II SA/Wa 1656/24
WyrokWSA w Warszawie2025-04-16
Skład orzekający: Danuta Kania, Andrzej Wieczorek, Dorota Kozub-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wydana w oparciu o błędną wykładnię przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za urlop policjanta zwolnionego ze służby przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć decyzja organu pierwszej instancji opierała się na błędnej wykładni przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych, to błąd ten nie miał cech rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej i niedwuznacznej sprzeczności z prawem, a nie jedynie błędu w jego wykładni, który wymaga pogłębionej analizy i odwołania do wartości konstytucyjnych. W związku z tym, decyzja organu drugiej instancji utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo błędnego uznania jej za prawidłową, nie naruszyła prawa w sposób rażący, co skutkowało oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący, były policjant, domagał się wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wypłaconego mu w niższej wysokości przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestionującego przepis określający sposób jego obliczania. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej wyrównania, uznając, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i nie naruszała prawa w sposób rażący, mimo że opierała się na literalnej wykładni przepisów przejściowych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant referent Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Komendant Główny Policji (dalej KGP/Organ II instancji) decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r., nr [...] po rozpatrzeniu skargi Pana B. B. (dalej Skarżący) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej KWP w [...]/Organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2024r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w sprawie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
Z akt sprawy wynika, że w związku ze zwolnieniem z dniem [...] lipca 2016 r. Skarżącego ze służby w Policji, został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
Skarżący wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, który został mu wypłacony w oparciu o Rozkaz Personalny Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] dotyczący zwolnienia ze służby w Policji.
Komendant Powiatowy Policji w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Stwierdził, że wypłata należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy jest czynnością materialno-techniczną, w tym sensie, że w związku ze złożeniem wniosku o jego wypłatę nie wynika dla organu obowiązek prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie i na zasadach przewidzianych w KPA. Obliczenie należnego ekwiwalentu następuje na podstawie posiadanych przez organ informacji o liczbie, posiadanych przez funkcjonariusza na dzień zwolnienia ze służby, niewykorzystanych dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, i następuje zgodnie z regułą określoną w art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171. ze zm. dalej ustawa o Policji). Wskazał, że Skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 115a ustawy o Policji. Komendant Powiatowy Policji w [...] wskazał też, że w dniu 6 listopada 2018 r. ogłoszony został wyrok TK, w którym orzeczono, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Wyrok TK spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji. W dniu 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610; dalej: "ustawa zmieniająca"). Na mocy art. 1 pkt 16 ustawy zmieniającej przepis art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: "ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Z kolei, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmieniającej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Natomiast przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. (dowody: karty nr 6-8 akt sprawy). Jego zdaniem wypłata tak obliczonego ekwiwalentu kończy postępowanie w tej sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 6 k.p.a., organ administracji jest zobowiązany stosować stan prawny z daty orzekania, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. W jego ocenie Organ działał w granicach i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Stwierdził, że przysługujący Skarżącemu ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, wypłacony został w należnej w dniu zwolnienia ze służby wysokości.
Pismem z dnia 11 maja 2024 r. Skarżący, reprezentowany przez adw. D. K., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 18 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja narusza art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust 1 ustawy nowelizującej, gdyż Organ I instancji dokonał błędnej wykładni normy zrekonstruowanej w oparciu o te przepisy. Wskazał, że rozstrzygnięcie organu oparte na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją RP zawiera przesłanki uzasadniające stwierdzenie jego nieważności. Uzasadniając swój wniosek Skarżący przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne.
KWP w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu, że odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji.
Pismem z dnia 9 lipca 2024 r. pełnomocnik Skarżącego, złożył w terminie odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 §1 pkt 2 Kpa, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wydanie decyzji w oparciu o niezgodną z Konstytucją RP wykładnię art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Skarżący wskazał również na naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115 ustawy o Policji, w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102).
Organ II instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji z dnia [...] czerwca 2024 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i uznał, że decyzja jest prawidłowa i nie jest dotknięta żadną z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., co w konsekwencji oznacza, iż brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Kontrolowana decyzja została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa, została wydana bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, dlatego też należy odmówić stwierdzenia jej nieważności.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:
• art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż zastosowanie przez KPP rozwiązań normatywnych uznanych już raz za niekonstytucyjne (wysokość przelicznika wynikająca z uchylonego przez TK art. 115a ustawy o Policji) i przyjęcie niekonstytucyjnej wykładni przepisów przejściowych - art. 9 ust. 1 o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nie stanowi kwalifikowanej wady prawnej, o której mowa w tym przepisie. Podczas gdy wydanie takiej decyzji w sposób oczywisty i wyraźny naruszyło chronione konstytucyjnie prawo obywatela, w tym zasadę równości, art. 190 ust 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115a ustawy o Policji, w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt. K 7/15 oraz art 66 ust. 2 Konstytucji RP wyrażający się w pozbawieniu realizacji prawa do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu jego niewykorzystania,
• art 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że naruszenie przez KPP przepisów art 4, art. 6, art. 7, art. 9, art. 11, art. 73 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 80, art. 81 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na zaniechaniu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i rozpatrzeniu wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co skutkowało niezrealizowaniem obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy i przyjęciu, że naruszenie to nie stanowi kwalifikowanej wady prawnej, o której mowa w tym przepisie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji KPP z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie powyższych zarzutów, odwołując się w tym względzie do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji KPP z dnia [...] grudnia 2020 r.
Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, który jego zdaniem w wyniku błędnej wykładni i błędnego rozumowania prawnego, nie zauważa, że decyzja Komendanta Powiatowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną.
Podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, uznał że art 115a ustawy o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 416, 650, 730, 1039, 1544 i 1669) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
Pomimo tego w decyzji wydanej po ww. wyroku, tj. [...] grudnia 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił wyrównania wypłaconego przed tą datą ekwiwalentu uznając, że naliczenie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia było prawidłowe i zgodne z przepisami. Jego zdaniem Organ błędnie przyjął, że zawarte w kwestionowanych decyzjach rozstrzygnięcia były prawidłowe, a to z uwagi na treść przepisu przejściowego tj. art 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...). Zwrócił uwagę, że ustawodawca w ww. przepisie określił, że ekwiwalent ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. (patrz wyrok NSA z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 5200/21).
Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organów, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] nie narusza rażąco przepisów prawa, skoro godzi w konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego.
W związku z powyższym wnosił o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych;
3. rozpoznanie skargi na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przedmiotem skargi jest decyzja Organu II instancji z dnia [...] sierpnia 2024 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Organu I instancji z dnia [...] czerwca 2024r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2020r,, nr [...] w sprawie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 2 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 8 lutego 2023r., Dz. U. z 2023 r., poz. 259 -zwaną dalej P.p.s.a.").
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący, zwracając się do KWP w [...] o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, wskazał, że jest ona obarczona wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wskazując, że w sprawie został przez KPP rażąco naruszony art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...).
Zaznaczyć należy, że rażące naruszenie prawa w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1111/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Termin "rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego "rażący", to "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ono w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2001r., sygn. akt II SA 1726/00, Lex nr 51233). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997/2/26 i Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. III ARN 22/95).
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Co do zasady spór co do wykładni przepisu prawa materialnego, nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 915/12, LEX nr 1270513).
Wyjaśnić należy, że prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a ustawy o Policji. Przepis ten do dnia 5 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, stwierdził, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w dniu 6 listopada 2018 r. (poz. 2102).
W dniu 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa o szczególnych rozwiązaniach (...). Zgodnie z art. 1 pkt 16 tej ustawy, art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, przepis art. 115a ustawy o Policji zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r.
Wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r., KPP oparł się na literalnej wykładni przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) i stwierdził, że ustawodawca nie przewidział wypłaty policjantom zwolnionym ze służby w Policji przed 6 listopada 2018 r. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy przy zastosowaniu współczynnika innego niż 1/30.
W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd taki został zanegowany. Tytułem przykładu wskazać tu należy na wyrok NSA z dnia 8 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 7080/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Obecnie zwraca się uwagę, że z treści art. 9 ust. 1 zdanie drugie powołanej ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) wynika, że ustawodawca w przypadku ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r., nakazał przyjąć zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., a więc te, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. za sprzeczne z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
W orzecznictwie podnosi się, że wobec powyższego nie do zaakceptowania jest stanowisko organów, które dokonują literalnej wykładni art. 9 ust. 1 omawianej ustawy, wyłączającej możliwość zastosowania zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. Sądy administracyjne akceptują prokonstytucyjną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...). Zasady, o których mowa w cytowanym art. 9 ust. 1, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, iż należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sądy administracyjne wskazują, że z tej też przyczyny, na mocy art. 190 Konstytucji RP, nie tylko sądy, ale także organy administracji publicznej, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) zgodnie z Konstytucją RP.
Wskazana wykładnia omawianych przepisów była podstawą uchylania przez wojewódzkie sądy administracyjne decyzji organów Policji odmawiających wypłaty byłym policjantom wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, jednakże wydawanych w trybie zwykłym. Skarżący, wnosząc o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji KPP, oparł się na wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) prezentowanej aktualnie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zaznaczyć jednak należy, że niektóre składy sądów administracyjnych, nie podzielając zaprezentowanej wyżej wykładni przepisów, początkowo oddalały skargi w tego typu sprawach. Tak orzekł tutejszy Sąd w wyrokach z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3912/21, z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 79/22 oraz z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3911/21.
Zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat prezentowane jest stanowisko, które podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, iż cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu poprzez ich proste zestawienie ze sobą, przy czym nie chodzi tu o właśnie błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, a charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy w stanie prawnym, nie budzącym wątpliwości co do jego rozumienia, zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Różnica poglądów w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego, czy też wątpliwości interpretacyjne norm prawnych, nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jeżeli zatem przepis może być różnie rozumiany, to taka sytuacja nie skutkuje oceną wydanego w oparciu o jeden z możliwych wniosków interpretacyjnych aktu, jako rażąco wadliwego (np. wyroki NSA z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1196/22, z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 2683/21, z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 1907/22, z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2088/13, M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 156) i powołane tam orzecznictwo).
Decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. opiera się na literalnej wykładni przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...). Choć wykładnia ta, zdaniem Sądu, jest błędna, to jednak w tym przypadku nie można stwierdzić, że przedmiotowa decyzja rażąco narusza prawo. Nie można bowiem uznać, że treść tej decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu. Przepis ten wymaga pogłębionej analizy i złożonej wykładni z odwołaniem się do wartości konstytucyjnych. Błąd w wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), jakiego dopuścił się KPP, nie ma jednak cech rażącego prawa. Nie doszło bowiem w tej sytuacji do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, ale do błędu w wykładni prawa.
W zaskarżonej decyzji KGP błędnie uznał, że decyzja KPP jest prawidłowa, niemniej jednak konkluzja organu, iż decyzja ta nie narusza prawa w sposób rażący, jest słuszna. Wobec tego Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia skargi. Wydając zaskarżoną decyzję, KGP nie naruszył bowiem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy, ani też przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że przedmiotem skargi do Sądu jest decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym (nieważnościowym), a nie w trybie zwykłym. Sąd w niniejszym postępowaniu nie rozstrzygał zatem kwestii uprawnień skarżącego do wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop (powyższe mogło być przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym), a jedynie to, czy decyzja KGP z dnia [...] lipca 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję KWP z dnia [...] marca 2024 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji KPP z dnia [...] grudnia 2020 r., narusza prawo w sposób wyżej przestawiony.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło