II SA/Wa 153/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – sekretarz sądowy Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu – oddala skargę – Zarząd Dzielnicy [...] m.st. [...] uchwałą z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego o wynajęcie lokalu na czas nieznaczony, działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...] miasta [...], stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Nr [...]Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 420 i 11794) i § 24 ust. 1 w zw. z § 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), uchwalił, co następuje: "§ 1. Odmawia się zakwalifikowania Pana Z. P. do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu. § 2.1. Wykonanie uchwały powierza się Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] m. [...]. 2. Nadzór nad wykonaniem uchwały powierza się Członkowi Zarządu Dzielnicy [...] m. [...]sprawującemu zwierzchni nadzór nad Wydziałem Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] m. [...]. § 3. Wykonanie uchwały powinno nastąpić w terminie 30 dni od daty jej podjęcia. § 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia". W uzasadnieniu podano, że skarżący występuje o wynajęcie lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu m. [...], a aktualnie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Lokal ten jest własnością m. [...], jednak pozostaje w dyspozycji Komendanta [...] Policji, który decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] nakazał wymienionemu opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym wyżej wymienionego lokalu. W związku z tym, że przedmiotowy lokal znajduje się w mieszkaniowym zasobie m. [...], to nie można zastosować przepisu § 5 ust. 2b cytowanej już wyżej uchwały Rady Miasta [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] i wobec powyższego wniosek skarżącego może być rozpatrzony na zasadach ogólnych, tj. z tytułu trudnych warunków mieszkaniowych i materialnych. W dalszej części stwierdzono, że lokal ten składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni mieszkalnej 26,61 m2 oraz o powierzchni użytkowej 39,31 m2 i zamieszkuje w nim wyłącznie skarżący, zatem powierzchnia mieszkalna na jedną osobę wynosi 26,61 m2. Z kolei kryterium metrażowe kwalifikujące do wynajęcia lokalu mieszkalnego wynosi nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę. Ponadto średni miesięczny dochód (umowa o pracę) Z. P. w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 3022,46 zł., a kryterium dochodowe w gospodarstwie jednoosobowym w dniu złożenia wniosku wynosiło 2200 zł. Stąd też skarżący nie spełnia ani kryterium metrażowego określonego w przepisie § 4 pkt 1 uchwały, ani też dochodowego określonego w przepisie § 4 pkt 2 uchwały, do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z zasobu m. [...] i w konsekwencji wniosek uzyskał negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej. O negatywnym rozstrzygnięciu sprawy, skarżący został powiadomiony pismem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Z. P. wniósł "o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości" oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: – art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu zgromadzenia materiału dowodowego i nierozpatrzenie materiału dowodowego, skutkującego niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności, tj. organ nie przedstawił umowy o oddanie w dyspozycję przedmiotowego lokalu zawartą pomiędzy m. [...], a ministrem właściwym ds. wewnętrznych lub podległym mu organem,   – naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez nie zgromadzenie i nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niedokonanie oceny zgromadzonych dokumentów i jego wyjaśnień co do stanu zdrowia i sytuacji finansowej, a który to stan zdrowia uniemożliwia wykonanie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] Niezależnie od powyższego zarzucił naruszenie art. 2 oraz art. 30 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej oraz naruszenie jego godności w postaci żądania od niego przez organ "I i II instancji, będącego w złym stanie zdrowotnym i ciężkiej sytuacji finansowej, nie umożliwienie uzyskania przeze mnie lokalu zastępczego za lokal o numerze [...] położony przy ul. [...] w [...]. Nadto w jego ocenie przepisy te naruszają postanowienia art. 75 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności". W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że obecne mieszkanie nr [...] przy ul. [...] zostało jako kwatera stała przydzielone jego ojcu S. P. [...] lutego 1960 r., a po śmierci ojca uprawnienia do tego lokalu nabyła jego matka S. P.. On zaś sam, jako spadkobierca, wcześniej stale zamieszkujący z rodzicami aż do chwili ich śmierci, ma – jego zdaniem – prawo do zamieszkiwania w powyższym lokalu i powinien korzystać z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Ponadto organ przy wydawaniu decyzji o opróżnieniu lokalu nie wziął również pod uwagę jego sytuacji zdrowotnej i majątkowej i co więcej nie dokonał należytych starań, żeby zgromadzić wystarczający w tym zakresie materiał dowodowy. Jest on osobą starszą, w bardzo trudnej sytuacji majątkowej i mieszka w tym lokalu przez całe swoje dotychczasowe życie, a pomimo bardzo trudnej sytuacji materialnej, opłaca za nie czynsz oraz dokonuje bieżących remontów i napraw w celu utrzymania lokalu w dobrym stanie technicznym. Fakt, iż posiada stałą pracę nie powinien mu uniemożliwiać uzyskanie lokalu zastępczego w sytuacji, gdy jestem eksmitowany bez jego winy. Uchwała nr [...] skazuje go na bezdomność, a co za tym idzie na utratę całego dorobku, który otrzymał po rodzicach, ponieważ nie jest w stanie z uwagi na swój wiek i stan zdrowia zapewnić sobie innego lokalu, bez uszczerbku dla swego majątku, bowiem nie posiada żadnych oszczędności. W tej sytuacji organy władzy publicznej zgodnie z postanowieniami Konstytucji RP, powinny przeciwdziałać bezdomności, a także szanować godność obywatela i urzeczywistniać zasadę sprawiedliwości społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że sprawa została wszechstronnie zbadana, zaś lokal w którym skarżący zamieszkuje i ubiega się o jego najem, stanowi własność m. [...], lecz pozostaje w dyspozycji Komendanta [...] Policji, który decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] i utrzymaną w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]., nakazał skarżącemu opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu. W dalszej części wskazano, że skoro lokal znajduje się w mieszkaniowym zasobie gminy, to nie było możliwości zastosowania w tej sprawie przepisów § 5 ust. 2 b uchwały i wobec powyższego organ był zmuszony rozpatrywać sprawę na podstawie przepisów ogólnych, tj. z tytułu zaistniałych trudnych warunków mieszkaniowych i materialnych skarżącego. Ponadto problematyka lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych została uregulowana w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji oraz w aktach wykonawczych do tej ustawy i są to przepisy lex specialis w stosunku do ustawy prawo lokalowe, kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie bowiem z art 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (... ) do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu przepisy ustawy stosuje się jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W tej sytuacji skarżący nie może wstąpić w stosunek najmu po zmarłej matce na podstawie art 691 k.c., a stanowisko takie potwierdza ponadto ugruntowana orzecznicza, m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II Sa/Wa 1644/09 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1122/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Stosownie do brzmienia § 4 uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.), lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Użyte w pkt 1 in fine sformułowanie "nadto" jest spójnikiem nawiązującym do przesłanek zawartych w tymże punkcie, wprowadzając jednocześnie przesłankę zawartą w pkt 2. Innymi słowy, mamy tu do czynienia z koniunkcją i lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które spełniają – co należy podkreślić – łącznie przesłanki zawarte w § 4 pkt 1) i 2) powyższej uchwały. W rozpoznawanej sprawie natomiast, skarżący Z. P. w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały, zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], a zgodnie z art. 6 pkt 8) ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1796 ze zm.), za osobę bezdomną uważa się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. A zatem nie została spełniona przez skarżącego przesłanka bezdomności. Nie można również mówić, że w lokalu tym występują trudne warunki mieszkaniowe, bowiem powierzchnia mieszkalna na jedynego zamieszkiwanego w tym lokalu skarżącego, wynosi 26,61 m2, a lokal ten nadaje się na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Ponadto średni miesięczny dochód skarżącego za okres ostatnich 6 miesięcy poprzedzających wniosek, wyniósł 3022,46 i w tej sytuacji wymieniony przekroczył minimum dochodowe, które wynosi 2200 zł. Reasumując, organ właściwie zebrał całość materiału dowodowego oraz dokonał właściwej jego oceny uznając, że skarżący Z. P. nie spełnia przesłanek z § 4 cytowanej już wyżej uchwały Rady Miasta [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] i tym samym nie naruszył wskazanych w zarzutach skargi przepisów art. 7, 77 §, 80 i 107 § 3 k.p.a. Niezależnie od powyższego przyznać należy rację organowi, że kwestia lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, została uregulowana w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji oraz w aktach wykonawczych do tej ustawy i są to przepisy lex specialis w stosunku do ustawy prawo lokalowe, kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie bowiem z art 3 ust. 2 tej ostatniej ustawy, do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Zatem brak jest podstaw prawnych, mimo nakazania skarżącemu opróżnienie lokalu i przekazanie w stanie wolnym lokalu, do zastosowania § 5 ust. 2 b uchwały, bowiem lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] nie jest poza mieszkaniom zasobem m. [...], o czym świadczy chociażby wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 476/17 w sprawie skarżącego. Natomiast pozostałe zarzuty ze skargi odnoszą się do nakazu opróżnienia lokalu i nie są przedmiotem niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.