II SA/Wa 1528/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – referent – stażysta Aleksandra Olczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o. o. o wymierzenie grzywny Ministrowi Spraw Wewnętrznych za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt II SAB/WA 174/11 w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę – M. Sp. z o. o. z siedzibą w R. pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kserokopii wszystkich ekspertyz wykonywanych na rzecz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w okresie od [...] stycznia 2008 r. do dnia otrzymania przez organ niniejszego pisma. Z treści akapitu pierwszego wniosku można by domniemywać, że dotyczy on tylko ekspertyz wykonanych przez P. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] września 2009 r. wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku, poprzez określenie, czy chodzi w nim o wszystkie ekspertyzy wykonane na rzecz ministerstwa w okresie od [...] stycznia 2008 r. do dnia otrzymania wniosku, czy też jedynie o ekspertyzy wykonane przez P. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Spółka pismem doręczonym organowi w dniu [...] września 2009 r. wyjaśniła, iż wniosek z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczy ekspertyz wykonywanych przez P. Następnie w dniu [...] września 2009 r. M. Sp. z o. o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie rozpoznania jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej. Po wniesieniu skargi, organ pismem z dnia [...] października 2009 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poinformował M. Sp. z o. o., że od [...] stycznia 2008 r. na rzecz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji sporządzone zostały przez P., na podstawie umów cywilnoprawnych, trzy ekspertyzy. Ekspertyzy te stanowią jednak utwory w znaczeniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 z późn. zm.) i jako takie podlegają ochronie przewidzianej w przepisach tej ustawy. W konsekwencji przedmiotowe ekspertyzy P., jako przedmioty prawa autorskiego, nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a zatem nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów tej ustawy. W ocenie organu, powyższych ekspertyz, sporządzanych przez podmioty zewnętrzne, nie można ponadto uznać za dokumenty urzędowe w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 155/09, uwzględnił powyższą skargę zobowiązując organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż żądane przez Spółkę ekspertyzy sporządzone przez P. na rzecz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, w związku z tworzeniem przez ten organ systemów informatycznych, są informacją publiczną, a więc powinny być udostępnione, o ile nie zawierają danych objętych tajemnicą ustawowo chronioną. Na skutek skargi kasacyjnej organu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 757/10, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zarzucono, że nie wyjaśniono podstawowego zagadnienia występującego w sprawie, a mianowicie z jakich powodów uznał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostawał w bezczynności w załatwianiu wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej i pominął wyjaśnienia organu zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając ponownie sprawę, wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 291/10, oddalił skargę M. Sp. z o. o. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wskazując, że skarga została złożona przedwcześnie, bowiem termin do udzielenia informacji publicznej przez organ upływał w dniu [...] października 2009 r., a skarga wpłynęła do Sądu I instancji w dniu [...] października 2009 r. W dniu [...] października 2010 r. M. Sp. z o. o. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kolejną skargę z dnia [...] października 2010 r. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie rozpoznania jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o nakazanie organowi niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej, ukaranie osób winnych zaniechania udostępnienia informacji publicznej oraz zwrot kosztów postępowania, a skarga ta poprzedzona została wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako tożsamej z już rozpatrywaną przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o oddalenie przedmiotowej skargi jako niezasadnej. Ponadto wniósł o zawieszenie postępowania w przypadku nieodrzucenia skargi na czas rozpatrzenia uprzednio złożonej skargi w tym samym przedmiocie (tj. do prawomocnego zakończenia postępowania) oraz dołączenie akt postępowania dotyczącego uprzednio wniesionej skargi w tym samym przedmiocie sygn. akt II SAB/Wa 291/10. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 332/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. Spółki z o.o. z dnia [...] października 2010 r. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu podniósł, iż w niniejszej sprawie skarżąca Spółka przedmiotem swojej skargi z dnia [...] października 2010 r. uczyniła bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2009 r., dotyczącego ekspertyz wykonanych przez P. Sąd wskazał, iż skarga Spółki na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w tym zakresie została już rozpoznana w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 291/10, w której nieprawomocnym wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r. oddalano skargę. W wyniku skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 551/11 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniósł, iż analiza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 291/10 nie budzi wątpliwości, że jedynym powodem oddalenia przez ten Sąd skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji była przedwczesność złożenia skargi, która wykluczała przyjęcie bezczynności organu. Tak też należy określić przedmiot rozstrzygnięcia w owym postępowaniu. Tymczasem w odniesieniu do kolejnej skargi, datowanej na dzień [...] października 2010 r., ocena prawna wyrażona w wyroku z dnia 9 listopada 2010 r. nie znajduje już zastosowania. Inny będzie w związku z tym również przedmiot rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji w przedmiotowym postępowaniu, bowiem będzie on orzekał o ewentualnej bezczynności organu po upływie terminu do udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt II SAB/WA 174/11 zobowiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku M. Sp. z o. o. z siedzibą w R. z dnia [...] sierpnia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego oraz zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej M. Sp. z o. o. z siedzibą w R. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W wyniku skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 2265/11, oddalił skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Prawomocny zatem w dniu 7 marca 2012 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt II SAB/WA 174/11, wpłynął wraz z aktami administracyjnymi do organu w dniu [...] maja 2012 r. W dniu [...] marca 2012 r. skarżąca spółka wezwała organ do wykonania powyższego wyroku, a następnie w dniu [...] maja 2012 r. złożyła skargę na niewykonanie wyroku, która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1342/12, została odrzucona. Minister Spraw Wewnętrznych za pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] (nadanym w dniu [...] czerwca 2012 r., a doręczonym skarżącej w dniu [...] czerwca 2012 r.), przesłał kopie wnioskowanych dokumentów w postaci określonej treścią wniosku, zaś co do pozostałej części wniosku (przygotowanie kompendium wiedzy dla kandydata przystępującego do egzaminu dla osób ubiegających się o wydanie świadectwa kwalifikacji dla kontrolerów systemów teleinformatycznych), wskazując na treść art. 61 § 1 k.p.a., poinformował skarżącą, że winna się ona zwrócić do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, bowiem to w jego kompetencji znajduje się wnioskowana informacja. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2012 r., skarżąca M. Sp. z o. o. wniosła o ukaranie organu grzywną za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt II SAB/WA 174/11 w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powołała się na opisany powyżej stan faktyczny, stwierdzając, że do dnia złożenia skargi organ nie wykonał wyroku. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącej M. Sp. z o. o. oświadczył, że organ pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. wprowadził skarżącą w błąd co do dokumentu przygotowania kompendium wiedzy dla kandydata przystępującego do egzaminu dla osób ubiegających się o wydanie świadectwa kwalifikacji dla kontrolerów systemów teleinformatycznych, bowiem – jak wynika z pisma Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] i załączonego do akt sądowych – powyższe ministerstwo nie dysponuje wskazanym dokumentem. Z kolei pełnomocnik organu załączył do akt sądowych pismo Biura Administracyjno – Finansowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], z którego wynika, że powyższy dokument (umowa) znajduje się w dyspozycji Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji oraz dodał, że sformułowanie "umowa" jest skrótem myślowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 174/11 zobowiązujący Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku M. Sp. z o. o. z siedzibą w R. z dnia [...] sierpnia 2009 r. do udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego, uprawomocnił się w dniu [...] marca 2012 r. i wraz z akta administracyjnymi sprawy wpłynął do organu w dniu [...] maja 2012 r. Z kolei organ pismem z dnia [...] czerwca 20122 r. nr [...] nadanym w dniu [...] czerwca 2012 r., a więc z zachowaniem 14-dniowego terminu, przesłał kopie wnioskowanych dokumentów w postaci określonej treścią wniosku, zaś co do pozostałej części wniosku (przygotowanie kompendium wiedzy dla kandydata przystępującego do egzaminu dla osób ubiegających się o wydanie świadectwa kwalifikacji dla kontrolerów systemów teleinformatycznych), wskazując na treść art. 61 § 1 k.p.a., poinformował skarżącą, że winna się ona zwrócić do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, bowiem to w jej kompetencji znajduje się wnioskowana informacja. Jednakże skarżąca spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu twierdząc, że nie wykonano jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r., bowiem sporny dokument (przygotowanie kompendium wiedzy dla kandydata przystępującego do egzaminu dla osób ubiegających się o wydanie świadectwa kwalifikacji dla kontrolerów systemów teleinformatycznych) nie znajduje się – jak twierdzi organ – w posiadaniu Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji i powołał się na wskazane już w stanie faktycznym pismo tegoż ministerstwa z dnia [...] czerwca 2012 r. Z kolei pełnomocnik Ministra Spraw Wewnętrznych powołał się na pismo Biura Administracyjno – Finansowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2012 r., a wskazanego już w stanie faktycznym, twierdząc, że odpowiedziało na wniosek skarżącej z dnia [...] sierpnia 2009 r. poprzez oświadczenie, że nie jest w posiadaniu wnioskowanego dokumentu i tym samym wykonało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 174/11. Zatem sporne w sprawie pozostaje, czy wnioskowany dokument faktycznie znajduje się w posiadaniu – jak twierdzi organ – Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, czy też – jak podnosi skarżąca – w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Analizując powyższą kwestię stwierdzić przede wszystkim należy, że obowiązek udzielenia informacji publicznej dotyczy tylko takiej informacji, która znajduje się – co oczywiste – w jej posiadaniu. Skoro zaś organ zobowiązany do jej udzielenia nie posiada takiej informacji, to poprzez zachowanie formy w postaci czynności materialno – technicznej, informuje o tym fakcie żądającego, co Minister Spraw Wewnętrznych uczynił pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. W tej zatem sytuacji, wykonał on wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 174/11. Niezależnie od powyższego stwierdzić w tym miejscu należy, że stosownie do treści art. 106 § 3 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może z urzędu bądź na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem ocena wersji organu bądź skarżącej jest możliwa jedynie na podstawie dokumentów, a w rozpoznawanej sprawie o ile byłoby to niewystarczające, to ewentualnym dowodem przesądzającym powyższą kwestię mogłoby być np. konfrontowanie obydwu organów co do prawdziwości podanych przez siebie kwestii, co w świetle wskazanego wyżej przepisu jest niedopuszczalne w postępowaniu sądowo – administracyjnym. Reasumując, Sąd nie jest w stanie zweryfikować podanych w odpowiedzi przez organ informacji, lecz bada jedynie, czy organ rozpoznał sprawę zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zauważyć wreszcie należy i wskazać skarżącej, że wobec takiego stanu prawnego i faktycznego nie pozostaje on bezbronny i pozbawiony dochodzenia swoich racji, jeśli nadal pozostaje w przekonaniu o wprowadzaniu go w błąd przez organ. Z tego mianowicie powodu, że takie zachowanie organu jest penalizowane treścią art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), według którego, kto wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie udostępnia informacji publicznej podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Niezależnie od powyższego, naruszenie obowiązku udostępnienia informacji publicznej może się wiązać z popełnieniem innych czynów zabronionych i w takiej sytuacji mogą ewentualnie znaleźć zastosowanie odpowiednie przepisy Kodeksu karnego, w szczególności normujące odpowiedzialność karną za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów (art. 270 k.k. i n.) oraz przeciwko ochronie informacji (art. 265 k.k. i n.). Ponadto, poza odpowiedzialnością karną, osoba odmawiająca udostępnienia informacji publicznej bądź wprowadzająca w błąd, może ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną lub porządkową, bowiem jej zachowanie może zostać zakwalifikowane, jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.