II SA/Wa 164/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Danuta Kania, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2016 r. sprawy ze skargi D.J. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związku inwalidztwa ze służbą 1. oddala skargę w części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. działając na podstawie przepisów § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), a także § 12, § 30 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] D.J. - wniesionego od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N, zał. 1, gr. II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej, uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie RWKL w Z. oraz wydała nowe, w którym rozpoznano u D.J. Schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej: [...] - § 21 pkt 4. Schorzenia współistniejące: [...] -§75pkt 2, [...] - § 55 pkt 4, [...] - § 3 pkt 1, [...] - § 24 pkt 1, [...] - § 60 pkt 1, [...] - § 44 pkt 6, [...] - § 48 pkt 10, [...] - § 34 pkt 1. CWKL orzekła: Kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej: Kategoria N - Zał. 1 Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W przedmiocie związku poszczególnych chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową orzeczono: Schorzeniu ujętemu w punkcie 2 rozpoznania nie ustalono związku ze służbą wojskową z uwagi na brak kwalifikacji prawnej właściwego Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. Schorzenia w punkcie 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9 - pozostają bez związku ze służbą wojskową. CWKL określając inwalidztwo: - zaliczyła badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i uznała, że datą powstania inwalidztwa jest data wydania orzeczenia, - nie zaliczyła badanego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, - nie zaliczyła badanego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałego wskutek wypadku czy choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. W motywach orzeczenia CWKL podała, iż w dniu [...] kwietnia 2015 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Z. (RWKL), realizując skierowanie Dowódcy JW [...] S., w miejsce uchylonego przez Centralną Wojskowa Komisję Lekarską w W. (CWKL) orzeczenia Nr [...], po wykonaniu badań diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych wydala orzeczenie Nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej [...] D. J., rozpoznając w pkt 8 orzeczenia: - w grupie A schorzeń powodujących niezdolność do zawodowej służby wojskowej: 1. [...] - § 21 pkt 5. - w grupie schorzeń współistniejących: 2. [...] - § 75 pkt 2. Ustalono, że schorzenie w punkcie 2 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku, jako podstawę przyjmując protokół powypadkowy Nr [...] sporządzony przez komisję powypadkową powołaną rozkazem D-cy JW Nr [...] w S. z dnia [...] lipca 2013 r., natomiast pozostałe schorzenia uznano, że nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Orzeczono kategorię zdrowia N - Zał. 1, Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Orzekanego zaliczono do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia od lipca 2013 r., natomiast nie zaliczono do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskowa, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Uznano, że badany jest zdolny do pracy. Kontrolne badanie wyznaczono na lipiec 2017 r. Od orzeczenia RWKL [...][...] D.J. wniósł odwołanie, w którym zakwestionował rozpoznanie stanowiące niezdolność do zawodowej służby wojskowej, podnosząc, że stan jego zdrowia nie stanowi przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Ponieważ analiza zleconych przez RWKL wyników audiogramów z dnia [...] stycznia 2015 r., [...] stycznia 2015 r. i [...] stycznia 2015 r. wzbudziła wątpliwości co do rozpoznania [...] (wyniki wskazywały na [...]) oraz mając na uwadze argumentację skarżącego zawartą we wniesionym odwołaniu, zespól orzeczniczy CWKL zdecydował o konieczności wykonania dodatkowych badań. W dniu [...] października 2015 r. w trybie odwoławczym wykonano badanie [...] oraz konsultację [...], które wskazują na [...]. W związku z tym faktem orzeczenie RWKL Nr [...] należało uchylić. Ponadto w orzeczeniu RWKL stwierdzono uchybienie, polegające na uznaniu wyłącznie na podstawie protokołu powypadkowego związku ze służbą wojskową schorzenia powypadkowego z dnia [...] marca 2013 r., w wyniku którego orzekany doznał złamania [...] kości śródręcza [...]. Protokół powypadkowy nie może być uznany za wystarczający dokument do uznania związku schorzenia powypadkowego ze służbą wojskową - o tym decyduje stosowna kwalifikacja prawna właściwego Szefa WSzW. Brak jest takiego dokumentu w dokumentacji orzeczniczej. Zespół orzeczniczy CWKL uznał, że zgromadzona dotychczasowa dokumentacja orzecznicza jest wystarczająca do ustalenia faktycznego stanu zdrowia orzekanego oraz związków schorzeń ze służbą wojskową. Z powyższych danych wynika, że w wyniku przebytego złamania [...] kości śródręcza [...] z powodu którego orzekany przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim został skierowany do RWKL, w celu określenia przydatności do zawodowej służby wojskowej, leczenie zostało zakończone z uzyskaniem zrostu z niewielkim kontowym zniekształceniem [...] śródręcza i aktualnie nie upośledza funkcji chwytnej, na co wskazuje badanie rtg z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz konsultacja ortopedyczna. W trakcie badań komisyjnych zlecano wielokrotnie badania [...] i konsultacje [...], które wykazały u orzekanego stan [...] powodujący niezdolność do zawodowej służby wojskowej - stwierdzone w ramach kontrolnych badań [...]. Powyższe należy zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz. U. Nr 15 z 2010 r., poz. 80 z późn. zm.), kwalifikować wg § 21 pkt 4 Zał. Nr 1, co w Grupie II osób orzekanych skutkuje orzeczeniem kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Schorzenie to ujęto w punkcie 1 rozpoznania orzeczenia CWKL. W trakcie procesu orzeczniczego nie stwierdzono, aby schorzenie to było następstwem wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby pełnionej przez orzekanego. Dlatego schorzenie to pozostaje bez związku ze służbą wojskową. Na powyższe orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2015 r. D. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł, iż z wydanym orzeczeniem nie może się zgodzić i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz orzeczenie, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej ewentualnie, przy orzeczeniu niezdolności do służby o uznanie, że niezdolność ta powstała w wyniku pełnienia obowiązków związanych z tą służbą. W uzasadnieniu skargi podał, że służbę wojskową rozpoczął jako młody i w pełni zdrowy mężczyzna, natomiast po 10 latach tj. w 2008 r. stwierdzono u niego [...]. Rozpoznane schorzenie nie dyskwalifikowało go do pełnienia dalszej służby. Podkreślił, że podczas pełnienia obowiązków służbowych był narażony na znacznie obciążenia [...] i z tego faktu wywodzi, iż rozpoznane schorzenie pozostaje w związku z tą służbą. Kwestionuje stanowisko komisji odnośnie braku związku zaburzeń zdrowia z kolizją drogową. Skarżący podnosi, iż [...] miało miejsce już przed wspominką kolizją i że aktualne dolegliwości związane są z charakterem służby. Ponadto powołuje się na orzeczenie z 2012 r., w którym uznano go za zdolnego od służby wojskowej poza granicami państwa we wszystkich strefach klimatycznych, co według niego świadczy o dobrym zdrowiu, którego pogorszenia nie stwierdza w chwili obecnej. Zarzuca również CWKL, że przy wydawaniu orzeczenia nie wzięła pod uwagę dokumentacji dotyczącej przebytego złamania [...] kości śródręcza. Do skargi załączył szereg dokumentacji orzeczniczej. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej odrzucenie w trybie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podnosząc, iż sprawy związane z ustaleniem grupy inwalidztwa oraz związku inwalidztwa ze służbą wojskową nie należą do kognicji sądów administracyjnych, zaś w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej o oddalenie skargi z powodu merytorycznej niezawodności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Skarga na orzeczenie CWKL z dnia [...] listopada 2015 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową i zdolności do pracy jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. albowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (patrz wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. OSK 1203/04. publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.), ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm.), ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 666 ze zm.). Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (patrz uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publik. OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100. publik. ON SA 2001/2/47. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11). Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga w tym zakresie nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6. właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności te j osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. Ponadto w przepisie art. 5 ust. 8 powołanej ustawy, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykazy chorób lub ułomności, o których mowa w § 1 i 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. nie zawierają odesłania do stosowania w sprawach nieregulowanych odpowiednio przepisów k.p.a., jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na ich zastosowanie (przykładowo wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14, publik, j.w.). Podkreślenia wymaga przy tym, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, które obejmują zagadnienia wymagające wiedzy medycznej, sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania w zakresie ustalenia stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności prawidłowego zastosowania przepisów procesowych i materialnych. W ramach tak pojętej kontroli, sąd administracyjny nie posiada uprawnień do weryfikacji medycznych ustaleń lekarzy orzekających w Komisji i nie może dokonywać zmiany w tym zakresie, a tym samym zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo oceniła na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej i prawidłowo zakwalifikowały go do kategorii N. jako trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Zdaniem Sądu, na podstawie zgromadzonych materiałów, nie ma podstaw do podważenia oceny Komisji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdzał istnienie u skarżącego rozpoznanych schorzeń, w szczególności [...] – kwalifikowane w II grupie (żołnierz zawodowy) do kategorii N - § 21 pkt 4 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia). W sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na treść orzeczenia w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania. Organy rozpoznały i rozstrzygnęły sprawę w dwóch instancjach. Zaskarżone orzeczenie zostało prawidłowo uzasadnione, zawiera wymagane elementy, które wynikają z § 24 ust. 1 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r., tzn. rozpoznanie schorzenia i ustalenie kategorii zdolności do pełnienia służby wojskowej. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż zaskarżone orzeczenie w części poddanej kontroli sądowej, nie narusza prawa. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie - jak w punkcie 2 wyroku.