II SA/Wa 1739/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Maria Werpachowska, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R.S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę w części dotyczącej kategorii zdolności do służby, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] skierował [...] R. S., do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej. Orzekany stawił się w Regionalnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w dniu [...] sierpnia 2017 r. i otrzymał skierowanie do badań lekarsko-specjalistycznych i laboratoryjnych. Badania wykonali lekarze specjaliści: lekarz chorób wewnętrznych, otolaryngolog, neurolog, okulista, ortopeda, internista, psychiatra. Przeprowadzono z orzekanym również wywiad chorobowy oraz wykonano w laboratorium analiz lekarskich badania laboratoryjne. Na podstawie przeprowadzonych badań Regionalna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., mocą którego uznała orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N, zał. I grupa 1 na podstawie rozpoznania: dodatni wynik badania laboratoryjnego na obecność opiatów - § 72 pkt 3. Oprócz ww. schorzenia RWKL w [...] stwierdziła: - skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa - § 26 pkt 3, - esowate skrzywienie kręgosłupa Th-L 1 stopnia - § 34 pkt 1, - krótkowzroczność obu oczu - 1 stopień- § 13 pkt 1. Postawione rozpoznanie w pkt. 8.1 orzeczenia, RWKL w [...] - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Katodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej uraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 ze zm.) - uznała jako powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] października 2016 r. do RWKL w [...] wypłynęło odwołanie strony od wskazanego orzeczenia. Strona do odwołania załączyła: kserokopię legitymacji Honorowego Dawcy Krwi, Legitymacji Honorowego Dawcy Przeszczepu oraz opakowanie leku " [...]". W uzasadnieniu odwołania R. S. podniósł, iż po tym jak dowiedział się o pozytywnym wyniku badania na obecność opiatów, przypomniał sobie, iż dzień przed badaniami zażywał lek przeciwbólowy o nazwie "[...]", który nie był wyszczególniony w ankiecie, którą wypełniał. Lek ten zażywał nieświadomy jego składu medycznego. Lek ten został przepisany przez lekarza rodzinnego w [...] dla ojca strony. W skład medykamentu wchodzi [...], który mógł wpłynąć na wynik badania. Orzekany nadmienił, że jest młodym, uczciwym i dbającym o zdrowie człowiekiem. Nadmienił, że jest honorowym dawcą szpiku krwi i szpiku kostnego, dzięki któremu uratowano życie osobie chorej na białaczkę. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w dniu [...] września 2017 r. wydała orzeczenie nr [...], którym utrzymała w moc zaskarżone orzeczenie RWKL w [...]. Orzeczenie organu II instancji zostało wydane na podstawie przepisów § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013) a także § 7 pkt 1, § 23 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.). W uzasadnieniu orzeczenia CWKL w [...] stwierdziła, że RWKL w [...] przeprowadziła rzetelnie badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne wraz z badaniem moczu na obecność narkotyków z dnia [...] sierpnia 2017 r., w którym stwierdzono obecność [...] - 7800 ng/ml. (>300 wynik pozytywny). Badania i konsultacje zostały przeprowadzone przez doświadczonych lekarzy orzeczników specjalistów w swoich dziedzinach. Zdaniem Centralnej Komisji organ I instancji miał pełne podstawy do umieszczenia rozpoznań w zaskarżonym orzeczeniu. Organ stwierdził, że dalsza diagnostyka lekarska oraz leczenie powinno być przeprowadzone w ramach NFZ pod nadzorem lekarza. W opinii CWKL organ I instancji przekonująco dowiódł istnienia wymienionych w orzeczeniu objawów i schorzeń, a badany nie przedstawił dokumentacji podważającej te ustalenia. Wobec powyższego nie ma podstaw do przeprowadzania dalszych badań czy obserwacji szpitalnej dla celów orzecznictwa wojskowo - lekarskiego. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [....]. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie ustalenia zdolności do służby wojskowej. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa: - § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Poz. 761 ze zm.), - art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy z naruszeniem bezstronności i proporcjonalności, - art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw oraz nieudzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, - art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania,  - art. 75 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, co spowodowało brak należytego wyjaśnienia sprawy, - art. 77 k.p.a. poprzez brak zebrania kompletnych dowodów w sprawie, - art 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony w zakresie przeprowadzenia dodatkowego badania z krwi, - art. 80 k.p.a. poprzez pobieżną ocenę zebranego materiału dowodowego i zaniechanie uzupełnienia tego materiału mimo wniosku strony, - art. 107 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie faktyczne oraz prawne orzeczenia. W treści uzasadnienia skargi skarżący podkreślił, że potwierdzeniem przypadkowego i jednorazowego użycia leku o tak znacznych skutkach ubocznych jest jego honorowe krwiodawstwo i honorowe przekazanie szpiku. Osoba będąca honorowym dawcą krwi i szpiku czy przeszczepu przechodzi szereg badań kwalifikujących ją do pobierania tkanek i musi legitymować się dobrym stanem zdrowia. Niedopuszczalne jest spożywanie alkoholu czy też zażywanie środków odurzających. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. 871 ze zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm.), ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 1037 ze zm.). Orzeczenia te poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (v. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47, wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11). Skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2017 r. utrzymujące w mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową i zdolności do pracy jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie dotyczących określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga w tym zakresie nie jest zasadna. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna (v. powołany już wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14). Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm.) zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych, rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. Ponadto w przepisie art. 5 ust. 8 powołanej ustawy, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761) określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa oraz wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykazy chorób lub ułomności, o których mowa w § 1 i 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przepisy wskazanego rozporządzenia nie zawierają odesłania do stosowania w sprawach nieregulowanych odpowiednio przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej "k.p.a.", jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na ich zastosowanie (v. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznany u skarżącego dodatni wynik badania laboratoryjnego na obecność opiatów został prawidłowo przyporządkowany do § 72 pkt 3 ujętego w załączniku Nr 1 kolumna 4 wykazu do rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r. – niezdolny. Rozpoznanie to dokonane zostało w oparciu o wynik badania laboratoryjnego przeprowadzonego w dniu [...] sierpnia 2017 r. W badaniu tym stwierdzono pozytywny wynik na obecność [...] – 7800 ng/ml ( > 300 wynik pozytywny). Zdaniem Sądu wskazany wynik badania laboratoryjnego stanowił wystarczającą podstawę do rozpoznania dokonanego przez Komisje Lekarskie. Bez znaczenia dla rozpoznania jest, podnoszona przez skarżącego, okoliczność przypadkowego wprowadzenia opiatów do organizmu wskutek zażycia leku "[...]". Ustawodawca bowiem nie różnicuje rozpoznania w zależności od przyczyn wprowadzenia substancji narkotycznych do organizmu, a w szczególności od tego czy nastąpiło to wskutek działań umyślnych, czy też działań nieumyślnych. Nie może również zostać uwzględniony argument dotyczący konieczności przeprowadzenia u skarżącego konsultacji psychologiczno – psychiatrycznej. Rozporządzenie nie przewiduje bowiem takiej konsultacji, w przypadku gdy orzekanym jest kandydat do zawodowej służby wojskowej. W sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na treść orzeczenia w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania. Organy rozpoznały i rozstrzygnęły sprawę w dwóch instancjach. Zaskarżone orzeczenie zostało prawidłowo uzasadnione, zawiera wymagane elementy, które wynikają z § 24 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r., tzn. rozpoznanie schorzenia i ustalenie kategorii zdolności do pełnienia służby wojskowej. Subiektywna ocena strony co do stanu zdrowia nie stanowi o niezgodności z prawem zaskarżonego, w wymienionym wyżej zakresie, orzeczenia. Reasumując, zaskarżone orzeczenie CWKL w [...] utrzymujące w mocy orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. stwierdzające, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie – jak w punkcie 2 wyroku.