II SA/Wa 182/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przyznanie oddzielnego lokalu socjalnego postanawia: - odrzucić skargę- Zarząd [...] W. uchwałą z dnia [...] października 2014 r. nr [...] odmówił wyrażenia zgody na realizację wyroku Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...] orzekającego eksmisję J. P., A. P. oraz małoletnich P. M. i K. M. reprezentowanych przez J. i A. P., A. P. i małoletniej N. L. reprezentowanej przez A. P. oraz S. P. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. poprzez przyznanie trzech lokali socjalnych. Jako podstawę prawną wydanej uchwały Zarząd wskazał art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) oraz § 28 ust. 1 w związku z § 14 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady m.st. Warszawy z 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego m.st. Warszawy. W uzasadnieniu uchwały zaznaczył, że ww. osoby wystąpiły o najem trzech lokali socjalnych w wyniku realizacji ww. wyroku. Sprawa została zaopiniowana negatywnie przez Komisję Mieszkaniową z uwagi na fakt, że Sąd w wyroku przyznał uprawnienie do jednego lokalu socjalnego oraz wysokie zadłużenie czynszowe przekraczające kwotę [...] zł. W dniu 28 października 2014 r. skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym zwróciła się z prośbą o ponowne rozstrzygnięcie wniosku dotyczącego najmu oddzielnego lokalu socjalnego w wyniku realizacji wyroku. Pismem z dnia 28 listopada 2014 r. organ udzielił odpowiedzi na wezwanie skarżącej i poinformował, że nie zaistniały żadne nowe okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu [...] W. uchwałą z dnia [...] października 2014 r. nr [...], w której wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi podniosła, że wyrokiem Sąd Rejonowy [...] w W. z dnia [...] marca 2013 r. sygn. akt [...] nie orzekł wobec niej i jej córki o odrębnym lokalu, a jedynie, że wszystkim eksmitowanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uchwała Zarządu [...] W. z dnia [...] października 2014 r. odmawiająca wyrażenia zgody na realizację wyroku Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...] orzekającego eksmisję J. P., A. P. oraz małoletnich P. M. i K. M. reprezentowanych przez J. i A. P., A. P. i małoletniej N. L. reprezentowanej przez A. P. oraz S. P. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. poprzez przyznanie trzech lokali socjalnych. Odwołując się do utrwalonego orzecznictwa NSA (postanowienie z 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 415/09, z 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OSK 799/09, z 22 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 679/07; z 22 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 362/10,z 10 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 2192/11; z 29 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 2303/11 wszystkie publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wyjaśnić należy, że zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Ustawa ta nie przewiduje załatwiania spraw przyznania lokali socjalnych w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, czyli nie daje podstaw do wydawania decyzji administracyjnych. Kwestia zapewnienia lokali socjalnych oraz lokali zamiennych należy, zgodnie z tą ustawą, do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1 i 2) i gmina realizuje w tym zakresie zadania z zakresu administracji publicznej, jednak kwestie te są załatwiane w formie cywilnoprawnej. W niniejszej sprawie, zasługuje na przypomnienie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ. ONSAiWSA 2008/6/90), w której NSA uznał, że postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ma dwa etapy. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy bądź osobę upoważnioną oraz zaopiniowaniu przez komisję lokalową. Następnie wniosek ten jest rozpoznawany przez zarząd, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. W tym (pierwszym) etapie działanie organu ma charakter administracyjnoprawny, bowiem organ decyduje o tym, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie jej potrzeb mieszkaniowych, z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Etap ten jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza drugi etap postępowania, tj. udzielanie pomocy mieszkaniowej. Etap ten (drugi) związany z podjęciem czynności cywilnoprawnych, zmierzających do zawarcia umowy najmu. Czynności te mają zatem charakter cywilnoprawny. W sprawie ze skargi A. P., jej uprawnienie do lokalu socjalnego nie znajdowało uzasadnienia w akcie administracyjnym, wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, lecz z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...]. O charakterze prawnym czynności podejmowanych w wyniku realizacji wyroku w sposób wyraźny stanowi przepis art. 14 ust. 6 ustawy, z którego wynika, że orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Skoro przedmiotem niniejszej sprawy nie jest uchwała rady gminy w sprawie zakwalifikowania skarżącej na listę osób oczekujących na przydział lokalu socjalnego, lecz uchwała kierująca skarżącą do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, to należy uznać, w myśl przywoływanej wyżej uchwały NSA z 21 lipca 2008 r., że czynności polegające na skierowaniu do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie są związane z wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy, nie mogą zatem stanowić rozstrzygnięcia o charakterze administracyjnoprawnym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2140/06, publ. LEX nr 339411). Czynności te mają charakter cywilnoprawny, zmierzają bowiem do nawiązania stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu. Skoro bowiem zawarcie umowy najmu lokalu przez gminę jest czynnością cywilnoprawną i nie należy do kognicji sądów administracyjnych, to wybór osoby, do której kieruje się oświadczenie woli o jej zawarciu, jako wyraz autonomii woli stron stosunków prawa cywilnego, należy również do sfery stosunków cywilnoprawnych (por. postanowienie NSA z 20 października 2009 r. sygn. akt I OZ 971/09). Oznacza to, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiotem jest żądanie nie mieszczące się w zakresie właściwości tego sądu, który wyznaczony jest treścią art. 3 p.p.s.a. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia