II SA/Wa 1776/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stanisława Marka Pietrasa, Adama Lipińskiego oraz Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie II SA/Wa 1776/14 ze skargi J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia 06 marca 2015 r., złożonym na Biurze Podawczym WSA w Warszawie w dniu 06 marca 2015 r., J. D. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Stanisława Marka Pietrasa, Adama Lipińskiego oraz Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1776/14 ze skargi J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej, argumentując powyższe powstaniem uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności ww. sędziów. W uzasadnieniu wniosku skarżący, jako główną przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o wyłączenie sędziów wskazał utratę zaufania do ww. sędziów. Skarżący zarzucił ww. sędziom faworyzowanie Ministra Obrony Narodowej oraz wrogi, lekceważący stosunek do skarżącego. Skarżący zarzucił ponadto sędziemu WSA w Warszawie Eugeniuszowi Wasilewskiemu oraz sędziemu WSA w Warszawie Adamowi Lipińskiemu poświadczenie nieprawdy, uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu co do zebranego materiału, dyscyplinowanie skarżącego w sytuacji zarzucania przez skarżącego kłamstwa organowi, brak woli skontrolowania legalności procedury zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej (jako dowód skarżący podał sygn. następujących spraw: II SA 125/95, II SA 841/00, II SAB 192/02, II SAB 38/03, II SA/Wa 313/06, II SAB/Wa 183/13, II SAB/Wa 373/14, II SAB/Wa 74/08). W dniu 30 marca 2015 r. sędzia WSA Adam Lipiński złożył pisemne oświadczenia, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, wyłączające go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1776/14 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenie znajduje się w aktach sprawy. Następnie sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski oświadczeniem z dnia 31 marca 2015 r. wskazał, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ppsa, wyłączające go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1776/14 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenie również znajduje się w aktach sprawy. Również sędzia WSA Stanisław Marek Pietras oświadczeniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. wskazał, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ppsa, wyłączające go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1776/14 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenie znajduje się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ppsa). Treść art. 20 § 2 ppsa uzasadnia przyjęcie, że wniosek o wyłączenie sędziego może być zgłoszony przed przystąpieniem do rozprawy, a więc do chwili, w której strona wyrazi w jakikolwiek sposób i w jakiejkolwiek kwestii swoje stanowisko. Zgłoszenie wniosku po przystąpieniu do rozprawy jest możliwe jedynie w wypadku uprawdopodobnienia: późniejszego powstania przyczyny wyłączenia, późniejszego powzięcia wiadomości o istniejącej już wcześniej przyczynie wyłączenia sędziego. Należy podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ppsa, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ppsa może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.) W rozpoznawanej sprawie skarżący wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Stanisława Marka Pietrasa, Adama Lipińskiego oraz Eugeniusza Wasilewskiego złożył osobiście na Biurze Podawczym WSA w Warszawie w dniu 06 marca 2015 r., tj. przed wyznaczonym terminem rozprawy. Przepis art. 19 ppsa reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. Rozpoznając sprawę należało ustalić, czy zachodzą takie okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania przez niego orzeczenia opartego na obiektywnych przesłankach. W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności powołanych sędziów w niniejszej sprawie. Argumentacja skarżącego o utracie zaufania do ww. sędziów ma charakter ogólnikowy. Skarżący nie odwołał się bowiem do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na ocenę sposobu prowadzenia postępowania przez ww. sędziów w rozpoznawanej sprawie. Samo twierdzenie skarżącego, o tym, że ww. sędziowie WSA, orzekając we wcześniejszych sprawach ze skarg skarżącego, czynili to w sposób nieuczciwy, faworyzując organ, lekceważąc skarżącego, poświadczając nieprawdę, stanowi przejaw subiektywnych odczuć skarżącego i nie może wskazywać na przesłankę braku bezstronności powołanych sędziów. Samo przeświadczenie o nieuczciwości oraz kłamstwie sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia i nie uzasadnia realnej obawy co do jego bezstronności. Podawany przez skarżącego zarzut może być ewentualnie podstawą do wniesienia przez stronę stosownego środka zaskarżenia od wydanych orzeczeń, natomiast nie może stanowić przesłanki do wyłączenia sędziego w innej sprawie. Ocena wydanych przez sędziego orzeczeń pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowego stosowania prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługują środki odwoławcze, za pomocą których możliwe jest kwestionowanie orzeczeń sądu. Zatem w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wymienionych sędziów WSA w Warszawie w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.