II SA/Wa 147/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Waldemar Śledzik (spr.), Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. P. oraz D. A. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu [...] 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawego J. W. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. K. P. oraz D. A. (dalej: "Skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. o odmowie uchylenia uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia D. A. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu [...]. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że z powodu niepełnosprawności należy im się lokal mieszkalny wygodniejszy niż zajmowany, a obowiązek taki spoczywa na gminie, co wynika wprost z uchwały Rady Miasta [...] nr [...], która "dokładnie precyzuje kategorię przydziału lokalu ludziom starym, niedołężnym i niepełnosprawnym". Podkreślili, że obecnie zajmowany przez nich lokal zamieszkuje pięć osób na powierzchni ok. 30 m2, co jest, w szczególności, "bardzo dla nich meczące". Ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik Skarżących w piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2012 r. doprecyzował, że przedmiotem skargi jest uchwała zarządu Dzielnicy z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] o odmowie zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu [...], po bezskutecznym wezwaniu Skarżących do usunięcia naruszenia prawa w wymienionej uchwale z dnia [...] lipca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona uchwała została podjęta w oparciu o § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], który stanowi, że odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, między innymi wówczas, gdy współmałżonek posiada tytuł prawny do innego lokalu, budynku lub jego części oraz art. 680 1 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że "małżonkowie bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe są najemcami lokalu, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa". Ponieważ mąż D. A. w 2004 r. sprzedał swojej córce udział w wysokości ½ spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i zgodnie z aktem notarialnym (Rep. [...]) posiada uprawnienie do dożywotniego w nim zamieszkiwania, uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...], po uprzednim zasięgnięciu i negatywnej opinii Komisji Mieszkaniowej, organ odmówił zakwalifikowania D. A. i jej męża K. O. do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przy czym oceniając legalność zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2011 r., Sąd ocenia jej zgodność z prawem na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie podejmowania tej uchwały. Na wstępie należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny podejmując uchwałę w składzie 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 przesądził, iż uchwała zarządu dzielnicy [...] odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasoby gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądowej na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że uchwała zarządu dzielnicy, o jakiej mowa, nie kreuje stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu, lecz jest wykonywaniem zadań gminy w stosunku do mienia publicznego i jako taka ma charakter administracyjnoprawny. Za takim publicznoprawnym charakterem działania zarządu dzielnicy w tych sprawach przemawia ponadto okoliczność, że prawo zaskarżenia takiej uchwały stanowi jedną z prawnych form urzeczywistniania zasady praworządności i spełnia wymagania demokratycznego państwa prawnego, gwarantując ochronę prawną osobom ubiegającym się o najem lokalu. W kwestii odnoszącej się do obowiązku stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego przy kwalifikowaniu do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu jest poza sporem, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie takiej listy nie mają zastosowania przepisy k.p.a., dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ustawodawca określa działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 997/09; publik. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały oraz uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia D. A. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu [...] wskazać należy, że podstawę materialnoprawną jej wydania stanowił przepis § 24 ust. 1 w zw. § 6 ust. 1 pkt. 1 obwiązującej od dnia 28 sierpnia 2009 r. uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (Dz. Urz. Mazow. Nr 132, poz. 3937), podjętej na podstawie art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Powołany przepis stanowi, że odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania posiada tytuł prawny do innego lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynika, że K. O. posiada tytuł prawny tj. umowę z dnia [...] kwietnia 2004 r. na dożywotnie zamieszkiwanie lokalu mieszkalnego objętego wnioskiem o zawarcie umowy najmu – lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. o powierzchni użytkowej 48,50 m2. Powyższe wynika wprost z §8 umowy sprzedaży przedmiotowego lokalu mieszkalnego zawartego w formie aktu notarialnego (Repertorium [...]) z dnia [...] kwietnia 2004 r. pomiędzy K. P., jako sprzedającym udział w wysokości ½ części należącego do niego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w budynku przy ul. [...] w W., a D. P., jako nabywcą tego udziału. Mianowicie nabywca udziału, D. P. oświadczyła, że wyraża zgodę na dożywotnie zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu przez ojca – K. P. (k. 4 akt adm. sprawy). W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że powyższa okoliczność stanowi przesłankę odmownego rozstrzygnięcia sprawy, zarówno jeśli chodzi o K. P., jak i jego żony - D. A. Podstawę do odmowy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego stanowi nie tylko posiadanie tytułu prawnego do innego lokalu przez K. P. (umowa dożywocia), ale również posiadanie takiego tytułu przez małżonka, nawet gdy nie jest on współwłaścicielem. Podkreślenia bowiem wymaga, że w świetle art. 680 1 Kodeksu cywilnego, współmałżonek najemcy jest z mocy prawa współnajemcą mieszkania, jeżeli nawiązanie stosunku najmu nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. Podkreślić należy, że statusu takiego nie wyłącza okoliczność prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego (co sugerowałoby oświadczenie wnioskodawczyni z dnia [...] września 2010 r.). Powyższe uzasadniało także legitymację czynną K. O. do występowania w sprawie, obok D. A., jako Skarżącego albowiem z istoty stosunku najmu oraz okoliczności sprawy wynika, że ma on iteres prawny w rozstrzygnięciu rozstrzyganej sprawy, tj. uchylenia uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. o odmowie uchylenia uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia D. A. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu [...]. Reasumując, stwierdzić należy, że odmowa zakwalifikowania Skarżących na listę osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy odbyła się zgodnie z przepisami uchwały Rady [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...], tj. w szczególności § 6 ust. 1 pkt. 1 tejże uchwały. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.