II SA/Wa 1585/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-05
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na ważny interes służby, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy policjantowi przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa, mimo że postępowanie karne nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu ważnego interesu służby jest dopuszczalne nawet przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego. Przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa, zwłaszcza o charakterze karanym, powoduje utratę przez funkcjonariusza przymiotu "nieskazitelności charakteru", co narusza ważny interes służby, wpływa demoralizująco na innych funkcjonariuszy i podważa zaufanie społeczne do Policji. Sąd podkreślił, że zasada domniemania niewinności nie wyklucza wiązania z toczącym się postępowaniem karnym konsekwencji prawnych w innych procedurach, takich jak postępowanie administracyjne dotyczące zwolnienia ze służby.Stan faktyczny
H. U., policjant, został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu ważnego interesu służby. Podstawą zwolnienia było przedstawienie mu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości) oraz akt oskarżenia w tej sprawie. Policjant kwestionował zasadność zwolnienia, podnosząc m.in. zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym dotyczące doręczeń, oraz argumentując, że jego dotychczasowa służba była nienaganna, a postępowanie karne nie zostało zakończone. Organy administracji uznały, że samo postawienie zarzutu przestępstwa narusza ważny interes służby, podważając "nieskazitelność charakteru" funkcjonariusza i jego autorytet.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawa ze skargi H. U. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia H. U. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067, z późn. zm.) z dniem [...] marca 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Naczelnik Wydziału [...] Komendy [...] Policji wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia strony ze służby w Policji.
W uzasadnieniu wniosku oraz w dokumencie służbowym Naczelnika Wydziału [...] Komendy [...] Policji (Meldunek nr [...] z dnia [...] maja 2017 r.) wskazano na przebieg wydarzenia związanego z bezpieczeństwem w komunikacji z udziałem H. U. Organ stwierdził, iż w dniu [...] maja 2017 r. około godziny [...] funkcjonariusze Policji udali się z polecenia [...] pod wskazany adres. Zastali tam zgłaszających J. S. oraz W. S. Osoby te wykazały uszkodzenia samochodu marki [...] o nr rej. [...]. J. S. – właściciel samochodu poinformował, że około godz. [...] będąc w swoim mieszkaniu, przez okno zauważył pojazd marki [...] o nr rej. [...] wyjeżdżający z miejsca parkingowego, który włączając się do ruchu, zahaczył o zaparkowany pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Widząc tę sytuację, razem z żoną wybiegł przed blok. Od kierowcy samochodu wyczuli woń alkoholu. Kierowca odepchnął kobietę i odjechał z miejsca zdarzenia. Funkcjonariusze udali się do miejsca zamieszkania kierowcy.
Na miejscu zastali H. U., który potwierdził opisane zdarzenie. Oświadczył, że w czasie kolizji był trzeźwy, a alkohol spożył dopiero po przyjściu do mieszkania. H. U. został doprowadzony do Komendy Rejonowej Policji [...], gdzie w toku wykonywanych czynności odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Policjanci udali się wraz z wymienionym do szpitala w celu pobrania krwi do badania na zawartość alkoholu w organizmie.
Komendant [...] Policji, poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby.
Wystąpiono do Zarządu Wojewódzkiego [...] Policjantów Komendy [...] Policji z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia. Do organu nie wpłynęła odpowiedź wskazanej organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.
Prokuratura Rejonowa [...] w [...] przekazała kopie protokołów pobrania krwi od H. U. z dnia [...] maja 2017 r. oraz kopie sprawozdań z przeprowadzonych badań zawartości alkoholu etylowego w płynach ustrojowych. Wyniki badania kształtowały się następująco: I badanie – 1,93 promila alkoholu (godz. [...]), II badanie – 1,83 promila alkoholu etylowego (godz. [...]), III badanie – 1,63 promila alkoholu etylowego (godz. [...]).
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Prokuratury Rejonowej [...] w W. poinformowano, że w dniu [...] stycznia 2018 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w [...] wydał postanowienie o przedstawieniu stronie zarzutu popełnienia przestępstwa z art 178a § 1 k.k.
Pełnomocnik strony w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., wskazał na staż służby policjanta, zaangażowanie w wykonywaniu obowiązków służbowych, posiadane kwalifikacje oraz nienagannie pełnioną służbę. Zaznaczył, że usunięcie z szeregów Policji wiązałoby się z niepowetowaną stratą po jego stronie, ponieważ wymieniony całe swoje życie zawodowe związał ze służbą w Policji i w tym celu przez okres pełnienia służby podnosił swoje kwalifikacje zawodowe, uczestnicząc w licznych szkoleniach oraz pozostając aktywnym uczestnikiem kursów przeznaczonych dla funkcjonariuszy Policji. Zaznaczył, że H. U. nie przyznał się do zachowania wypełniającego znamiona czynu zabronionego, polegającego na kierowaniu samochodem w ruchu lądowym pod wpływem alkoholu.
W zaistniałych okolicznościach, w ocenie pełnomocnika, przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa powinno maksymalnie skutkować zawieszeniem postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu karnym lub umorzeniem postępowania.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] zwolnił H. U. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji – z dniem [...] marca 2018 r. Decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Strona złożyła odwołanie od ww. rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego:
- art. 42 k.p.a., art. 44 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odwołujący się wniósł jednocześnie o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji i zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego. Ponadto wniósł, na podstawie art. 135 k.p.a., o wstrzymanie natychmiastowego wykonania wymienionego rozkazu personalnego, bowiem z jego natychmiastowym wykonaniem wiążą się nieodwracalne skutki.
Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Zastępca Naczelnika Wydziału [...] w [...] Biura Spraw Wewnętrznych Policji poinformował, że przeciwko H. U. został wniesiony akt oskarżenia.
Podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W praktyce, na podstawie tego przepisu, dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę.
Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają wspólną cechę, bowiem odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.
Zdaniem organu już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut umyślnego popełnienia przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego, a tym bardziej przeciwko któremu sporządzono akt oskarżenia o popełnienie tego przestępstwa, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że H. U. w postępowaniu karnym (sygn. akt [...]) przedstawiono zarzut o czyn z art. 178a § 1 k.k.
Zarzucany stronie czyn nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Powyższe dyskredytuje wymienionego jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię całej formacji.
Strona nie spełnia zatem podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji.
Brak stosownych działań wobec policjanta oskarżonego o popełnienie tego rodzaju czynu może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym.
Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Policjant, który jest chociażby podejrzany o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., mając na względzie charakter oraz wagę danego czynu, związanego z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości, traci przymiot "nieskazitelności charakteru".
W przedmiotowej sprawie zaznaczenia też wymaga, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Przepis ten określa więc wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, jednak nie uzależnia zwolnienia funkcjonariusza w tym trybie od wydania opinii przez organ związkowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 816/15). W niniejszej sprawie przesłanka zasięgnięcia opinii organizacji związkowej została spełniona.
KGP podkreślił, że nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania karnego. W szczególności nie musi wykazać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw. Udowodnienie faktu popełnienia przez oskarżonego zarzucanych mu czynów należy bowiem do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości – właściwego sądu.
Okoliczności dotyczące samego zdarzenia mogłyby mieć natomiast znaczenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jednakże w przypadku przyjętej podstawy prawnej (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) istotnym jest fakt przedstawienia H. U. zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego oraz wniesienia wobec niego aktu oskarżenia. Zatem zarzuty pełnomocnika strony dotyczące ustalenia stanu faktycznego w niniejszym postępowaniu jedynie na podstawie zeznań świadków zdarzenia z dnia [...] maja 2017 r. oraz wysnucia błędnych wniosków co do okoliczności tego zdarzenia, nie zasługują na uwzględnienie.
Przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdził, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Ponadto w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13, Sąd ten stwierdził, iż "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych".
Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania, organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w przepisie art. 97 § 1 k.p.a. W szczególności nie można mówić o wystąpieniu przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od toczącego się w sprawie postępowania karnego. Rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby, nie jest przy tym uzależnione od skazania zwalnianego policjanta prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej.
Organ odwoławczy zaznaczył, również iż brak jest podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 k.p.a. Nie może tu być mowy ani o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych czy też zmianie okoliczności uzasadniających nadanie rygoru. Skutki prawne, jakie wywołało wykonanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, mogą zostać odwrócone poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności tejże decyzji z powodu jej wadliwości. Powyższe wynika z art 42 ust. 1 ustawy o Policji.
H. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...].
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
‒ art. 42 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a poprzez ich niezastosowanie i niedoręczenie skarżącemu korespondencji dotyczącej postępowania, w tym rozkazu personalnego K[...]P z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w miejscu zamieszkania skarżącego, który uległ zmianie,
‒ art. 44 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przez K[...]P, że korespondencja kierowana do skarżącego w toku postępowania, w tym zawiadomienie o wszczęciu postępowania, została skutecznie doręczona,
‒ art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyciągnięcie nietrafnych wniosków,
‒ art. 97 § 1 punkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zawieszenia niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w sprawie karnej ma istotne znaczenie dla niniejszego postępowania, bowiem zdarzenie z dnia [...] maja 2017 r. będące przyczyną wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowi również przedmiot postępowania karnego, które na dzień wydania rozkazu personalnego nie zostało zakończone, a postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec skarżącego zostało umorzone orzeczeniem nr [...].
Skarżący wniósł o uchylenie rozkazu personalnego KGP z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] oraz poprzedzającego go rozkazu [...].
Skarżący podniósł, iż organ administracji w toku prowadzonego postępowania niezasadnie zastosował dyspozycję art 44 § 1 k.p.a., bowiem w aktach osobowych znajduje się raport z maja 2017 r., informujący o zmianie adresu skarżącego. Nie można podzielić ustaleń organu I instancji, że korespondencja kierowana do skarżącego w toku postępowania została skutecznie doręczona.
Nie sposób jest także podzielić stanowiska KGP zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, że w zaistniałym stanie faktycznym pozostawanie skarżącego w służbie narusza jej ważny interes.
Oparcie się na wybiórczych dowodach z postępowania karnego, prowadzi do niezasadnego ustalenia, że dalsze pełnienie przez H. U. służby narusza waży interes Policji.
Przyjęcie takiego rozumowania doprowadzi do sytuacji, kiedy każde posądzenie funkcjonariusza Policji o popełnienie czynu zabronionego albo dopuszczenie się zachowania budzącego wątpliwości co do swojej etyczności, prowadzić będzie do wszczęcia i prowadzenia postępowania w zakresie wydalenia ze służby, z uwagi na ważny interes Policji.
Przy ustalaniu ważnego interesu Policji należało zbadać postawę skarżącego i przebieg jego służby. Skarżący przez okres prawie dziesięciu lat służby, pełnił ją w sposób nienaganny, brał udział w szkoleniach podwyższających jego kwalifikacje zawodowe. Do dnia rzekomego zdarzenia brak było jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości oraz rzetelności czynności podejmowanych przez skarżącego w związku z pełnioną służbą. Powyższe oznacza, że wykonywanie przez skarżącego zawodu policjanta i pełnienie obowiązków służbowych w żadnym wypadku nie stanowiło i nie stanowi niebezpieczeństwa dla ważnego interesu Policji.
Skarżący podkreślił też, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko H. U. przez K[...]P zostało umorzone na mocy orzeczenia z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...].
W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając, czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa, w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.
Dokonując oceny zasadności skargi H. U. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Decyzja taka ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego) (por. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega zatem potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, przesłanka zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco przez organy wykazana.
Organy obu instancji w pisemnych motywach swoich decyzji wyjaśniły powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby uzasadniający rozwiązanie z H. U. stosunku służbowego.
Trafnie przy tym organy obu instancji zwróciły uwagę na rodzaj i zakres zadań, które ustawodawca powierzył Policji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r., K 1/04 (OTK-A 2004/9/93, LEX nr 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał na to, iż nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być bowiem rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.
Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant któremu postawiono zarzut, dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Wskazane negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony".
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy, podkreślić należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonej decyzji zwolniony policjant miał postawiony zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 kodeksu karnego. Okolicznością nie wymagającą dowodzenia było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa miał negatywny wydźwięk z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed Policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.
Na przeszkodzie powyższym konkluzjom nie stoi konstytucyjna i ustawowa zasada domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że powyższa zasada podlega wyłączeniu w postępowaniu pragmatycznym dotyczącym policjanta. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania.
Niezależnie od powyższego, przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe pozwala na przyjęcie, w ocenie Sądu, iż skarżący dopuścił się popełnienia opisanego w zaskarżonej decyzji czynu, a mianowicie: w dniu [...] maja 2017 r. kierując samochodem marki [...] w stanie nietrzeźwości, podczas manewru włączania się do ruchu na ul. [...] w [...], doprowadził do kolizji drogowej, uszkadzając inny pojazd a następnie uciekł z miejsca zdarzenia.
Skarżący jako doświadczony funkcjonariusz Policji winien zachowywać się w sposób, który nie podważa zaufania do organów Policji. Tymczasem skarżący po uszkodzeniu cudzego pojazdu wdał się w awanturę z jego właścicielami, odepchnął jedną z osób, która próbowała uniemożliwić mu kontynuowanie jazdy i opuszczenie miejsca zdarzenia, a następnie uciekł z miejsca zdarzenia. Ucieczka skarżącego z miejsca zdarzenia czyni wysoce niewiarygodnymi jego wyjaśnienie o spożywaniu alkoholu już po samym zdarzeniu. Podobnie należy traktować odmowę poddania się badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu po doprowadzeniu skarżącego do Komendy Rejonowej Policji [...].
Opisane zachowanie skarżącego nie buduje zaufania do organów Policji i nie pozwala na przyjęcie, że skarżący charakteryzuje się "nieskazitelnym charakterem". Świadczy ono bowiem, jak trafnie przyjęły organy o nieodpowiedzialnym i wysoce nagannym zachowaniu [...] H. U.
W świetle przedstawionych argumentów, w ocenie Sądu, organy trafnie uznały, iż w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka zwolnienia z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a mianowicie przesłanka ważnego interesu służby.
Oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organy Policji zachowały warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca przedmiotowy rozkaz, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). Organy kierowały się bowiem dobrem służby i przez ten pryzmat oceniany był słuszny interes skarżącego.
Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, organy wyjaśniły, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny, tzn. dobro Policji, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 25 ustawy o Policji, stawiając wymóg, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię.
Zdaniem Sądu posiadanie przez skarżącego pozytywnej opinii ze służby w Policji nie zmienia oceny sprawy. Czyn zarzucany skarżącemu i okoliczności jego popełnienia są bowiem wysoce naganne.
Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy Policji art. 10 § 1 k.p.a., poprzez pozbawienie skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten normuje zatem powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji w przypadku ujawnienia określonych naruszeń przepisów postępowania. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest wykazanie nie tylko, że jakieś uchybienia procesowe miały w ogóle miejsce, ale przede wszystkim, iż mogły one rzutować na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy przy tym rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia. Chodzi tu więc o uchybienia procesowe na tyle istotne, że kształtowały one lub współkształtowały treść stosunku administracyjnoprawnego, czyli że gdyby nie było ujawnionego naruszenia przepisów postępowania, rozstrzygnięcie sprawy przez organy administracyjne mogłoby być inne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 42 i art. 44 § 1 kpa, stwierdzić należy, iż rzeczywiście pismo z dnia [...] maja 2017 r. informujące o wszczęciu postępowania zostało wysłane na niewłaściwy adres ([...] akt administracyjnych). Jednakże kolejne pismo z dnia [...] stycznia 2018 r. organ wysłał na aktualny adres skarżącego ([...] akt administracyjnych). Skarżący pismo odebrał osobiście i w dniu [...] stycznia 2018 r. ustanowił swego pełnomocnika w osobie adw. P. J. Kolejne pisma organ doręczał na ręce ustanowionego w sprawie pełnomocnika, co należy ocenić jako działania prawidłowe. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, iż w dniu [...] lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami postępowania administracyjnego ([...] akt administracyjnych) i złożył w dniu [...] lutego 2018 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, pismo procesowe zawierające stanowisko w sprawie ([...] akt administracyjnych). Podniesione w sprawie zarzuty nie mogą zatem odnieść zamierzonego skutku.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak przesłanek wskazujących na naruszenie przez organy Policji uprawnień procesowych skarżącego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższych ustaleń za nietrafny należy, w ocenie Sądu, uznać, podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny z uwzględnieniem tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniona została również przesłanka określona w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Należy zwrócić uwagę, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji opinia taka do organu nie wpłynęła.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło