II SA/Wa 148/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2025 r. sprawy ze skargi G. J. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia była uchwała, którą orzeczono o nieudzieleniu p. G. J., zwanemu dalej "Wnioskodawcą" pomocy mieszkaniowej - zwana dalej "Uchwałą". W uzasadnieniu Uchwały wskazano: - z wnioskiem o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu zwróciła się osoba w kryzysie bezdomności - nigdzie niezameldowana, - ostatnim miejscem zameldowania Wnioskodawcy był lokal nr [...] przy ul. D. [...] w W., zwany dalej "Lokalem"; pismem z [...]lutego 2018 r. wypowiedziano mu umowę najmu Lokalu z uwagi na zwłokę z zapłatą czynszu i innych opłat za używanie (45 okresów płatności); wyrokiem z [...] sierpnia 2019 r. Sąd Rejonowy nakazał Wnioskodawcy opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu; nie przyznał mu prawa do lokalu socjalnego, - uchwałą Zarządu Dzielnicy [...] z [...] maja 2020 r. skierowano Wnioskodawcę do zawarcia umowy najmu tymczasowego - pomieszczenia nr [...] przy ul. N. [...] , zwanego dalej "Pomieszczeniem"; umowę najmu Pomieszczenia zawarto [...] lipca 2020 r. - na okres 2 miesięcy; wyrokiem z 7 października 2021 r. Sąd Rejonowy nakazał Wnioskodawcy opuszczenie i opróżnienie Pomieszczenia, - Lokal jak i Pomieszczenie przywrócono w posiadanie Miasta w wyniku podjętych przez komornika czynności egzekucyjnych, - Wnioskodawca oświadczył, że w okresie gdy zajmował lokale komunalne, przebywał również u partnerki (matki jego dzieci); brak jednak dokumentacji potwierdzającej ten fakt, - w okresie od listopada do grudnia 2023 roku Wnioskodawca przebywał w przestrzeni publicznej; od grudnia 2023 roku do chwili obecnej przyznano mu prawo do pobytu w schronisku dla bezdomnych mężczyzn Towarzystwa Pomocy im. [...] w W., zwanym dalej "Schroniskiem", - Wnioskodawca przedstawił zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] poświadczające, że korzysta ze świadczeń pomocy społecznej z powodu bezdomności, - zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 2 uchwały nr [...] Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 ze. zm.), zwanej dalej "uchwałą mieszkaniową", warunek określony w § 7 ust. 1 (kryterium metrażowe) nie dotyczy osób, które przedstawią zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej, potwierdzające korzystanie ze wsparcia pomocy społecznej z powodu bezdomności; zgodnie z § 5 ust. 3 uchwały mieszkaniowej, o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego, - Wnioskodawca jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy - jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku; oświadczył, że w okresie poprzedzających datę złożenia deklaracji 12 miesięcy nie uzyskiwał dochodów, - z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - obejmującego 12 miesięcy przed złożeniem deklaracji (od [...] sierpnia 2023 r. do [...] lipca 2024 r.) - wynika, że w tym okresie Wnioskodawcę zgłoszono do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej - jako wspólnika; składki nie były opłacone; Wnioskodawca oświadczył, że był tzw. "słupem" - w sprawie toczy się postępowanie sądowe; jest oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383), - Wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 uchwały mieszkaniowej - do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie najmu socjalnego lokalu; nie dotyczy go zaś warunek, o którym mowa w § 7 ust. 1 w związku z § 7 ust. 2 pkt 2 uchwały mieszkaniowej, - zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 2 uchwały mieszkaniowej wnioski ubiegających się o pomoc mieszkaniową osób należy poddać szczegółowej analizie - uwzględniając dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przezeń warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy; w świetle § 32 ust. 8 uchwały mieszkaniowej dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, - z akt wynika, że na koncie Lokalu występuje zadłużenie w wysokości ponad 63 tys. zł.; egzekucje komornicze nie są skuteczne; Wnioskodawca nie dokonuje żadnych wpłat; z protokołu eksmisji wynika, że Lokal był przez dłuższy czas niezamieszkały "Po wejściu do środka stwierdzono, iż lokal nosi charakter "meliny pijackiej". Na podłodze zalegają rozczłonkowane fragmenty starych mebli wymieszane z butelkami i puszkami po alkoholu, opakowaniami po produktach spożywczych oraz niedopałkami papierosów. Na środku jednego z pokoi znajduje się barłóg. (...) Zarobaczony lokal jest ogólnie zniszczony i zdewastowany. Na zabrudzonych i zagrzybionych ścianach widoczna jest licznie odpadająca dużymi płatami stara farba i tynk", - na koncie Pomieszczenia widnieje zadłużenie w wysokości ponad 8 tys. zł.; Wnioskodawca dotychczas nie podjął działań w kierunku spłaty długu, pomieszczenie było - podobnie jak poprzednie - niezamieszkałe i zniszczone, - wobec powyższego należało odmówić zakwalifikowania Wnioskodawcy do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu. W skardze zarzucono podjęcie Uchwały z naruszeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu podniesiono: - Wnioskodawca w Lokalu mieszkał od października 2012 do listopada 2023 r., w trakcie trudnego okresu życia osobistego po śmierci matki; nie pracował na stałe, nie posiadał stałego dochodu; załamał się ze względu na trudną sytuację życiową przez co trafił w złe towarzystwo - uzależniając się od alkoholu i zaniedbując Lokal poprzez zapraszanie gości, - obecnie jest osobą w kryzysie bezdomności - przebywa w Schronisku; ze względu na leczenie uzależnienia oraz kwestie zdrowotne nie może podjąć zatrudnienia; utrzymuje się z zasiłku stałego; uczęszcza na terapię przy ul. M. [...] w W., odbył dwumiesięczne leczenie w szpitalu MSWiA w O. (dalej, jako "Szpital") - na oddziale leczenie uzależnień; przebywa w schronisku dla osób w kryzysie bezdomności od [...] grudnia 2023 r., - po zakończeniu terapii Wnioskodawca chciałby podjąć pracę oraz rozpocząć regulowanie zadłużeń lokali; przyznanie mieszkania umożliwi zaspokojenie podstawowych potrzeb oraz wspomoże leczenie nałogów; jednym z zaleceń medycznych po pobycie w Szpitalu było szybkie usamodzielnienie się oraz brak kontaktu z osobami uzależnionymi od alkoholu; Wnioskodawca nie może tego uczynić będąc w placówce dla osób w kryzysie bezdomności, gdzie przebywają osoby uzależnione od alkoholu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu wniesienia skargi po terminie lub ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W trakcie rozprawy (k. 50 akt) pełnomocnik Wnioskodawcy poparł skargę oraz zwrócił uwagę, że jego mandant nie spożywa obecnie alkoholu i jest na etapie leczenia. Rokuje to możliwość ponoszenia kosztów samodzielnego zamieszkiwania w lokalu komunalnym. Sąd nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi. Wbrew stanowisku organu - termin 30 dniowy na wniesienie skargi nie dotyczy kwestionowania uchwał w przedmiocie udzielenia pomocy mieszkaniowej – tak art. 53 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Skargę jako niezasadną oddalono. W sprawie w istocie nie są sporne jej kluczowe okoliczności faktyczne. Wobec nich słusznie skonstatowano brak spełnienia przez Wnioskodawcę warunku uzyskania pomocy mieszkaniowej. Wobec szczegółowego zreferowania uzasadnienia Uchwały, gdzie organ trafnie przywołał wszelkie ważkie okoliczności faktyczne jak i uwarunkowania prawne sprawy, ponowne przytaczanie jego argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie dodać co następuje. Podkreślenia wymaga, że choć w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (tak: wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2025/15, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Przy rozpatrywaniu sprawy obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W sprawie niniejszej organ obowiązek ten należycie wypełnił. Dokonał wystarczających ustaleń faktycznych i dostatecznie rozważył cały materiał dowodowy, niezbędny do podjęcia uchwały w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej. Organowi nie można zarzucić naruszenia prawa procesowego, nie naruszono również przepisów prawa materialnego. Negatywną przesłankę rozpoznania wniosku stanowił § 32 ust. 1 pkt 2 uchwały mieszkaniowej, gdzie nakzano szczegółową analizę wniosku, uwzględniającą dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przezeń warunków, określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Wskazać w tym miejscu należy, że wprawdzie w art. 21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725) odwołano się jedynie do kryterium metrażowego i dochodowego, lecz organ gminy - ustawowo obowiązany do udzielania pomocy mieszkaniowej - jest także uprawniony do wstępnej oceny, czy konkretna pomoc w formie najmu lokalu z publicznych zasobów jest w istocie racjonalnie uzasadniona - potrzeby mieszkaniowe danej osoby obiektywnie nie są zaspokojone, zaś ich realizacja w formie najmu lokalu byłaby trafna, czy np. danej osobie można powierzyć samodzielne gospodarowanie mieniem wspólnym (komunalnym). W takim kontekście może być zasadna analiza możliwości zaspokojenia potrzeb wobec wywiązywania z dotychczasowych obowiązków najemcy. Z materiału dowodowego nie wynika, aby – w okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy – można było mówić o wywiązywaniu się z obowiązków ponoszenia kosztów użytkowania poprzednich pomieszczeń przez Wnioskodawcę – co zresztą potwierdza w skardze. Wobec stosunkowo krótkiego okresu leczenia uzależnienia oraz braku podjęcia stałej pracy zarobkowej, przedwczesne wydawałoby się uznanie Wnioskodawcy za zdolnego do ponoszenia obowiązków wynajmu z ograniczonych zasobów mieszkaniowych gminy. Ponadto wskazać należy, że np. toczące się postępowanie sądowe, w którym Wnioskodawcę oskarżono o popełnienie przestępstwa, w związku z próbami poszukiwania źródeł utrzymania, nie było – w opozycji do wywodów pełnomocnika Wnioskodawcy na rozprawie - na dzień podejmowania Uchwały - czynnikiem sprzyjającym rokowaniom usamodzielnienia na przyszłość. Wyrok, gdzie oddalono skargę, nie pozbawia natomiast Wnioskodawcy złożenia stosownego wniosku ponownie - gdy sytuacja osobista pozwoli mu na samodzielne pokrywania kosztów zamieszkiwania w lokalu komunalnym. Wobec wskazanych uwarunkowań Sąd nie dopatrzył się - w świetle zarzutów skargi ani też z urzędu - wadliwości skarżonego aktu która mogłaby skutkować wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. Skargę więc oddalono. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.