II SA/Wa 1644/09
WyrokWSA w Warszawie2011-02-15
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu do opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, wydana wobec osób nieposiadających tytułu prawnego do tego lokalu, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji może zostać wydana wobec osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, nawet jeśli są to członkowie rodziny zmarłego funkcjonariusza Policji, którzy nie spełniają warunków do uzyskania prawa do lokalu na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Przepisy ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym stanowią szczególne regulacje, które wyłączają stosowanie przepisów kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c., oraz innych ustaw dotyczących ochrony praw lokatorów.Stan faktyczny
Lokal mieszkalny w Warszawie został przydzielony w 1976 roku funkcjonariuszowi Policji T. R., z uwzględnieniem jego rodziny. Po śmierci T. R. i jego żony, osoby B. M., A. R. i S. R. zamieszkiwały w tym lokalu bez tytułu prawnego. Komendant Wojewódzki Policji wydał decyzję zobowiązującą ich do opróżnienia lokalu, którą następnie Komendant Główny Policji utrzymał w mocy. Skarżący kwestionowali decyzję, podnosząc m.in. brak tytułu prawnego do wydania decyzji, naruszenie przepisów prawa lokalowego i cywilnego oraz swoje prawo do lokalu jako członkowie rodziny zmarłego funkcjonariusza.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę B. M. działającej w imieniu własnym oraz jako przedstawicielki ustawowej małoletniej N. M. i skargę S. R., odrzucił skargę A. R., przyznał radcy prawnemu kwotę 720 zł oraz 165,60 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Kwiecińska Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. M. działającej w imieniu własnym i na rzecz małoletniej N. M., A. R. i S. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego – oddala skargę B. M. działającej w imieniu własnym oraz jako przedstawicielki ustawowej małoletniej N. M. a także skargę S. R., – odrzuca skargę A. R. – przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. C. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia złotych) oraz kwotę 165,60 (sto sześćdziesiąt pięć i 60/100 złotych) stanowiącą 23% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Na podstawie przydziału wydanego przez KWMO w L. z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...], lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w L. został przydzielony T. R. i przy przydziale uwzględniono jego żonę J. R. oraz dwóch synów, tj. S. R. i A. R. Natomiast w dniu [...] maja 2008 r. nastąpił zgon T. R., zaś w dniu [...] lipca 2008 r. zmarła jego żona J. R.
Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta L. pismem z dnia [...] października 2008 r. L.dz. [...], zawiadomił m.in. Komendę Wojewódzką Policji w L. o wszczęciu na wniosek S. R. postępowania w sprawie zameldowania B. M. z córką N. M. na pobyt stały w powyższym lokalu.
Po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zobowiązał Pana S. R., Pana A. R., Panią B. M. wraz z małoletnią córką N. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...] Nr [...].
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zobowiązał S. R., A. R., B. M. oraz N. M. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany już powyżej stan faktyczny – podał, że w myśl art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego i przepis ten stanowi samoistną podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji. Z kolei ustawa o Policji w art. 88 i 98 przyznaje uprawnienie do lokalu mieszkalnego policjantowi w służbie stałej i policjantowi zwolnionemu ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). W myśl art. 88 ust. 1 ustawy policjantowi w służbie stałej przydziela się na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny wskazany w art. 90 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że podstawę do uzyskania lokalu mieszkalnego przez policjanta z zasobów mieszkaniowych określonych w art. 90 ust. 1 ustawy, stanowi decyzja administracyjna właściwego organu administracji publicznej, która stanowi tytuł prawny uprawniający funkcjonariusza Policji do zajmowania lokalu mieszkalnego. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek ze stron niniejszego postępowania posiadała jakikolwiek tytuł prawny uprawniający ich do zajmowania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w L. W szczególności żadna ze stron nie dysponuje decyzją administracyjną o przydziale lokalu mieszkalnego, nie dysponuje także umową najmu lokalu mieszkalnego i nie jest właścicielem ani współwłaścicielem zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Natomiast zarówno S. R., A. R. i B. M. nie są oraz nie byli funkcjonariuszami Policji, a zatem nie mogą w stosunku do nich mieć zastosowania powyższe przepisy. Poza tym S. R., A. R., B. M. oraz jej małoletnia córka N. M. nie spełniają wymogu określonego w przepisie art. 29 ust. 2 powołanej wyżej ustawy emerytalnej, bowiem nie mieszczą się w kręgu osób uprawnionych do uzyskania renty rodzinnej po zmarłym T. R. Niezależnie od powyższego synowie T. R., tj. S. R. i A. R. nie posiadali samodzielnego prawa do lokalu mieszkalnego w zasobach resortu spraw wewnętrznych i administracji, a z tytułu umieszczenia ich jako członków rodziny w przydziale Nr [...] z dnia [...] listopada [...] r., posiadali jedynie prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym mieszkaniu i po śmierci ojca również go nie nabyli. Uwzględniając zatem okoliczności faktyczne i prawne w sprawie, S. R., A. R., B. M. oraz jej małoletnia córka N. M. są osobami nieuprawnionymi do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. W dalszej części stwierdzono, że załatwianie spraw dotyczących przydziału lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji, następuje tylko w odniesieniu do policjantów oraz emerytów i rencistów policyjnych zaś w stosunku do osoby nieuprawnionej, przepisy dopuszczają jedynie możliwość wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Niezależnie od powyższego nie można podzielić poglądu, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy pragmatycznej, bowiem – w ocenie skarżących – została wydana sprzecznie (z pominięciem) przepisu art. 691 § 1 k.c. stanowiącego, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: m in. dzieci najemcy i jego współmałżonka. Z tego mianowicie powodu, że przepisy nie zawierają podstaw do wydawania decyzji administracyjnych orzekających wstąpienie w stosunek najmu i regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań funkcyjnych stanowią rozwiązanie szczególne w stosunku do uregulowań prawa lokalowego zawartych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266) i w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Przepisy dotyczące policyjnych mieszkań rządzą się właściwymi sobie zasadami i dlatego nie było przeszkód formalnych do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Podkreślenia również wymaga, że fakt zameldowania na pobyt stały w konkretnym lokalu mieszkalnym nie stanowi okoliczności decydującej o posiadaniu przez osobę zameldowaną tam tytułu prawnego do zajmowania tegoż mieszkania. Stosownie do treści przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji przez organ administracyjny, ewidencja ludności polega na rejestracji i danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach - art. 1 ust. 1 powołanej ustawy. Ponadto przepisy te nakładają na osobę przebywającą na terytorium RP obowiązek zameldowania się w miejscu stałego pobytu lub czasowego i wskazują, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym numerem z zamiarem stałego przebywania – art. 2, art. 4, art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak wynika z akt sprawy, w spornym lokalu mieszkalnym zamieszkuje również małoletnia N. M. – córka B. M. Zgodnie z art. 98 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. A zatem w sytuacji, gdy przepisy uznają za stronę małoletnie dziecko, to jest ono reprezentowane przez przedstawiciela ustawowego – rodzica. Poza sporem pozostaje fakt, iż w świetle powołanych uregulowań prawnych, B. M. jest przedstawicielem ustawowym córki N. M., niemniej konstrukcja sentencji zaskarżonej decyzji, jest wadliwa. Jakkolwiek okoliczność ta nie miała w istotnym zakresie wpływu na merytoryczne rozpatrzenie sprawy, to biorąc pod uwagę fakt, iż organ II instancji nie posiada kompetencji do prostowania treści decyzji innego organu, zasadnym było jej uchylenie. Zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy posiada kompetencję uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy. Przesłanki jego zastosowania – w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyrokach z dnia 28 września 2001 r. sygn. akt V SA 239/01 oraz z dnia 6 czerwca 2001 r. sygn. akt I SA Gd/414/00 – stanowią łącznie istnienie materialnoprawnych podstaw do wydania rozstrzygnięcia oraz brak konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego przed organem II instancji. Reasumując, uwzględniając konieczność uchylenia decyzji organu I instancji oraz fakt, iż w ocenie Komendanta Głównego Policji postępowanie dowodowe przed [...] Komendantem Wojewódzkim Policji doprowadziło do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, właściwe jest zastosowanie przytoczonego wyżej przepisu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący B. M., A. R. i S. R. zarzucili zaskarżonej decyzji w części pkt 2:
1) naruszenie przepisu art. 95 ust. 4 ustawy o Policji przez wydanie decyzji w stosunku do podmiotu nieistniejącego (zbiorowego),
2) rażące naruszenie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że skarżący zajmują przedmiotowy lokal mieszkalny bez tytułu prawnego,
3) przepisu art. 2 pkt 2 ppkt a) i b) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) przez jego niezastosowanie,
4) przepisu art. 691 § 1 k.c. przez przyjęcie bez postawy prawnej, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie,
5) przepisu art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.).
W tej sytuacji wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części lub też o uchylenie jej w tej części. W uzasadnieniu natomiast podniesiono, że brak jest oddzielnych decyzji dla każdego ze skarżących, zaś do decyzji o przydziale mieszkania dla T. R. dopisano, iż uprawnieni są również członkowie jego rodziny, tj. S. R. i A. R., zaś B. M. jest narzeczoną S. R. i wraz z córką N. mieszka w nim od czerwca 2003 r. i stąd też posiadają tytuł prawny do tegoż lokalu. Ponadto T. R. był najemcą powyższego lokalu w myśl art. 2 pkt 2 ppkt a) ustawy o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa i w tej sytuacji zgodnie z treścią art. 2 pkt 2 ppkt b) tej ustawy, jego synowie są uprawnieni do lokalu. Niezależnie od powyższego organ nie miał racji wyłączając stosowanie art. 691 § k.c., bowiem brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do takiego rozstrzygnięcia, a ponadto synowie są członkami po zmarłym funkcjonariuszu, uprawnionym do emerytury policyjnej, a zatem w myśl art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Policji są uprawnieni do lokalu. Na koniec zaś dodali, że odkąd zamieszkują w spornym lokalu, to łożą na niego znaczną część dochodów, nie posiadają żadnego lokalu zastępczego, nie mogą liczyć na otrzymanie kredytu i są w bardzo trudnej sytuacji finansowej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wskazał na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący podtrzymali swoje zarzuty ze skargi.
Pismem sądowym z dnia [...] czerwca 2010 r. wezwano skarżącego A. R. do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi (k.[...]), które zostało mu doręczone w dniu [...] lipca 2010 r. (k.[...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, poza skargą A. R. i o czym będzie mowa niżej, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z kolei zgodnie z art. 88 ust.1 ustawy, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym małżonek, dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia oraz rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Natomiast – co wynika z brzmienia art. 94 ust. 1 ustawy – przydział lokalu następuje na podstawie decyzji administracyjnej, a na lokal mieszkalny dla policjantów zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy, przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Zatem podstawę prawną do lokalu mieszkalnego przydzielanego z zasobów określonych w tym ostatnim przepisie stanowi decyzja administracyjna.
W rozpoznawanej sprawie natomiast lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w L. został przydzielony zmarłemu już funkcjonariuszowi T. R. decyzją z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...], zaś przy przydziale uwzględniono m.in. synów S. i A. R. jedynie do norm zaludnienia, o których mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884).
Z powyższego wynika zatem fakt, że tylko T. R. posiadał tytuł prawny do spornego lokalu mieszkalnego na podstawie wspomnianej już wyżej decyzji administracyjnej.
Ponadto w myśl art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z kolei według ust. 2 powyższego przepisu, prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach.
Z rozpoznawanej sprawie tymczasem, skarżący nie spełniają wyżej wymienionych przesłanek i w tej sytuacji nie posiadają oni tytułu prawnego do lokalu, a jedynie posiadali prawo do zamieszkiwania w nim. Nie można bowiem wywodzić tego tytułu jedynie z bycia członkiem rodziny po zmarłym funkcjonariuszu, ponieważ – co już wyżej przytoczono z treści art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) – do nabycia prawa do mieszkania wymagane jest jeszcze, aby członek rodziny był uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Skoro zaś tak, to w myśl art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Ponadto stosownie do treści § 13 ust. 1 pkt 3 cytowanego już wyżej rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r., opróżnienie lokalu następuje w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa m.in. w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy.
Nie można się ponadto zgodzić z zarzutem ze skargi, jakoby decyzje o opróżnieniu wydano do podmiotu zbiorowego. Z tego mianowicie powodu, że w zaskarżonej decyzji określono każdego ze skarżących z imienia i nazwiska i mimo, że wydano ją w formie jednej decyzji, to została ona skierowana do każdego ze skarżących. Stwierdzić poza tym należy, że w myśl art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać między innymi oznaczenia strony i w rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], zawierała oznaczenie każdego ze skarżących. Nadto T. R. nie był najemcą spornego lokalu, bowiem nie zawarto z nim umowy najmu, lecz – co już wyżej wskazano – przydzielono mu ów lokal na podstawie decyzji administracyjnej i z tego tez powodu nie ma zastosowania ustawa o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa. Niezależnie od powyższego wskazać należy skarżącym, że do lokali, o których mowa w rozdziale 8 ustawy o Policji, nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c. Z tego mianowicie powodu, że prawo do powyższych lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji nie jest instytucją prawa cywilnego, lecz szczególną uregulowaną właśnie w ustawie o Policji oraz we wspomnianej już wyżej ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Natomiast odrzucając skargę w stosunku do A. R. odwołać się należy do art. 299 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w myśl którego, jeżeli strona mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, obowiązana jest wraz z wniesieniem skargi ustanowić pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący zamieszkuje aktualnie w R., o czym zawiadomił pismem z dnia [...] marca 2010 r. (k.[...]). Ponieważ nie ustanowił on pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub w siedzibę w Polsce, przeto Sąd wezwał go pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. (k. [...]), w myśl art. 299 § 2 ustawy, do wykonania powyższego obowiązku w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi i pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] lipca 2010 r. (k. [...]). Skoro zaś do dnia rozprawy również nie wykonał powyższego obowiązku, a więc z przekroczeniem terminu dwóch miesięcy, to zasadnym jest odrzucenie skargi.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132, zaś w kwestii odrzucenia na podstawie art. 229 § 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło