II SA/Wa 1793/19

WyrokWSA w Warszawie2020-02-07

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Piotr Borowiecki, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą, przy istniejącej rozdzielności majątkowej, wyłącza prawo żołnierza do świadczenia mieszkaniowego i rodzi obowiązek zwrotu już wypłaconych świadczeń?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą, niezależnie od istniejącej rozdzielności majątkowej, stanowi przesłankę negatywną do otrzymywania świadczenia mieszkaniowego. W związku z tym, żołnierz jest zobowiązany do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia, a roszczenie Agencji o zwrot nie uległo przedawnieniu.
Stan faktyczny
Skarżący, żołnierz zawodowy, otrzymywał świadczenie mieszkaniowe od lipca 2010 r. do października 2018 r. W marcu 2018 r. wezwano go do zwrotu 87.276,00 zł, ponieważ jego żona nabyła lokal mieszkalny od Urzędu Miasta z 80% bonifikatą w lipcu 2005 r., co zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyłącza prawo do świadczenia. Skarżący podniósł, że w dacie nabycia lokalu przez żonę istniała między nimi rozdzielność majątkowa, a sam lokal był niewielki i nie spełniał norm dla trzyosobowej rodziny. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o zwrocie świadczenia, uznając, że okoliczności te nie mają znaczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), , specjalista Monika Gieroń, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2020 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia mieszkaniowego oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego (zwanego dalej: "Prezesem Agencji") z dnia [...] czerwca 2019 r. o numerze [...] w sprawie zobowiązania do zwrotu świadczenia mieszkaniowego. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: S. Z. (zwany dalej: "skarżącym") wystąpił w dniu [...] lipca 2010 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, które było mu wypłacane comiesięcznie począwszy od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] października 2018 r., w tym na kolejne wnioski żołnierza z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2017 r. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. (zwany dalej: "Dyrektorem Oddziału") wezwał skarżącego do zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego, wypłaconego nienależnie za okres od [...] lipca 2010 r. do [...] października 2018 r., w łącznej kwocie 87.276,00 zł, zakreślając termin 14 dni od dnia otrzymania wezwania. W uzasadnieniu pisma wskazano, iż brak uprawnienia do otrzymania świadczenia mieszkaniowego wynika z faktu, iż w dniu [...] lipca 2005 r. żona S. Z. - B. Z. - nabyła lokal mieszkalny od Urzędu Miasta W. z bonifikatą w cenie nabycia. Po upływie terminu, zakreślonego w wezwaniu do zwrotu, Dyrektor Oddziału wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaconego świadczenia i następnie wydał decyzję z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], zobowiązując S. Z. do zwrotu kwoty 87.276,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2356 z późn. zm.; zwanej dalej: "ustawą o zakwaterowaniu"), żołnierz traci prawo do zakwaterowania - w tym do pobierania świadczenia mieszkaniowego - jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od jednostki samorządu terytorialnego z udzieloną bonifikatą. Wobec tego, w związku z nabyciem przez małżonkę S. Z. lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą w wysokości 80% wartości nieruchomości, stwierdził, iż w okresie od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] października 2018 r. świadczenie mieszkaniowe było nienależnie wypłacane. Zaznaczył, że powyższy przepis nie przewiduje wyłączenia jego zastosowania w przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej. Sam fakt nabycia lokalu przez jednego ze współmałżonków od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą, powoduje wygaśnięcie prawa do zakwaterowania dla żołnierza. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Prezes Agencji utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym wypłata S. Z. świadczenia mieszkaniowego od [...] lipca 2010 r. do dnia [...] października 2018 r. następowała nienależnie, gdyż w tym okresie stronie nie przysługiwało prawo do zakwaterowania. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Prezes Agencji wskazał, iż bez znaczenia na wynik sprawy pozostaje okoliczność ustanowienia rozdzielności majątkowej małżonków S. Z. i B. Z. jeszcze przed nabyciem przez współmałżonkę nieruchomości od Miasta W. z bonifikatą. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności na wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12 (dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl), zgodnie z którym tego rodzaju okoliczność, jak nabycie lokalu mieszkalnego przez żołnierza zawodowego lub jego małżonka, bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy w dacie jego nabycia oraz okoliczność czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, stanowi przeszkodę w uznaniu, że żołnierzowi przysługuje prawo do zakwaterowania. Nabyty na preferencyjnych zasadach lokal, co prawda stanowi formalnie wyłącznie własność B. Z., ale skarżący, jako małżonek, jest również uprawniony do korzystania z tego lokalu, stosownie do przepisu art. 281 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (zdanie pierwsze), który wskazuje, że jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. W tej sytuacji - zdaniem organu - należy przyjąć, że rodzina skarżącego żołnierza posiada już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe z wykorzystaniem środków publicznych. Oczywistym jest, że z pomocy Państwa na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych rodzina może skorzystać tylko jeden raz. Nie jest możliwe, aby skarżący, którego małżonek nabył mieszkanie z bonifikatą, mógł po raz kolejny otrzymać wsparcie ze strony Państwa na ten sam cel, gdyż stałoby to w sprzeczności z treścią i funkcją powołanego przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Zamiarem ustawodawcy było bowiem szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Za nietrafiony uznał organ również zarzut, że wykupiony przez B. Z. lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 17 m2 nie spełnia kryteriów ustawowych lokalu odpowiadającego trzyosobowej rodzinie żołnierza zawodowego. Mający w rozpatrywanej sprawie zastosowanie przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu nie wymaga, by nabyty z bonifikatą lokal posiadał odpowiednie parametry, a tym samym stwarzał w pełni możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny. Kwestię przedawnienia roszczenia reguluje natomiast przepis art. 42 ust. 1 ustawy o Agencji, zgodnie z którym roszczenia Agencji o charakterze administracyjnoprawnym ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji posiadł wiedzę o negatywnej przesłance wypłaty świadczenia mieszkaniowego po wejściu w życie art. 48d ust. 12 ustawy o zakwaterowaniu (stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji o zwrocie) oraz art. 42 ust. 1 ustawy o Agencji, stąd zastosowanie trybu administracyjnoprawnego, zdaniem organu, jest oczywiste. Przepisy art. 48d ust. 12 i 13 ustawy o zakwaterowaniu określają zasady działania Dyrektora, tj. m.in. wezwanie do dobrowolnej zapłaty - jako pierwszej czynności - zanim postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu świadczenia zostanie wszczęte. W wezwaniu tym organ I instancji określa termin do zapłaty, po bezskutecznym upływie którego roszczenie Agencji staje się wymagalne. Organ, biorąc pod uwagę powyższe przyjął, że w tej sprawie termin przedawnienia żądania Agencji jeszcze nie upłynął. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji z dnia [...] czerwca 2019 r. S. Z. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału z dnia [...] maja 2019 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 21 ust 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie art. 7, art. 7a, art. 8 oraz art. 81a k.p.a., a także art. 23 ustawy o zakwaterowaniu w związku z art. 120 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nie uwzględnił faktu rozdzielności majątkowej małżonków. Od dnia [...] lipca 2005 r. małżonków B. i S. Z. nie łączy ustawowa wspólność majątkowa, każde z nich ma odrębny majątek. W dniu [...] lipca 2005 r. B. Z. nabyła do majątku odrębnego lokal nr [...] przy ul. R. w W., korzystając z bonifikaty udzielonej przez W. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt V CSK 268/13, prawo żołnierza zawodowego do korzystania z osobnej kwatery stałej stanowi składnik majątku wspólnego małżonków. Prawo do świadczenia mieszkaniowego jest prawem pochodnym od prawa żołnierza zawodowego do kwatery stałej. W związku z tym ustrój rozdzielności majątkowej skutkuje tym, że kupno lokalu mieszkalnego do majątku odrębnego małżonki nie wypełnia przesłanki określonej w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Nie można również uznać, że posiadanie przez żonę żołnierza lokalu o ogólnej powierzchni użytkowej 17 m2 (składającego się z jednego pokoju, przedpokoju i wc), który nie spełnia kryterium norm przysługującej żołnierzowi kwatery, wyłącza jego prawo do kwatery i w następstwie tego, prawo do świadczenia mieszkaniowego. Zgodnie art. 26 ustawy o zakwaterowaniu, rodzinie trzyosobowej przysługuje kwatera - trzy pokoje z kuchnią albo aneksem kuchennym. Przy czym zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 lipca 2016 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz. U z 2016 r., poz. 1211), skarżącemu przysługują dwie normy. Jedna norma wynosi 8-12 m2. Wobec tego lokal, stanowiący własność B. Z., nie spełniał warunków do zamieszkania w nim trzyosobowej rodziny. Zdaniem wnoszącego skargę, organ błędnie przyjął, że roszczenie stało się wymagalne z datą dokonania pierwszej czynności administracyjnej w postępowaniu dotyczącym zwrotu świadczenia nienależnego, jaką było wezwanie do dobrowolnej wpłaty. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. sygn. akt [...]"Dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia nie ma znaczenia, kiedy wierzyciel dowiedział się o tym, że świadczenie było nienależne, ani kiedy rzeczywiście wezwał dłużnika do zwrotu nienależnego świadczenia. Bieg przedawnienia rozpoczyna się w chwili określonej w art. 120 § 1 k.c. zdanie drugie, czyli od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. W przypadku świadczenia nienależnego, tym najwcześniejszym możliwym terminem jest data świadczenia". Podobny pogląd wypowiedział Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt III CSK 50/15 i Sąd Apelacyjny w W. w wyroku z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...]. Analiza orzeczeń sądowych, dotyczących przedawnienia roszczenia zwrotu świadczenia nienależnego, wskazuje, że przytoczony pogląd stanowi ustaloną linię orzecznictwa. Zasadnym więc jest przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia roszczenia biegnie od momentu wypłaty tego świadczenia. Ponadto skarżący wskazał, że organ dysponował informacją o posiadaniu przez B. Z. lokalu nr [...] przy ul. R. w W. i wypłacał skarżącemu świadczenie mieszkaniowe. W zaskarżonej decyzji nakazano zwrot świadczenia za okres ponad ośmiu lat. Zdaniem wnoszącego skargę, świadczenie za okres od [...] lipca 2010 r. do [...] marca 2016 r. uległo przedawnieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz ponowił argumentację prezentowaną w całym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, zgodnie z którym odprawa mieszkaniowa nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Przepis ten wprowadził art. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. poz. 28, poz. 143) oraz niektórych innych ustaw, który wszedł w życie z dniem 1 lipca 2010 r. Wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu, od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Ustawodawca, przyznając prawo do zakwaterowania, określił również przesłanki negatywne, których spełnienie wyłącza dopuszczalność realizacji prawa żołnierza zawodowego do zakwaterowania, tj. realizacji tego prawa w formie przydziału kwatery oraz w innej formie, w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W świetle art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10: 1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.; 2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.; 3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia; 4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36); 5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji. Bezspornym jest, że S. Z. - w związku ze złożonym przez niego wnioskiem - wypłacane było comiesięcznie świadczenie mieszkaniowe począwszy od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] października 2018 r. w łącznej kwocie 87.276,00 zł. Bezspornym jest, że żona skarżącego B. Z. nabyła od Urzędu Miasta [...] W. lokal mieszkalny w W. przy ul. R. [...] m. [...] w dniu [...] lipca 2005 r., na podstawie umowy notarialnej nr repertorium [...], a przy sprzedaży tego lokalu zastosowano bonifikatę w wysokości 80% wartości nieruchomości. W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych sprawy, niewątpliwie spełniona została przesłanka negatywna do wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego, określona w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowej interpretacji, zarówno art. 21 ust. 1 i 2, jak również art. 21 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy, zobowiązując skarżącego do zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego wypłaconego nienależnie za okres od [...] lipca 2010 r. do [...] października 2018 r. w łącznej kwocie 87.276,00 zł. Zgodzić się należy z organem, że przepisy powyższe nie odnoszą się do kwestii małżeńskiego ustroju majątkowego między małżonkami w dacie nabycia lokalu, ani też powierzchni nabytego lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Istotne jest, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystała z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu. Jeżeli, jak w sprawie niniejszej, odpowiedź ta jest twierdząca, to żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych, wypracowane na kanwie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, w odniesieniu do stanów faktycznych, w których organy podejmowały rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego na rzecz wnioskodawcy - żołnierza zawodowego, który sam lub jego małżonek nabyli lokal mieszkalny w sposób wskazany w powołanym przepisie. Tego rodzaju okoliczność, tj. nabycie przez małżonków lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia - bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie, a także bez względu na okoliczność, czy małżonek w dacie nabycia lokalu pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawcą, czy też nie - traktowana była jako przeszkoda w uznaniu, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania, w tym także do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12 (dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl), "(...) ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy (...) pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (świadczenie mieszkaniowe), wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r." W ocenie Sądu, taka wykładnia art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 137/18 i z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1324/17 - dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). Z zasady tej wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy prawa, obowiązujące w dniu wydania decyzji. Od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi, które mogą ograniczyć moc przepisów prawa w czasie, przez wyłączenie stosowania danych przepisów do zdarzeń prawnych, mających miejsce przed wejściem ich w życie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r., zmieniającej ustawę o zakwaterowaniu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 ustawy (tj. ustawy o zakwaterowaniu), w brzmieniu dotychczasowym. Art. 18 ust. 1 ustawy nowelizującej nie przyjął zatem ograniczenia mocy obowiązującej przepisów zmienionych, w tym art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, do zdarzeń prawnych powstałych po ich wejściu w życie. A zatem, skoro skarżący otrzymał świadczenie mieszkaniowe w okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] października 2018 r. w łącznej kwocie 87.276,00 zł, mimo istnienia negatywnej przesłanki do realizacji świadczenia, o czym organ I instancji dowiedział się dopiero z informacji przekazanych w dniu [...] marca 2019 r. przez Naczelnika Wydziału Gospodarki i Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy W., że nieruchomość położoną w W. przy ul. R. [...] m. [...] nabyła w dniu [...] lipca 2005 r. B. Z., na podstawie umowy notarialnej nr repertorium [...], a przy sprzedaży tego lokalu zastosowano bonifikatę w wysokości 80% wartości nieruchomości, to okoliczność ta jest decydującą w sprawie i - w oparciu o dyspozycję art. 48d ust. 12 w związku z ust. 1 ustawy - zobowiązywała ona Dyrektora Oddziału do wydania decyzji o zwrocie świadczenia mieszkaniowego wypłaconego nienależnie. W przedmiotowej sprawie stosunek prawny, rozumiany jako obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia, zapoczątkowany jeszcze przed wejściem w życie znowelizowanego art. 48d ust. 12 i 13 ustawy o zakwaterowaniu, nie został zakończony do dnia obwiązywania tej normy prawnej. Zatem w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze "stosunkiem prawnym w toku", czyli retrospektywnością prawa, a nie retroakcją prawa. Konsekwencją tego jest brak podstaw do uznania, iż roszczenie o zwrot nienależnie wypłaconego świadczenia uległo przedawnieniu. Skoro bowiem administracyjnoprawny tryb dochodzenia nienależnie wypłaconego świadczenia pieniężnego powstał w dniu [...] czerwca 2016 r., a pierwszą decyzję organu I instancji wydano w dniu [...] maja 2019 r., to choćby już z zestawienia tych dat wynika, iż nie może być mowy o przedawnieniu roszczenia Agencji o charakterze administracyjnoprawnym. W świetle bowiem art. 42 ust. 1 ustawy o AMW, roszczenia Agencji o charterze administracyjnoprawnym ulegają przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Ponadto dodać należy, że zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, do spraw roszczeń administracyjnoprawnych Agencji, w zakresie nieuregulowanym przez ustawę o zakwaterowaniu, stosuje się odpowiednio przepisy księgi pierwszej, tytułu VI Kodeku cywilnego. Zgodnie z art. 120 § 1 k.c., bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie staje się - w świetle przepisów prawa - wymagalne wtedy, gdy wierzyciel może skutecznie żądać wykonania świadczenia od dłużnika. W przypadku sprawy o charakterze administracyjnym, żądanie następuje z chwilą wydania odpowiedniego aktu (decyzji) administracyjnego (por. M. Pyziak - Szafnicka, Komentarz do art. 120 Kodeksu cywilnego, LEX 2018, t. 3). Uznać zatem należy, że dopiero, gdy decyzja administracyjna, nakazująca zwrot świadczenia przez skarżącego, stała się ostateczna zaczął płynąć trzyletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu. Sąd nie dostrzegł również, by w sprawie naruszono przepisy postępowania. Dyrektor Oddziału w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisu art. 26 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Skarżący nie został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu, skorzystał z przysługującego mu prawa do odwołania, zaś Prezes Agencji, wydając zaskarżoną decyzję, odniósł się do podniesionych w nim zarzutów. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszystkie niezbędne elementy i nie naruszają przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co obligowało do jej oddalenia, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło