II SA/Wa 165/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2024 r. sprawy ze skargi K.B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie. K. B. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej, jako: CWKL) z dnia [...] listopada 2023 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji lekarskiej w [...] (dalej, jako: RWKL) z dnia [...] października 2023 r. w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że w dniu [...] października 2023 r. RWKL, działając na skierowanie Dowódcy JW [...] w [...] po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego, wydała orzeczenie w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej Nr [...], którym uznała skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej na stanowiskach, na których obowiązuje wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów - kategoria N - Zał. 1 Grupa III. W punkcie 8 orzeczenia RWKL rozpoznano schorzenie powodujące niezdolność do ww. służby: Astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu Vod=0,6 sc i Vos=0,5 - § 13 pkt 1. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że schorzenie w pkt 1 rozpoznania powoduje niezdolność do służby wojskowej na stanowiskach, na których obowiązuje wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów. Skarżący od ww. orzeczenia odwołał się i wskazał, że podjął działania mające na celu zainicjowanie procesu leczenia wady wzroku oraz że w dniu [...] października 2023 r. zostały przeprowadzone badania kwalifikacyjne do laserowej korekcji wzroku. CWKL rozpatrzyła odwołanie w myśl zapisów § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 z późn. zm.) oraz ustawy 10 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r., poz. 655), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 z późn. zm.). CWKL wskazała, że wojskowe komisje lekarskie, orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej zobowiązane są do ścisłego stosowania obowiązujących przepisów wynikających z cytowanego na wstępie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r., które zostało zmienione rozporządzeniem z dnia 22 listopada 2022 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 2400). CWKL rozpatrzyła odwołanie na podstawie dokumentacji orzeczniczej znajdującej się w aktach sprawy. W związku z treścią odwołania pracownik CWKL w dniu [...] listopada 2023 r. skontaktował się telefoniczne ze skarżącym, który poinformował, iż aktualnie jest oddelegowany na kurs w [...] i będzie leczony nie wcześniej jak po powrocie w grudniu 2023 r. W związku z powyższym CWKL stwierdziła, że w trakcie badań komisyjnych wykonano na zlecanie RWKL stosowne badania i konsultacje, których wyniki znalazły swoje odzwierciedlenie w ustaleniach zawartych w orzeczeniu RWKL. Rozpoznanie w punkcie 8.1 orzeczenia, tj. astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu Vod=0,6 sc i Vos=0,5 ustalono na podstawie konsultacji okulistycznej z dnia [...] października 2023 r. Wadę wzroku zgodnie z obowiązującymi przepisami zakwalifikowano do § 13 pkt 1, który skutkuje w Grupie III orzekanych kategorią N - niezdolny do służby wojskowej na stanowiskach, na których obowiązuje wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów. Zdaniem CWKL orzeczenie RWKL w sprawie określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej zostało wydane po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu orzeczniczym w oparciu o obowiązujące przepisy prawne, a w trakcie jego redagowania nie pominięto istotnych faktów oraz właściwie ustalono rozpoznane jednostki chorobowe, przypisując im stosowną kwalifikację. CWKL nie znalazła żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia RWKL. Termin leczenia operacyjnego wady wzroku jest odległy, a wynik tego leczenia jest niepewny. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie orzeczeń obu instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postepowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucano naruszenie: 1. art. 7, art. 77, art. 80, art.107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez zaniechanie przez CWKL uzasadnienia swojej decyzji w sposób przekonywujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu od orzeczenia RWKL, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 K.p.a., 2. art. 10 K.p.a. poprzez niezawiadomienie pisemne skarżącego przez RWKL o prawie do zapoznania się z całością materiałów postępowania przed wydaniem orzeczenia i tym samym uniemożliwienie skarżącemu możliwości złożenia wyjaśnień oraz wniosków w tym wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia przez niego procesu leczenia. W uzasadnieniu skargi skarżący odniósł się do art. 15, art. 138, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. i wskazał, że CWKL w zaskarżonym orzeczeniu nie odniosła się do przedstawionych w odwołaniu od RWKL zarzutów naruszenia przepisów postępowania dotyczących uprawnień wynikających z art. 10 § 1 K.p.a., a także nie ustosunkował się do wniosku o zawieszenie postępowania, zawartego w treści odwołania - do czasu zakończenia przez skarżącego procesu leczenia ostrości wzroku. Skarżący podał, że zabieg odbył w dniu [...] stycznia 2024 r. z uwagi na konieczność wykonania uprzedniej próby soczewkowej. Kontrola po zabiegu w dniu [...] stycznia 2024 r. wykazała, iż operacja się w pełni powiodła, a lekarz prowadzący zapewnił skarżącego, iż zastosowana metoda leczenia korekcji wzroku o nazwie [...] jest jedną z najnowocześniejszych w świecie, gwarantującą pełną, szybką i skuteczną regenerację ostrości wzroku. Tym samym stwierdzenie przez CWKL w uzasadnieniu swojego orzeczenia z dnia [...] listopada 2023 r., iż termin leczenia operacyjnego wady wzroku jest odległy, a wynik leczenia jest niepewny jest absolutnie bezpodstawny i bezzasadny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ wskazał, że dokonane rozpoznanie, niekwestionowane przez skarżącego, potwierdzone wynikami wykonanych badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, w tym przedłożonymi przez skarżącego, skutkuje - zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 13 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, niezdolnością do pełnienia służby wojskowej na stanowiskach służbowych, na których obowiązuje wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów. W ocenie organu, bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia pozostaje także, podnoszony w uzasadnieniu skargi, fakt poddania się zabiegowi laserowej korekcji wady wzroku, dokonanego w dniu [...] stycznia 2024 r., a więc niemal 6 tygodni po wydaniu zaskarżonego orzeczenia CWKL. W ocenie CWKL, organ odniósł się do zarzutów odwołania, uzasadnił należycie swoje stanowisko, a zarzuty skarżącego, w szczególności art. 10 K.p.a., pozbawione są racji. Przy piśmie z dnia 10 kwietnia 2024 r. skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że rozpoznane schorzenie zostało u skarżącego w pełni wyleczone. Obecnie ostrość wzroku skarżącego obu oczu wynosi 1,6 sc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305 ze zm.) zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska. Stosownie zaś do treści art. 190 ust. 10 ustawy o Obronie Ojczyzny ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4; 2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia. W przypadku konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych wojskowa komisja lekarska określa w formie pisemnej ich zakres, a orzeczenie wydaje w swojej siedzibie w terminie do 7 dni roboczych od dnia przedłożenia w jej siedzibie wyników tych badań i konsultacji (§ 9 ust. 3 rozporządzenia). Zgodnie natomiast z § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zawiera w szczególności: 1) nazwisko i imię; 2) numer PESEL; 3) stopień wojskowy; 4) przydział służbowy / nazwę stanowiska; 5) datę powołania do służby wojskowej; 6) nazwę wojskowego centrum rekrutacji powołującego do służby wojskowej; 7) skład komisji orzekającej; 8) rozpoznanie; 9) ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej wraz z uzasadnieniem; 10) w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową; 11) określenie inwalidztwa; 12) podpisy członków komisji, którzy wydali orzeczenie. Co istotne na tle rozpoznawanej sprawy, kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Sąd administracyjny nie jest władny dokonać oceny prawidłowości postawionej diagnozy, a co za tym idzie kwestii medycznych zawartych w orzeczeniu (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Kontrola dokonana przez Sąd w tym zakresie pozwala na przyjęcie, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prawa. Zauważyć należy, iż dokonane rozpoznanie (Astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu Vod=0,6 sc i Vos=0,5), nie jest w istocie kwestionowane przez skarżącego. Rozpoznanie to zostało potwierdzone wynikami wykonanych badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, w tym także przedłożonymi przez skarżącego. Stwierdzone rozpoznanie organy zakwalifikowały do § 13 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do ww. paragrafu, osoby ubiegające się o powołanie do służby w jednostkach/instytucjach wojskowych na stanowiskach służbowych, na których obowiązuje wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów, należy kwalifikować jako niezdolnych. Wskazane rozpoznanie skutkuje zatem niezdolnością skarżącego do pełnienia służby wojskowej na stanowiskach służbowych, na których obowiązuje wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów. Organ odwoławczy nie dostrzegł jednak, iż skarżący w odwołaniu wskazywał, iż w dniu [...] października 2023 r. przeprowadzone zostały przeprowadzone u skarżącego badania kwalifikacyjne do laserowej korekcji wzroku. Dołączono do odwołania dowód potwierdzający badanie kwalifikacyjne. Skarżący podnosił, iż "ustalany" jest termin operacji i wskazywał na podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej do czasu zakończenia leczenia na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy ww. twierdzenia i wnioski procesowe strony uznał za bezzasadne, wyjaśniając jedynie, że termin leczenia operacyjnego wady wzroku jest odległy, a wynik tego leczenie jest niepewny. Jednocześnie organ nie wyjaśnił ze skarżącym czy termin operacji został wyznaczony i czy rzeczywiście jest odległy (brak w aktach sprawy dowodu na ustaloną przez organ okoliczność). Organ nie rozważył też kwestii zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. Organ nie odniósł się do stanowiska i wniosków skarżącego zawartych w odwołaniu. Uzasadnienie organu w tym zakresie jest lakoniczne. Powyższe uchybienie w postaci braku należytego sporządzenia uzasadnienia orzeczenia w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Powyższe uchybienia organu wskazują, iż zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 98 § 1 K.p.a. Z tego względu należało wyeliminować zaskarżone orzeczenie z obrotu prawnego. Jak już była o tym mowa, kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do czynnej służby wojskowej była prawidłowa. W ocenie Sądu wykazane uchybienia procesowe dyskwalifikują zaskarżone orzeczenie wydane w trybie odwoławczym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę stanowisko zaprezentowane w niniejszym wyroku. Organ winien także uwzględnić w ponownym postępowaniu orzeczniczym w tej sprawie, że skarżący – jak twierdzi - przeszedł operację wady wzroku, a wada ta została całkowicie wyeliminowana w drodze zabiegu laserowego. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.