II SA/Wa 1714/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-11
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Adam Lipiński, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku małoletnim dzieciom zmarłego ubezpieczonego, uznając, że nie zaszła przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Prezesa ZUS, uznając, że organ nie zbadał należycie przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania. Organ nie uwzględnił faktycznie dostępnych środków po potrąceniach komorniczych i spłacie zadłużenia czynszowego, a także nie odniósł się do wszystkich okoliczności sprawy, co naruszyło przepisy k.p.a. dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Rodzice małoletnich dzieci złożyli wniosek o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu. Prezes ZUS odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny na osobę przekracza kwotę najniższej emerytury, co wyklucza przesłankę braku niezbędnych środków utrzymania. W skardze wskazano na faktyczne trudności finansowe wynikające z egzekucji komorniczej i zadłużenia czynszowego, które znacząco obniżają realny dochód rodziny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Adam Lipiński Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. i K. W. reprezentowanych przez E. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz E. W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 2013 r., stosując art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), odmówił E. W. przyznania w drodze wyjątku renty rodzinnej dla jej małoletnich dzieci A. W. i K. W., po zmarłym ojcu – R. W..
W uzasadnieniu podał, że świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Organ zaznaczył, że powyższe warunki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza możliwość przyznania tego rodzaju świadczenia.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że z dołączonej do wniosku dokumentacji rentowej wynika, że dochód rodziny wynosi [...] zł brutto, a wykazany średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł brutto i jest wyższy od kwoty najniższej emerytury, która od dnia 1 marca 2013 r. wynosi 831,15 zł. Organ podniósł, że dochód przypadający na osobę w rodzinie może nie zaspokajać wszystkich potrzeb życiowych małoletnich dzieci, jednak trudno uznać, że nie pozwala na zaspokojenie potrzeb niezbędnych, podstawowych, zatem nie można przyjąć, że małoletnie dzieci pozostają bez niezbędnych środków utrzymania. Dlatego też, zdaniem organu, brak jest podstaw do przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku małoletnim dzieciom – A. W. i K. W.
We wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy E. W. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 83 ust. 1 ww. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Strona podniosła, że organ zaniechał dokładnego wyjaśnienia sprawy, uchybił obowiązkowi zebrania, rozpatrzenia i dokonania oceny całego materiału dowodowego, co skutkowało odmową przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, mimo spełnienia wszystkich przesłanek do jej otrzymania. W ocenie wnioskodawczyni, Prezes ZUS błędnie ustalił stan faktyczny, bowiem dokonując oceny sytuacji materialnej rodziny, wziął pod uwagę wyłącznie dochód brutto bez uwzględnienia dochodu netto oraz z pominięciem udokumentowanych kosztów utrzymania małoletnich dzieci. Jak wynika z zaświadczenia o uzyskanych zarobkach w kwietniu 2013 r., wynagrodzenie netto wynosiło [...] zł. Istotne jest jednak, że z podanej kwoty wnioskodawczyni pozostaje kwota [...] zł z uwagi na prowadzoną z wynagrodzenia za pracę egzekucję komorniczą. E. W. nadmieniła, że spłaca długi zaciągnięte jeszcze przez ojca dzieci – R. W., a także zaległości czynszowe na rzecz M. w L. Wnioskodawczyni z powodu trudnej sytuacji majątkowej i życiowej, w jakiej się znalazła, nie była w stanie regulować kosztów wynajmu mieszkania, co spowodowało zadłużenie w wysokości [...] zł i zostało stwierdzone prawomocnym nakazem zapłaty z dnia [...] marca 2013 r. o sygn. akt [...], wydanym przez Sąd Rejonowy w L. E. W. nadmieniła, że oprócz otrzymywanego wynagrodzenia pobiera zasiłek rodzinny w kwocie około [...] zł netto i około [...] zł zasiłku dla matki samotnie wychowującej dziecko. Zatem faktyczny, realny dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię wynosi [...] zł. Wskazana kwota jest – zdaniem strony – niewystarczająca na pokrycie kosztów niezbędnego utrzymania jej rodziny, w tym dwojga dzieci, bowiem stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą 1.380 zł, na co składają się opłaty za: czynsz – 560 zł, gaz i energię elektryczną – 480 zł, przedszkole – 190 zł, opłaty związane ze szkołą syna K. W. – 150 zł. Na wyżywienie, odzież, środki higieny, kosmetyki czy ewentualne leki pozostaje miesięcznie kwota około 250 – 300 zł. Zatem, jak wskazała, nie jest w stanie pokryć niezbędnych podstawowych kosztów utrzymania małoletnich dzieci. Przyznana renta w drodze wyjątku pozwoliłaby więc zaspokoić wszystkie koszty związane z niezbędnym utrzymaniem dzieci i zagwarantować im godziwy byt. E. W. zwróciła także uwagę na znaczący okres zatrudnienia zmarłego ojca dzieci – R. W., wynoszący 15 lat, 4 miesiące i 22 dni oraz jego zły stan zdrowia, wywołany chorobą [...], chorobą [...]. Z powodu [...] ojciec dzieci nie zdawał sobie sprawy z sytuacji, w której się znajduje, zatem zaniedbanie dotyczące ubezpieczenia społecznego nie było zawinione.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku.
W motywach rozstrzygnięcia Prezes ZUS ponownie podkreślił, że renta rodzinna w drodze wyjątku nie może być przyznana, ponieważ nie jest spełniony warunek braku niezbędnych środków utrzymania. Środki utrzymania, którymi dysponuje E. W., to wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] zł (brutto), wyliczone na podstawie średniej z marca, kwietnia i maja oraz pobierane zasiłki rodzinne w łącznej kwocie [...] zł. Dochód przypadający na jedną osobę w rodzinie wynosi [...] zł miesięcznie i przekracza tym samym kwotę najniższego świadczenia emerytalnego, co nie pozwala na uznanie, że małoletnie dzieci – nie posiadają niezbędnych środków utrzymania. Organ wyjaśnił, że pojęcie braku niezbędnych środków utrzymania jako przesłanka przyznania świadczenia w drodze wyjątku nie jest pojęciem zdefiniowanym, zatem posiadane środki utrzymania należy oceniać na tle wysokości najniższej emerytury, która od dnia 1 marca 2013 r. wynosi 831,15 zł. Zauważono również, że przepis art. 83 ust. 1 wspomnianej ustawy emerytalnej uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od wykazania braku niezbędnych, a nie niewystarcząjących środków utrzymania. Wykazane środki utrzymania w kwocie [...] zł brutto na członka rodziny pozwalają zaspokoić niezbędne i podstawowe potrzeby. Organ podkreślił również, że ocena sytuacji materialnej osób ubiegających się o świadczenie na podstawie art. 83 ust.1 ww. ustawy przez pryzmat osiąganych dochodów jest najbardziej obiektywna. Obiektywizmu tej oceny nie zapewniłoby bowiem posłużenie się jako kryterium głównym wydatkami, chociażby zdeterminowanymi nawet najbardziej uzasadnionymi potrzebami. Organ nie neguje faktu trudnej sytuacji materialnej wnioskującej, jednak świadczenie z przepisu art. 83 ww. ustawy nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet jeśli są one uzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję E. W., reprezentująca swoje małoletnie dzieci A. W. i K. W., jako ich przedstawiciel ustawowy, zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Skarżąca podała, że Prezes ZUS, wydając zaskarżoną decyzję, nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, dokonał wadliwej oceny dowodów, a ponadto przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy nie uwzględnił słusznego interesu skarżącej. Organ nie uwzględnił faktycznie uzyskiwanego przez skarżącą wynagrodzenia za pracę. Do akt sprawy zostało złożone zaświadczenie o uzyskiwanych zarobkach, z którego wynika, że otrzymuje z tego tytułu jedynie kwotę [...] zł. Z wynagrodzenia netto w kwocie około [...] potrącane są bowiem należności z tytułu prowadzonego przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego. Skarżąca podkreśliła, że w rzeczywistości na utrzymanie siebie i dzieci dysponuje kwotą [...] zł. W jej ocenie, ustalony przez organ stan faktyczny jest nieprawdziwy i nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. Prezes ZUS dokonał nieprawidłowej oceny dowodów, co doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia. Organ przyjął, że dochód przypadający na jednego członka rodziny skarżącej przekracza kwotę najniższego świadczenia emerytalnego, gdy tymczasem do posiadanych przez skarżącą środków utrzymania nie można zaliczyć kwoty [...] zł z tytułu wynagrodzenia za pracę. Uwzględniona przez organ kwota jest bowiem kwotą brutto i nie zasila budżetu domowego skarżącej. Skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje jedynie kwotę [...] zł miesięcznie oraz kwotę [...] zł, tytułem zasiłków rodzinnych, i te środki wydatkuje na niezbędne potrzeby dwojga małoletnich dzieci. Wyliczony przez organ dochód przypadający na jednego członka rodziny w kwocie [...] zł jest nieadekwatny do rzeczywistego dochodu, liczonego dla jednego członka rodziny. Łączny rzeczywisty dochód, który skarżąca może przeznaczyć na niezbędne utrzymanie siebie i dzieci, to kwota około [...] zł, zatem prawdziwy dochód przypadający na członka rodziny skarżącej wynosi [...] zł i jest niższy od najniższego świadczenia emerytalnego o [...] zł. Skarżąca podkreśliła, że znajdująca się w jej dyspozycji kwota nie pozwala zaspokoić najbardziej niezbędnych, podstawowych potrzeb jej dzieci takich, jak wyżywienie, środki higieny osobistej, ubranie czy utrzymanie mieszkania. W rezultacie wskazanych uchybień organ dokonał błędnego ustalenia, że renta rodzinna nie może być przyznana z uwagi na niespełniony warunek braku niezbędnych środków utrzymania. Zaskarżona decyzja jest zatem nieprawidłowa i jako taka nie powinna się ostać. Skarżąca wniosła o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Udzielając odpowiedzi na skargę, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w podjętych w sprawie decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.
Na tle całej ustawy, określającej zasady nabywania prawa do świadczeń typu ubezpieczeniowego, a więc finansowanych i pozostających w związku z funduszem gromadzonym na ten cel ze składek ubezpieczeniowych przyszłych świadczeniobiorców, jest to regulacja szczególna – pozwalająca na uzyskanie świadczenia odpowiadającego świadczeniu ubezpieczeniowemu przez osoby, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczeń w zwykłym trybie. Świadczenia z tego przepisu nie mają charakteru roszczeniowego. Są finansowane z budżetu państwa (por. art. 84 ustawy), a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zaś ustawa pozostawia ich przyznanie uznaniu Prezesa ZUS. Przepis ten posługuje się bowiem sformułowaniem "Prezes Zakładu może przyznać..." je w drodze wyjątku, co wskazuje na uznaniowy charakter decyzji podejmowanej w tym trybie. Jednak pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji Prezesa ZUS nie oznacza, że ma on całkowitą swobodę w tym względzie.
Z treści tego przepisu wynikają cztery przesłanki, warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, które wyznaczają jednocześnie granice uznania administracyjnego.
Po pierwsze, przesłanka bycia ubezpieczonym lub pozostałym po ubezpieczonym członkiem jego rodziny. Po drugie, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty na zasadach ogólnych musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po trzecie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po czwarte, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość.
W myśl przepisu art. 124 omawianej ustawy, w postępowaniu w sprawach o świadczenia w niej określone stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), chyba że ustawa stanowi inaczej. Ustawa inaczej nie stanowi, tak więc Prezes ZUS, podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku, związany jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W szczególności winien on przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest zobowiązany również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa.
W niniejszej sprawie Prezes ZUS uchybił wskazanym regułom postępowania, i to w sposób mający istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez niewyczerpujące i mało wnikliwe rozpatrzenie materiału dowodowego. Okoliczności, o których mowa w przepisie art. 83 ust. 1 ww. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie zostały należycie zbadane i rozważone, zwłaszcza w aspekcie przesłanki szczególnych okoliczności i braku niezbędnych środków utrzymania. Zaskarżona decyzja została podjęta bez wyjaśnienia okoliczności, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W sprawie bezspornym jest, że A. W. (ur. [...] r.) i K. W. (ur. [...] r.) są dziećmi zmarłego R. W., który podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Są więc pozostałymi po nim członkami jego rodziny i ze względu na wiek nie mogą podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. Konieczne natomiast jest poddanie stanu faktycznego sprawy ocenie pod kątem szczególnych okoliczności i środków utrzymania, jakimi rodzina dysponuje, dla zbadania, czy są to środki niezbędne.
W niniejszej sprawie Prezes ZUS stwierdził w zaskarżonej decyzji, że renta rodzinna w drodze wyjątku nie może być przyznana, ponieważ nie jest spełniony warunek braku niezbędnych środków utrzymania. Organ przyjął, że matka dzieci uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł (brutto) zł oraz pobiera zasiłki rodzinne w łącznej kwocie [...] zł, co pozwala uznać, że na jedną osobę w rodzinie przypada kwota [...] zł. Odnosząc tę kwotę do kwoty najniższej emerytury – 831,15 zł, organ stwierdził, że małoletnie dzieci skarżącej nie są pozbawione niezbędnych środków utrzymania. Jednakże organ nie dokonał szczegółowych wyliczeń, na podstawie których wyprowadził wniosek o niespełnieniu przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania, zwłaszcza że sytuacja materialna i bytowa rodziny jest bardzo trudna z uwagi na prowadzoną z wynagrodzenia za pracę egzekucję komorniczą spowodowaną spłacaniem długów zaciągniętych przez ojca dzieci, a także spłacaniem zaległości czynszowych w wysokości [...] zł na rzecz M. w L. Wspomnianej sytuacji nie poprawia okoliczność zamieszkiwania rodziny w lokalu komunalnym bez tytułu prawnego, bowiem głównym najemcą lokalu był ojciec dzieci – R. W. Zajęcie komornicze na miesięcznych poborach skarżącej powoduje, że na utrzymanie rodziny pozostaje kwota [...] zł.
Organ orzekający nie odniósł się do powołanej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności dokonywania potrąceń z wynagrodzenia skarżącej na skutek prowadzenia postępowań egzekucyjnych. Już do wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. dołączone zostało pismo Dyrektora M. w L. z dnia [...] listopada 2012 r., w którym wezwano skarżącą do zapłaty, w terminie 7 dni, zaległości czynszowych i opłat w tytułu najmu lokalu mieszkalnego w wysokości [...]. Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. W. podała, że aktualnie zadłużenie wobec ww. M. wynosi [...] zł i zostało stwierdzone prawomocnym nakazem zapłaty z dnia [...] marca 2013 r. o sygn. akt [...], wydanym przez Sąd Rejonowy w L.
Już sam fakt całkowitego pominięcia powyższych okoliczności jest wystarczającą przesłanką do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Ustalenie wysokości środków będących realnie w dyspozycji skarżącej E. W. ma kluczowe znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem organ odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, opierając się wyłącznie na przesłance posiadania przez skarżącą niezbędnych środków utrzymania.
Sąd podziela zarzut podniesiony w skardze, dotyczący niewyjaśnienia przez organ całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności nieprzeanalizowania stanu faktycznego. Zatem uzasadnienie decyzji nie spełnia nakazanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wymagań, powinno ono bowiem w sposób zindywidualizowany odnosić się do każdej z okoliczności podniesionych przez stronę. Stąd rolą organu było albo zgodzić się z – popartymi załączonymi do wniosku dokumentami – twierdzeniami strony odnośnie braku niezbędnych środków utrzymania, bądź w razie wątpliwości, uzupełnić zgromadzony materiał dowodowy albo też przekonująco w oparciu o konkretne dokumenty podważyć argumenty i dowody skarżącej, jeżeli uznałby je za nieprawdziwe.
Niezbadanie tych kwestii i nieprzedstawienie szczegółowych danych i wyliczeń w tym zakresie jest istotnym uchybieniem organu, które nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście stosowanego przepisu prawa materialnego. Organ, powołując się na konkretne dane, mające źródło w zebranym materiale dowodowym, winien dokonać szczegółowego wyliczenia kwoty, jaka potrącana jest z osiąganego wynagrodzenia na spłatę długów i dopiero na tej podstawie ustalić kwotę, jaka przypada na jednego członka rodziny. To zaś winno znaleźć się w uzasadnieniu podejmowanej decyzji, z odniesieniem się do zarzutów i twierdzeń skarżącej.
Istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy pozostaje również pominięcie przez Prezesa ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań dotyczących okresów, w których zmarły ojciec małoletnich – R. W., świadczył pracę. Organ winien odnieść się do powołanych przez skarżącą chorób R. W. (choroby [...], choroby [...]) pod względem istnienia obiektywnych przeszkód w podjęciu zatrudnienia i możliwości wypracowania wymaganego stażu ubezpieczeniowego.
W konsekwencji, wobec stwierdzonych uchybień, zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku.
Uznając zatem skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy. Sąd zasądził od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz E. W. kwotę 240 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 2 ust. 2 i 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło