II SA/Wa 1550/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-25

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy prawomocnym postanowieniem sądu odmówiono przyznania prawa pomocy, ponowne rozpoznanie wniosku o prawo pomocy jest dopuszczalne bez wykazania istotnej zmiany sytuacji majątkowej strony?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może ponownie rozstrzygać o przyznaniu prawa pomocy, jeśli poprzednie postanowienie w tej sprawie jest prawomocne, chyba że strona wykaże powstanie nowych okoliczności, które zasadniczo wpływają na ocenę jej sytuacji materialnej. W przypadku braku takich nowych okoliczności, ponowny wniosek podlega oddaleniu, a prawomocne postanowienie wiąże sąd.
Stan faktyczny
Skarżący M. Z. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek został złożony pomimo wcześniejszych prawomocnych postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy, które zostały utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów i wydatków, twierdząc, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych i adwokata. Sąd ocenił, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie od czasu wydania prawomocnych postanowień.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - W dniu [...] lipca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął kolejny wniosek skarżącego M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku zostało załączone pismo określone jako "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z.". We wniosku skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Na jego stan majątkowy składa się: mieszkanie w W. przy ul. [...] (powierzchnia [...] m2), w którym mieszka obecnie wraz z rodziną, mieszkanie w W. przy ul. [...] (powierzchnia około [...] m2), które wynajmuje oraz mieszkanie w P. Wskazał, iż na dochód rodziny składa się jego pensja z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.600 zł brutto (około 3.000 netto), zarobki żony w wysokości 8.000 zł brutto (około 5.600 zł netto) oraz wpływy z najmu mieszkania - 1.200 zł miesięcznie (po opłaceniu podatku - 1000 zł). Skarżący wymienił również stałe miesięczne wydatki rodziny, do których zaliczył: - utrzymanie samochodu, dzięki któremu żona skarżącego dojeżdża do pracy poza W., które wynosi średnio 800 zł, - koszty związane z utrzymaniem mieszkania przy ul. [...] (czynsz, gaz, energia elektryczna, ubezpieczenie mieszkania, telefon stacjonarny, dwa telefony komórkowe, opłata radiofoniczna), które łącznie wynoszą około 640 zł, - opłaty związane z mieszkaniem przy ul. [...], w wysokości około 350 zł, - opłaty związane z mieszkaniem w P. - 430 zł, - spłatę kredytu bankowego na zakup mieszkania w P., w kwocie 1.600 zł, - spłatę rodzinnych pożyczek w łącznej wysokości około 2.250 zł, - opłaty związane z wykupieniem polis dla członków rodziny, w wysokości 410 zł, - koszty związane z koniecznością zapewnienia opieki nad małym dzieckiem, w kwocie 1.400 zł. Ponadto skarżący wyliczył, że na utrzymanie czterech osób (łącznie z opiekunką córki) pozostaje kwota około 1.717 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi około 430 zł miesięcznie. Dziennie jest to zatem kwota około 14 zł na jedną osobę. Skarżący wskazał, iż w tej sytuacji nie posiada środków, by móc je zaoszczędzić na opłaty sądowe oraz adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Po raz kolejny należy podkreślić, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Sąd podziela pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 lipca 1980 r. (sygn. akt I CZ 99/1980, publ. LEX 8257), iż dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla utrzymania. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego. Instytucja ta służy realizacji dostępu do sądu osób, które ze względu na wyjątkowo ciężką sytuację materialną i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów tego postępowania, a często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji, dopiero gdy posiadane przez nich środki okażą się niewystarczające, mogą wystąpić o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie należy przede wszystkim podnieść, iż kwestia odmowy przyznania M. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, została rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1550/07, jak również prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1550/07. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt I OZ 984/07 oraz z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 297/08 oddalił bowiem zażalenia skarżącego od wskazanych orzeczeń, uznając, iż Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącego, która nie daje podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Z uwagi na kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, należało zbadać, czy sytuacja majątkowa skarżącego uległa zmianie od czasu złożenia poprzednich wniosków w tym przedmiocie i wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnych orzeczeń, odmawiających przyznania prawa pomocy. Jakkolwiek bowiem strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na powstanie nowych okoliczności, które w sposób zasadniczy wpływają na ocenę sytuacji materialnej strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OZ 856/07 niepubl.). Z oświadczeń skarżącego zawartych w kolejnym już wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] lipca 2008 r. oraz z załączonego pisma "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z." wynika, iż sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uległa zmianie, zatem nadal nie zachodzą żadne nowe okoliczności, które umożliwiałyby przyznanie mu prawa pomocy, a co za tym idzie weryfikację prawomocnych orzeczeń zapadłych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło