II SA/Wa 1716/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Joanna Kube Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi J. U. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę Komendant Wojewódzki Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2009 r., na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zwolnił J. U. ze służby w Policji z dniem 15 listopada 2009 r. W uzasadnieniu podał, że prawomocnym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., wydanym przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA [...], funkcjonariuszka została uznana za całkowicie niezdolną do służby w Policji. Komisja zaliczyła ją do trzeciej grupy inwalidzkiej, uznała, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji i istnieje od 2 lipca 2009 r. Organ stwierdził, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie następuje po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby w powodu choroby. W odwołaniu od powyższego rozkazu J. U. zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, polegającą na przyjęciu, że jej zwolnienie nastąpi po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby oraz przepisów postępowania przez uchybienie treści art. 110 k.p.a. stanowiącego, iż organ administracji państwowej jest związany decyzją od chwili doręczenia lub ogłoszenia. Z uwagi na powyższe wniosła o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniosła, iż w jej przypadku nie został spełniony warunek 12-miesięcznego nieprzerwanego zaprzestania służby z powodu choroby wobec zgłoszenia się do służby w dniu 22 maja 2009 r. Ponadto rozkaz został jej doręczony w dniu 18 listopada 2009 r., a więc po dacie zwolnienia ze służby, określonej w nim na 15 listopada 2009 r. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia, ustalił nową datę zwolnienia na dzień 31 marca 2010 r., zaś w pozostałej części utrzymał go w mocy. W uzasadnieniu podał, iż zgodnie z art. 25 i art. 26 ustawy o Policji, służbę może pełnić tylko osoba, co do której komisja lekarska stwierdziła zdolność do służby. Stosownie natomiast do art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Stwierdzenie całkowitej niezdolności do służby w Policji przez Komisję Lekarską MSWiA dowodzi więc braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza możliwości jej pełnienia. Ma tym samym trwały charakter i stanowi podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Natomiast przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji daje ochronę przed rozwiązaniem stosunku służbowego w okresie choroby, obejmującą okres niezdolności do służby z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 12 miesięcy. Nie oznacza to jednak uprawnienia do pozostawania w służbie przez taki czas liczony od zachorowania, niezależnie od tego, czy towarzyszy mu ciągłe zwolnienie lekarskie, stwierdzające niezdolność do służby z powodu choroby. Organ podkreślił, iż orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA [...], J. U. uznana została za całkowicie niezdolną do służby w Policji, a orzeczenie to zostało w dniu [...] sierpnia 2009 r. zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA [...] i jest ostateczne. Ponadto od 7 lipca 2008 r. do 21 maja 2009 r. oraz od 23 maja 2009 r. do 23 września 2009 r., funkcjonariuszka przebywała na zwolnieniu lekarskim, a następnie do dnia zwolnienia ze służby została zwolniona z jej świadczenia. Zdaniem Komendanta Głównego Policji okoliczność, iż policjantka pomimo przebywania na zwolnieniu lekarskim, w dniu 4 maja 2009 r. podpisała listę obecności w Komendzie Miejskiej Policji [...], natomiast na dzień 22 maja 2009 r. nie posiadała zwolnienia lekarskiego, nie ma wpływu na nieprzerwany bieg okresu zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Samo bowiem podpisanie listy obecności w dniu 4 maja 2009 r. nie jest potwierdzeniem pełnienia służby w tym dniu, gdyż zainteresowana nie mogła być do niej dopuszczona, mając na względzie przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261), które obligują do skierowania na badania lekarskie osobę, której absencja chorobowa trwała dłużej niż 30 dni. Ponadto, wbrew stwierdzeniu zainteresowanej, w dniu 22 maja 2009 r. podpis na liście obecności nie został przez nią złożony, nie stawiła się ona do służby i nie wykonywała żadnych czynności służbowych. Dzień ten był nieusprawiedliwioną nieobecnością, niemającą wpływu na przerwanie biegu 12-miesięcznego okresu zaprzestania służby z powodu choroby, trwającego od 7 lipca 2008 r. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 110 k.p.a., organ, który wydał decyzję, jest nią związany od dnia doręczenia, a nadto wywołuje ona skutki prawne. Jednakże z uwagi na to, że strona w terminie złożyła odwołanie, a rozstrzygnięciu nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, należało na nowo określić datę zwolnienia policjantki ze służby. W skardze na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. U. zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, polegającego na przyjęciu, iż zwolnienie ze służby nastąpiło po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Z uwagi na powyższy zarzut, wniosła o jego uchylenie w części ustalenia nowej daty zwolnienia ze służby na dzień 23 maja 2010 r. W uzasadnieniu podniosła, że na zwolnieniu lekarskim przebywała nieprzerwanie od 7 lipca 2008 r. do 21 maja 2009 r., natomiast w dniu 22 maja 2009 r. zgłosiła się do służby i złożyła podpis na liście obecności nr [...] z maja 2009 r., oznaczonej "[...]", a potwierdzonej przez uprawnionego funkcjonariusza. Zatem w tym dniu doszło do przerwy w zwolnieniu lekarskim, a skarżąca zaprzestała ponownie służby z powodu choroby z dniem 23 maja 2009 r. Skarżąca wskazała również, że w dniu 22 maja 2009 r. nie otrzymała skierowania na badania profilaktyczne. Na poparcie swojej argumentacji powołała się na orzecznictwo sądowoadministracyjne. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 747/10, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie organem właściwym do wydania decyzji o zwolnieniu policjantki ze służby w Policji był, zgodnie z treścią art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, właściwy przełożony, tj. Komendant Wojewódzki Policji [...]. Jak wynika z akt sprawy, Komendant Wojewódzki Policji [...] w § 1 pkt 1 decyzji z dnia [...] października [...] r. nr [...] w sprawie podziału zadań między Zastępców Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] oraz upoważnień do podejmowania decyzji w imieniu Komendanta Wojewódzkiego-Policji [...], postanowił, że [...] Z. S. nadzoruje realizację czynności z zakresu zadań następujących komórek organizacyjnych KWP [...]: Wydziału Kryminalnego, Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego, Wydziału Techniki Operacyjnej, Wydziału Wywiadu Kryminalnego, Laboratorium Kryminalistycznego, Wydziału do Walki z Korupcją i Wydziału do Walki z Przestępczością Zorganizowaną. Natomiast w myśl § 3 pkt 1 Komendant Wojewódzki Policji [...] upoważnił [...] Z. S. do wydawania w jego imieniu decyzji i poleceń w sprawach związanych z funkcjonowaniem nadzorowanych przez niego komórek organizacyjnych KWP [...]. Z kolei zgodnie z § 7 pkt 1 ww. decyzji [...] Z. S. zastępuje Komendanta Wojewódzkiego w czasie jego nieobecności w siedzibie urzędu lub w służbie. Tymczasem rozkaz personalny z dnia [...] października 2009 r. zwalniał ze służby w Policji funkcjonariusza zatrudnionego na stanowisku [...] w Wydziale Postępowań Administracyjnych i Prezydialnym KWP [...]. Z treści zaś z § 1 pkt 4 przywoływanej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] października 2008 r. wynika, że nad Wydziałem Postępowań Administracyjnych oraz Wydziałem Prezydialnym osobisty nadzór sprawuje Komendant Wojewódzki Policji. Dodatkowo z dokumentów nadesłanych przez organ na wezwanie Sądu nie wynika, by w dniu wydania decyzji organu I instancji, Komendant Wojewódzki Policji nie był obecny w siedzibie urzędu lub w służbie. Reasumując, w ocenie Sądu I instancji, Z. S. nie był osobą upoważnioną do wydania decyzji w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w przedmiocie zwolnienia J. U. ze służby w Policji, a zatem rozkaz personalny z dnia [...] października 2009 r. wydany został przez osobę nieuprawnioną. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 142/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 2009 r., wydana z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] podpisana została przez Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego – Z. S. Zakres upoważnienia do załatwienia spraw w imieniu tego organu został określony w decyzji nr [...] z dnia [...] października 2008 r. W § 3 ust. 1 pkt 1 wskazano, że Komendant Wojewódzki Policji [...] upoważnia [...] Z. S. do wydawania w jego imieniu decyzji i poleceń w sprawach związanych z funkcjonowaniem nadzorowanych komórek organizacyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji [...], z wyłączeniem aktów normatywnych. Jednocześnie w § 7 określono, iż upoważnienie Z. S. do zastępowania Komendanta obowiązuje w czasie jego nieobecności w siedzibie urzędu lub w służbie. Kwestia ta winna zatem zostać uwzględniona i poddana wnikliwej analizie podczas oceny, czy kontrolowane decyzje wydano z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie zbadał wszystkich elementów zmierzających do ustalenia, czy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. W sprawie nie ustalono, czy Komendant w dniu wydania kontrolowanej decyzji był na służbie i czy przebywał w siedzibie urzędu. Stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie jest gołosłowne i nie znajduje oparcia w zgromadzonych w aktach sprawy dokumentach. Tym samym nieuprawniona jest teza, że decyzja pierwszoinstancyjna jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast, zgodnie z przepisem art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Pierwszą kwestią wymagającą wyjaśnienia jest w niniejszej sprawie kwestia uprawnienia I Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] – Z. S., do wydania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2009 r. o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji. W myśl § 7 decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie podziału zadań między Zastępców Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] oraz upoważnień do podejmowania decyzji w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], I Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] – [...] Z. S. zastępuje Komendanta w czasie jego nieobecności w siedzibie urzędu lub w służbie. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wykonaniu zarządzenia z dnia 3 sierpnia 2011 r., wezwał w dniu 5 sierpnia 2011 r. pełnomocnika Komendanta Głównego Policji, do wykazania, czy Komendant Wojewódzki Policji [...] w dniu 27 października 2009 r. był na służbie i czy przebywał w siedzibie urzędu. W odpowiedzi na wezwanie organ przesłał wyjaśnienia Naczelnika Wydziału Kadr KWP [...] z dnia 29 sierpnia 2011 r. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] września 2011 r., z których wynika, że Komendant w dniu 27 października 2009 r. przebywał poza siedzibą urzędu, na służbowym spotkaniu [...].[...]. Na potwierdzenie tego faktu organ załączył kopię [...]. Z uwagi na powyższe należy przyjąć, iż I Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] – Z. S. posiadał umocowanie, wynikające z przepisu art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z § 7 decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] 6 października 2008 r., do wydania w zastępstwie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], rozkazu personalnego z dnia [...] października 2009 r. o zwolnieniu J. U. ze służby w Policji. Natomiast p.o. Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji – R. S. był uprawniony do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego na podstawie art. 268a k.p.a. w związku z § 1 pkt 1 lit. a decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie upoważnienia do podejmowania decyzji oraz wykonywania określonych czynności w imieniu Komendanta Głównego Policji w zakresie spraw osobowych policjantów, szkoleniowych oraz organizacyjnych. Przechodząc natomiast do meritum sprawy, należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Użyty w tym przepisie zwrot "zwalnia się" oznacza, iż ma on charakter obligatoryjny i nie pozostawia właściwemu organowi Policji możliwości pozostawienia takiego policjanta w służbie. Jednocześnie w przepisie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji stanowi się, iż zwolnienie policjanta na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosił pisemnie wystąpienie ze służby. Tym samym powołany przepis ma charakter ochronny i gwarantuje policjantowi pozostawanie w służbie przez 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że J. U. została uznana za całkowicie niezdolną do służby w Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., wydanym przez Wojewódzką Komisję Lekarska MSWiA [...], zatwierdzonym w dniu [...] sierpnia 2009 r. przez Okręgową Komisję Lekarska MSWiA [...]. Spełniona została zatem przesłanka obligująca organ do zwolnienia skarżącej ze służby. Ponadto, wbrew jej twierdzeniom, zwolnienie ze służby nie narusza dyspozycji powołanej normy ochronnej zawartej w przepisie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Nie budzi bowiem wątpliwości okoliczność, iż skarżąca zaprzestała służby w dniu 7 lipca 2008 r. i od tego dnia do dnia 21 maja 2009 r., a następnie od dnia 23 maja 2009 r. do dnia 23 września 2009 r., przebywała nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż fakt 1-dniowej przerwy w nieprzerwanych zwolnieniach lekarskich w dniu 22 maja 2009 r. spowodował przerwanie biegu 12-miesięcznego okresu zaprzestania służby z powodu choroby i w związku z tym należy liczyć go od początku od 23 maja 2009 r. Trzeba zwrócić uwagę, że powołany przepis nie posługuje się pojęciem 12-miesiecznego nieprzerwanego okresu przebywania na zwolnieniach lekarskich, lecz 12-miesięcznym okresem zaprzestania służby z powodu choroby. Te pojęcia nie są tożsame, a jednodniowa przerwa w nieprzerwanych zwolnieniach lekarskich przez okres 12 miesięcy, nie wyklucza upływu 12-miesięcznego okresu zaprzestania służby z powodu choroby, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Okoliczność, że na dzień 22 maja 2009 r. nie było wystawione zwolnienie lekarskie i skarżąca rzekomo zgłosiła się w tym dniu do służby, co jednak nie znajduje potwierdzenia na liście obecności, nie jest równoznaczne z podjęciem przez nią służby w tym dniu. Nawet, gdyby przyjąć, iż we wskazanym dniu J. U. rzeczywiście stawiła się, jak twierdzi, w Komendzie Miejskiej Policji [...], to nie mogła podjąć żadnych czynności służbowych z uwagi na przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261), w świetle których nie jest możliwe dopuszczenie do wykonywania zadań służbowych policjanta, którego absencja w służbie trwała dłużej niż 30 dni, bez przeprowadzenia badań lekarskich stwierdzających zdolność do służby. W tej sytuacji nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zaś wobec braku innych naruszeń tak prawa materialnego, jak i procesowego, należało uznać, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany zgodnie z prawem. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.