II SA/Wa 1793/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-15

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka-Klimas, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Rady Ministrów, przyznając rentę specjalną na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawidłowo ocenił przesłanki zastosowania art. 155 k.p.a. (zmiana ostatecznej decyzji) oraz czy wysokość przyznanej renty jest adekwatna do zasług i sytuacji życiowej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Rady Ministrów prawidłowo ocenił przesłanki zastosowania art. 155 k.p.a. i nie naruszył przepisów prawa materialnego ani proceduralnego. Przyznana renta specjalna, choć nie pokrywa wszystkich wydatków wnioskodawcy, uwzględnia jego wybitne zasługi oraz trudną sytuację zdrowotną, a także realia systemu zabezpieczeń społecznych, nie przekraczając granic uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący B.G. ubiegał się o przyznanie renty specjalnej z uwagi na wybitne zasługi w dziedzinie tłumaczeń literatury polskiej oraz ciężką, nieuleczalną chorobę i znaczny stopień niepełnosprawności. Po wcześniejszych decyzjach przyznających rentę w niższej kwocie i na określony czas, skarżący wnioskował o przyznanie renty w znacznie wyższej kwocie i na stałe. Prezes Rady Ministrów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zmienił decyzję, przyznając rentę na stałe w kwocie 2.200 zł brutto miesięcznie. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się przyznania renty w kwocie 5.000 zł miesięcznie, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej – oddala skargę – Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], Prezes Rady Ministrów (dalej także: "organ") - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], zmieniającą decyzję z dnia [...] października 2015 r. wydaną w przedmiocie przyznania B.G. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm. - dalej także: "ustawa o emeryturach i rentach z FUS"), w ten sposób, że ową rentę specjalną przyznał skarżącemu na stałe, w stałej kwocie 2.200 zł (dwa tysiące dwieście złotych) brutto miesięcznie, począwszy od dnia 1 lipca 2018 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący B.G. wystąpił w 2012 r. do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że urodził się w 1978 r. na [...], dodając jednocześnie, że od 1991 r. mieszkał w [...], a od 2008 r. mieszka w Polsce. Skarżący podniósł, iż jest zasłużonym tłumaczem literatury polskiej na język [...]. Ponadto, wskazał, że do 2009 r. wykładał na Uniwersytecie w [...], zaś później na Uniwersytecie [...] i Uniwersytecie [...]. Skarżący zauważył także, iż brał czynny udział w [...] w [...], dodając ponadto, iż jest orędownikiem wzmocnienia relacji [...]. Skarżący zauważył, iż jego przekłady literatury polskiej na język [...] są wysoko oceniane w środowisku. Skarżący poinformował, że w 2009 r. zdiagnozowano u niego ciężką, nieuleczalną chorobę naczyniowo-sercową, która ujawniła się jeszcze w czasie pobytu na [...]. Ponadto, skarżący wskazał, że zdiagnozowano u niego również inne schorzenia, w tym w 2012 r. cukrzycę. Skarżący podniósł, że orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności z powodu schorzeń narządu ruchu, układu oddechowego i krążenia oraz innych. Początkowo, jak zauważył skarżący, orzeczenie to wydane było okresowo, a następnie na stałe. Wnioskodawca wskazał, że nie legitymuje się okresami ubezpieczenia umożliwiającymi nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (przyznano mu jedynie z ośrodka opieki społecznej zasiłek pielęgnacyjny kwocie 153 zł miesięcznie). Z analizy zgormadzonych materiałów dowodowych wynikało, że w dacie wystąpienia o rentę specjalną, skarżący osiągał nieznaczne dochody z prac zleconych i znajdował się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku strony skarżącej, Prezes Rady Ministrów - działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. przyznał skarżącemu B.G. rentę specjalną na okres jednego roku w kwocie 800 złotych brutto miesięcznie. Następnie, Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. przyznał skarżącemu na okres kolejnego roku rentę specjalną w kwocie 900 złotych brutto miesięcznie, zaś decyzją z dnia [...] października 2015 r. przyznał skarżącemu rentę specjalną w stałej kwocie 1.000 złotych brutto na okres 5 lat. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. B.G. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie prawa do renty specjalnej w kwocie 5.000 (pięć tysięcy) złotych miesięcznie na stałe. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca powołała się między innymi na swój słuszny interes oraz na interes społeczny. Skarżący wskazał na swoje zasługi, na otrzymane odznaczenia, a także inne okoliczności przywołane w pierwotnym wniosku o przyznanie renty specjalnej. Ponadto, strona skarżąca zwróciła uwagę na gwałtowne i postępujące pogorszenie swojego stanu zdrowia, które w konsekwencji skutkowało ograniczeniem aktywności zawodowej do minimum, przy dramatycznym wzroście potrzeb finansowych w zakresie leczenia niezbędnego dla spowolnienia postępów choroby i zmniejszenia cierpień fizycznych. Skarżący wskazał, że miesięczny koszt utrzymania i leczenia wynosi od 6000 do 8000 złotych. Ponadto, skarżący podniósł, że wykorzystał już wszelkie możliwości pomocy z zewnątrz. Zauważył bowiem, że zmarła jego mieszkająca w [...] matka, zaś na pomoc przyjaciół nie może już liczyć. Do tego, jak wskazał, pod koniec 2017 r. [...] w W. zaprzestała udzielania mu świadczeń finansowych (poniósł, że w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. Zarząd [...] w W. odrzucił jego wniosek o udzielenie zapomogi z uwagi na brak środków w Kasie oraz dużą ilość złożonych przez członków [...] wniosków). Do wniosku skarżący załączył kopie dokumentów dotyczących podnoszonych okoliczności, w tym m.in. potwierdzających koszty leczenie (m.in. kopie zestawień zabiegów odpłatnych oraz faktur z przychodni [...] z okresu od [...] sierpnia 2017 r. do [...] stycznia 2018 r., których koszt wyniósł ponad 11 tys. złotych). Skarżący oświadczył, że dotkliwe cierpienia, niepewne perspektywy oraz konieczność korzystania ze stałej pomocy osób trzecich nie pozbawiły go pragnienia aktywności na polu zawodowym. Niemniej dodał jednocześnie, że niestety pogorszenie stanu zdrowia w ostatnim czasie zmusiło go do przerwania pracy nad bieżącymi tłumaczeniami. Skarżący stwierdził, że zapewnienie relatywnego komfortu życia i stabilizacji stanu zdrowia wymaga poważnych nakładów finansowych, których - wobec wyczerpana źródeł finansowania - nie jest niestety w stanie ponosić. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego, Prezes Rady Ministrów - działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w związku z art. 155 k.p.a. - decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2015 r. wydaną w przedmiocie przyznania skarżącemu renty specjalnej, w ten sposób, że ową rentę specjalną przyznał skarżącemu na stałe, w stałej kwocie 2.200 zł (dwa tysiące dwieście złotych) brutto miesięcznie, począwszy od dnia [...] lipca 2018 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes Rady Ministrów wskazał, że po uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy, renta specjalna przyznana została na stałe w kwocie znacznie wyższej, niż dotychczas otrzymywana. Organ zaznaczył jednocześnie, że zmieniając wcześniejszą decyzję, uwzględnił zarówno słuszny interes skarżącego, jak i interes społeczny. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zwrócił się o zmianę wysokości przyznanej renty specjalnej, zgodnie z treścią swojego wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. Spornej decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art.107 § 1 i § 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie przez organ rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, niedostateczne uwzględnienie wynikających z niego okoliczności w zakresie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. wybitnych i niepowtarzalnych osiągnięć skarżącego na polu kultury, w szczególności w zakresie tłumaczeń dzieł literatury polskiej na język [...] i wspomaganie pozytywnych relacji [...], a także sytuacji zdrowotnej skarżącego, w tym uznania skarżącego orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania Niepełnosprawności w W. z dnia [...] października 2013 r. za osobę niepełnosprawną w znacznym stopniu, niezdolną do samodzielnej egzystencji i pełnienia ról społecznych (zatem również do pracy), trudnej sytuacji materialnej oraz szczególnych potrzeb skarżącego, których realizacji jest niezbędna do zabezpieczenia elementarnych warunków bytowych i w efekcie przyznania decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2018 r. renty specjalnej w kwocie 2.200 złotych brutto, która ta kwota nie pozwala na zabezpieczenie godziwych warunków bytowych skarżącemu. Skarżący, na podstawie art. 136 k.p.a., wniósł także o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie i przeprowadzenie dowodów: - z dokumentu w postaci zrzutu ekranu ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości zawierającej listę tłumaczy przysięgłych - na okoliczność, iż grupa tłumaczy przysięgłych języka [...] obejmuje w Polsce [...] osób; - z przesłuchania skarżącego - na okoliczność wykonywania, jako jedyny tłumacz w Polsce, tłumaczeń [...] języka [...] podczas spotkań polityków polskich z [...]. W konsekwencji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wysokości renty specjalnej oraz wydanie decyzji zmieniającej decyzję organu z dnia [...] października 2015 r. poprzez przyznanie skarżącemu renty specjalnej w wysokości 5.000 złotych miesięcznie, na stałe, począwszy od dnia [...] lipca 2018 r., ewentualnie w wysokości wyższej niż przyznana przez organ w decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. W wyniku ponownego rozpatrzenie sprawy Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji Prezes Rady Ministrów, dokonując szczegółowej analizy zgromadzonych w toku postępowania materiałów dowodowych - wskazał, że z aktualnie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego (vide: pismo Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z [...] marca 2018 r.) wynika m.in., że skarżący jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, ze względu na stan zdrowia wymaga stałej pomocy ze strony osób drugich właściwie we wszystkich czynnościach dnia codziennego, mieszka sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmuje jednopokojowe mieszkanie socjalne, porusza się na wózku inwalidzkim, jest pod stałą kontrolą lekarzy specjalistów, przyjmuje leki, których koszt wynosi 200-300 złotych miesięcznie. Organ wskazał, że analiza akt sprawy wskazuje, że opłaty mieszkaniowe skarżącego wynoszą łącznie 796 złotych miesięcznie, zaś skarżący utrzymuje się z renty specjalnej wynoszącej 853 złotych netto oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 złotych miesięcznie, tj. łącznej kwoty 1006 złotych netto. Organ wskazał na informacje zawarte w oświadczeniu skarżącego, które wpłynęło do organu w dniu 16 kwietnia 2018 r., dotyczące informacji udzielonych przez Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy [...]. W piśmie tym skarżący wskazał, że koszt leków jest wielokrotnie wyższy niż podało Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] i sięga nawet 2.000 złotych miesięcznie. Skarżący podniósł, że nie uwzględniono kosztów leczenia ran nóg, wykupienia systemu kompresji ran oraz kosztów leków stabilizujących cukrzycę, nadciśnienie i inne przewlekłe choroby określony na kwotę 1.200 złotych miesięcznie. Skarżący dodał, że nie był w stanie w pełni udokumentować wydatków na leki, gdyż otrzymywał je od matki z zagranicy (zmarła ponad rok wcześniej w lutym 2017 r.). Skarżący podkreślił także, że mimo wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, nie tylko działa w ramach [...] w W., lecz pracuje także nad tłumaczeniami ks. Jana Twardowskiego i Zbigniewa Herberta (organ zauważył, iż we wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. podano, że pogorszenie stanu zdrowia zmusiło wnioskodawcę do przerwania pracy nad tymi tłumaczeniami). Jednocześnie, skarżący wskazał ogólnikowo, że "służy konsultacjami dotyczącymi trudnych w ostatnim czasie relacji [...]". W konsekwencji, organ uznał, że zgromadzone w sprawie dokumenty uzasadniają uwzględnienie wniosku o zmianę decyzji z dnia [...] października 2015 r. przyznającej skarżącemu rentę specjalną w zakresie przyznania tego świadczenia na stałe oraz częściowo w zakresie podwyższenia kwoty otrzymywanego świadczenia. Organ zwrócił uwagę, że wydając decyzję o charakterze uznaniowym, związany jest nie tylko przepisem art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi i interesem społecznym. Organ zauważył jednocześnie, że uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, a także nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Prezes Rady Ministrów stwierdził, że celem świadczenia specjalnego jest polepszenie sytuacji osób, których zasługi uzasadniają odstępstwo od ogólnie przyjętych zasad przyznawania świadczeń emerytalnych i rentowych i zapewnienie tym osobom godziwych warunków bytowych. Według organu, dokonania wnioskodawców brane są pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Natomiast, jak zauważył organ, na wysokość przyznanego świadczenia wpływ mają wszystkie okoliczności wynikające z akt sprawy. Mając powyższe na względzie, organ podniósł, iż skarżący B.G. nie posiada prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w zwykłym trybie, ale nie wynika to ze szczególnych, niezależnych od wnioskodawcy okoliczności. Z akt wynika bowiem, że wnioskodawca nie odprowadzał składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w Polsce, a prawdopodobnie też w innym państwie. Tak więc, gdy zachorował w wieku około 31 lat, nie legitymował się okresem ubezpieczenia wymaganym dla swojego wieku do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w zwykłym trybie. Organ wskazał, że niewątpliwie przyznanie skarżącemu renty specjalnej polepszyło jego sytuację. W tej sytuacji, uwzględniając cel powyższego przepisu oraz słuszny interes strony, organ uznał, że zachodzi podstawa do zastosowania art. 155 k.p.a. i zmiany wcześniej wydanej decyzji poprzez przyznanie - decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. - w związku ze zmianą sytuacji socjalnobytowej, renty specjalnej w stałej kwocie 2.200 złotych brutto miesięcznie, począwszy od dnia [...] lipca 2018 r. Prezes Rady Ministrów zauważył, że przyznana po zmianie decyzji kwota 2.200 złotych brutto jest dwukrotnie wyższa, niż najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz emerytury i zbliżona jest do średniej kwoty świadczeń emerytalno-rentowych należnych w zwykłym trybie, które otrzymują osoby o wieloletnim stażu pracy popartym odprowadzaniem składek na ubezpieczenie społeczne, w tym również zmuszone do ponoszenia znacznych wydatków na leki. W związku z powyższym, Prezes Rady Ministrów uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - kwota ta uwzględnia nie tylko słuszny interes strony, ale także z interes społeczny, z którym sprzeczne byłoby przyznanie, z uwagi na podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności, świadczenia w wyżej kwocie. Organ zauważył jednocześnie, że kwota przyznana skarżącemu jest znacznie wyższa od większości ostatnio przyznawanych rent i emerytur specjalnych. Prezes Rady Ministrów wskazał ponadto, że celem przyznania świadczenia specjalnego nie jest zapewnienie środków wystarczających na zaspokojenie wszystkich, także uzasadnionych, potrzeb. Ustosunkowując się do przywołanych przez stronę skarżącą kosztów ponoszonych na leczenie, w tym kosztów usług prywatnej opiekunki, organ zauważył, że skarżący może wystąpić o przyznanie usług opiekuńczych przez ośrodek pomocy społecznej. Ponadto, organ zauważył, że otrzymywanie renty specjalnej umożliwia skarżącemu korzystanie z pomocy medycznej i świadczeń medycznych, w tym bezpłatnie, na takich samych warunkach i zasadach, jak inne osoby ubezpieczone. Tak więc, jak stwierdził organ, nawet jeżeli wnioskodawca nie może mieć bezpłatnie świadczonych wszystkich niezbędnych usług medycznych, nie jest to okoliczność uzasadniająca przyznanie świadczenia specjalnego w wyższej kwocie, celem zapewnienia środków na pokrycie przedstawianych wydatków na leczenie. W konsekwencji, po uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy, organ stwierdził, iż zmiana decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2015 r. przyznającej skarżącemu B.G. rentę specjalną poprzez przyznanie prawa do tego świadczenia na stałe i podwyższenie kwoty otrzymywanej dotychczas renty specjalnej do wysokości 2.200 złotych brutto miesięcznie, uwzględnia słuszny interes wnioskodawcy oraz interes społeczny. W piśmie z dnia [...] września 2018 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2018 r. Wnosząc w petitum skargi o jej uwzględnienie i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2018 r., a także o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, skarżący zarzucił, iż Prezes Rady Ministrów, wydając sporną decyzję, dopuścił się: 1) naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. przepisu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - poprzez nieuwzględnienie przy określaniu wysokości świadczenia przyznanego na rzecz skarżącego funkcji tego świadczenia polegającej na zapewnieniu osobie legitymującej się szczególnymi, wybitnymi i niepowtarzalnymi osiągnięciami godziwych warunków bytowych i w efekcie przyznanie świadczenia w niedostatecznej wysokości, 2) naruszenie przepisów, w tym w szczególności: - naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. - poprzez uchybienie zasadzie swobodnej oceny dowodów, wskutek niedokonania ustaleń wynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez zignorowanie tego, iż brak uprawnienia skarżącego w zwykłym trybie do świadczeń z ubezpieczenia społecznego ma źródło w szczególnych, niezależnych od skarżącego okolicznościach, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy oraz poczynionych przez organ ustaleń wynika, iż skarżący przybył do Polski z [...] dopiero w 2008 r., natomiast w 2009 r. zdiagnozowano u niego ciężką, nieuleczalną chorobę tzw. [...], wskutek której przebywał w szpitalu na [...] przez dziewięć miesięcy, co niewątpliwie stanowi szczególną i niezależną od skarżącego okoliczność, - naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niedostateczne uwzględnienie słusznego interesu skarżącego oraz okoliczności wynikających z całokształtu materiału dowodowego sprawy w zakresie mającym znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, w tym w szczególności nieuwzględnienie trudnej sytuacji bytowej oraz dramatycznej sytuacji zdrowotnej skarżącego i wynikających z nich szczególnych, ponadprzeciętnych potrzeb, których zaspokojenie na poziomie pozwalającym na zapewnienie godziwych warunków bytowych, wymaga przyznania skarżącemu świadczenia na wyższym poziomie, niż ustalone w zaskarżonej decyzji, - naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niedostateczne uwzględnienie, obok okoliczności związanych z sytuacją zdrowotną i bytową skarżącego, szczególnych, wybitnych osiągnięć i zasług skarżącego dla Polski na polu kultury, w tym w szczególności w zakresie tłumaczeń dzieł literatury polskiej na język [...] i wspomagania pozytywnych relacji [...], - naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 136 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów z dokumentu w postaci zrzutu ekranu ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości, zawierającej listę tłumaczy przysięgłych na okoliczność, iż grupa tłumaczy przysięgłych języka [...] z siedzibą w Polsce obejmuje [...] osób oraz z przesłuchania strony skarżącej na okoliczność wykonywania przez nią, jako jedynego tłumacza w Polsce, tłumaczeń symultanicznych języka [...] podczas spotkań polityków polskich z [...], pomimo tego, że okoliczności te, mając istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, wskazywały na wyjątkowe i niepowtarzalne osiągnięcia skarżącego na polu zawodowym i w ramach działalności na rzecz Polski, pomimo zmagania się z ciężką, nieuleczalną chorobą, niepełnosprawnością i licznymi dolegliwościami wynikającymi z kondycji, w której się znajduje, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji skutkowały wadliwym zastosowaniem przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i w efekcie utrzymaniem w mocy pierwotnej decyzji organu. W uzasadnieniu skargi skarżący, odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazał, że w dotychczasowej judykaturze sądów administracyjnych wykształcono kryteria, którymi winien kierować się organ, ustalając w konkretnych przypadkach prawo do pobierania renty specjalnej oraz określając jej wysokość. Skarżący zauważył, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt P 38/05 - wskazał, że "(...) chodzi tu o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne, indywidualne także w znaczeniu "niepowtarzalne" zasługi w określonej dziedzinie aktywności" (zob. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 2165/16, Legalis nr 1709465). Skarżący zauważył ponadto, że również Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniając wyrok z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 524/17 (Legalis nr 1724454) - stwierdził, że "Podstawą uzyskania świadczenia specjalnego przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów (w trybie szczególnym) są przede wszystkim udokumentowane okoliczności, które wskazują, że wnioskodawca podczas swojej działalności, np. politycznej, sportowej, naukowej, społecznej, czy też gospodarczej położył wybitne, niepowtarzalne zasługi, a jego obecna sytuacja socjalno-bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w odniesieniu do jego dokonań". Skarżący stwierdził, że uznając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jego osiągnięcia za wypełniające ustawową przesłankę szczególnie uzasadnionego wypadku w zakresie legitymowania się przez uprawnionego wybitnymi i niepowtarzalnymi zasługami w określonej dziedzinie aktywności, organ podjął decyzję, która nie realizuje celu przepisu art 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach w FUS, w postaci zapewnienia godziwych warunków bytowych wnioskodawcy. Zdaniem skarżącego, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym jego pisemnych oświadczeń - wynika, że zaspokojenie podstawowych jego potrzeb egzystencjalnych, w tym w szczególności związanych z leczeniem, niezbędnymi specjalistycznymi zabiegami medycznymi oraz opieką wymaga poniesienia ponadprzeciętnie wysokich kosztów, sięgających nawet kwot 6.000,00 - 8.000,00 złotych. Ponadto, skarżący podniósł, iż zaprzestanie przesz niego leczenia chorób układu krążenia, przyjmowania dużych dawek insuliny, korzystania z zabiegów oczyszczania i zaopatrzenia niegojących się ran nóg (tzw. stopa cukrzycowa), spowoduje stan zagrożenia jego życia. Skarżący zauważył jednocześnie, że sam koszt opieki medycznej związanej z zabiegami na nogi (chroniącymi przed amputacją) opiewa na kwotę około 3.000 złotych. Do tego, jak wskazał skarżący, dochodzą koszty lekarstw, opieki pielęgniarskiej, specjalnej diety i opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Skarżący, powołując się na orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania Niepełnosprawności w W. z dnia [...] października 2013 r. - stwierdził, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą objęcia kompleksowym systemem usług opiekuńczych oraz stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji i pełnienia ról społecznych. Skarżący ponownie wskazał, że wykorzystał już wszelkie możliwości pomocy z zewnątrz, m.in. w związku ze śmiercią mamy oraz zaprzestaniem wspierania go przez [...] w W.. Jednocześnie, skarżący stwierdził, że ogromne koszty leczenia pochłonęły jego oszczędności z lat, kiedy był osobą sprawną. Mając na uwadze powyższe, skarżący stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż zapewnienie mu godziwych warunków życiowych, zważywszy na szczególne okoliczności dotyczące jego przypadku, wymaga przyznania mu renty specjalnej w wysokości znacznie wyższej, niż wynikająca z zaskarżonej decyzji. Przechodząc do uzasadnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, skarżący uznał, że przyjmując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nieposiadanie przez skarżącego prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w zwykłym trybie nie wynika ze szczególnych, niezależnych od skarżącego okoliczności, Prezes Rady Ministrów naruszył przepis art. 80 k.p.a., albowiem uchybił zasadzie swobodnej oceny dowodów, wywodząc z materiału sprawy wnioski niepoprawne pod względem logicznym. Skarżący zauważył bowiem, że przybył on do Polski zaledwie na kilka miesięcy przed zdiagnozowaniem u niego ciężkiej i nieuleczalnej choroby (przybył we wrześniu 2008 r. podczas, gdy choroba ujawniła się w maja 2009 r.), która wykluczyła możliwość podjęcia przez niego działań w celu uzyskania odpowiednich okresów składkowych pozwalających na nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w zwykłym trybie. Ponadto, skarżący zarzucił, że uzasadniając przyznanie renty specjalnej w wysokości 2.200 złotych brutto, organ wskazał, że "Kwota ta jest dwukrotnie wyższa niż najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz emerytury i zbliżona jest do średniej kwoty świadczeń emerytalno-rentowych należnych w zwykłym trybie, które otrzymuję osoby o wieloletnim stażu pracy popartego odprowadzaniem składek na ubezpieczenie społeczne, w tym zmuszone do ponoszenia znacznych wydatków na leki", gdy tymczasem - zdaniem skarżącego - organ, określając wysokość świadczenia z tytułu renty specjalnej, nie uwzględnił lub uwzględnił w stopniu niedostatecznym szczególne okoliczności dotyczące skarżącego, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie średnią wysokością świadczeń przyznawanych z ubezpieczenia społecznego w zwykłym trybie. W ocenie skarżącego, stanowi to naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z 77 § 1 k.p.a., które niewątpliwie miało istotny wpływ na treść podjętej decyzji, albowiem realizacja celu przepisu art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wymaga uwzględnienia indywidualnych uwarunkowań dotyczących wnioskodawcy w kontekście zapewnienia mu godziwych warunków bytowych i realizację tym samym jego słusznego interesu. Zdaniem skarżącego, stanowi to także naruszenie ww. przepisów k.p.a. w kontekście celu obejmującego uhonorowanie szczególnych, wybitnych osiągnięć na niwie działalności kulturalnej skarżącego, do których organ nie odniósł się, określając wysokość przyznanego świadczenia. Jednocześnie, skarżący zarzucił, że ponownie rozpoznając sprawę w dniu [...] sierpnia 2018 r., Prezes Rady Ministrów uchybił również przepisom art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 k.p.a., nie uwzględniając wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodów mających na celu wykazanie wyjątkowych osiągnięć i zasług skarżącego na rzecz Polski na polu tłumaczeń symultanicznych rozmów prowadzonych przez najwyższych przedstawicieli państwa polskiego ze stroną [...]. Skarżący uznał, że wyjątkowość ww. zasług wynika zarówno z faktu, że jest on aktualnie jednym z [...] tłumaczy języka [...] na język polski mających siedzibę w Polsce, jak również jedynym tłumaczem tego języka podejmującym się przekładu symultanicznego. Skarżący podkreślił, że świadczył ww. usługi pomimo niepełnosprawności, utrzymującego się fatalnego stanu zdrowia oraz licznych dolegliwości, co samo w sobie świadczy o wyjątkowości jego zaangażowania na rzecz stosunków [...]. Mając na uwadze powyższe, skarżący zarzucił, że wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenie, jakoby okoliczności te nie mają znaczenia przy stosowaniu przepisu art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, należy ocenić jako nietrafione. Biorąc pod uwagę podniesione zarzuty oraz całokształt argumentacji na ich poparcie, skarżący uznał, że zaskarżona decyzja jest decyzją dotkniętą wadami uzasadniającymi jej uchylenie przez Sąd i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżący, podtrzymując swoje dotychczasowe zarzuty oraz stanowisko przedstawione w skardze - stwierdził, że nie sposób zgodzić się z oceną organu, iż zwiększenie wysokości renty specjalnej do kwoty 1.823 złotych netto miesięcznie, nie podlegającej corocznej waloryzacji, realizuje cel przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skarżący uznał bowiem, że jakkolwiek faktycznie celem tej instytucji jest polepszenie sytuacji osób legitymujących się wybitnymi, niepowtarzalnymi osiągnięciami, jednak w dalszym ciągu kryterium, które winno być brane pod uwagę przy ocenie, w jakim zakresie to polepszenie winno nastąpić, jest zapewnienie godziwych warunków bytowych tym osobom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga B.G. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezes Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2018 r. zmieniająca decyzję z dnia [...] października 2015 r. przyznającą skarżącemu rentę specjalną - nie naruszają przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Prezes Rady Ministrów, wydając obie sporne decyzje administracyjne w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] października 2015 r. przyznającej skarżącemu rentę specjalną, która polegała na przyznaniu renty specjalnej w stałej, wyższej niż dotychczas kwocie 2.200 złotych brutto miesięcznie, począwszy od dnia [...] lipca 2018 r. - nie dopuścił się przede wszystkim naruszenia przepisu art. 155 k.p.a., albowiem prawidłowo ocenił przesłanki zastosowania tego przepisu. Jednocześnie, Sąd uznał, że organ, wydając sporne decyzje, nie dopuścił się również pozostałych norm procedury administracyjnej, w tym w szczególności przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Organ prawidłowo ocenił bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wszelkich wątpliwości i argumentów strony skarżącej. Ponadto, w ocenie Sądu, wydając przedmiotowe decyzje administracyjne, Prezes Rady Ministrów nie dopuścił się także naruszenia normy prawa materialnego, w tym mającego zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przepisu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym, Sąd stwierdził, że Prezes Rady Ministrów, zmieniając swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2015 r. wydaną w przedmiocie przyznania skarżącemu renty specjalnej - nie dopuścili się jakiegokolwiek naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Przechodząc do oceny legalności obu spornych rozstrzygnięć Prezesa Rady Ministrów, należy na wstępie zauważyć, że zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa, w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny, czy Prezes Rady Ministrów, wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] października 2015 r. przyznającej skarżącemu rentę specjalną, w sposób poprawny ocenił przesłanki zastosowania przepisu art. 155 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, analizując niniejszą sprawę, miał pełną świadomość tego, iż tryb nadzwyczajny, określony w art. 155 k.p.a., nie może zastępować trybu zwykłego przewidzianego w ustawie z dnia z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności w art. 82 ust. 1 tego aktu normatywnego, lecz w przypadku niniejszej sprawy zmiana wydanej w dniu [...] października 2015 r. decyzji musiała być rozpatrywana w trybie art. 155 k.p.a. W tej sytuacji, przedmiotem spornego postępowania administracyjnego było wyłącznie stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a. Należy wskazać, że decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową. Ponadto, warto zauważyć, iż można zmienić lub uchylić decyzję ostateczną na podstawie art. 155 k.p.a. tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien luz decyzyjny lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem. Organ, dysponując zgodą strony na zmianę decyzji, po ustaleniu, że odpowiednie przepisy prawa materialnego dają mu potencjalnie możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, musi następnie rozważyć, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego w oparciu, o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna bowiem możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a., będąc postępowaniem nadzwyczajnym, charakteryzuje się tym, iż - w przeciwieństwie do postępowania głównego - nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, lecz stanowi weryfikację wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie organ ustala, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy zmianie (uchyleniu) decyzji na podstawie, której strona nabyła prawa nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Przedmiotem postępowania określonego w art. 155 k.p.a. jest zatem jedynie stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Przechodząc w tej sytuacji do oceny legalności obu spornych decyzji Prezesa Rady Ministrów, wskazać trzeba, iż organ ten zmieniając wspomnianą decyzję z dnia [...] października 2015 r., zobowiązany był uwzględnić podstawę materialnoprawną wydania zmienianej decyzji administracyjnych, a mianowicie przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który stanowi, że Prezes Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w tej ustawie. Nie ulega wątpliwości, że brzmienie powyższego przepisu wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jakie na tej podstawie uprawniony jest podjąć Prezes Rady Ministrów. Uregulowanie takie oznacza, że organ administracji, działając w ramach swobodnego uznania, ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w określonym stanie faktycznym. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, a ramy uznania określają normy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym, organ administracji publicznej jest związany nie tylko przepisem, ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt I SA 945/00, LEX nr 79608). Kontrola sądu administracyjnego w przypadku decyzji wydanej w oparciu o uznanie administracyjne jest zasadniczo ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc, czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie, zebrał cały materiał dowodowy i wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy dokonał po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz czy przyjęte przez organ rozstrzygnięcie zostało wyczerpująco i jasno uzasadnione zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Kontroli sądowej nie podlega natomiast sam wybór rozstrzygnięcia meritum sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2051/11). Z całą pewnością podkreślić należy jednocześnie, iż sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wychodząc poza granice określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Należy podkreślić, że wprowadzając możliwość przyznania świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ustawodawca posłużył się nieostrym pojęciem "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", co oznacza, że wypełnienie hipotezy powołanego przepisu ustawodawca pozostawił organowi stosującemu ten przepis. Dokonując zatem wyboru rozstrzygnięcia, według kryterium "szczególnie uzasadnionego przypadku", organ przy ocenie bierze pod uwagę te okoliczności, które jego zdaniem, z uwagi na ich szczególną cechę, uzasadniają przyznanie świadczenia specjalnego. W literaturze podkreśla się, że mamy tu do czynienia z szerokim upoważnieniem, które pozostawia Prezesowi Rady Ministrów znaczny margines swobody oceny (por. m. in. J. Jończyk, Prawo zabezpieczenia społecznego, Kraków 2006, s. 149). Znaczenie użytego w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS określenia "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" orzecznictwo sądowe łączy z wybitnym zasługami na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej, czy też politycznej, a nadto ze zdarzeniami losowymi. Brana jest również pod uwagę sytuacja bytowa, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania stosownego świadczenia. Takie rozumienie przez judykaturę nieostrego pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" zaakceptował również Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 października 2006 r., wydanego w sprawie o sygn. akt P 38/05 (OTK-A 2006/9/123), stwierdzając, iż art. 82 ust. 1 ww. ustawy jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny wskazał w przedmiotowym orzeczeniu, że chodzi tu o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne, indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne" zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Wskazać należy, że świadczenia specjalne nie mogą stanowić żadnego odszkodowania, żadnej rekompensaty, czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia, represje. O ich charakterze przesądza bowiem zamieszczenie regulujących je przepisów w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co jednoznacznie wskazuje, że nie mają one charakteru roszczeniowego. Nie mają one również charakteru socjalnego. W ocenie Sądu, uznać należy, że świadczenia specjalne nie mogą zastępować świadczeń o charakterze socjalnym, które są udzielane jedynie z tytułu trudnej sytuacji zdrowotnej lub materialnej. Samej poprawie egzystencji bytowej służą bowiem zupełnie inne świadczenia, przede wszystkim te, które finansowane są ze środków pomocy społecznej. Należy również przywołać ponownie ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono wyraźnie, że świadczenie, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie zostało przewidziane dla sytuacji, w których osoby starsze lub też całkowicie niezdolne do pracy, a zarazem niespełniające warunków do uzyskania świadczeń przewidzianych w ustawie emerytalnej, nie są w stanie podjąć pracy (lub innej działalności zarobkowej) i pozostają w ciężkim położeniu materialnym. Dla wskazanych przypadków przewidziane są inne instytucje, w tym emerytura/renta wyjątkowa, o której stanowi przepis art. 83 ustawy. Kierując się wskazaną wykładnią, która - co należy podkreślić - jest utrwalona i powszechnie akceptowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, Sąd podziela stanowisko Prezesa Rady Ministrów, że w sytuacji skarżącego wziął pod uwagę przede wszystkim całokształt zebranego materiału w sprawie oraz m. in. jego wybitne zasługi w zakresie tłumaczenia literatury polskiej na język [...], a dodatkowo jego trudną sytuację zdrowotną, co skutkowało uznaniem przypadku skarżącego, jako "szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W ocenie Sądu, Prezes Rady Ministrów zgromadził i rozważył cały materiał dowodowy istotny z punktu widzenia normy prawnej mającej w sprawie zastosowanie. Należy uznać, iż analiza dowodów zgromadzonych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, że ocena okoliczności faktycznych sprawy została dokonana przez organ prawidłowo, przy uwzględnieniu wszystkich wskazanych na wstępie okoliczności i kryteriów. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że celem przyznania świadczenia specjalnego nie jest zapewnienie środków wystarczających na zaspokojenie wszystkich, także uzasadnionych, potrzeb, co oznacza, że jeżeli skarżący nie może mieć bezpłatnie świadczonych wszystkich niezbędnych usług medycznych, nie jest to okoliczność uzasadniająca przyznanie świadczenia w wyższej kwocie, celem zapewnienia środków na pokrycie przedstawianych wydatków na leczenie. Sąd pragnie jednocześnie wyraźnie podkreślić, że z pełnym zrozumieniem odnosi się do sytuacji zdrowotnej i bytowej skarżącego, zauważając wszak, że celem wnioskowanego świadczenia specjalnego nie jest jedynie poprawa sytuacji życiowej, ale uhonorowanie osób szczególnie zasłużonych dla kraju. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i ma na celu polepszenie sytuacji osób, których szczególne zasługi dla społeczeństwa uzasadniają odstępstwo od ogólnie przyjętych zasad przyznawania świadczeń emerytalnych i rentowych. Samej poprawie egzystencji bytowej służą bowiem zupełnie inne świadczenia, przede wszystkim te, które finansowane są ze środków pomocy społecznej. Należy wskazać, że przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru kompensacyjnego, którego zadaniem jest wyrównanie wyrządzonych, czy też odczuwanych przez wnioskodawców krzywd i uszczerbków. Renta specjalna ma na celu polepszenie sytuacji osób, których szczególne zasługi dla społeczeństwa uzasadniają odstępstwo od ogólnie przyjętych zasad przyznawania świadczeń emerytalnych i rentowych. Przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru kompensacyjnego. Przekładając powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że uznaniowy charakter rozstrzygnięcia dotyczy nie tylko oceny, czy dany przypadek jest "szczególnie uzasadnionym przypadkiem", w rozumieniu przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, lecz także rozstrzygnięcia co do wysokości przyznanej renty. Zdaniem Sądu, dokonując zmiany wysokości przyznanej skarżącemu w dniu [...] października 2015 r. renty, Prezes Rady Ministrów - wbrew zarzutom strony skarżącej - nie ustalił jej w sposób dowolny, precyzyjnie wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, jakimi przesłankami kierował ustalając wysokość renty. Sąd uznał, że Prezes Rady Ministrów w sposób dostateczny wykazał, że przesłanki, które wziął pod uwagę wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r., mają charakter obiektywny i uwzględniają zarówno słuszny interes strony skarżącej, jaki i interes społeczny. Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, jakoby zapewnienie godziwych warunków wnioskodawcy mogło nastąpić jedynie w sytuacji przyznania renty specjalnej w wysokości wnioskowanej przez skarżącego w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. Owszem, podkreślić należy, że renta specjalna ma na celu polepszenie warunków życia osób zasłużonych, niemniej jednak, funkcją przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie jest zapewnienie całkowitej kompensaty wydatków wnioskodawcy związanych z jego trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Ponadto, Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, iż Prezes Rady Ministrów, ustalając wysokość przyznawanej renty specjalnej, zobowiązany jest uwzględniać także realia systemu zabezpieczeń społecznych, a więc nie może abstrahować od wysokości emerytur i rent przyznawanych w zwykłym trybie. Mając powyższe na względzie, uznać należy, że Prezes Rady Ministrów, uwzględnił słuszny interes skarżącego, jak i interes społeczny, albowiem analizując przypadek skarżącego B.G., wziął pod uwagę przede wszystkim jego wybitne zasługi w zakresie tłumaczenia literatury polskiej na język [...], a dodatkowo jego trudną sytuację zdrowotną, co skutkowało uznaniem przypadku skarżącego, jako "szczególnie uzasadnionego", w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Niezasadny jest zatem zarzut niedostatecznego uwzględnienia szczególnych zasług skarżącego dla Polski, albowiem te zasługi zostały uwzględnione. Niezasadny jest również zarzut nieprzeprowadzenia dowodów w postaci zrzutu z ekranu Ministerstwa Sprawiedliwości zawierającej listę tłumaczy przysięgłych. Uznać należy bowiem, że organ odniósł się do wniosku o przeprowadzenie tego dowodu, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że okoliczność bycia tłumaczem przysięgłym, jako taka nie jest okolicznością wskazującą na wybitne zasługi. Zdaniem Sądu, nie sposób podzielić również zarzut naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. nie jest zasadny, gdyż zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności i nie przekracza granic uznania administracyjnego. Ponadto, Sąd uznał, że w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., organ zawarł, w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a., szczegółowe uzasadnienie faktyczne, odwołując się do przesłanek zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Zdaniem Sądu, ustalone okoliczności faktyczne zostały rozpatrzone jednocześnie w kontekście przesłanek mogących uzasadniać prawo do przyznania świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 cyt. ustawy, a argumentacja organu nie budzi w tym zakresie jakichkolwiek zastrzeżeń Sądu. Tym samym, Sąd uznał również, że Prezes Rady Ministrów nie dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisów art. 155 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle wskazanego przepisu - nie zachodzą podstawy do zmiany przyznanej stronie skarżącej renty specjalnej poprzez ustalenie wnioskowanej przez skarżącego wysokości. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło