II SA/Wa 1504/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Adam Lipiński, Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.), Asesor WSA - Jarosław Trelka, Protokolant - Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości I. K., w dniu 4 marca 2004 r. złożył do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wniosek dotyczył wnioskodawcy, jego żony i syna. Powyżej określony organ, w dniu [...] kwietnia 2004 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] lipca 2004 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez I. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 17 października 2005 r. wydał wyrok o sygn. akt I SA/Wa 1401/04, którym uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że fakt złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy finansowej w terminie późniejszym niż dzień przeniesienia służbowego do innej miejscowości, nie może stanowić przeszkody do realizacji jego prawa w tym przedmiocie. Zdaniem Sądu, organy - wydając decyzje - naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 215/06 oddalił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej. W jego uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., iż przepisy dotyczące mieszkań funkcjonariuszy Straży Granicznej nie wiążą prawa do otrzymania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego z datą złożenia wniosku. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 98, poz. 892) w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898), po rozpatrzeniu wniosku I. K. z dnia 13 grudnia 2005 r., w dniu [...] kwietnia 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą przyznał ww. pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego, w wysokości 16.260,00 zł. W dniu 18 kwietnia 2007 r. I. K. złożył do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wniosek o uzupełnienie powyżej określonej decyzji o odsetki ustawowe liczone od dnia złożenia pierwszego wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy finansowej, tj. od dnia 4 marca 2004 r. Powyżej określony organ, w piśmie z dnia 30 kwietnia 2007 r. poinformował ww., że jego żądanie wypłacenia ustawowych odsetek pozbawione jest podstaw prawnych. W dniu 20 maja 2007 r. I. K. złożył do Komendanta Głównego Straży Granicznej odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym ponownie zażądał uzupełnienia decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o ustawowe odsetki. Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 139 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. 2002 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 98, poz. 892 z późn. zm.), w dniu [...] czerwca 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości przyznanej pomocy finansowej i ustalił jej wysokość na kwotę 12.195,00 zł. W pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, a jej wykonanie powierzył Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że żądanie skarżącego o naliczenie odsetek nie jest zasadne, gdyż w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie obowiązywał art. 111 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, który wszedł w życie 11 czerwca 2007 r. Przepis ten stanowi, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia, innych świadczeń oraz należności pieniężnych funkcjonariuszowi przysługują na jego wniosek - odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie, inne świadczenie lub należność pieniężna stały się wymagalne. Przedmiotowe świadczenie stało się wymagalne po wydaniu decyzji o jego przyznaniu. Zostało ono wypłacone w terminie, a tym samym nie przysługują odsetki ustawowe od tej należności. Wysokość pomocy finansowej oblicza się stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 98, poz. 892), mnożąc liczbę norm zaludnienia lokalu mieszkalnego przysługującego funkcjonariuszowi oraz każdemu członkowi jego rodziny, według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku przez stawkę świadczenia obowiązującą w dacie wydania decyzji. W dacie złożenia wniosku, tj. 4 marca 2004 r. funkcjonariuszowi przysługiwały 3 normy zaludnienia, natomiast organ pierwszej instancji rozpatrzył jego wniosek z dnia 13 grudnia 2005 r., gdy przysługiwały mu 4 normy. Doszło do ustalenia niewłaściwej wysokości kwoty należnego świadczenia, bowiem kolejny wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia nie mógł stanowić podstawy do jego przyznania, bowiem otwierał on nową sprawę administracyjną i powinien zostać rozpatrzony w odrębnym postępowaniu. W ocenie organu doszło do rażącego naruszenia § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia i dlatego na podstawie art. 139 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji w części określającej wysokość kwoty należnego świadczenia i orzec na niekorzyść strony. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez I. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że jest niezgodna z prawem i została wydana z naruszeniem prawa materialnego. Ponadto, powtórzył swoje argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym nie przyznania mu ustawowych odsetek od należnego mu świadczenia pieniężnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem. Na wstępie należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 215/06 przesądził, że skarżący jako funkcjonariusz Straży Granicznej jest uprawniony do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie należało rozstrzygnąć, czy organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części określającej wysokość przyznanej skarżącemu pomocy finansowej. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 98, poz. 892) wysokość pomocy finansowej oblicza się, mnożąc liczbę norm zaludnienia lokalu mieszkalnego przysługującego funkcjonariuszowi oraz każdemu członkowi jego rodziny, według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku przez kwotę 3.657,26 zł. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 4 marca 2004 r. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej. Oprócz wnioskodawcy wymienione w nim były jeszcze dwie osoby, tj. żona i małoletni syn. W dniu 12 grudnia 2005 r. skarżący złożył powyżej określony wniosek, który został, w związku z urodzeniem się dziecka, został uzupełniony o jedną osobę. Organ pierwszej instancji, przyznając skarżącemu przedmiotowe świadczenie, dokonał prawidłowego obliczenia wysokości kwoty przysługującego skarżącemu świadczenia przyjmując cztery normy zaludnienia lokalu mieszkalnego. Natomiast organ odwoławczy błędnie przyjął, że obliczenie wysokości kwoty tego świadczenia powinno nastąpić na trzy normy zaludnienia lokalu mieszkalnego, tj. zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 4 marca 2004 r. Sąd nie podziela argumentacji organu, że wniosek skarżącego z dnia 12 grudnia 2005 r. wszczynał nowe postępowanie administracyjne. Z przedstawionych przez organ w tym zakresie argumentów wynika, że stan faktyczny, czy też prawny, po złożeniu wniosku, nie może ulec zmianie. Taki pogląd jest nie do przyjęcia. Organ odwoławczy, dokonując wykładni § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, a w szczególności użytego w nim zwrotu "według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku" nie uwzględnił, iż okoliczności sprawy po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia uległy istotnej zmianie zarówno od strony faktycznej, jak i procesowej. Potwierdzeniem tej zmiany jest wniosek skarżącego z dnia 12 grudnia 2005 r., w którym podaje, że jego rodzina powiększyła się o jedną osobę, jak również wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dokonana przez organ wykładnia § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia mogłaby doprowadzić do uzyskiwania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej nienależnych świadczeń. Przykładem takim może być sytuacja, kiedy funkcjonariusz Straży Granicznej na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, pozostawał w związku małżeńskim, natomiast w toku prowadzonego postępowania związek ten został rozwiązany, a o fakcie tym organ nie został przez funkcjonariusza powiadomiony. Oczywiście istniałaby prawna możliwość dochodzenia przez organ zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, ale wymagałoby to prowadzenia odrębnego postępowania. Zgodnie z art. 77 Kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Natomiast realizując zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 Kpa, organy administracji publicznej zobowiązane są do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zdaniem Sądu, obowiązki wynikające z powyżej określonych przepisów, w niniejszej sprawie nie zostały przez organ spełnione. Ponadto stwierdzić należy, że organ niezasadnie powołał się na art. 139 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, gdyż organ pierwszej instancji wydał decyzję, której w żaden sposób nie można przypisać, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie odmowy przyznania mu ustawowych odsetek od należnego mu świadczenia pieniężnego, Sąd stwierdził, że nie są one trafne. Przedstawiona przez organ w tym zakresie argumentacja jest prawidłowa i znajduje potwierdzenie w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.