II SA/Wa 1753/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant: Sylwia Falkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2002 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] października 1993 r. w przedmiocie przeniesienia J. R. na inne stanowisko służbowe. W uzasadnieniu organ podniósł, iż Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] października 1993 r. w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko. W wyniku rozpoznania skargi J. R. na tę decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 maja 2003 r. sygn. akt II SA 381/02 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził m.in., że zaskarżona decyzja orzeka o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego, z powodu zaistnienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, ze względu na to, że [...] Komendant Wojewódzki PSP w K., decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. odmówił stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji nr [...], a Komendant Główny PSP decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Spełniona została przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, gdyż chodziło o sprawę poprzednio rozstrzygniętą decyzją z dnia [...] października 1993 r., wydaną w tym samym przedmiocie i trybie przy udziale tych samych stron. Strona pismem z dnia 14 kwietnia 2006 r. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2002 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] października 1993 r. w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe, zarzucając jej rażące naruszenie prawa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2002 r. W dniu 21 czerwca 2006 r. J. R. złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na niniejszą decyzję J. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1670/06 uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że na podstawie art. 157 kpa orzeka się o niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu "decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazanie tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie (...). Postępowanie wyjaśniające, poprzedzające odmowę wszczęcia, może dotyczyć jedynie kwestii formalnych, np. czy żądanie zostało wniesione przez legitymowany podmiot, mający zdolność do czynności prawnych. Nie może ono natomiast dotyczyć wyjaśnienia kwestii, czy przyczyny nieważności decyzji rzeczywiście miały miejsce. To może być dopiero wyjaśnione po wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji". Od tego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 449/07, oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że "Okolicznością, na którą powołał się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2002 r., było oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na tą decyzję. A zatem, przesłanką odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji było w istocie uznanie, iż decyzja ta nie narusza prawa. Takie zaś stanowisko organu nie uzasadnia odmowy wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 157 § 3 kpa. Uznanie bowiem, że decyzja nie narusza prawa (w sposób rażący - art. 156 § 1 kpa), tj. nie występują przyczyny nieważności decyzji, stanowi podstawę wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności tejże decyzji - stosownie do art. 15 8 § 1 kpa w związku z art. 156 § 1 kpa". W tym stanie rzeczy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, kierując się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1670/06 oraz aktywnym w dalszym ciągu pismem J. R. z dnia [...] kwietnia 2006 r., postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2002 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] października 1993 r. w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe. Badając wniosek strony organ wskazał, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie wad kwalifikowanych decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Zgodnie z orzecznictwem sądowym istotą tego postępowania jest to, że organ ocenia tę decyzję według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. W tym postępowaniu organ nadzoru nie uwzględnia zdarzeń faktycznych, które nastąpiły po wydaniu decyzji, jak również w trybie tym nie mają znaczenia zmiany stanu prawnego. Minister podkreślił, że w analizowanej sprawie decyzja nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2002 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] października 1993 r. w przedmiocie przeniesienia J. R. na inne stanowisko służbowe na skutek skargi strony, podlegała kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II SA 381/02 oddalił skargę uznając, że decyzja nie narusza prawa. Ocena prawna wyrażona ww. wyrokiem wiąże w sprawie Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tym samym decyzja ta zachowuje powagę rzeczy osądzonej i brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. W dniu 5 września 2008 r. J. R. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, iż ponowna analiza akt sprawy i złożonego wniosku nie wskazuje, aby zaistniały przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., W dniu 17 listopada 2008 r. skargę na powyższą decyzję złożył J. R. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 6 w zw. z art. 7 kpa poprzez: – dowolną interpretację przepisów prawa; – wydania decyzji bez dostatecznego rozpoznania sprawy; – zarzut prawidłowego uzasadnienia decyzji. Zdaniem skarżącego skoro decyzja nr [...] z dnia [...] października 1993 r. Komendanta Rejonowego PSP w G. została prawomocnie unieważniona, to także inne decyzje z nią związane powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że skarżący pismem z dnia 14 kwietnia 2006 r. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży pożarnej z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu na inne stanowisko. Decyzja ta była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sadu Administracyjnego (przed reformą, która z dniem 1 stycznia 2004 r. ustanawiała dwustopniową strukturę sądownictwa administracyjnego), który wyrokiem z dnia 6 maja 2003 r. sygn. akt II SA 381/02 oddalił skargę. W uzasadnieniu sąd stwierdził m.in., iż skarga jest nieuzasadniona, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym miejscu podnieść należy, że treść art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego ocena prawna i wskazania wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Tak więc, treść wskazanego wyżej przepisu powoduje, że "oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji" (J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006 s. 327). Takie rozwiązanie dotyczy także orzeczeń NSA wydanych jeszcze przed reformą sądownictwa administracyjnego. W takiej sytuacji, gdy skarżący żądał stwierdzenia nieważności decyzji, która była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji nie mogły stwierdzić nieważności decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży pożarnej z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...] w sprawie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu na inne stanowisko. Przyjąć, zatem należy, że zaskarżona decyzje są zgodne z prawem. Nie są zasadne argumenty skarżącego dotyczące uzasadnienia zaskarżonej decyzji i przebiegu postępowania. Decyzje wydane w sprawie zawierają wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 kpa, a treść uzasadnień odpowiada brzmieniu art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.