeczeniem Komisja I instancji uznała T. S., obwinionego o to, że w dniu [...] czerwca 2011 r. podczas zawodów OSP wykonywał obowiązki służbowe w stanie nietrzeźwości, tj. o naruszenie art. 115 ust. 1 i 2 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy o PSP, za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 117 ust. 1 pkt 2 wymierzyła mu karę dyscyplinarną nagany.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następstwie przeprowadzenia rozprawy dyscyplinarnej w dniu [...] lutego 2012 r.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 124b ustawy o PSP, komisja dyscyplinarna wydaje orzeczenie po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy (ust. 1). Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący komisji wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych (ust. 2). Nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (ust. 4).
Jak wynika z akt sprawy, termin rozprawy dyscyplinarnej w dniu [...] lutego 2012 r. został wyznaczony przez Przewodniczącego Komisji I instancji, co wynika z treści zarządzenia z dnia [...] lutego 2012 r. W zarządzeniu tym zawarto pouczenie, że stawiennictwo wzywanego na rozprawie jest obowiązkowe.
Przedmiotowe zarządzenie zostało wysłane skarżącemu listem poleconym w dniu [...] lutego 2012 r., doręczone zaś w dniu [...] lutego 2012 r., co wynika ze znajdującego się w aktach postępowania dyscyplinarnego zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki.
Skarżący nie stawił się na rozprawie dyscyplinarnej w dniu [...] lutego 2012 r., a jego niestawiennictwo - wbrew stanowisku Komisji I instancji - było skutkiem braku prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy. W dacie rozprawy Komisja nie dysponowała dowodem prawidłowego zawiadomienia skarżącego o terminie rozprawy w postaci ww. zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej.
Z powyższego wynika, że Komisja I instancji dopuściła się naruszenia art. 353 § 1 i 2 K.p.k., zgodnie z którym pomiędzy doręczeniem zawiadomienia a terminem rozprawy głównej powinno upłynąć co najmniej 7 dni. Zaś w razie niezachowania tego terminu w stosunku do oskarżonego lub jego obrońcy rozprawa na ich wniosek, zgłoszony przed rozpoczęciem przewodu sądowego, ulega odroczeniu.
W przedstawionym stanie sprawy, wobec otrzymania zawiadomienia o terminie rozprawy dyscyplinarnej na dzień po jej przeprowadzeniu skarżący nie miał możliwości skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 353 § 2 k.p.a. Powyższe uchybienia skutkowały istotnym naruszeniem gwarancji procesowej wynikającej z art. 6 K.p.k.
Uchybień procesowych w zakresie doręczenia skarżącemu zawiadomienia o terminie rozprawy dyscyplinarnej nie dostrzegła Komisja I instancji. Przeprowadziła rozprawę dyscyplinarną pod nieobecność obwinionego bezpodstawnie uznając w oparciu o wyjaśnienia świadka K. R., iż nieusprawiedliwiona nieobecność obwinionego nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (art. 124 b ustawy o PSP).
Skoro zatem Komisja I instancji rozpoznała sprawę pod nieobecność obwinionego, którego obecność była obowiązkowa, to wypełniona została przesłanka z art. 439 § 1 pkt 11 K.p.k. w związku z art. 124n ustawy o PSP.
Przepis art. 439 § 1 pkt 11 K.p.k. stanowi, iż niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa.
Z kolei w myśl art. 124n ustawy o PSP, w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 tejże ustawy (odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków), w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Wobec powyższego, Komisja II instancji zasadnie uznała, iż wystąpiły podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i ponownego rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przez Komisję I instancji.
Podkreślenia wymaga, że przepis art. 439 K.p.k. określa tzw. bezwzględne przyczyny (powody) odwoławcze. Stwierdzenie uchybienia uznanego przez ustawę za bezwzględną przyczynę odwoławczą nakłada na sąd odwoławczy obowiązek uchylenia orzeczenia bez prawa badania związku przyczynowego między uchybieniem a treścią orzeczenia. Jest to wyrazem założenia, iż każde z uchybień zaliczonych do bezwzględnych przyczyn odwoławczych w tak istotnym stopniu obraża podstawowe zasady prawidłowego procedowania i orzekania w sprawach karnych (dyscyplinarnych), że - bez dodatkowego badania związku między uchybieniem a treścią rozstrzygnięcia - przyjąć należy, iż rozstrzygnięcie nie może być uznane za rezultat rzetelnego procesu.
Procesowy charakter bezwzględnych przyczyn odwoławczych implikuje wniosek, zgodnie z którym sąd odwoławczy - po uchyleniu zaskarżonego orzeczenia - zobowiązany jest przekazać sprawę do ponownego rozpoznania lub też umorzyć postępowanie ze względu na zaistnienie jednej z ujemnych przesłanek procesu karnego (v. S. Zabłocki, Komentarz do art. 439 Kodeksu postępowania karnego, LEX, stan prawny na 1.09.1998).
W świetle powyższych uwag nieuzasadnione są zarzuty skargi odnośnie zaniechania przez Komisję II instancji merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania, jakich dopuściła się Komisja I instancji skutkowały nałożeniem na Komisję II instancji obowiązku uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez badania związku przyczynowego między uchybieniem a treścią orzeczenia.
Z kolei odnośnie podniesionych w skardze wątpliwości co do niezawisłości członków Komisji I instancji, wskazać należy, że pozostają one bez znaczenia na obecnym etapie postępowania w sytuacji, gdy orzeczenie Komisji I instancji zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Natomiast w toku ponownego rozpatrzenia sprawy skarżący będzie miał możliwość złożenia wniosku o wyłączenie poszczególnych członków Komisji w przypadku wystąpienia ewentualnych przesłanek w odnośnym zakresie.
Odnośnie wniosku pełnomocnika skarżącego o umorzenie postępowania Sąd stwierdza, że instytucję przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej reguluje art. 119 ust. 1 ustawy o PSP. Zgodnie z powołanym przepisem odpowiedzialność dyscyplinarna strażaka ustaje, jeżeli od czasu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie dyscyplinarne, odpowiedzialność dyscyplinarna ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu.
Postępowanie dyscyplinarne w sprawie niniejszej wszczęto przed upływem roku od czasu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, przy czym odpowiedzialność dyscyplinarna skarżącego nie ustała na dzień orzekania przez Komisję II instancji, tj. na [...] maja 2012 r., bowiem w tejże dacie nie upłynął okres 2 lat od popełnienia czynu ([...] czerwca 2011 r.).
Podkreślić należy, że Sąd kontroluje legalność wydanego aktu administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie orzekania przez organ. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, by na dzień orzekania przez Komisję II instancji w sprawie doszło do przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Konkludując Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie Komisji II instancji jest prawidłowe, zaś zarzuty skargi nieuzasadnione. Nieprawidłowe zawiadomienie obwinionego o terminie rozprawy dyscyplinarnej musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia Komisji I instancji (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1147/10, publ.: CBOSA; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł - jak w pkt 2 sentencji - na mocy art. 250 P.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło