II SA/Wa 1679/23

WyrokWSA w Warszawie2024-06-05

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Joanna Kruszewska-Grońska, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w zakresie ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w zakresie ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową, ponieważ orzeczenia te mają charakter wstępny i stanowią przesłankę dla decyzji organów emerytalno-rentowych, które podlegają kontroli sądów powszechnych. Natomiast skarga dotycząca ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej podlega kontroli sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący, żołnierz dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej. Komisja orzekła o jego niezdolności do służby (kategoria D) z powodu schorzeń kardiologicznych i stwierdziła brak związku tych schorzeń ze służbą. Po utrzymaniu w mocy tego orzeczenia przez organ odwoławczy, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując ustalenia dotyczące związku schorzeń ze służbą oraz samą kwalifikację medyczną, twierdząc, że problemy zdrowotne wynikły ze służby wojskowej. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące błędów formalnych w orzeczeniu organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej i odrzucił skargę w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń ze służbą.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz związku schorzeń ze służbą 1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń ze służbą. W dniu [...] kwietnia 2023 r. Komendant [...] Oddziału Żandarmerii Wojskowej (dalej: "Komendant [...]OŻW", "uczestnik postępowania") skierował M. D. - żołnierza dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w stopniu szeregowego (dalej: "skarżący") do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "RWKL", "organ pierwszej instancji") w celu ustalenia jego zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej. W uzasadnieniu tego skierowania Komendant [...]OŻW podał, że po zakończeniu wstępnych badań lekarskich z zakresu medycyny pracy, zachodzi konieczność skierowania skarżącego do RWKL celem orzeczenia zdolności do służby wojskowej. Uczestnik postępowania powołał się przy tym na orzeczenie lekarskie z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do pracy (służby) na stanowisku żandarma. Po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego, organ pierwszej instancji, mając za podstawę art. 58 ust. 6, art. 84 ust. 2 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 248; dalej: "u.o.O."); § 8 i § 9 w związku z § 3, § 10 oraz § 11 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.; dalej: "rozp. MON z 2022 r."); § 11, § 16 ust. 1 i ust. 2 oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.; dalej: "rozp. MON z 2012 r.") w związku z art. 821 ust. 1 u.o.O., wydał w dniu [...] maja 2023 r. orzeczenie nr [...] kwalifikujące skarżącego (w pkt 10 orzeczenia) jako niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej - kategoria D. W pkt 9 ww. rozstrzygnięcia RWKL wymieniła następujące schorzenia rozpoznane u skarżącego: 1) choroba niedokrwienna serca z przebytym ostrym zespołem wieńcowym ściany przedniej z następowym tętniakiem akinetycznym, którą przypisano do § 38 pkt 5 i § 39 pkt 4 w grupie II wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do rozp. MON z 2022 r. (dalej: "zał. nr 1 do rozp. MON z 2022 r."); 2) komorowe i nadkomorowe zaburzenia rytmu serca - § 38 pkt 2 zał. nr 1 do rozp. MON z 2022 r.; 3) niedomykalność Iº zastawki aortalnej, zastawki mitralnej IIº oraz trójdzielnej IIº - § 38 pkt 9 zał. nr 1 do rozp. MON z 2022 r. Organ pierwszej instancji wskazał (w pkt 11 orzeczenia), że ww. schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową, a w uzasadnieniu orzeczenia podniósł, iż powodują one niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej w grupie II badanych. Nadmienił, że orzeczenie opracowano na podstawie dokumentacji diagnostyczno-leczniczej oraz aktualnych badań specjalistycznych. W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący zaakcentował, iż [...] listopada 2022 r. został wcielony do Wojska Polskiego w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej jako osoba w pełni sprawna, mając przyznaną kategorię A. Przeszedł intensywne szkolenie wojskowe m.in. na poligonach. Obecnie stwierdzono u niego opisane w orzeczeniu RWKL problemy kardiologiczne. Organ pierwszej instancji nie porównał jego bieżących badań, przeprowadzonych [...] maja 2023 r. (w toku postępowania orzeczniczego) z obowiązkowymi badaniami wstępnymi przed wcieleniem go do wojska. Według skarżącego, oznacza to, że jego problemy zdrowotne są jednoznacznie związane z półroczną służbą w wojsku, co z kolei podważa pkt 11 orzeczenia RWKL. Skarżący zwrócił się o wyjaśnienie, jak to się stało, iż w chwili powołania go do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej ([...] listopada 2022 r.) - jako żołnierza w pełni zdrowego i sprawnego - po półrocznych intensywnych szkoleniach i po utracie ponad 10 kilogramów na wadze, jego aktualny stan zdrowia nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. W tej sytuacji oraz w związku z podjęciem działań mających na celu poprawę swojego stanu zdrowia, wniósł o "bezterminowe wstrzymanie biegu sprawy związanej z orzeczeniem RWKL", licząc na szybki powrót do zdrowia, a w konsekwencji do służby w [...] Oddziale Żandarmerii Wojskowej. Po rozpoznaniu odwołania, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej: "CWKL", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") orzeczeniem z [...] lipca 2023 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."); § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozp. MON z 2012 r. w związku z § 11 ust. 1 oraz § 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozp. MON z 2022 r., utrzymała w mocy rozstrzygnięcie RWKL. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wyjaśnił, powołując się na analizę dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, że w trakcie badania komisyjnego zlecono wykonanie echa serca, podczas którego rozpoznano, co następuje: "Powiększona lewa komora (5,8 cm) i lewy przedsionek (4,4 cm). Tętniak akinetyczny obejmujący koniuszek i 1/2 przykoniuszkową część ściany przedniej i przegrody międzykomorowej. Łagodnie upośledzona podatność rozkurczowa lewej komory, średnica dużych pni naczyniowych w normie. Zmiany zwyrodnieniowe w zastawce mitralnej z falą zwrotną (++). Zwapnienia w zastawce aortalnej z falą zwrotną (+). Fala zwrotna przez zastawkę trójdzielną (++). Żyła główna dolna nieposzerzona, prawidłowo ruchoma oddechowo. Bez cech płynu w worku osierdziowym. EF ok. 42%". Organ drugiej instancji podkreślił, iż skarżący przebył zawał mięśnia sercowego powikłany tętniakiem akinetycznym i aktualnie występują u niego zaburzenia rytmu serca. Wprawdzie skarżący został powołany do odbycia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej [...] listopada 2020 r., ale choroba wieńcowa nie powstała u niego w czasie tej służby, tylko rozwijała się przez kilka lat, prowadząc do wystąpienia zawału mięśnia sercowego, zapewne bezobjawowego bądź skarżący nie przyznał się przed wstąpieniem do służby wojskowej do dolegliwości układu krążenia. W toku badań z zakresu medycyny pracy, stwierdzono u niego schorzenia serca i dlatego zalecono skierowanie go do RWKL. Skarżący obecnie wymaga systematycznego leczenia, jak również prowadzenia oszczędzającego (regularnego) trybu życia, unikania wysiłku fizycznego oraz stresu. Tymczasem służba wojskowa wiąże się z narażeniem na nadmierny wysiłek fizyczny, stres, a także nieregularny tryb życia. Jednocześnie CWKL zaznaczyła, że zgodnie z zapisem § 9 ust. 1 rozp. MON z 2022 r., wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenia niezwłocznie po przeprowadzeniu badań oraz zgromadzeniu dokumentacji. Dlatego organ odwoławczy nie może zawieszać postępowania orzeczniczego na nieokreślony czas. Opisane wyżej orzeczenie organu drugiej instancji stało się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagał się uchylenia w całości zaskarżonego orzeczenia i przywrócenia go do służby w strukturach Wojska Polskiego oraz zwrotu nieuzyskanych przez niego dochodów z tytułu zaskarżonego rozstrzygnięcia, co skutkowało wydaniem przez Komendanta [...]OŻW rozkazu o zwolnieniu go ze służby. W uzasadnieniu skargi skarżący uznał, iż objęte skargą orzeczenie jest "cyniczne, oszczercze, merytorycznie niespójne i godzi w powagę instytucji Państwa, w szczególności MON, Wojska Polskiego i Sądów". Organ odwoławczy, wydając je, opierał się na domniemaniach, a nie faktach. W tym kontekście skarżący podał, że jego aktualny stan zdrowia jest bezpośrednio związany ze służbą wojskową, w tym z intensywnym szkoleniem. CWKL próbuje zaskarżonym orzeczeniem uchylić się od odpowiedzialności. Skarżący oświadczył, iż [...] listopada 2022 r. wstąpił do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej jako osoba zdrowa, w pełni sprawna z kategorią A. W kwietniu 2023 r. w trakcie badań z zakresu medycyny pracy zdiagnozowano u niego schorzenie kardiologiczne. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy czyni wszystko, aby jego przypadłości nie powiązać ze służbą w wojsku, przy czym nie przywołuje jednoznacznych i bezspornych dowodów. Skarżący sformułował następujące pytanie: na jakiej podstawie przyjęto go do armii z przypadłością kardiologiczną? Wymienił też skutki zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie: pozbawiono go ubezpieczenia zdrowotnego i środków do życia (podczas gdy ma na utrzymaniu rodzinę), narażono na ogromny stres, a po 8 miesiącach usunięto z wojska bez wypowiedzenia i bez odprawy, odebrano mu prawo do pierwszeństwa aplikowania na stanowiska w administracji państwowej (co przysługuje po odbyciu12-miesięcznej dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej). Według skarżącego, zaskarżone orzeczenie może stworzyć niebezpieczny precedens. Konkludując, skarżący zażądał, aby CWKL przedstawiła wyniki wszystkich jego badań kardiologicznych sprzed dnia wcielenia go do armii, czyli sprzed [...] listopada 2022 r., ponieważ powinny one bezspornie rozstrzygnąć, że z jego strony nie było najmniejszej próby zatajenia stanu zdrowia, co cynicznie sugeruje organ drugiej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a przecież chorego do wojska by go nie przyjęto. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o oddalenie skargi w części dotyczącej ustalenia kategorii zdolności do pełnienia służby wojskowej - z powodu bezzasadności zarzutów skargi oraz o odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia związku poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą - z powodu braku właściwości sądu administracyjnego w tym zakresie. Na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 5 czerwca 2024 r. skarżący stwierdził, że zaskarżone orzeczenie CWKL nie dotyczy jego osoby, ponieważ w jego treści powołano błędnie nr rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji ([...] zamiast [...]). Nadto doręczony mu egzemplarz zaskarżonego orzeczenia różni się w zakresie pouczenia od egzemplarza tego rozstrzygnięcia przeznaczonego dla Żandarmerii Wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z treści skargi wynika, że skarżący zaskarżył w całości orzeczenie CWKL z [...] lipca 2023 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie RWKL z [...] maja 2023 r. tak w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej, jak i w zakresie związku poszczególnych chorób lub ułomności z tą służbą. Zatem trafnie wskazała CWKL w odpowiedzi na skargę, iż skarga w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą podlega odrzuceniu jako niedopuszczana (punkt 2 sentencji wyroku), a podstawę tego rozstrzygnięcia stanowi art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W tym bowiem zakresie sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/05 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia lub ułomności danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, ustalenia stopnia inwalidztwa. Podstawę takich orzeczeń stanowią m.in. przepisy u.o.O., ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r., poz. 1100 ze zm.), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2023 r., poz. 1280 ze zm.). Orzeczenia z tej drugiej grupy są kontrolowane przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach nie są wydawane przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy przez organ emerytalno-rentowy, dlatego nie podlegają one odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle powyższego, sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w zakresie ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową, ustalenia inwalidztwa czy związku inwalidztwa ze służbą wojskową (vide uchwała Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publ. OSNP 2000/5/167; postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00, publ. ONSA z 2001 r. nr 2, poz. 47; wyroki NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04 i z 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11; prawomocne postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 października 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2118/19 i z 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 797/23). W konsekwencji skargę skarżącego na orzeczenie CWKL z [...] lipca 2023 r. nr [...] w części dotyczącej związku schorzeń (ułomności) ze służbą wojskową należało odrzucić w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako niepodlegającą kognicji sądu administracyjnego. Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na ww. orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej, Sąd stwierdził, że skarga w tej części nie zasługuje na uwzględnienie (punkt 1 sentencji wyroku). W tym miejscu podnieść trzeba, iż kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, realizowana przez sąd administracyjny, jest ograniczona i w istocie sprowadza się do weryfikacji prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Dokonując takiej oceny pod względem formalnym, sąd administracyjny bada jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozp. MON z 2012 r. oraz rozp. MON z 2022 r. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu fizycznego, a więc weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny jego warunków zdrowotnych. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej niż uczyniły to komisje w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani zlecić przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Podsumowując, tutejszy Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do pełnienia służby wojskowej była zasadna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji (vide wyroki NSA z 10 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1650/17 i z 14 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 3999/21). Stosownie do treści art. 87 ust. 1 u.o.O., wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się. Wedle tego ostatniego przepisu, ustala się następujące kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria A - zdolny do służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania lub pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej, o której mowa w art. 129, a także zdolność do odbywania służby zastępczej; 2) kategoria B - czasowo niezdolny do służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do 24 miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju; 3) kategoria D - niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej; 4) kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 87 ust. 3 u.o.O., zostało wydane rozp. MON z 2022 r. (obowiązujące do 29 marca 2024 r.), którego zał. nr 1 stanowił wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. W objaśnieniach ogólnych zał. nr 1 do rozp. MON z 2022 r. podano, że grupa II (kolumna piąta wykazu) obejmuje żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową niebędących żołnierzami zawodowymi (do nich zalicza się skarżący) i żołnierzy rezerwy. U skarżącego rozpoznano chorobę niedokrwienną serca z przebytym ostrym zespołem wieńcowym ściany przedniej z następowym tętniakiem akinetycznym, co przypisano do § 38 pkt 5 (obejmującego przewlekłą chorobę niedokrwienną serca pod postacią dusznicy bolesnej stabilnej z przebytym zawałem, która w grupie II, tj. kolumnie piątej wykazu odpowiada kategorii D) i § 39 pkt 4 (obejmującego tętniaki wiążące się w grupie II z kategorią D/E) zał. nr 1 do rozp. MON z 2022 r. Kolejnym schorzeniem stwierdzonym u skarżącego było komorowe i nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, zakwalifikowane do § 38 pkt 2 zał. nr 1 do rozp. MON z 2022 r., tj. do chorób mięśnia sercowego lub zaburzeń rytmu nawracających albo trwałych powodujących upośledzenie sprawności ustroju, odpowiadających w grupie II (kolumna piąta wykazu) kategorii D. W objaśnieniach szczegółowych do § 38 pkt 1-3 zał. nr 1 do rozp. MON z 2022 r. wskazano, iż według tych punktów należy kwalifikować również zaburzenia rytmu serca pochodzenia organicznego i zaburzenia przewodzenia. Ostatnim schorzeniem rozpoznanym u skarżącego była niedomykalność Iº zastawki aortalnej, zastawki mitralnej IIº oraz trójdzielnej IIº, przypisana do § 38 pkt 9 zał. nr 1 do rozp. MON z 2022 r. Przepis ten obejmuje wady serca bez powikłań i istotnych zaburzeń hemodynamicznych nieupośledzające sprawności ustroju, które w grupie II (kolumnie piątej wykazu) wiążą się z kategorią A/D. W myśl objaśnień do ww. jednostki chorobowej, osoby ubiegające się o powołanie do służby wojskowej: - w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego, - w jednostkach lub instytucjach na stanowiskach służbowych, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów należy kwalifikować jako niezdolne. Żołnierzy przewidzianych do wyznaczenia na stanowiska służbowe w jednostkach lub instytucjach, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów należy kwalifikować jako niezdolnych. Tętniak przegrody międzyprzedsionkowej bez przecieku kwalifikować według pkt 9. Wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenia zostały poprzedzone kompletnymi badaniami diagnostycznymi i konsultacjami specjalistycznymi, w tym echem serca i konsultacją kardiologiczną. W oparciu o wyniki tych badań i konsultacji ustalono rodzaj i stopień zaawansowania schorzeń układu krążenia. Organ pierwszej instancji zakwalifikował rozpoznane u skarżącego schorzenia do właściwych przepisów zał. nr 1 do rozp. MON z 2022 r., którym w grupie II badanych (obejmującej skarżącego) odpowiadała kategoria D - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Dlatego nie sposób zakwestionować stanowiska CWKL co do prawidłowości dokonanej przez RWKL kwalifikacji rozpoznanych schorzeń, a w konsekwencji określenia kategorii zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej (kategoria D). Zebrana przez orzekające w sprawie organy dokumentacja jest przekonująca i nie ma podstaw do jej uzupełnienia. Skarżący nie neguje zdiagnozowanych u niego schorzeń kardiologicznych. Twierdzi natomiast, że do ich wystąpienia przyczyniła się dotychczasowa służba wojskowa naznaczona intensywnymi ćwiczeniami, gdyż w szeregi wojska wstępował jako osoba w pełni zdrowa, z kategorią A. Dlatego zależy mu na porównaniu obecnej dokumentacji medycznej z badaniami sprzed [...] listopada 2022 r. kwalifikującymi go do kategorii A. Tymczasem kwestie te wykraczają poza granice niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, której istotą jest skontrolowanie orzeczeń CWKL i RWKL odnoszących się do określenia zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej w obecnym stanie jego zdrowia. Zatem w postępowaniu przed tutejszym Sądem skarżący nie uzyska odpowiedzi na pytanie, dlaczego [...] listopada 2022 r. został dopuszczony do pełnienia służby wojskowej, skoro - jak podaje organ odwoławczy w zaskarżonym rozstrzygnięciu - rozpoznana u niego choroba wieńcowa rozwijała się kilka lat (prowadząc do zawału mięśnia sercowego) i wymaga systematycznego leczenia oraz oszczędzającego trybu życia. Okazując zrozumienie dla rozżalenia skarżącego, który czuje się wykorzystany przez organy wojskowe, trzeba dobitnie wskazać, iż w granicach rozpoznawanej sprawy nie mieszczą się kwestie obejmujące rodzaj i zakres badań, które poprzedzały przyjęcie go do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Ponadto poza kognicją sądów administracyjnych pozostają roszczenia skarżącego o charakterze finansowym dotyczące utraconych przez niego dochodów z powodu zwolnienia go ze służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Nie można również zgodzić się z podniesionym przez skarżącego na rozprawie zarzutem, iż zaskarżone orzeczenie CWKL nie dotyczy jego osoby. Wprawdzie dwukrotnie w treści ww. orzeczenia błędnie powołano nr rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, jak też omyłkowo podano datę wstąpienia skarżącego do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej ([...] listopada 2020 r. zamiast [...] listopada 2022 r.), ale obszernie cytowane w nim fragmenty odwołania i wyników badań lekarskich, a także zrelacjonowany w nim przebieg dotychczasowego postępowania orzeczniczego, jednoznacznie wskazują, że orzeczenie organu odwoławczego odnosi się do skarżącego (a nie do innej osoby). Konkludując stwierdzić należy, iż zaskarżone orzeczenie CWKL w zakresie podlegającym właściwości sądu administracyjnego nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W szczególności zostało sporządzone zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 9 obowiązującego w dacie jego wydania rozp. MON z 2022 r. oraz spełnia wymogi z art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. Jak już wyżej wskazano, poza kognicję sądu administracyjnego wykraczają te zarzuty i argumenty skargi, które dotyczą błędnego - zdaniem skarżącego - ustalenia braku związku rozpoznanych u niego schorzeń ze służbą wojskową, jak też żądanie zasądzenia utraconych dochodów. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, a w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło