II SA/Wa 1547/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-20

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej, Olga Żurawska - Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zastosować przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. do sprawy wszczętej przed tą datą, ale niezakończonej ostateczną decyzją, w sytuacji gdy jedna ze stron postępowania uzyskała pełnoletność w trakcie jego trwania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo stosować przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. do spraw wszczętych przed tą datą i niezakończonych ostateczną decyzją, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy nowelizującej. Uzyskanie pełnoletności przez jedną ze stron w trakcie postępowania nie wyłącza możliwości zastosowania trybu administracyjnego, jeśli w momencie orzekania organ rozstrzyga sprawę w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu orzekania, a negatywna przesłanka wyłączająca tryb administracyjny (małoletność) odpadła.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego i uiszczenie opłat oraz odszkodowania, wydanej przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżący kwestionowali zasadność zastosowania przepisów o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2010 r., argumentując m.in. o nabyciu prawa do lokalu zamiennego na podstawie wcześniejszych przepisów oraz o niewłaściwości drogi administracyjnej w stosunku do jednej z osób zamieszkujących lokal. Sąd administracyjny oddalił skargi, uznając, że zastosowane przepisy były właściwe, a lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi P. P. i B. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Olga Żurawska - Matusiak Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. spraw ze skarg P. P. i B. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego i uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat oddala skargi. Dyrektor Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i art. 37a ust. 1 i 2 w związku z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) oraz w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), 1) zobowiązał P. P., B. P., K. P. oraz K. P. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. [...] w W., 2) zobowiązał solidarnie P. P., K. P. oraz K. P. wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi do uiszczania opłat za używanie lokalu w wysokości [...] zł i opłat pośrednich w wysokości [...] zł, jak również zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, stanowiącego kwotę [...] zł za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu, 3) ustalił, że zmiana wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich nie powoduje konieczności zmiany niniejszej decyzji, 4) ustalił, że o zmianie wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich strony będą powiadomione w trybie określonym przez rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie opłat za używanie lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. Nr 233, poz. 1531). W odwołaniu od powyższej decyzji P. P. zarzucił, że jej uzasadnienie jest dla niego całkowicie niezrozumiałe. Wskazał ponadto, że powyższy lokal stanowi jedynie miejsce zamieszkania rodziny i nie stać go na zakup innego lokalu mieszkalnego, a wszelkie opłaty za lokal wnoszone są terminowo. Powołał się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 778/11, którym Sąd uchylił decyzję w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz na wyrok Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilno-Odwoławczy z dnia [...] grudnia 2012 r. o sygn. akt [...], odrzucający apelację Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. przeciwko K. P., przyznając jej prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu. Wskazał też, że rozwiązanie stosunku pracy z jednostką wojskową nr [...] na mocy porozumienia stron, nie oznaczało nakazu opuszczenia lokalu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 13 ust. 7, art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że dysponentem lokalu nr [...] przy ul. A. [...] w W. jest Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, która w dniu [...] marca 1991 r. zawarła z P. P. umowę najmu tego lokalu wyłącznie na czas zatrudnienia. W dniu [...] maja 1994 r. stosunek pracy z ww. został rozwiązany na mocy porozumienia stron i tym samym wygasła umowa najmu przedmiotowego lokalu. Dyrektor Oddziału Terenowego nr [...] w W. w związku z tym wystąpił z pozwem do Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny, o ustalenie nieistnienia stosunku najmu, a sąd wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. uwzględnił pozew. Organ wskazał, że w spornym lokalu mieszkają: P. P. (ur. [...] lipca 1967 r.), B. P. (ur. [...] maja 1967 r.), K. P. (ur. [...] lutego 1990 r.), K. P. (ur. [...] czerwca 1993 r.). W dniu [...] września 2008 r. P. P. został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajmowania przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego w trybie art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Pismem z dnia [...] września 2010 r. o toczącym się postępowaniu organ Agencji poinformował także B. P. i K. P. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. zobowiązał B. P., K. P. i P. P. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. [...] w W., uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, do dnia opróżnienia lokalu. Niniejszą decyzją nie została objęta wówczas małoletnia K. P. z uwagi na treść art. 45 ust. 3 ww. ustawy. Od powyższej decyzji strony wniosły odwołanie, a po jego rozpatrzeniu Prezes WAM decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa WAM, zaś Sąd wyrokiem z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II SA/We 728/11, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. pismem z dnia [...] lutego 2012 r. poinformował P. P., B. P. i K. P. o stanie sprawy i kontynuacji postępowania wszczętego w dniu [...] września 2008 r. w sprawie opróżnienia lokalu, wyznaczył termin do ewentualnego wskazania przesłanek określonych w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz pouczył o treści art. 10 § 1 K.p.a. Następnie ww. organ decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. zobowiązał P. P., B.P. i K. P. do opróżnienia lokalu nr [...] przy ul. A. [...] w W., uiszczania opłat za używanie lokalu i zapłaty odszkodowania. Prezes WAM decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zobowiązując go do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia kręgu osób, wobec których istnieje możliwość dochodzenia obowiązków wynikających z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. zobowiązał P. P., B. P. i K. P. do opróżnienia przedmiotowego lokalu oraz uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania. W treści uzasadnienia organ wskazał, że w lokalu tym zamieszkuje również K. P., która w dniu [...] czerwca 2011 r. osiągnęła pełnoletność, jednakże z uwagi na to, iż od 1 lipca 2010 r. zaczęły obowiązywać przepisy art. 29a i b ustawy o zakwaterowaniu (...) określające tryb postępowania przed sądami powszechnymi, organ wystąpi z pozwem do sądu powszechnego w przypadku niezwolnienia przedmiotowego lokalu dobrowolnie. Prezes WAM po rozpatrzeniu odwołania P. P. od powyższej decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania stwierdzając, iż uzyskanie pełnoletności przez K. P. nie spowodowało, że utraciła ona status strony w przedmiotowym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W związku z tym Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. pismem z dnia [...] lutego 2013 r. poinformował K. P. o obowiązku egzekwowania postanowień wynikających z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. oraz o przesłankach z art. 45 ust. 3 ww. ustawy. Ponadto ponownie skierował do osób zamieszkujących sporny lokal zapytanie, czy zaliczają się do osób, wobec których nie stosuje się trybu administracyjnego, wyznaczając termin na udzielenie odpowiedzi. Następnie została podjęta przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Odnosząc się do meritum organ odwoławczy stwierdził, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r., uchylony z dniem 1 lipca 2010 r. mocą przepisu art. 1 pkt 35 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Jednakże w myśl art. 18 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy, stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu dotychczasowym, a taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 37a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...), osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Organ wskazał, że tytułem prawnym do spornego lokalu legitymował się pierwotnie P. P. na podstawie umowy najmu zawartej z Kierownikiem Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] W. w dniu [...] marca 1991 r. na czas trwania stosunku pracy. Wobec rozwiązania z P. P. z dniem [...] maja 1994 r. stosunku pracy, umowa najmu wygasła. O jej samoistnym przedłużeniu nie świadczy wbrew stanowisku strony, fakt rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron i dorozumianej zgody jednostki wojskowej, w której ww. pracował, na dalsze zakwaterowanie w lokalu. Ponadto o nieistnieniu stosunku najmu orzekł Sąd Rejonowy dla W. Wydział [...] Cywilny wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. Zatem zarówno P.P., jak i wspólnie z nim zamieszkujące osoby, nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Organ podkreślił, że osoby zajmujące ww. lokal w toku postępowania były informowane o treści art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) oraz wzywane do udzielenia informacji, czy zachodzą w ich przypadku przesłanki określone w art. 45 ust. 3 ustawy. Żadna z nich nie powoływała się na okoliczności świadczące o tym, że zaliczają się do kręgu osób zwolnionych z przymusowego wykwaterowania. Organ odwoławczy w odniesieniu do argumentacji odwołania, które w jego ocenie nie jest przedmiotem niniejszego postępowania podniósł, że Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Cywilno-Odwoławczy wyrokiem z dnia [...] grudnia 2012 r. o sygn. akt [...], oddalił apelację Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 2012 r. o sygn. akt [...], oddalającego powództwo Agencji przeciwko K. P. o eksmisję jako przedwczesne w świetle art. 29b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Nie oznacza to jednak, że przyznano jej tym samym prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu. Organ wskazał ponadto, iż pozew o eksmisję K. P. został skierowany do Sądu w dniu [...] kwietnia 2011 r., a wówczas była ona osobą małoletnią. Niemniej w dniu [...] czerwca 2011 r. uzyskała pełnoletność, a tym samym nie zalicza się już do kręgu osób zwolnionych z przymusowego wykwaterowania. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że wszczęcie przedmiotowego postępowania nastąpiło w 2008 r., czyli przed uchyleniem art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) i nie zostało do 30 czerwca 2010 r. zakończone ostateczną decyzją administracyjną. Ponadto traktowało ono nie tylko o obowiązkach P. P., B. P. i K. P., ale również K. P., która z powodu wieku została jedynie objęta ochroną wynikającą z art. 45 ust. 3 ustawy. Uzyskanie przez K. P. pełnoletności w toku postępowania nie oznacza, że utraciła ona status strony w niniejszym postępowaniu. Odpadła jedynie negatywna przesłanka wyłączająca wobec niej tryb administracyjny przymusowego wykwaterowania. W jednobrzmiących skargach na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. P. i B. P. zarzucili jej istotne naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. przepisu art. 29a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie decyzji w stosunku do K. P. na podstawie przepisów o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP obowiązujących w 2008 r., pomimo że właściwa w niniejszej sprawie jest droga przed sądami powszechnymi, 2. art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a dokładniej ochrony praw nabytych na podstawie art. 57 ustawy z dnia 20 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe w związku z art 17 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Wnieśli w związku z tym o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazali, iż P. P. był pracownikiem cywilnym wojska i w związku z zatrudnieniem zawarł z Wojskową Agencją Mieszkaniową umowę najmu lokalu mieszkalnego przy ul. A. [...] m. [...] w W. na czas trwania stosunku pracy. Z dniem [...] maja 1994 r. na mocy porozumienia stron został rozwiązany stosunek pracy. W tym czasie do osób zamieszkujących lokale mieszkalne na podstawie najmu lokalu zakładowego obowiązywała ustawa z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, zaś zgodnie z jej art. 17, w stosunku do takiego lokalu należy stosować ustawę z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe. W myśl art. 57 ust. 3 pkt 2 Prawa lokalowego, w brzmieniu na dzień zakończenia stosunku najmu, osobie której stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron, przysługuje prawo do lokalu zamiennego. Lokal zamienny lub pomieszczenie zastępcze dostarcza zakład pracy, w którego dyspozycji pozostaje to mieszkanie, a w razie braku takiej możliwości – terenowy organ administracji państwowej. Ww. przepisy obowiązywały przed wejściem w życie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 1995 r., która wykluczyła stosowanie prawa lokalowego do osób zajmujących lokale wojskowe. Zatem P. P. w momencie rozwiązania stosunku pracy podlegał jeszcze ustawie Prawo lokalowe, na mocy której w myśl art. 57, nabył wraz z rodziną prawo do lokalu zamiennego. Skarżący podnieśli również, że wobec K. P. powinna mieć zastosowanie ustawa już znowelizowana w brzmieniu z 2010 r., bowiem do [...] czerwca 2011 r. była osobą małoletnią, podlegającą ochronie wynikającej z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP sprzed nowelizacji i nie toczyło się wobec niej żadne postępowanie administracyjne, jak tego wymaga art. 18 ust. 1. Ponadto w sierpniu 2011 r. w stosunku do K. P. zostało wydane prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla W. w W. [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...], naruszające postępowanie z uwagi na jej wcześniejszy brak pełnoletności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi P. P., natomiast o odrzucenie skargi B. P. i wskazał, iż decyzja Prezesa WAM została wprawdzie błędnie przesłana wszystkim zamieszkałym w lokalu, niemniej zaskarżona decyzja została wydana na skutek odwołania P. P., a zatem w stosunku do pozostałych stron decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Wnosząc o oddalenie skargi P. P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. W pismach procesowych z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący wnieśli o połączenie spraw z ich skarg w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jako spełniających przesłanki z art. 111 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do odpowiedzi na skargę podnieśli natomiast, że P. P. będąc członkiem najbliższej rodziny reszty skarżących i prowadząc z nimi razem gospodarstwo domowe, działał w imieniu i na rzecz swoich najbliższych, tj. K. P., K. P. i B. P.. Wynika to również z treści odwołania, w którym używa wyraźnie formy mnogiej. Tak też zostało to zinterpretowane przez organ, który wydał decyzję w stosunku do wszystkich skarżących, a nie jedynie do P. P. Z kolei pełnomocnik skarżących w uzupełnieniach skarg z dnia [...] lutego 2014 r. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z art. 27b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie decyzji w stosunku do B., K. i K. P., pomimo właściwości sądu powszechnego w stosunku do stron w niniejszej sprawie. Ponadto podniósł zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego mającego wpływ na rozstrzygnięcie i niewzięcie pod uwagę daty zakończenia stosunku najmu P. P. oraz obowiązujących w tym czasie przepisów lokalowych, co skutkowało nieprzyznaniem lokalu zamiennego w myśl art. 57 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo lokalowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skargi oceniane w świetle powyższych kryteriów nie zasługują na uwzględnienie. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. A. [...] w W. pozostaje w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Został on przydzielony P. P. jako pracownikowi cywilnemu jednostki wojskowej nr [...], na podstawie umowy najmu nr [...] z dnia [...] marca 1991 r., zawartej na czas oznaczony, tj. na czas trwania stosunku pracy. Stosunek pracy P. P. z ww. jednostką wojskową został rozwiązany na mocy porozumienia stron w dni [...] maja 1994 r., co spowodowało wygaśnięcie umowy najmu lokalu. W związku z tym Agencja podjęła działania zmierzające do opróżnienia przedmiotowego lokalu, występując do Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny, o ustalenie nieistnienia stosunku najmu. Sąd ten prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. orzekł o nieistnieniu stosunku najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. [...] w W., pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową a P. P. W wymienionym lokalu zamieszkują: P. P. (ur. [...] 07.1967 r., B. P. (ur. [...].05.1967 r.), K. P. (ur. [...].02.1990 r.) i K. P. (ur. [...].06.1993 r.). W dniu [...] września 2008 r. P. P. został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajmowania lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego w trybie art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), dalej "ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu", natomiast o toczącym się postępowaniu organ Agencji poinformował B. P. i K. P. Powyższym postępowaniem nie została objęta K. P. jako osoba małoletnia, co wynikało z przepisu art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu. Stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 37a powołanej ustawy stanowił, że osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy napoczęty miesiąc jego zajmowania (ust. 1). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań (ust. 2). W dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), mocą której przepis art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu został uchylony (art. 1 pkt 35). Jednakże w myśl art. 18 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] września 2008 r., tj. w dacie zawiadomienia o jego wszczęciu skierowanego do P. P. Natomiast B. P. i K. P., które w powyższej dacie były osobami pełnoletnimi oraz nie podlegały wyłączeniu spod trybu egzekucji administracyjnej przewidzianej w art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu, zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu w dniu [...] września 2010 r. Z kolei K. P. na dzień [...] września 2008 r. była osobą małoletnią, a wiec zgodnie z przepisem art. 45 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy, w stosunku do niej dopuszczalna była droga sądowa przed sądem powszechnym. Należy jednak zwrócić uwagę, że w dacie orzekania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. w przedmiocie opróżnienia spornego lokalu, tj. w dniu [...] kwietnia 2013 r., wymieniona była już pełnoletnią. Natomiast bezsporne jest w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, że organ administracji publicznej rozstrzyga sprawę w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu orzekania. Stąd też zarzut, że w stosunku do K. P. nie ma zastosowania tryb administracyjny, a winien być zastosowany art. 29b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. zakwaterowania, jest chybiony. Wobec powyższego, bez wątpienia w niniejszej sprawie uzasadnione było zastosowanie przepisu art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., skoro postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją lub umową do [...] czerwca 2010 r. Zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy sporny lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego. Przywołany wcześniej prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] października 2002 r. bezspornie wskazuje, że pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową a skarżącym P. P. umowa najmu nie istnieje. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca B. P. oraz K. P. i K. P., tytułu prawnego do lokalu nie posiadały, posiadały jedynie prawo do zamieszkiwania w nim jako rodzina głównego najemcy, tj. P. P. Chybione jest zatem także wywodzenie, iż skoro w stosunku do K. P. nie toczyło się wcześniej żadne postępowanie administracyjne jako osoby małoletniej, objętej dyspozycją art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co potwierdził prawomocnym postanowieniem Sąd Rejonowy dla W. w W. [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...], to nie można było stosować wobec niej trybu administracyjnego opróżnienia lokalu. Jednocześnie niezasadne jest wywodzenie z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...], oddalającego powództwo Agencji przeciwko K. P. o eksmisję z uwagi na jego przedwczesność w świetle art. 29b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, że wymienionej przyznano prawo zamieszkiwania w spornym lokalu. Odnosząc się do kwestii niezastosowania przez organ dyspozycji art. 57 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.), obowiązującego w dacie rozwiązania stosunku pracy skarżącego P. P., należy wskazać, że powyższe przepisy nie mogły zostać zastosowane, gdyż nie obowiązywały w dacie wszczęcia niniejszego postępowania, a brak przepisów intertemporalnych, które stanowiłyby podstawę do ich stosowania. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP jest nieuprawniony. Nie ma zaś znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji okoliczność, iż skarżący terminowo uiszczają opłaty za przedmiotowy lokal mieszkalny, dbają o jego utrzymanie w należytym stanie oraz nie posiadają możliwości zapewnienia sobie innego mieszkania. W ocenie Sądu także zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Organy, jak Sąd już wyżej wskazał, działały w granicach prawa, podjęły wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zaś uzasadnienia ich rozstrzygnięć spełniają wymogi art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Sąd nie uwzględnił wniosku organu o odrzucenie skargi B. P., gdyż była ona stroną postępowania w przedmiocie opróżnienia lokalu oraz doręczono jej zaskarżoną decyzję z pouczeniem o skardze do sądu administracyjnego. Niezależnie od powyższego, zgodnie z przepisem art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Skarżąca B. P. niewątpliwie takim interesem prawnym w zaskarżeniu ostatecznej decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej się legitymuje. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło