II SA/Wa 1694/15

WyrokWSA w Warszawie2022-11-03

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Andrzej Wieczorek, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej o niezdolności do służby może zostać utrzymany w mocy, gdy orzeczenie komisji lekarskiej zostało prawomocnie uchylone przez NSA z powodu braku uzasadnienia i nieweryfikowalności?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, ponieważ orzeczenia komisji lekarskich, które stanowiły podstawę zwolnienia, zostały prawomocnie uchylone przez NSA z powodu ich arbitralności i braku właściwego uzasadnienia. Wobec braku ważnego orzeczenia komisji lekarskiej o niezdolności do służby, rozkaz personalny nie mógł być utrzymany w mocy.
Stan faktyczny
Skarżący funkcjonariusz ABW został uznany przez komisje lekarskie za niezdolnego do służby i zwolniony ze służby na podstawie rozkazu personalnego Szefa ABW. Skarżący kwestionował prawidłowość orzeczeń komisji lekarskich i rozkazu personalnego, wnosząc o pozostawienie go w służbie. NSA uchylił orzeczenia komisji lekarskich z powodu braku uzasadnienia i nieweryfikowalności, co wpłynęło na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z sierpnia 2015 r. oraz poprzedzający go rozkaz z maja 2015 r. i zasądził od Szefa ABW na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rozkazem personalnym z [...] maja 2015 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: "organ", "Szef ABW") w oparciu o art. 50, art. 60 ust. 1 pkt 1 i art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 557 ze zm.; dalej: "ustawa o ABW oraz AW"), a także § 1 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr 52 Szefa ABW z 29 sierpnia 2007 r. w sprawie właściwości przełożonych w niektórych sprawach osobowych, zwolnił J. S. (dalej: "skarżący", "funkcjonariusz") - [...] w Grupie Dyspozycyjnej organu ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: "ABW") z dniem [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wskazano, że orzeczeniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] Regionalna Komisja Lekarska [...] ABW (dalej: "RKL") uznała skarżącego za niezdolnego do służby (kategoria "D"). Po zapoznaniu się z odwołaniem funkcjonariusza i dokumentacją orzeczniczą, powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej ABW (dalej: "CKL") z [...] maja 2015 r. W tej sytuacji zaistniała obligatoryjna przesłanka zwolnienia ze służby przewidziana w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW. Ustalając datę zwolnienia funkcjonariusza ze służby, Szef ABW wziął pod uwagę brzmienie art. 63 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, wedle którego zwolnienie ze służby w ABW na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Pismem z [...] czerwca 2015 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi naruszenie art. 60 ust. 1 pkt 1 i art. 63 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW przez ich zastosowanie, jak również naruszenie § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r., poz. 242 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z 15 kwietnia 2003 r.") w brzmieniu obowiązującym od 30 września 2011 r. przez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie. W świetle tak sformułowanych zarzutów funkcjonariusz zażądał odwołania w całości rozkazu personalnego i pozostawienia go w służbie w ABW. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Szef ABW zaskarżonym w niniejszej sprawie rozkazem personalnym nr [...] , wydanym [...] sierpnia 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 50, art. 60 ust. 1 pkt 1 oraz art. 63 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, utrzymał w mocy własny rozkaz personalny z [...] maja 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ podkreślił, że rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem ABW w sytuacji określonej w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW ma charakter obligatoryjny. Szef ABW jest związany treścią tego przepisu i jeśli komisja lekarska wyda orzeczenie o niezdolności funkcjonariusza do służby, to Szef ABW ma obowiązek wypowiedzenia takiemu funkcjonariuszowi stosunku służbowego. Organ zwrócił też uwagę, iż prowadzone przez komisje lekarskie ABW postępowanie dotyczące oceny zdolności funkcjonariusza do służby ma charakter odrębny względem postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby. W ramach tego ostatniego postępowania (tj. w przedmiocie zwolnienia ze służby) Szef ABW nie dokonuje weryfikacji orzeczenia komisji lekarskiej, które legło u podstaw jego wszczęcia, ale ogranicza się do ustalenia konsekwencji wydania przez komisję lekarską orzeczenia o niezdolności do służby. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że orzeczeniem RKL z [...] lutego 2015 r. nr [...], utrzymanym w mocy przez CKL, funkcjonariusz został uznany za niezdolnego do służby (kategoria "D") i zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa ze wskazaniem, iż inwalidztwo istnieje od [...] lutego 2015 r., ma charakter okresowy (termin badania kontrolnego wyznaczono na luty 2018 r.) oraz nie pozostaje w związku ze służbą. Porównanie treści ww. orzeczenia z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1626; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), a także z § 11 ust. 1 rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r., prowadzi do oczywistego wniosku, że skarżący jest trwale niezdolny do służby w rozumieniu art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW. W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW podstawą ustalenia grupy inwalidzkiej funkcjonariusza jest uprzednie stwierdzenie, iż jest on całkowicie niezdolny do służby. Skoro komisja lekarska zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej, to musi on być całkowicie (trwale) niezdolny do służby. Według organu, bez znaczenia pozostaje ustalenie przez komisję lekarską, że inwalidztwo funkcjonariusza jest okresowe i trwa do lutego 2018 r. Szef ABW nie podzielił stanowiska skarżącego odnośnie rzekomo błędnego ustalenia terminu rozwiązania stosunku służbowego. RKL wydała orzeczenie o trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby [...] lutego 2015 r., stwierdzając, że od tego dnia istnieje inwalidztwo. Wprawdzie od tej daty skarżący pozostaje w stosunku służbowym, ale nie pełni służby z powodu schorzeń, które stanowiły podstawę wydania ww. orzeczenia. Upływ dwunastomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, nastąpi [...] lutego 2016 r. Dlatego w zaskarżonym rozkazie personalnym prawidłowo określono datę zwolnienia skarżącego ze służby na dzień [...] lutego 2016 r. Podniesiona przez skarżącego okoliczność przebywania na urlopie wypoczynkowym od [...] do [...] kwietnia 2015 r. pozostaje bez wpływu na bieg terminu określonego w art. 63 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW. W przypadku wydania przez komisję lekarską ABW orzeczenia o trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby, funkcjonariusz ten z mocy prawa jest odsuwany od wykonywania czynności służbowych, nawet gdy orzeczenie nie jest ostateczne. Powyższe ma charakter gwarancyjny tak w sferze wewnętrznych relacji ABW, jak i w znaczeniu społecznym. Gwarantuje bowiem, że czynności służbowe określone w ustawie o ABW oraz AW, w tym czynności ingerujące w sferę konstytucyjnie chronionych praw i wolności obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, będą podejmowane wyłącznie przez funkcjonariuszy spełniających wszystkie wymagania niezbędne do pełnienia służby w ABW, przewidziane w art. 44 ustawy o ABW oraz AW. Powyższy rozkaz personalny Szefa ABW skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o zmianę zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego z [...] maja 2015 r. nr [...]. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu funkcjonariusz zarzucił naruszenie art. 60 ust. 1 pkt 1 i art. 63 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, jak również § 13 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 862 ze zm.) przez ich zastosowanie oraz § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 września 2011 r. i art. 20 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym przez ich niewłaściwą interpretację i zastosowanie. W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego J. B.) wniósł o zawieszenie postępowania i zakreślenie mu siedmiodniowego terminu na zaskarżenie do sądu administracyjnego orzeczeń CKL i RKL. Zaakcentował, że od orzeczeń tych w sposób bezpośredni uzależniony jest wynik przedmiotowego postępowania, a skarżący nie został pouczony o możliwości zaskarżenia orzeczenia CKL. Szef ABW (reprezentowany przez radcę prawnego M. B.) wniósł o oddalenie wniosku funkcjonariusza, przy czym przyznał, iż na orzeczenie komisji lekarskiej w zakresie zdolności do służby przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a także dostrzegł związek orzeczenia komisji lekarskiej z niniejszą sprawą. Sąd odroczył rozprawę, udzielił skarżącemu siedmiodniowego terminu na złożenie skargi na orzeczenie CKL oraz zobowiązał go do przedłożenia odpisu skargi wraz z potwierdzeniem jej złożenia. Nadto Sąd postanowił rozpoznać wniosek o zawieszenie postępowania na posiedzeniu niejawnym po upływie ww. siedmiodniowego terminu. W wykonaniu zobowiązania Sądu, funkcjonariusz przy piśmie z [...] kwietnia 2016 r. przedstawił odpis skargi na orzeczenie CKL z [...] maja 2015 r. oraz odpis wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. orzeczenie. Postanowieniem z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1694/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, stwierdzając, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 857/16, w której przedmiotem skargi jest orzeczenie CKL z [...] maja 2015 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RKL z [...] lutego 2015 r. nr [...] o stwierdzeniu niezdolności skarżącego do służby. Wyrokiem z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 857/16, tut. Sąd oddalił skargę funkcjonariusza na orzeczenie CKL z [...] maja 2015 r. w przedmiocie ustalenia zdolności do służby. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że protokół badania lekarskiego skarżącego spełnia wymogi wynikające z § 12 rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r., zaś zarzuty skargi w zasadniczej części odnoszą się do naruszenia przepisów k.p.a. Z tych względów nie mogły one zostać uwzględnione, nawet jeżeli w nielicznych przypadkach pełnomocnik skarżącego wiąże je z przepisami prawa materialnego. To bowiem rozporządzenie z 15 kwietnia 2003 r. stanowi kompleksowe uregulowanie w zakresie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w ABW i nie zawiera w żadnym zakresie odesłania do stosowania przepisów k.p.a. W wyniku złożenia przez skarżącego skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny") wyrokiem z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2039/18, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, iż w przedstawionych wraz ze skargą kasacyjną aktach sprawy brak jest zarówno protokołu badania lekarskiego, jak i zaskarżonego orzeczenia. Nadto nie ma żadnego dowodu, że Sąd pierwszej instancji dysponował tymi dokumentami w momencie orzekania. Dodatkowo Sąd kasacyjny podniósł, iż skarżący kwestionował prawidłowość postępowania orzeczniczego, formułując szereg zarzutów takich jak: uniemożliwienie zapoznania się z całością akt sprawy, w tym z dokumentacją medyczną; orzekanie przez lekarza kierującego go na badania; nieprawidłowe sporządzenie protokołu badania. Żaden z tych zarzutów nie został przez Sąd pierwszej instancji zbadany i oceniony pod kątem właściwego trybu i zasad orzekania komisji lekarskich wynikających z przepisów prawa. Stwierdzone przez Sąd kasacyjny uchybienia uniemożliwiły dokonanie merytorycznej kontroli instancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z 16 października 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1547/19, oddalił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia podał, gdzie w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zaskarżone orzeczenie CKL z [...] maja 2015 r. oraz protokół badania lekarskiego z [...] lutego 2015 r. Protokół ten, w ocenie Sądu pierwszej instancji, spełnia wymogi wynikające z § 12 i § 13 rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r., a trzyosobowy skład komisji orzekającej, w tym przewodniczący i dwóch członków tej komisji, był zgodny z wymogami zawartymi w załączniku nr 8 do rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r. Kategoria zdrowia "D" (niezdolny do służby), do której został zaliczony skarżący przez CKL, znajduje oparcie w § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane po dokonaniu czynności orzeczniczych oraz po wykonaniu dodatkowej konsultacji specjalistycznej w dniu [...] kwietnia 2015 r., zaś stwierdzone u funkcjonariusza schorzenia mieszczą się w tych, które są określone w rozporządzeniu z 15 kwietnia 2003 r. W zasadniczej części zarzuty skargi odnoszą się do naruszenia przepisów k.p.a. Tymczasem utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje, że w tych sprawach przepisy k.p.a. nie mają zastosowania. Dlatego zarzuty skargi oparte na naruszeniu przepisów k.p.a. należy uznać za chybione. Część uzasadnienia orzeczenia komisji lekarskiej ABW znajduje się w protokole badania lekarskiego. Umieszczenie w uzasadnieniu orzeczenia organu pewnych informacji tam zawartych naruszałoby bowiem tajemnicę lekarską. Z kolei nieudostępnienie skarżącemu wyników opinii psychologicznej wykonanej na wniosek komisji lekarskiej nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 ze zm.). Ponadto część zarzutów skargi dotyczy oceny merytorycznej badania medycznego, które w zakresie kwestii medycznych, pozostaje poza kontrolą Sądu. Od powyższego orzeczenia skarżący wywiódł skargę kasacyjną, po rozpoznaniu której Sąd kasacyjny wyrokiem z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 października 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1547/19, a także uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie RKL z [...] lutego 2015 r. nr [...] - obydwa w części dotyczącej stopnia zdolności do służby oraz zasądził od CKL na rzecz funkcjonariusza zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd kasacyjny podniósł, że orzeczenie o niezdolności do służby w ABW, które prowadzi wprost do usunięcia określonego funkcjonariusza z tej służby, nie może być arbitralne, jak też podjęte w takich warunkach, które nie pozwalają na weryfikację toku rozumowania właściwej komisji lekarskiej, która o zdolności do służby orzeka. Orzeczenie o niezdolności do służby musi zawierać uzasadnienie, które powinno jasno wskazywać na przyczyny dokonanych przez komisję ustaleń co do stanu zdrowia funkcjonariusza. W ocenie NSA, rozstrzygnięcie i uzasadnienie orzeczeń komisji lekarskich obydwu instancji pozostaje w sprzeczności z wymogami procedur mających gwarantować jednakowy dostęp do służby publicznej (art. 60 Konstytucji), bowiem ze względu na swoją arbitralność i nieweryfikowalność, w tym poprzez brak wyjaśnienia na gruncie § 77 pkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r. przypisanego skarżącemu schorzenia, które stanowiło podstawę do uznania go za niezdolnego do służby, nie jest możliwa sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń tak z punktu widzenia ich zgodności z zasadą jednakowego dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji), jak i w świetle wykazu chorób zamieszczonego w ww. załączniku. Jednocześnie obydwa zaskarżone orzeczenia nie zawierają rozstrzygnięcia w zakresie tego, czy stwierdzone schorzenie nie pozwala na pełnienie służby trwale albo przez określony czas, co stanowi o naruszeniu przepisu prawa materialnego. Postanowieniem z 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1694/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. podjął z urzędu postępowanie zawieszone postanowieniem z 7 czerwca 2016 r. W dniu [...] października 2022 r. do akt niniejszej sprawy wpłynął wniosek organu o zawieszenie w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez RKL w przedmiocie ustalenia zdolności skarżącego do służby w ABW. W uzasadnieniu wniosku Szef ABW podał, że NSA, wydając 1 lipca 2022 r., wyrok w sprawie o sygn. akt III OSK 2485/21, nie oceniał stanu zdrowia skarżącego, tylko zakwestionował konstrukcję uzasadnienia orzeczenia komisji oraz sposób opisu rozpoznania ewentualnych schorzeń. Nie bez znaczenia w tym kontekście pozostaje fakt, iż skarżący orzeczeniem RKL z [...] stycznia 2019 r. nr [...] został uznany za częściowo niezdolnego do pracy i przyznano mu drugą grupę inwalidzką bez związku ze służbą. Od [...] lutego 2015 r. skarżący miał orzeczoną trzecią grupę inwalidzką bez związku ze służbą (orzeczenie RKL z [...] lutego 2015 r. nr [...]). Stan jego zdrowia na przestrzeni czasu uległ pogorszeniu, ponieważ w orzeczeniu z 2015 r. został uznany za niezdolnego do służby (kat. "D") i zdolnego do pracy, zaś w orzeczeniu z 2019 r. uznano go za częściowo niezdolnego do pracy. Organ zaakcentował, że skarżący nie kwestionował i nie zaskarżył orzeczenia z 2019 r., a na kolejne badania komisyjne w styczniu 2022 r. nie zgłosił się. Okoliczności te mają znaczenie dla oceny celowości zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ brak zawieszenia tego postępowania i ewentualne uchylenie rozkazów personalnych o zwolnieniu skarżącego ze służby w ABW, spowoduje przywrócenie do służby osoby, której stan zdrowia w ocenie komisji lekarskich wskazuje na częściową niezdolność do pracy, co uprawdopodabnia w wysokim stopniu również jego niezdolność do służby. Na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, lecz z innych przyczyn niż w niej podniesione. Przede wszystkim podkreślić należy - jak to wskazał tut. Sąd w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1694/15 – że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 857/16, w której przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie CKL z [...] maja 2015 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RKL z [...] lutego 2015 r. nr [...] o stwierdzeniu niezdolności skarżącego do służby. Sprawa ze skargi skarżącego na orzeczenie CKL z [...] maja 2015 r. została prawomocnie zakończona wyrokiem NSA z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21, którym uchylono zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji oraz orzeczenia komisji lekarskich obu instancji, tj. CKL i RKL. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego w niniejszej sprawie rozkazu personalnego z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] stanowi art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW. W myśl tego przepisu funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską właściwej Agencji. Jest to przepis sformułowany w taki sposób (kategoryczny), iż nie pozostawia organowi żadnej innej możliwości wyboru w przypadku ziszczenia się normy prawnej w nim zawartej. Inaczej mówiąc, wystąpienie wyżej opisanej okoliczności stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby (vide wyrok NSA z 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1170/06). W dacie wydania rozkazu personalnego nr 4100, tj. 5 sierpnia 2015 r., dyspozycję normy prawnej art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW realizowało wydane względem skarżącego orzeczenie CKL z [...] maja 2015 r. stwierdzające jego niezdolność do służby. Jednakże w chwili orzekania w przedmiotowej sprawie, ww. orzeczenie CKL (jak i poprzedzające je orzeczenie RKL) nie funkcjonowało już w obrocie prawnym, bowiem zostało z niego skutecznie wyeliminowane wyrokiem Sądu kasacyjnego z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21. Okoliczność ta nie może zostać pominięta przez tut. Sąd, zwłaszcza jeśli zważy się związek niniejszej sprawy ze sprawą ze skargi na ww. orzeczenie CKL. Brak w obrocie prawnym orzeczenia właściwej komisji lekarskiej w przedmiocie niezdolności skarżącego do służby w ABW determinował rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy ze skargi na rozkaz personalny Szefa ABW z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymujący w mocy własny rozkaz personalny z [...] maja 2015 r. nr [...]. Jednocześnie nie można się zgodzić z konkluzją organu, zawartą we wniosku z [...] października 2022 r. o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, jakoby NSA w wyroku z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21, "tylko zakwestionował konstrukcję uzasadnienia orzeczenia komisji oraz sposób opisu rozpoznania ewentualnych schorzeń". Otóż w ww. wyroku Sąd kasacyjny uznał wydane wobec skarżącego orzeczenia lekarskie w zakresie zdolności do służby za arbitralne i nieweryfikowalne, przedstawiając następującą ich ocenę: "orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej [...] ABW w [...] nr [...], poza orzeczeniem o niezdolności do służby (kat. D), w uzasadnieniu stwierdza jedynie (na podstawie dokumentacji medycznej oraz badania własnego), >>że schorzenie, które powoduje niezdolność do służby w ABW nie ogranicza zdolności do pracy, co uzasadnia orzeczenie III grupy inwalidzkiej.<< Z orzeczenia tego nie wynika, o jakie schorzenie chodzi, na podstawie jakich badań i ustaleń zostało stwierdzone oraz jaką pozycję wykazu stanowiącego załącznik nr 6 do rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r. można mu przypisać. Wprawdzie z protokołu badania wynika, że chodzi o § 77 pkt 2 (prawdopodobnie załącznika nr 6 do rozporządzenia), ale samo rozpoznanie schorzenia powodującego niezdolność do służby zostało tam określone jako >>mieszane zaburzenia osobowości ze skłonnością do dekompensacji psychicznych u osoby po przebytym epizodzie urojeniowym<<. Nie odpowiada to treści § 77 pkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r., gdyż w powołanym przepisie jest mowa o osobowości nieprawidłowej upośledzającej zdolności adaptacyjne. W wyjaśnieniach do tego przepisu jest natomiast stwierdzenie, że przez osobowość nieprawidłową (psychopatia, socjopatia, charakteropatia) należy rozumieć niedorozwój lub defekt jej sfery dążeniowej i uczuciowej, bez względu na etiologię, a pkt 2 należy stosować u badanych, u których w przeszłości występowały okresy zadowalającego przystosowania się. Treść § 77 pkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia nie odpowiada więc temu, co stwierdzono w rozpoznaniu u skarżącego kasacyjnie, co tym bardziej wymagałoby właściwego uzasadnienia i wyjaśnienia różnic w zastosowanej terminologii medycznej. Jeśli natomiast komisja powołuje się na przebyty epizod urojeniowy u skarżącego kasacyjnie, to powinna wskazać, o jaki epizod chodzi, z jakiej daty, przez kogo stwierdzony, jeśli miałoby to mieć wpływ na rozpoznanie schorzenia, co słusznie podnosi skarżący kasacyjnie. Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW, utrzymujące w mocy orzeczenie organu I instancji, nie wnosi natomiast nic nowego do sprawy, bowiem stwierdza jedynie, że >>konsultujący lekarz specjalista podtrzymał stanowisko lekarza specjalisty konsultującego Komisjonowanego dla RKL [...] odnośnie tego samego paragrafu i punktu z wykazu chorób i ułomności oraz kategorii zdolności do służby, dotyczącego schorzenia powodującego niezdolność do służby<<. Wzory orzeczeń komisji lekarskich i protokołu badania (...) przewidują natomiast konieczność zamieszczenia uzasadnień rozstrzygnięć, ale w tym wypadku z właściwego uzasadnienia orzeczeń organy obydwu instancji się nie wywiązały w sposób właściwy. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie orzeczeń komisji lekarskich obydwu instancji, pozostaje w sprzeczności z wymogami procedur mających gwarantować jednakowy dostęp do służby publicznej (art. 60 Konstytucji), bowiem ze względu na swoją arbitralność i nieweryfikowalność, w tym poprzez brak wyjaśnienia na gruncie § 77 pkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r. przypisanego skarżącemu kasacyjnie schorzenia, które stanowiło podstawę do uznania go za niezdolnego do służby, nie jest możliwa sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń, tak z punktu widzenia ich zgodności z zasadą jednakowego dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji), jak też w świetle wykazu chorób zamieszczonego w załączniku do rozporządzenia. (...) obydwa zaskarżone orzeczenia nie zawierają rozstrzygnięcia w zakresie tego, czy stwierdzone schorzenie nie pozwala na pełnienie służby trwale albo przez określony czas, co stanowi o naruszeniu tego przepisu prawa materialnego". Przytoczony obszerny fragment uzasadnienia orzeczenia NSA świadczy o konieczności ponownego przebadania skarżącego i wydania rzetelnego orzeczenia w kwestii jego zdolności do służby w ABW, stosownie do wytycznych Sądu kasacyjnego. Nie może tego zastąpić ani wzmiankowane przez Szefa ABW w ww. wniosku orzeczenie RKL z [...] stycznia 2019 r. nr [...] uznające skarżącego za częściowo niezdolnego do pracy i kwalifikujące go do drugiej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą ani przypuszczenia organu odnośnie pogorszenia stanu zdrowia skarżącego. Wobec prawomocnego uchylenia dotychczasowych orzeczeń lekarskich stwierdzających niezdolność skarżącego do służby w ABW, tut. Sąd nie mógł uznać za zgodne z prawem zaskarżonego i poprzedzającego go rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w oparciu o art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania (obejmujących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł) rozstrzygnięto w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło