II SA/Wa 1461/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Danuta Kania, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji – oddala skargę – Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej powoływana jako Centralna Komisja) decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2013 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65 poz. 595, z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2016 r. nr [...] o odmowie uchylenia prawomocnej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] kwietnia 1994 r. o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] listopada 1988 r. o nadaniu K.F. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk technicznych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Po rozpatrzeniu wniosku K.F. z dnia [...] listopada 2013 r. Centralna Komisja postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 1994 r. wydaną w oparciu o art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65 poz. 386) o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] listopada 1988 r. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowienie to zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K.F. na decyzję Centralnej Komisji, wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 511/14 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. i utrzymane nią w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. Sąd w uzasadnieniu orzeczenia zobowiązał organ do bezspornego zidentyfikowania podstawy wznowienia, na której opiera się wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2013 r. i wskazanie tej podstawy w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Przy czym Sąd uznał za celowe rozważenie konieczności wezwania skarżącego do jednoznacznego określenia podstawy wznowienia. Zdaniem Sądu, organ winien przeanalizować i odnieść się do argumentacji przywołanej przez skarżącego dla wykazania dotrzymania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 K.p.a. Zbadanie czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu i czy jest oparty o ustawowe przesłanki wznowienia będzie możliwie dopiero po ustaleniu, do jakiej konkretnie decyzji odnosi się ten wniosek. Centralna Komisja pismem z dnia [...] maja 2015 r. wezwała stronę do sprecyzowania wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. K.F. w odpowiedzi z dnia [...] maja 2015 r. wskazał, że żądanie dotyczy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 1994 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zatwierdzenia uchwały Rady złożył po 12 dniach od rozmowy z J.K. - Prezesem IPN, który w dniu [...] stycznia 2008 r. zalecił mu złożenie takiego wniosku w związku z warunkami, w jakich były prowadzone postępowania w sprawie zatwierdzania uchwał o nadawaniu stopni doktora habilitowanego oraz opiniowaniem przez PZPR osób, którym stopnie te nadawano, z punktu widzenia ich postawy społecznej. Wskazał, że wniosek w tym przedmiocie przedłożył w dniu [...] lutego 2008 r. przewodniczącemu Centralnej Komisji. Prośby tej, jak również kolejnych złożonych w tym zakresie [...] i [...] kwietnia 2008 r., [...] kwietnia 2009 r. i [...] czerwca 2011 r. jednak nie rozpatrzono. Wniosek swój ponowił następnie w dniu [...] listopada 2013 r. Następnie Centralna Komisja pismem z dnia [...] lipca 2016 r. ponownie wezwała skarżącego do wskazania szczegółowych przesłanek faktycznych i prawnych stanowiących podstawę do wnioskowanego wznowienia postępowania wraz ze wszystkimi dowodami i wyjaśnieniami, których przedstawienie uzna za stosowne. W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2016 r. K.F. powołał się na wcześniejsze swoje wyjaśnienia z dnia [...] maja 2015 r. a także zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. Centralna Komisja postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a, wznowiła postępowanie, powołując sekcję doraźną dla zbadania przesłanek wznowienia. W sprawie wznowienia zwrócono się do biegłego rzeczoznawcy o sporządzenie opinii w kwestii oceny dorobku wnioskodawcy - prof. dr. hab. W.K. z Politechniki [...]. Centralna Komisja decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] października 2016 r. o odmowie uchylenia prawomocnej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] kwietnia 1994 r. odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] listopada 1988 r. o nadaniu K.F. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk technicznych. W toku postępowania odwoławczego Centralna Komisja zasięgnęła w sprawie opinii dodatkowych recenzentów: prof. dr hab. S.P. z Wydziału [...] w Katedrze [...] Akademii [...], a także prof. dr hab. inż. G.B. z Uniwersytetu [...]. Centralna Komisja uzasadniając rozstrzygnięcie wskazała, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. dowody na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, nie okazały się fałszywe. Ponadto organ stwierdził, że nie pojawiły się nowe dowody, a zatem nie istniała potrzeba rozszerzenia materiału dowodowego. Organ wskazał, że wyłącznym kryterium oceny dorobku naukowego kandydata były jego osiągnięcia naukowe, a nie brak określonej postawy obywatelskiej, na co wskazywał skarżący. Jego dorobek naukowy zaś nie spełniał wymogów ustawowych. Rozprawa habilitacyjna nie stanowiła istotnego wkładu habilitanta w rozwój dyscypliny naukowej [...]. Habilitacja jest stopniem naukowym, a nie technicznym. Jest potwierdzeniem istotnego wkładu w rozwój danej dyscypliny naukowej i rozpoznawalności kandydata w świecie nauki (publikacje, cytowania, powoływanie do gremiów naukowych). Wnioskodawca nie wskazał żadnych cytowań swoich prac. W rozprawie habilitacyjnej nie ma żadnego nowego ujęcia opisywanych zagadnień (według stanu wiedzy z lat 80-tych XX wieku). Przyznano, że praca prezentuje ważne dla praktyki zagadnienia techniczne pomiarów zakłóceń. Jednak nie wskazuje wszystkich źródeł zakłóceń i sposobów ich ograniczenia, ani też nie wnosi nic nowego do rozwoju dyscypliny naukowej [...] i dlatego nie mogła być uznana za pracę naukową. Habilitant publikował większość swoich prac w niszowym czasopiśmie "[...]" i nie poddawał swoich prac ocenie szerszego kręgu specjalistów. Fragmenty tytułów opublikowanych prac jak i zawartość merytoryczna wskazują na wstępną fazę badań naukowych, stanowiącą podstawę dalszych analiz. Brak typowej w procedurach habilitacyjnych z dziedziny [...] monografii naukowej wynika z niewystarczającego materiału do jej przygotowania. Od ukończenia rozprawy w 1982 r. upłynęło 35 lat. W tym czasie nie pojawiły się żadne istotne (odnotowywane na JCR) publikacje. Zdaniem organu, stanowi to także ilustrację jego potencjału naukowego i badawczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.F. wniósł o uchylenie decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 2017 r., uznając ją za krzywdzącą. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, 7a § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że organ nie uwzględnił zaleceń wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 511/14, wskazując, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie opinii, które nie mają związku ze sprawą. W rozstrzygnięciu tym nie ustosunkowano się do błędnych ustaleń dokonanych w decyzji z dnia [...] października 2016 r., na które wskazywał we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponadto uniemożliwiono mu uczestnictwo w postępowaniu. W jego ocenie powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na podstawie fałszywego dowodu, tj. recenzji publikacji mającej stanowić recenzję jego rozprawy habilitacyjnej sprzed 29 lat. Centralna Komisja bezpodstawnie odmówiła wiarygodności podjętej zgodnie z prawem uchwale Rady z dnia [...] listopada 1988 r. i odwołaniu złożonym przez Radę w dniu [...] marca 1990 r. od decyzji Centralnej Komisji ds. Kadr Naukowych z dnia [...] stycznia 1990 r. odmawiającej jej zatwierdzenia, opiniom recenzentów rozprawy wyznaczonym uchwałą Rady, opiniom o rozprawie 23 członków Rady oraz wskazywanym przeze niego dowodom, co może stanowić o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a. Podkreślił, że przeprowadzony przewód habilitacyjny wykazał, co zostało potwierdzone i udokumentowane przez Radę, że jego rozprawa i dorobek naukowy stanowią poważne osiągnięcie naukowe, a na rozprawę składały się pionierskie wyniki badań, które weszły do literatury światowej. Za krzywdzące uznał oceny jego dorobku naukowego przeprowadzone po habilitacji, z tego względu, że nie uwzględniają, faktu, że rozprawa dotyczyła badań z lat 70-tych i 80-tych XX w., kiedy zarówno Internet, WoS, a także JCR, IF nie były w powszechnym użyciu. Skarżący wskazał również, że organ bezpodstawnie w zaskarżonej decyzji przyjął, że "kryterium postawy obywatelskiej nie było przedmiotem oceny dorobku naukowego" skoro nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów. Zwrócił uwagę, że sprawa, której żądał wznowienia była prowadzona 28 lat temu w PRL przez Centralną Komisję Kwalifikacyjną ds. Kadr Naukowych, której członków typowało PZPR, a powoływał Prezes Rady Ministrów. Wskazał na informację uzyskaną od Prezesa IPN, że warunkiem zatwierdzenia uchwały Rady o nadaniu stopnia była pozytywna opinia PZPR o postawie obywatelskiej przekazywana Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej ds. Kadr Naukowych. W związku z tym, że odmówił współpracy z SB i wielokrotnie wypowiadał się uczciwie o wydarzeniach w PRL, nie udzielono mu pozytywnej opinii o postawie obywatelskiej i z tych właśnie powodów Centralna Komisja odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] listopada 1988 r. o nadaniu mu stopnia naukowego. Zwrócił uwagę, że od wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 511/14 do wydania zaskarżonej decyzji minęło 29 miesięcy, co stanowi rażące naruszenie przez organ art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. skarżący podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z ustanowioną w art. 16 K.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Ustanowiona w art. 16 K.p.a. zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych jest podstawową zasadą demokratycznego państwa prawnego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 - 152 K.p.a. Przesłanki wznowienia postępowania określone zostały w sposób ścisły w art. 145 § 1 K.p.a. oraz art. 29 ust. 2 ustawy, tj. ujawniono okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji wydanej w postępowaniu, które zostało wznowione. W sprawie bezsporne jest, że K.F. wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. wystąpił do Centralnej Komisji o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] kwietnia 1994 r. nr [...] o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] listopada 1988 r. o nadaniu mu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk technicznych, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. W ocenie Sądu należy stwierdzić, że skarżący pomimo powołania w podaniu o wznowienie postępowania ustawowej podstawy wznowienia nie wykazał, że przesłanki te rzeczywiście występują. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. może nastąpić, jeżeli w postępowaniu dowodowym prowadzonym w sprawie administracyjnej wystąpił fałszywy dowód, którego fałsz został stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu. Skarżący nie zgłaszał organom ścigania o wystąpieniu fałszu dowodu w postępowaniu przed Centralną Komisją. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawach stopni i tytułów naukowych jest postępowaniem odrębnym o innej aksjologii niż postępowanie administracyjne, czy cywilne, na co słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę. Stąd też ustawodawca świadomie zrezygnował z takich klasycznych dla procedur prawnych instytucji jak rozprawa, postępowanie dowodowe z udziałem biegłych, ograniczył udział kandydata w postępowaniu oraz wyłączył jawność postępowania. Podejmowanie uchwał następuje w głosowaniu tajnym. Postępowanie kwalifikacyjne nie stwarza kandydatowi możliwości polemizowania z recenzentami. Charakter tego postępowania powoduje, że osoba, która się poddaje jakimkolwiek recenzjom w dziedzinie nauki musi się liczyć z tym, że nie zawsze może je zaakceptować. Stanowisko to znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95, OSNP 1996/21/315, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2009 r, sygn. akt I OSK 1187/07 i z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 420/10, opubl. CBOSA). W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95 Sąd Najwyższy podkreślił, że okoliczność, iż skarżący uważa, że recenzenci niesprawiedliwie ocenili jego dorobek, że pominęli okoliczności przemawiające na jego korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że - w końcu – w niektórych wypadkach zdecydowanie nie podzielili jego poglądów "in merito" i uznali je za nietrafne lub nieudowodnione (...) - nie może prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawianych w procedurze kwalifikacyjnych ocen nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż są one nieumotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Recenzje nie stanowią opinii w rozumieniu art. 84 K.p.a., który to przepis w § 2 odsyła w zakresie regulacji sytuacji prawnej biegłego do przepisów dotyczących świadków, z którymi to kandydat może polemizować. Są one wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej, jak i dorobku naukowego. Skoro kandydat nie może polemizować z recenzjami wydanymi w danej sprawie, to nie jest wadą, że recenzji nie doręcza się stronie do czasu wydania decyzji w sprawie. Jak podkreślił Sąd Najwyższy, sposób przeprowadzenia postępowania, tj. powoływanie recenzentów i następnie tajne głosowanie jest gwarancją wolności wyrażania stanowiska przez członków Prezydium Centralnej Komisji. Okoliczność, że skarżący uważa, że recenzenci niesprawiedliwie ocenili jego dorobek i uwypuklili negatywne strony przewodu ich nie dyskwalifikuje. Negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. W tym wyraża się przejaw wolności naukowej i prowadzenia nieskrępowanej dyskusji naukowej i obiektywnej opinii w danej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 531/08, opubl. CBOSA). Przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, Centralna Komisja zgromadziła rzetelny i wiarygodny materiał dowodowy oraz zasięgnęła specjalistycznych ekspertyz w przedmiocie stopnia rzetelności i samodzielności pracy naukowej. W świetle zebranej dokumentacji, organ miał podstawę przyjąć w zaskarżonej decyzji, że dorobek naukowy skarżącego nie spełniał wymogów ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych. Organ przekonywująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, dlaczego rozprawa habilitacyjna nie stanowiła istotnego wkładu skarżącego w rozwój dyscypliny naukowej [...]. Organ zasadnie przyjął, że powodem odmowy zatwierdzenia habilitacji nie był brak pozytywnej opinii o postawie obywatelskiej kandydata, lecz wyłącznie przesłanki merytoryczne. Nic bowiem nie wskazuje aby kryterium postawy obywatelskiej było brane pod uwagę przy ocenie dorobku naukowego skarżącego. Centralna Komisja trafnie zatem uznała, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła podstawa wznowieniowa postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. dowody, na których oparto rozstrzygnięcie, nie okazały się fałszywe. Żadna z okoliczności przedstawionych w skardze nie miała wpływu na wynik postępowania, a zarzuty skargi mają charakter wyłącznie polemiczny. Wbrew twierdzeniom skargi organ uwzględnił zalecenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 511/14, co znalazło wyraz zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i zgormadzonym na tę okoliczność materiale dowodowym, z którego wynika również, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie. Jeśli zaś chodzi o podnoszoną przez skarżącego kwestię uchybień w zakresie terminowości rozpatrzenia sprawy to nie miało to wpływu na ostateczny wynik sprawy, gdyż zaskarżona decyzja w istocie odpowiada prawu. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego i nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn.zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 P.p.s.a., co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. ----------------------- 9