II SA/Wa 145/25
WyrokWSA w Warszawie2025-09-10
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Radziszewska-Krupa, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, pracujący w Niemczech i mieszkający w Polsce, jest pracownikiem przygranicznym w rozumieniu przepisów UE, a jeśli tak, czy polski urząd pracy jest właściwy do wypłaty zasiłku dla bezrobotnych, oraz czy rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, w sytuacji bariery językowej, skutkuje skróceniem okresu wypłaty zasiłku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który dojeżdżał do pracy w Niemczech z Polski co najmniej raz w tygodniu, jest pracownikiem przygranicznym. W związku z tym, zgodnie z przepisami UE, właściwym do wypłaty zasiłku dla bezrobotnych jest polski urząd pracy. Sąd stwierdził również, że rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, potwierdzone dokumentem urzędowym z Niemiec i oświadczeniem skarżącego, skutkuje skróceniem okresu wypłaty zasiłku o 90 dni, zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 i art. 73 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, nawet w sytuacji podnoszonej bariery językowej, gdyż nie wykazano, aby rozwiązanie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (upadłość, likwidacja, zmniejszenie zatrudnienia).Stan faktyczny
Skarżący Z.R. ubiegał się o zasiłek dla bezrobotnych, uwzględniając okres zatrudnienia w Niemczech. Marszałek przyznał mu prawo do zasiłku, ale skrócił okres jego wypłaty o 90 dni z uwagi na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Minister utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował właściwość polskiego urzędu do wypłaty zasiłku, twierdząc, że powinien go wypłacać niemiecki urząd, oraz podważał zasadność skrócenia okresu zasiłku, wskazując na barierę językową przy podpisywaniu dokumentów o rozwiązaniu umowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę
Marszałek Województwa [...] (dalej "Marszałek" lub "organ I instancji") decyzją z dnia [...] października 2024 r. nr [...], przyznał Z.R. (dalej "skarżący") prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2024 r. w wysokości 120% zasiłku podstawowego, tj.:
- 1994,40 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku
- 1566,30 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W podstawie prawnej organ I instancji wskazał art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. a i c, art. 8a ust.1 art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 3 i 6, art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 4, art. 75 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r., poz. 475 ze zm.), dalej "ustawa o promocji zatrudnienia", § 2 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 Sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1189), art. 61, art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166, z dnia 30.04.2004 z późn. zm.), "dalej rozporządzenie 883/2004", art. 3 ust. 2, art. 4, art. 11, art. 12, art. 54 ust. 1 i art. 95 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 284, z dnia 30.10.2009 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie 987/2009", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej "k.p.a.".
Marszałek w sentencji tej decyzji wskazał również, że przyznany skarżącemu zasiłek będzie podlegać waloryzacji na zasadach określonych w art. 72 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia; świadczenie przysługuje na okres nie dłuższy niż 275 dni.; zasiłek będzie wypłacany przez Powiatowy Urząd Pracy w [...]; prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego zawieszenie lub utratę.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu [...] lipca 2024 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] wpłynął wniosek skarżącego w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem okresu zatrudnienia w Niemczech.
Marszałek wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu [...] czerwca
2024 r. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], a następnie w dniu [...] lipca 2024 r. złożył ww. wniosek o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Do wniosku dołączył dokumenty z okresu zatrudnienia w Niemczech. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] (dalej "WUP") na dokumencie [...] w dniu [...] lipca 2024 r. wystąpił do właściwej instytucji niemieckiej o potwierdzenie okresów zatrudnienia/ubezpieczenia skarżącego w Niemczech. W dniu lipca 2024 r. do WUP wpłynął dokument [...], w którym instytucja niemiecka błędnie potwierdziła w pkt 5 "Okres zatrudnienia, który jest okresem ubezpieczenia". WUP w dniu [...] lipca 2024 r. oraz ponownie w dniu [...] sierpnia
2024 r., w dniu [...] sierpnia 2024 r., w dniu [...] września 2024 r., w dniu [...] października 2024 r. wystąpił o weryfikację ww. dokumentu. W dniu [...] października 2024 r. do WUP wpłynął dokument [...], w którym instytucja niemiecka potwierdziła w pkt 5 "Okres zatrudnienia, który jest okresem ubezpieczenia": [...] maja 2023 – [...] maja 2024 podlegający zaliczeniu przy przyznawaniu świadczeń dla bezrobotnych oraz w pkt 7 "Sposób rozwiązania umowy o pracę" wskazała "Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron".
Organ I instancji odnotował, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia [...] czerwca 2024 r., w którym wskazał, iż rozwiązanie stosunku pracy z pracodawcą niemieckim w dniu [...] maja 2024 r. nastąpiło na mocy porozumienia stron.
Z przedstawionych dokumentów wynika, że skarżący spełnił warunek określony w art. 61 i 65 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, zatem zgodnie z przepisami art. 65 ust. 5 lit. a) korzysta ze świadczeń udzielanych przez instytucję miejsca zamieszkania jako pracownik przygraniczny. Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], tj. od dnia [...] grudnia 2022 r. do dnia [...] czerwca 2024 r. udokumentował okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych wynoszący co najmniej 365 dni. Skarżącemu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości, stanowiącej 120% kwoty zasiłku określonej w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, ponieważ okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat.
Marszałek podał, że zasiłek w wysokości, o której mowa powyżej przysługuje od dnia [...] września 2024r., tj. po upływie 90 dni nieprzysługiwania prawa do zasiłku, licząc od dnia [...] czerwca 2024 r. (od dnia zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]), bowiem skarżący w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron z art. 75 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych powyżej 50 roku życia oraz jednocześnie posiadających co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, wynosi 365 dni. Zgodnie zaś z art. 73 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia wnioskodawcy prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje na okres nie dłuższy niż 275 dni, tj. na okres skrócony o 90 dni nieprzysługiwania zasiłku, bowiem zainteresowany w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Skarżący wniósł o weryfikację czy istotnie to polski urząd pracy jest zobowiązany płacić zasiłek dla osoby bezrobotnej, czy też taki obowiązek ma niemiecki urząd pracy, oraz ustalenie czy istotnie nabył prawo do zasiłku jedynie na okres 275 dni, czy też na okres 365 dni.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wydana decyzja o przyznaniu zasiłku co do istoty jest zasadna, lecz jego wątpliwości budzi fakt, czy istotnie to polski urząd pracy jest zobowiązany płacić zasiłek, czy też taki obowiązek ma niemiecki urząd pracy w sytuacji gdy przez ponad rok był zatrudniony przez pracodawcę niemieckiego i pracował wyłącznie na terenie Republiki Federalnej Niemiec na warunkach obowiązujących w tym kraju. Zdaniem skarżącego w takim stanie prawnym to niemiecki urząd pracy jest zobowiązany mu wypłacać zasiłek dla bezrobotnego za pośrednictwem polskiego urzędu pracy.
W ocenie skarżącego wątpliwości budzi również fakt, że organ orzekający ograniczył mu prawo do otrzymywania zasiłku jedynie do 275 dni, w sytuacji gdy pracodawca nie uzgadniał ze nim żadnej formy rozwiązania umowy o pracę, lecz odgórnie narzucił mu sposób zakończenia zatrudnienia. Podniósł, że nigdy jego wolą nie było rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Dokumenty były sporządzane wyłącznie w języku niemieckim, którego zupełnie nie rozumiał, nie były przy tym w żaden sposób tłumaczone na języki polski.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej "Minister" lub organ II instancji") decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że w myśl art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na-własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 lit. f rozporządzenia 883/2004, osoba wykonująca pracę najemną w państwie członkowskim, zamieszkująca w innym państwie członkowskim, gdzie co do zasady, powracała każdego dnia lub co najmniej raz w tygodniu jest pracownikiem przygranicznym.
Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z przepisami europejskimi pracownik przygraniczny korzysta ze świadczeń wyłącznie na mocy ustawodawstwa państwa miejsca zamieszkania, nawet jeżeli spełnia on warunki do nabycia prawa do zasiłku według ustawodawstwa państwa członkowskiego ostatniego miejsca zatrudnienia. Nie ma w tym przypadku prawa wyboru.
Minister podkreślił, że w treści swojego oświadczenia z [...] czerwca 2024 r., złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, skarżący zaznaczył, że "przez cały okres ostatniej pracy w Niemczech dojeżdżał do pracy z Polski co najmniej raz w tygodniu", co oznacza, że skarżący był pracownikiem przygranicznym, zgodnie z ww. definicją zawartą w art. 1 lit. f rozporządzenia 883/2004. W konsekwencji, jedynym państwem, w którym, zgodnie z ww. przepisami europejskimi, skarżący mógł się ubiegać o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych była Polska.
Dalej Minister zauważył, że w pkt. 4 wniosku o ustalenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z [...] czerwca 2024 r. skarżący oświadczył, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna za granicą i w Niemczech posiada prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Organ II instancji podniósł, że pracownik przygraniczny korzysta ze świadczeń wyłącznie na mocy ustawodawstwa państwa miejsca zamieszkania, nawet jeżeli spełnia warunki do nabycia prawa do zasiłku według ustawodawstwa państwa członkowskiego ostatniego miejsca zatrudnienia. Skarżący nie miał w tym przypadku prawa wyboru państwa, w którym będzie ubiegał się o zasiłek. Minister zwrócił uwagę, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie. Zgodnie z art. 11 rozporządzenia 883/2004 osoby migrujące podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Ustawodawstwo to określane jest zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że będąc pracownikiem przygranicznym, skarżący nie mógł ubiegać się
o zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech.
Zdaniem Ministra WUP powinien wezwać skarżącego do złożenia wyjaśnień, czy podczas pracy w Niemczech był pracownikiem przygranicznym oraz czy faktycznie po zakończeniu zatrudnienia w Niemczech był zarejestrowany jako bezrobotny
z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w tym państwie. W przypadku odpowiedzi twierdzącej, konieczne jest poinformowanie instytucji niemieckiej o zaistniałym fakcie, gdyż wówczas niemiecki zasiłek dla bezrobotnych należałoby uznać za świadczenie nienależnie pobrane.
Następnie Minister podniósł, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w PUP rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron, prawo do zasiłku przysługuje po okresie 90 dni od dnia rejestracji. Organ II instancji podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w okresie 6 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji jako osoby bezrobotnej, tj. od [...] grudnia 2023 r. do [...] czerwca
2024 r., skarżący rozwiązał stosunek pracy z pracodawcą niemieckim [...] maja 2024 r. "na mocy porozumienia stron", co wynika z dokumentu urzędowego [...] oraz z oświadczenia skarżącego, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w dniu [...] czerwca 2024 r.
Odnosząc się do treści odwołania organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 12 w związku żart. 54 rozporządzenia 987/2009 do celów zastosowania art. 61 rozporządzenia 883/2004, wojewódzki urząd pracy ma obowiązek skontaktowania się z instytucjami innych państw, których ustawodawstwu bezrobotny w przeszłości podlegał, w celu ustalenia wszystkich okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w tych państwach. W myśl art. 2 ust. 2 rozporządzenia 987/2009 instytucje innych państw UE powinny niezwłocznie dostarczyć instytucji właściwej wszelkie dane niezbędne dla ustalenia uprawnień bezrobotnego, a więc również potwierdzić sposób rozwiązania ostatniego stosunku pracy bezrobotnego w danym państwie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, potwierdzenie ww. okoliczności przez instytucje innych państw powinno nastąpić w formie przesłania dokumentu o określonym przez Komisję Administracyjną kształcie, tj. dokumencie SED. W myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia 987/2009 osoby bezrobotne mają obowiązek przekazania instytucji właściwej wszelkich informacji, dokumentów lub dowodów potwierdzających, niezbędnych dla ustalenia ich sytuacji.
Minister podniósł, że w świetle ww. przepisów obowiązkiem bezrobotnego jest dostarczenie do wojewódzkiego urzędu pracy wszelkich posiadanych dokumentów niezbędnych do potwierdzenia przez zagraniczną instytucję sposobu rozwiązania ostatniego stosunku pracy bezrobotnego wdanym państwie. Jednakże uzyskanie potwierdzenia spełnienia tych okoliczności w formie dokumentu wydanego przez zagraniczną instytucję należy do obowiązków wojewódzkiego urzędu pracy. W myśl art. 5 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 dokumenty wydane przez instytucie innego państwa stanowiące poświadczenie sytuacji danej osoby, takie jak np. dokument [...]. są uznawane przez instytucie innych państw tak długo, jak nie zostaną one wycofane przez instytucie, która je wydała. Jednakże, zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, instytucja która otrzymała dany dokument może zwrócić się do instytucji wydającej dany dokument o jego korektę w razie pojawienia się wątpliwości co do dokładności informacji zawartych w tym dokumencie.
Organ II instancji podniósł, że z uwagi na fakt, iż do swojego odwołania nie skarżący załączył żadnego dokumentu, który potwierdziłby, że rozwiązał on stosunek pracy w Niemczech w inny sposób, niż ten wskazany w dokumencie SED oraz
w oświadczeniu z [...] czerwca 2024 r., Minister nie znajduje podstaw do podważenia wiarygodności ww. niemieckiego dokumentu urzędowego.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Skarżący podniósł, że był zatrudniony na terenie Niemiec przez niemieckiego pracodawcę. Najczęściej pracę wykonywał w landach zachodnich graniczących z Francją, Holandią, Belgią, Austrią, Szwajcarią na okres dwu tygodni. Dopiero po dwutygodniowym okresie pracy wracał do miejsca zamieszkania w Polsce i ponownie na okres dwu tygodni wyjeżdżał do pracy w Niemczech. W takiej sytuacji faktycznej organy bezpodstawnie zakwalifikowały go jako pracownika przygranicznego.
Ponadto podniósł, że nie był mu znany fakt, iż rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za porozumieniem stron. Dokument ten sporządzał niemiecki pracodawca wyłącznie w języku niemieckim, którego skarżący zupełnie nie rozumie. Wskazał, że nikt nie tłumaczył na język polski tego dokumentu, ani nie przedstawił trybu i sposobu rozwiązania umowy o pracę. W ocenie skarżącego dokument taki byłyby ważny, gdyby każda ze stron miała pełną świadomość i rozumiała w znanym mu języku pod czym się podpisuje lub takie warunki akceptuje, co nie zostało spełnione.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując
argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron, mimo że organ nie ustalił rzeczywistych przyczyn rozwiązania stosunku pracy oraz nie zbadał, czy rozwiązanie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (np. zmniejszenie zatrudnienia), które pozwalałyby uznać, że skarżącemu przysługuje zasiłek pomimo rozwiązania umowy
o pracę;
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i pogłębionego postępowania dowodowego skutkujące: brakiem ustaleń co do rzeczywistej woli stron przy rozwiązaniu umowy, pominięciem dowodu z wyjaśnień skarżącego, nieprzeprowadzeniem żadnego dowodu mającego na celu weryfikację treści dokumentów niemieckich (pisma rozwiązującego umowę o pracę i dokumencie [...]);
3. art. 80 k.p.a. poprzez oparcie decyzji wyłącznie na dokumentach nadesłanych przez instytucję niemiecką (dokumentu [...]), mimo że istniały poważne i konkretne wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym, oraz bez przeprowadzenia oceny ich wiarygodności w świetle wyjaśnień strony skarżącej;
4. art. 65 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. poprzez ich niezastosowanie przy ocenie treści i znaczenia oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że złożone przez skarżącego oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy zostało złożone w warunkach wyłączających swobodę woli
i zrozumienie skutków prawnych (bariera językowa, brak tłumacza, brak informacji
o skutkach prawnych podpisu), co wykluczało powstanie zgodnych oświadczeń woli stron i tym samym skutecznego porozumienia stron co do rozwiązania umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym;
5. art. 5 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 poprzez bezkrytyczne przyjęcie wiążącego charakteru formularza [...] bez weryfikacji jego treści i bez podjęcia próby jego zakwestionowania, mimo istnienia konkretnych i poważnych podstaw do uznania, że informacje tam zawarte nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka z dnia [...] października 2024 r. przyznającą skarżącemu prawo do zasiłki od dnia [...] września 2024 r. na okres nie dłuższy niż 275 dni.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż kwestie przekazywania informacji pomiędzy instytucjami krajów członkowskich dotyczących koordynacji systemów zabezpieczeń regulują przepisy 883/2004 oraz rozporządzenia 987/2009. Przepisy powyższych rozporządzeń europejskich są stosowane bezpośrednio i mają charakter wiążący.
Zgodnie z art. 12 w związku z art. 54 rozporządzenia 987/2009 do celów zastosowania art. 61 rozporządzenia 883/2004, wojewódzki urząd pracy ma obowiązek skontaktowania się z instytucjami innych państw, których ustawodawstwu bezrobotny w przeszłości podlegał, w celu ustalenia wszystkich okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w tych państwach. W myśl art. 2 ust 2 rozporządzenia 987/2009 instytucje innych państw UE powinny niezwłocznie dostarczyć instytucji właściwej wszelkie dane niezbędne dla ustalenia uprawnień bezrobotnego, a więc również potwierdzić okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez bezrobotnego w danym państwie. Zgodnie z art 4 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, potwierdzenie ww. okresów przez instytucje innych państw powinno nastąpić w formie przesłania dokumentu o określonym przez Komisję Administracyjną kształcie, tj. dokumencie SED.
W myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 987/2009 osoby bezrobotne mają obowiązek przekazania instytucji właściwej wszelkich informacji, dokumentów lub dowodów potwierdzających, niezbędnych dla ustalenia ich sytuacji.
W myśl art. 5 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 dokumenty wydane przez instytucję innego państwa stanowiące poświadczenie sytuacji danej osoby, takie jak np. formularz [...], dokument Ul, dokument [...] lub dokument [...], są uznawane przez instytucje innych państw tak długo, jak nie zostaną one wycofane przez instytucję, która je wydała. Jednakże, zgodnie z art. 5 ust 2 ww. rozporządzenia, instytucja, która otrzymała dany dokument, może zwrócić się do instytucji wydającej dany dokument o jego korektę w razie pojawienia się wątpliwości co do dokładności Informacji zawartych w tym dokumencie.
Należy dodać, że wojewódzki urząd pracy, co do zasady, nie jest uprawniony do oceny treści złożonych przez bezrobotnego zagranicznych dokumentów, innych niż ww. dokumenty urzędowe.
Ponadto należy podkreślić, że w świetle przepisów rozporządzeń 883/2004
i 987/2009 jedynymi dokumentami dającymi podstawę do zaliczenia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w innym państwie członkowskim UE jest wyłącznie dokument urzędowy wydany przez zagraniczną, instytucję właściwą na podstawia ww. przepisów rozporządzeń UE, tj. formularz [...], dokument Ul, dokument [...] lub dokument [...]. Inne dokumenty, takie jak świadectwa pracy, umowa o pracę lub zagraniczne dokumenty finansowe stanowią tylko informację uzupełniającą. Dlatego okres ubezpieczenia uprawniający do uzyskania zasiłku może być uwzględniony jedynie w oparciu o wydany przez zagraniczną instytucję właściwą dokument urzędowy, na określonym wzorze. Tym samym zaliczenie okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w innym państwie członkowskim może nastąpić jedynie na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów UE.
Przenosząc powyższe na tło rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż nie budzi wątpliwości i nie było w sprawie sporne, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji skarżącego w PUP, tj. od [...] grudnia 2022 r. do [...] czerwca 2024 r., skarżący był ubezpieczony z tytułu zatrudnienia w Niemczech. Wobec tego, skarżący spełnił określony w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, warunek pozostawania ubezpieczonym lub zatrudnionym przez co najmniej 365 dni
w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP jako osoba bezrobotna, w związku z czym należało przyznać mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził również, że całkowity okres uprawniający do zasiłku wyniósł co najmniej 20 lat, a zatem wysokość zasiłku powinna zostać ustalona na podstawie art. 72 ust. 1 ustawy, w wysokości 120% zasiłku podstawowego.
Kwestią sporną pozostaje jednak przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych po okresie 90 dni karencji, z uwagi na fakt, że w okresie 6 miesięcy przez zarejestrowaniem w PUP skarżący rozwiązał stosunek pracy na terytorium Republiki Federalnej Niemiec na mocy porozumienia stron.
W ocenie Sądu, analiza akt sprawy i zgromadzonych dokumentów potwierdza, że zaistniały podstawy do zastosowania wobec skarżącego art. 73 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3.
W myśl art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Zgodnie natomiast z art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy, bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po upływie okresu wskazanego w art. 33 ust. 4 pkt 3 - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 1 i 1a po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2 i 8.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2024 r. do WUP wpłynął dokument urzędowy [...], potwierdzający okres ubezpieczenia skarżącego z tytułu zatrudnienia w Niemczech od [...] maja 2023 r. do [...] maja 2024 r. W pkt. 7.1. ww. dokumentu instytucja niemiecka wskazała, że umowa o pracę skarżącego została rozwiązana za porozumieniem stron. W aktach sprawy znajduje się również przetłumaczony z języka niemieckiego dokument "Umowa rozwiązująca stosunek pracy", który również potwierdza tą okoliczność. Ponadto we wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych znajduje się oświadczenie skarżącego złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wskazujące, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na mocy porozumienia stron.
W tej sytuacji, biorąc pod uwagę opisaną wyżej specyfikę postępowania dowodowego w sprawach o przyznanie zasiłku dla osób pracujących za granicą, brak było podstaw do występowania przez WUP do instytucji niemieckiej o korektę dokumentu [...]. Nie zachodziły bowiem żadne wątpliwości co do dokładności informacji zawartych w tym dokumencie. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynikało aby rozwiązanie ze skarżącym stosunku pracy w Niemczech na podstawie porozumienia stron nastąpiło z powodu okoliczności wskazanych w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, takich jak upadłość, likwidacja pracodawcy lub zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Skarżący poza swoim twierdzeniem, że nie miał świadomości, iż rozwiązanie z nim stosunku pracy nastąpiło na podstawie porozumienia stron, nie wyjaśnił, ani tym bardziej nie udokumentował, iż rzeczywistym powodem rozwiązania z nim stosunku pracy była upadłość, likwidacja pracodawcy lub zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, który orzekł o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2024 r. na okres 365 dni skrócony o 90 dni, w wysokości 120% podstawowej kwoty zasiłku.
Przypomnieć jeszcze raz należy, iż dokumenty wydane przez instytucję innego państwa stanowiące poświadczenie sytuacji danej osoby (w tym przypadku dokument [...]), są uznawane przez instytucje innych państw tak długo, jak nie zostaną one wycofane przez instytucję, która je wydała. Organy orzekające w tej sprawy nie miały podstaw do podważania, czy "nieuznawania" nadesłanego dokumentu przez właściwą instytucje niemiecką.
Okres nieprzysługiwania zasiłku o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy, to właśnie te 90 dni, o których mowa w art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy. O te właśnie 90 dni należy skrócić okres przysługiwania zasiłku. Skoro zasiłek przysługuje po okresie 90 dni, to znaczy, że przez 90 dni od dnia zarejestrowania zasiłek nie przysługuje. Ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 73 ust. 4 ustawy, że okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3. W art. 75 ust. 2 okresem nieprzysługiwania zasiłku jest właśnie okres 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 512/16).
Dodatkowo w okolicznościach niniejszej sprawy były podstawy do uznania skarżącego za pracownika przygranicznego. Jak słusznie zauważa Minister
w zaskarżonej decyzji zgodnie z w art. 1 lit. f rozporządzenia 883/2004 określenie "pracownik przygraniczny" oznacza osobę wykonującą pracę najemną lub na własny rachunek w Państwie Członkowskim, która zamieszkuje na terytorium innego Państwa Członkowskiego, gdzie co do zasady powraca każdego dnia lub co najmniej raz w tygodniu. Zasadnie Minister zwraca uwagę, że zgodnie z przepisami europejskimi pracownik przygraniczny korzysta ze świadczeń wyłącznie na mocy ustawodawstwa państwa miejsca zamieszkania, nawet jeżeli spełnia on warunki do nabycia prawa do zasiłku według ustawodawstwa państwa członkowskiego ostatniego miejsca zatrudnienia. Pracownik nie ma w takim przypadku prawa wyboru.
Istotne jest, że w treści swojego oświadczenia z [...] czerwca 2024 r., złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, skarżący wskazał, że przez cały okres ostatniej pracy w Niemczech dojeżdżał do pracy z Polski co najmniej raz w tygodniu. Oznacza to, że skarżący był pracownikiem przygranicznym, zgodnie z ww. definicją zawartą w art. 1 lit. f rozporządzenia 883/2004. Wobec tego jedynym państwem, w którym, zgodnie z ww. przepisami skarżący mógł się ubiegać o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych była Polska.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie uchybiły normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjęły bowiem wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto, poprzez pełne, w ocenie Sądu, uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, organy obu instancji nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zarzuty podniesione w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 9 lipca
2025 r. są wobec tego niezasadne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.),orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło