II SA/Wa 1572/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Danuta Kania, Protokolant ref. staż. Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. skarżący J. T. zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o "podjęcie niezwłocznie działań przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (które wskazałem we wcześniejszych pismach) w celu usunięcia wadliwej decyzji CK o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu mi stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych". Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. przekazał powyższy wniosek według właściwości do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów uzasadniając owo rozstrzygnięcie tym, że nie przysługują mu uprawnienia nadzorcze. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyła postępowanie w sprawie wniosku skarżącego J. T. z dnia [...] grudnia 2010 r. o podjęcie działań przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego w celu usunięcia "wadliwej decyzji CK" o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych z uwagi na jego bezprzedmiotowość. We wniosku z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że – jego zdaniem – nie ma podstaw do umorzenia postępowania, a następnie załatwienie jego sprawy zgodnie z wcześniejszymi wnioskami. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. nr 65, poz. 595 z późn. zm.), utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że wniosek o wznowienie postępowania oraz stwierdzenie decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. jest już przedmiotem rozpoznania przez ten organ, a sprawa awansu naukowego dr J. T. była przedmiotem kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny i powyższa decyzja została utrzymana w mocy, stając się prawomocną. Następnie w wyniku złożonego wniosku z dnia [...] października 2007 r. o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte stosowne postępowanie. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 335/09, uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. oraz z dnia [...] stycznia 2009 r., wydając jednocześnie wiążące w sprawie zalecenia odnoszące się do dalszego postępowania w sprawie wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Kwestie prawne przesądzone w powyższych prawomocnych orzeczeniach, nie mogą być badane ponownie przez organ administracji publicznej, a prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję, która utrzymuje w mocy orzeczenie o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego oznacza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zakres orzeczenia prawomocnego ma wpływ również na związanie organów i sądu w przypadku zamiaru wszczęcia postępowania nadzorczego. Istotną treścią wyroku oddalającego skargę jest ustalenie, że decyzja nie była prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych przepisami prawa przesłanek, w tym również przesłanek nieważnościowych. W pierwszej kolejności – zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Centralna Komisja rozpoznała wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jako dalej idący i decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. odmówiła wszczęcia postępowania w tym zakresie, a jednocześnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. zawiesiła postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Centralna Komisja, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] grudnia 2009 r. postanowiła utrzymać w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Centralna Komisja, po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia [...] grudnia 2009 r., postanowiła utrzymać w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Na powyższą decyzję i postanowienie skarżący J. T. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił je wyrokami z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt l SA/Wa 494/10 i sygn. akt I SA/Wa 494/10. Powyższe wyroki zostały zaskarżone przez skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r. obie skargi kasacyjne zostały oddalone. W tej sytuacji rozpoznanie nowego wniosku w tym zakresie było bezprzedmiotowe (art.156 § 1 pkt 3 k.p.a.), a rozważania skarżącego w zakresie postępowania toczącego się przed Centralną Komisją nie miały znaczenia dla sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego lub Prezesowi Rady Ministrów niezwłoczne podjęcie działań z jednoczesnym przyznaniem zwrotu kosztów postępowania zarzucając niewłaściwość Centralnej Komisji, bowiem pisma były kierowane do Prezesa Rady Ministrów i dotyczyły "podjęcia działań w celu uniknięcia wadliwej decyzji CK" (np. art. 154, 155, 162, 163 k.p.a.). W uzasadnieniu zaś określił centralne organy administracji i wskazał na ich pozycję ustrojową konstatując, że zawsze organem nadrzędnym wobec nich jest Prezes Rady Ministrów, zaś wobec "CK" zarówno on lub Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że pełniąc funkcję centralnego organu administracji jest właściwa w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na wstępie wskazać należy, iż organy administracji publicznej kształtują stosunki administracyjnoprawne na zasadzie oficjalności, tj. z urzędu, jak również na zasadzie skargowości, tj. na wniosek strony i w myśl art. 63 § 2 k.p.a., pismo strony powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei wymagania w zakresie żądania strony są przez nią samą konkretyzowane i organ nie ma prawnej możliwości do dyskrecjonalnej zmiany owego żądania. Innymi słowy mówiąc, o charakterze żądania decyduje sama strona, a nie organ i w razie wątpliwości, co do charakteru żądania, organ jest zobowiązany wyjaśnić rzeczywistą wolę skarżącego. Powinność owa wynika z zasad ogólnych postępowania określonych w art. 9 k.p.a., bowiem to na organie spoczywa obowiązek czuwania, aby strona z powodu nieznajomości prawa, czy też nieprecyzyjnego sformułowania swoich żądań, nie poniosła uszczerbku w dochodzeniu swoich racji. Ponadto treść art. 7 k.p.a. w której określono zasadę prawdy obiektywnej, sprowadza się do obowiązku dokładnego ustalenia żądania strony, ponieważ to ono zakreśla granice danej sprawy. W tej sytuacji zatem, organ jest zobowiązany treścią art. 64 § 2 k.p.a., w myśl którego "jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania", do podjęcia czynności w zakresie ustalenia treści rzeczywistego żądania strony. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów dopuściła się naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć – zdaniem Sądu – istotny wpływ na jej wynik, bowiem nie podjęła ona niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia żądania skarżącego i w konsekwencji wydała zaskarżone orzeczenie przedwcześnie. Stanowisko powyższe jest w pełni uzasadnione, jeśli zważy się na treść pisma J. T. z dnia [...] grudnia 2010 r. Wszak we wniosku tym, będącym podstawą wszczęcia kontrolowanego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego, skarżący wnosząc o podjęcie niezwłocznie działań przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w celu usunięcia wadliwej decyzji CK o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu mu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych, dodatkowo z powołaniem się do wcześniejszej licznej korespondencji z organami administracji, nie wskazał precyzyjnie, jakiego działania organu i w jakim trybie, albo trybach jednocześnie się domaga. Powyższym ustaleniom Sądu nie przeczy fakt, że przedmiotowy wniosek został przekazany według właściwości Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów do rozpatrzenia przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Wskazać bowiem należy, iż w postanowieniu z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], które zresztą było przedmiotem kontroli zarówno tutejszego Sądu, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (sprawa o sygn. I OSK 420/12), wywiedziono jedynie, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...), Centralna Komisja działa przy Prezesie Rady Ministrów i w zakresie wydawanych przez siebie decyzji pełni funkcje centralnego organu administracji rządowej, co oznacza, że jest ona ministrem w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., a zatem jest ona organem, nad którym nie ma organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. i że brak jest w polskim systemie prawa przepisu szczególnego, który wskazywałby organ sprawujący nad nią nadzór. Ustalenie zatem, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie ma organu wyższego stopnia i jest jednym organem właściwym do wszczynania postępowań uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydanych przez nią orzeczeń nie oznacza, że w niniejszej sprawie nie powinna ona jednoznacznie ustalić przedmiotu żądania zawartego we wniosku z dnia [...] grudnia 2010 r. Zatem rozpoznając ponownie sprawę zainicjowaną wnioskiem skarżącego J. T. z dnia [...] grudnia 2010 r., Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w pierwszej kolejności ustali, co jest przedmiotem żądania wymienionego, w jakim trybie domaga się on wszczęcia postępowania, a dopiero po uzyskaniu stosownych wyjaśnień w tym przedmiocie, przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.