II SA/Wa 1451/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 i art. 20 ustawy o broni i amunicji cofnął M.C. pozwolenie na broń palną gazową i myśliwską. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania była informacja o toczącym się przed Sądem Rejonowym [...] II Wydział Karny sygn. akt [...] postępowaniu o przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk oraz art. 300 § 2 kk. Strona nie przedłożyła też na wezwanie wyników badania lekarskiego i psychologicznego. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], uchylił wymienioną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organ powinien wydać odrębne decyzje administracyjne dla każdego z rozstrzygnięć. [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął M.C. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu podał, że nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w W. II Wydział Karny sygn. akt [...] M.C. uznany został winnym popełnienia czynów określonych w art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i wymierzono karę dwóch lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres czterech lat oraz karę grzywny w rozmiarze 130 stawek dziennych po 20 złotych. W ocenie organu toczące się postępowanie karne w niniejszej sprawie uzasadniało cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską. W odwołaniu strona zarzuciła, że wyrok nie jest prawomocny, a zatem brak było podstaw do cofnięcia pozwolenia. Odwołujący się podniósł, że zarzucanych przestępstw nie popełnił. Jego kontrahenci wiedzieli o kondycji spółki, w której był prezesem zarządu i wyrazili zgodę na wykorzystanie wpłaconych przez nich kaucji w bieżącej działalności spółki. Ponieważ jednak, zdaniem strony, postanowili przejąć warte miliony złotych akcje spółki należące do niego, złożyli fałszywe zawiadomienie o rzekomym popełnieniu przez niego przestępstwa oszustwa na ich szkodę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] utrzymał mocy wymienioną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ I instancji zasadnie cofnął pozwolenie na broń palną myśliwską. Komendant podkreślił, że w sprawie niniejszej ustalono ponad wszelką wątpliwość, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem strona należy do osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca wskazał bowiem jednoznacznie, że dotyczy to osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organ wskazał, że o tym, iż spełnione zostały przesłanki określone w powołanych wyżej przepisach świadczy wyrok sądu stwierdzający winę w popełnieniu dwóch zarzucanych przestępstw przeciwko mieniu, tj. oszustwo oraz oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości. Ponieważ wyrok nie uprawomocnił się wskutek wniesienia apelacji, organ przyjął, że postępowanie karne przeciwko stronie nadal trwa. Komendant wskazał przy tym, że ustawodawca nie zakłada, że oskarżony o popełnienie przestępstwa posiadacz pozwolenia na broń rzeczywiście się go dopuścił, lecz już z faktem postawienia zarzutu i oskarżenia o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu wiąże domniemanie prawne, że osoba taka może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z tego też względu brak było podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji. M.C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. podniósł, iż w odwołaniu przedstawił już dowody na to, że został bezpodstawnie oskarżony przez zorganizowaną grupę przestępczą. Wskazał nadto, że złożył w tej sprawie do Prokuratury Rejonowej [...] zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstw przez tę grupę. Podkreślił, że zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w W., a zatem nie jest on prawomocny. Zaznaczył przy tym, że nigdy nie był karany, zawsze przestrzegał prawa i zasad współżycia społecznego oraz rodzinnego. Wskazał, że podstawową zasadą demokratycznego państwa jest zasada domniemania niewinności i w jego ocenie, dopóki nie zapadnie prawomocny wyrok, brak jest podstaw do cofania pozwolenia na broń, czy jakichkolwiek innych uprawnień. Skarżący podniósł, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 stanowi wyłącznie o prawomocnym skazaniu za przestępstwo, z którym należy łączyć istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W dalszej części skargi skarżący przedstawił uwagi natury ogólnej odnoszące się do innych osób i zdarzeń w kontekście obawy, o której mowa w przepisach ustawy o obroni i amunicji. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Organ podkreślił, że powołanie się przez skarżącego na zasadę domniemania niewinności nie znajduje uzasadnienia, bowiem zasada ta nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Organ Policji nie orzeka bowiem o winie bądź niewinności strony. Zasada domniemania niewinności nie ma odniesienia do rozstrzygnięć administracyjnych podejmowanych w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń (wyrok NSA z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1191/06, Lex nr 374805). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Zawarte w art. 18 ust. 1 ustawy sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że organ Policji obowiązany jest do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w każdym przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Powołany przepis stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powyższy przepis ustanawia więc negatywne przesłanki, które wyłączają możliwość wydania pozwolenia na broń i ma charakter bezwzględnie wiążący. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji do art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy oznacza, że organ Policji jest zobligowany do cofnięcia pozwolenia na broń wydanego osobie, o której mowa w tym ostatnim przepisie. Należy zwrócić uwagę, że w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 Sąd wyraził pogląd, iż: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)". W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, iż ustawa o broni i amunicji przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń łączy z utratą przez posiadacza broni przymiotów, które uzasadniają jej posiadanie. Jedną z takich przesłanek są okoliczności przewidziane w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6, czyli zaistnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, która zachodzi w szczególności w przypadku skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczącego się wobec posiadacza broni postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw. Użycie w tym przepisie słów "w szczególności", oznacza, że w stosunku do osób w nim wymienionych ustawodawca sam rozstrzygnął o istnieniu "uzasadnionej obawy." Organ nie musi więc wobec takich osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał niejako już sam ustawodawca i to w sposób wiążący, ustanawiając brzmienie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6. Jakkolwiek powołana uchwała dotyczy cofnięcia pozwolenia na broń osobie prawomocnie skazanej za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to jednak rozważania zawarte w jej uzasadnieniu mają walor uniwersalny i w ocenie składu orzekającego odnoszą się również o sytuacji osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w W. w II Wydziale Karnym z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...] M.C. został uznany winnym popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk oraz z art. 286 § 1 kk, tj. przestępstw przeciwko mieniu i skazany na łączną karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby oraz łączną karą grzywny w wysokości 130 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na 20 zł. Powyższy wyrok nie jest prawomocny, gdyż skarżący wniósł od niego apelację i w związku z tym należy przyjąć, iż wobec posiadacza broni toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu. W takiej sytuacji skarżący w świetle poczynionych wyżej rozważań zalicza się do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego bez konieczności wykazywania tejże obawy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 650/08 (niepubl.), w którym stwierdzono, iż "W stosunku do tych osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw organ administracyjny może ograniczyć postępowanie administracyjne do ustalenia wymienionych tu przesłanek (prawomocne skazanie lub postawienie zarzutów) i może zakończyć postępowanie administracyjne cofnięciem zezwolenia bez potrzeby badania, czy czyn strony uzasadnia obawę, że strona w przyszłości może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". Trzeba ponadto zauważyć, że w orzecznictwie utrwaliło się stanowisko, iż skoro w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji określono najpierw "osoby co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a następnie wskazano, że "w szczególności" są to osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to krąg osób wymienionych w grupie pierwszej – szerszej, obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności" (np. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2008 r., II OSK 1390/09, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r. II OSK 650/08, wyrok NSA z dnia 17 maja 2010 r. II OSK 864/09, niepubl.). W tym kontekście na treść rozstrzygnięcia nie mają wpływu okoliczności podnoszone przez skarżącego dotyczące bardzo dobrych opinii, dotychczasowej niekaralności i przestrzegania prawa oraz zasad współżycia społecznego. Podkreślenia wymaga również to, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywateli mających swoje źródło w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i wręcz swoistym przywilejem. Z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Toczące się zaś postępowanie, tak jak w przypadku M.C., o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, pozbawia posiadacza broni wymienionej rękojmi. Nie można zgodzić się w świetle powyższych rozważań, z zarzutem skargi, iż cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi jedynie na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne, godzi w konstytucyjną zasadę domniemania niewinności. W postępowaniu administracyjnym organ Policji orzeka bowiem jedynie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń i w tym zakresie wydaje decyzję administracyjną, a postępowanie toczy się na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego. W żadnym razie nie rozstrzyga o winie lub jej braku, gdyż w tej kwestii kompetencje posiadają jedynie niezawisłe sądy powszechne. Sąd w składzie orzekającym w całości podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1191/06 (Lex nr 374805), że zasada domniemania niewinności nie ma odniesienia do rozstrzygnięć administracyjnych podejmowanych w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.