II SA/Wa 1835/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-09

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia na liście oczekujących może zostać uznana za nieważną z powodu nierozpatrzenia przez organ kwestii wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej wnioskodawcy, w szczególności niepełnosprawności jego matki, która uzasadniałaby odstąpienie od kryterium metrażowego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały zarządu dzielnicy, uznając, że organ nie przeprowadził wnikliwej analizy wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym niepełnosprawności matki wnioskodawcy, która mogła uzasadniać odstąpienie od kryterium metrażowego zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały. Pominięcie tej kwestii stanowiło naruszenie przepisów procesowych uchwały i zasad ogólnych k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący A. L. złożył wniosek o wynajęcie lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, powołując się na trudną sytuację mieszkaniową i niepełnosprawność matki. Zarząd Dzielnicy odmówił zakwalifikowania go do wynajęcia lokalu, uznając, że nie spełnia kryterium metrażowego (więcej niż 6 m2 na osobę) ani dochodowego. Skarżący w skardze podniósł, że organ nie uwzględnił wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej matki, która uzasadniałaby odstąpienie od kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Danuta Kania, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony oraz umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu – stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały – Uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Zarząd Dzielnicy [...] Miasta [...], działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...] miasta [...], stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 420 i 11794) i § 24 ust. 1 w związku z § 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm. ) odmówił zakwalifikowania Pana A. L. do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony oraz umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na najem lokalu. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że A. L. (gospodarstwo 1-osobowe) wystąpił z wnioskiem o wynajęcie lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z zasobu [...]. Organ ustalił, iż wnioskodawca zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], którego najemcą jest matka. Ww. lokal składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni mieszkalnej 32,18m2, powierzchni użytkowej 51,68m2. W lokalu tym zamieszkują 3 osoby, opłaty naliczane są za 3 osoby tj. wnioskodawcę, matkę wnioskodawcy oraz brata wnioskodawcy. Zatem powierzchnia mieszkalna na 1 osobę zamieszkującą w lokalu wynosi 10,73m2, a obowiązujące kryterium metrażowe do wynajęcia lokalu z zasobu [...] wynosi nie więcej niż 6m2 na osobę. Organ ustalił również, iż średni miesięczny dochód wnioskodawcy (umowa o pracę), w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, wyniósł 1,506,68zł, a obowiązujące w dniu złożenia wniosku minimum dochodowe dla gospodarstwa jednoosobowego wynosiło 1.941,63zł. Mając na uwadze powyższe organ uznał, że Pan A. L. nie spełnia kryterium metrażowego określonego w § 4 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (z późn.zm.), do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z zasobu [...]. A. L., wywiódł do tutejszego Sądu skargę na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...]z dnia [...].08.2017 r. Działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. ze zm. o samorządzie gminnym zarzucił jej naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta St. Warszawy i wniósł o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że powyższa uchwała odmawiająca zakwalifikowania do wynajęcia lokalu została podjęta: z naruszeniem prawa, że nie uwzględniono wyjątkowo trudnej sytuacji, w której znajduję się wnioskodawca i jego rodzina. Skarżący podniósł, że jego mama, która jest najemcą mieszkania, jest osobą niepełnosprawną, trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jej niezdolność do samodzielnej egzystencji pozostaje w związku ze stanem narządu ruchu (wynika to z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wydanego [...].08.2012r. na stałe). Ciężka choroba mamy powoduje, że mama wymaga spokoju, osobnego pokoju. Tymczasem jest tak, że mama musi przenosić się z jednego pokoju do drugiego, gdy odwiedzają skarżącego jego dzieci w wieku od 9 do 16 lat, z którymi ma dobry kontakt, i które odwiedzają go co dwa tygodnie na cały weekend. Skarżący wyjaśnił też, iż w mieszkaniu poza nim i mamą mieszka jego brat, zgłoszony do opłat, a także drugi brat R., którego zachowanie bywa agresywne i często poza kontrolą. R. jest po ciężkim wypadku na motorze, podczas którego doznał [...]. Ten poważny uraz spowodował zamianę jego charakteru. Brat nie chce się leczyć, kontakt z nim jest utrudniony. Samodzielnie wykreślił się z opłat, jednak posiadając stały meldunek uznaje, że ma prawo aby w mieszkaniu przebywać. Jego zachowanie wówczas jest bardzo trudne dla wszystkich mieszkańców. Jednak jest to syn mamy - najemcy mieszkania i mama wiedząc, że jego zachowanie jest wynikiem poważnego wypadku nie wyobraża sobie, aby mogła mu zakazać wejścia do mieszkania. Gdy R. przychodzi w weekendy, i gdy skarżącego odwiedzają jego dzieci sytuacja robi sie bardzo trudna. Tak naprawdę brat podobnie jak mama jest osobą niepełnosprawną, nie chce tylko i nikt nie może go do tego zmusić, aby uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności. Podsumowując skarżący wskazał, że w mieszkaniu mamy, na powierzchni 32,18 m2 (pow. mieszkalna) mieszkają 3, czasami 4 dorosłe osoby, w tym niepełnosprawna mama z orzeczeniem całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Zgodnie zaś z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] postanowień § 4 pkt 1, czyli dotyczących kryterium powierzchniowego nie stosuje do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej w szczególności niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania oraz ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Tym samym kryterium określone w § 4 pkt 1 nie musi być w niniejszym przypadku zastosowane zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały. Odmowa Urzędu wskazuje w ocenie strony na to, że jego sprawa nie została rozpatrzona wnikliwie tym samym został naruszony § 22 uchwały LVIII/1751/2009. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2018 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik z urzędu A. L., podtrzymała w całości zarzuty i wnioski podniesione przez skarżącego w skardze z dnia 16 października 2017 r., precyzując, że zakresem zaskarżenia została objęta uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. - w całości.  Jednocześnie pełnomocnik sprecyzowała także zarzuty podniesione przez skarżącego w skardze z dnia 16 października 2017 r. i wskazując, że dotyczą one także: 1) naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz nienależyte uzasadnienie zaskarżonej uchwały z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz uniemożliwienie dokonania kontroli zaskarżonej decyzji, w tym nie odniesienie się przez organ do kwestii niepełnosprawności matki skarżącego oraz wskazywanych przez skarżącego trudności mieszkaniowych w związku z powoływaną niepełnosprawnością matki skarżącego, co dodatkowo w przypadku jakichkolwiek wątpliwości organu powinno być rozstrzygnięte na korzyść skarżącego; 2) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i b uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - dalej jako: "Uchwała z dnia 9 lipca 2009 r." - poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący we wniosku o wynajęcie lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z zasobu [...] wprost powołał się na trudną sytuację zdrowotną i rodzinną pozostającą w związku z warunkami mieszkaniowymi, która wynika z niepełnosprawności matki, załączając na tę okoliczność orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] stwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji K. L., spowodowaną stanem narządu ruchu. Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. wniosła o uwzględnienie w całości skargi wniesionej przez skarżącego, uzupełnionej niniejszym pismem, i stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w całości. W uzasadnieniu pisma podkreślono, że organ nie wziął pod uwagę wyłączenia stosowania kryterium metrażowego z § 4 ust. 1, przewidzianego w § 5 ust. 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Wskazany przepis wyłącza stosowanie kryterium metrażowego w stosunku do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej m.in. niepełnosprawność albo ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Tymczasem, we wniosku o wynajęcie lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z zasobu [...] oraz umieszczenie A. L.. na liście osób oczekujących na najem lokalu, Skarżący wprost powołał się na niepełnosprawność matki, wynikającą z choroby stawów, a na potwierdzenie załączył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS. Tymczasem, organ wbrew zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej nie odniósł się w uchwale nr [...] do argumentów podnoszonych przez skarżącego we wniosku o wynajęcie lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony oraz umieszczenie na liście oczekujących na najem lokalu, a dotyczących warunków mieszkaniowych powodujących trudną sytuację zdrowotną i rodzinną obejmującą niepełnosprawność matki skarżącego. Organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ administracyjny nie może przy tym oczekiwać jedynie na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy (teza pierwsza wyroku NSA z 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, LEX nr 26517; teza druga wyroku NSA z 4 czerwca 1998 r.. ISA/Kr 1052/97, LEX nr 33618; wyrok NSA z 25 czerwca 1999 r., ISA 1551/98, LEX nr 48556). Tym samym organ administracji powinien zweryfikować stan faktyczny w sposób wyczerpujący, rozszerzyć postępowanie dowodowe chociażby o zweryfikowanie okoliczności powoływanych przez stronę, w tym wypadku niepełnosprawność matki Skarżącego i utrudnienia mieszkaniowe wpływające negatywnie na sytuację zdrowotną matki Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jawiła się jako dopuszczalna co do zasady, a także merytorycznie uzasadniona. W pierwszej kolejności zauważyć należało, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ.: j.w.). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zaskarżoną uchwałą Zarząd Dzielnicy nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżącego do umieszczenia na liście osób oczekujących do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej powołanej uchwały organ powołał § 24 ust. 1 w zw. z § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Zgodnie z § 4 tej uchwały lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Postanowień § 4 pkt 1 uchwały nie stosuje się m.in. do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej m.in. ciężką, przewlekłą chorobę innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania (§ 5 ust. 2 pkt 3 lit. b). Natomiast zgodnie z § 22 powołanej uchwały, który określa tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu (...) wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy (ust. 1). Przy rozpatrywaniu wniosków należy poddać wnikliwej analizie: 1) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy, 2) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela, 3) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu, niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1, 4) rozporządzenie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo, 5) w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31: a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania, b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy oraz osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkiwania wnioskodawcy w tych lokalach (ust. 2). W myśl § 22 ust. 3 uchwały, burmistrz dzielnicy lub osoba przez niego upoważniona może zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej o wydanie opinii na temat sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy oraz osób zgłoszonych przez niego do wspólnego zamieszkiwania. Wnioski, o których mowa w ust. 1, po przeanalizowaniu i weryfikacji, wskazany przez burmistrza dzielnicy pracownik komórki organizacyjnej urzędu dzielnicy właściwej do prowadzenia spraw lokalowych, przedstawia Komisji do zaopiniowania (ust. 4). Odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku (ust. 5). Wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w ścisłej korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku inicjującego postępowanie stanowiła okoliczność, że skarżący zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni mieszkalnej przekraczającej normatyw, co nie pozwala, w rozumieniu § 4 pkt 1 ww. uchwały, zakwalifikować jej sytuacji mieszkaniowej jako zamieszkiwania w trudnych warunkach lokalowych. Ponadto organ stwierdził, że dochód brutto na osobę nie przekracza, określonego w § 4 pkt 2 tej uchwały, minimum dochodowego. Odnosząc się do powyższego stanowiska organu nie można - w ocenie Sądu - przyjąć, że jest ono wynikiem dokonania wnikliwej analizy przesłanek określonych w § 22 ust. 2 powołanej uchwały. Organ bowiem pominął szereg okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji skarżącego, istotnych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił z wnioskiem o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...], powołując się m.in. na niepełnosprawność swojej matki u której zamieszkuje. Na potwierdzenie powyższej okoliczności, skarżący dołączył do wniosku orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2012 r. z którego wynika, iż matka wnioskodawcy jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji w związku ze stanem narządu ruchu. Biorąc powyższe pod uwagę, organ rozpoznając wniosek winien przede wszystkim wyjaśnić podniesione przez skarżącego okoliczności, a zwłaszcza dotyczące stanu zdrowia jego matki i ustalić, czy nie dają one podstawy do zwolnienia z kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały nr LVIII/1751/2009. Z zestawienia przepisów § 4 pkt 1 oraz § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały nr LVIII/1751/2009 wynika przecież, że jeśli inna osoba uprawniona do wspólnego zamieszkiwania znajduje się w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej (przez co rozumie się m.in. ciężką, przewlekłą chorobę), to jej warunki mieszkaniowe, które w normalnych okolicznościach nie byłyby uznane za trudne (powyżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę), mogą być za takie uznane ("postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje"), jeżeli właśnie ze względu na stan zdrowia tej osoby (ciężką i przewlekłą chorobę), inne warunki zamieszkiwania stawiają ją w wyjątkowo trudnej sytuacji. Innymi słowy, nawet jeśli osoba uprawniona do wspólnego zamieszkiwania ciężko i przewlekle chora zamieszkuje w lokalu z wnioskodawcą, którego powierzchnia mieszkalna przekracza 6 m2 na osobę, to nie stanowi to przeszkody do przyznania jej lokalu z zasobów miasta, jeśli zamieszkiwanie w dotychczasowym lokalu z uwagi na jej sytuację zdrowotną jest wyjątkowo trudne. Mimo bowiem większej niż minimalna powierzchnia, inne warunki mieszkaniowe mogą być niedostosowane do sytuacji zdrowotnej lokatora. Na powyższe zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 234/16 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzając, że "zwrot "stan zdrowia wnioskodawczyni pozostawał w związku z warunkami mieszkaniowymi" jest zwrotem nieostrym i ze swej istoty nie wymaga, by "związek" ten był adekwatnym związkiem przyczynowym. Pojęcie to należy rozumieć w ten sposób, że uchwałodawca nakazuje brać pod uwagę "wyjątkowo trudną sytuację zdrowotną, rodzinną lub społeczną" (§ 5 ust. 2 pkt 3 a także § 7 ust. 1 pkt 8 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.), która może zostać rozwiązana lub poprawiona na skutek poprawy warunków mieszkaniowych, w trybie art. 4 ust. 2, art. 21 ust. 3 i art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów." Analiza treści skarżonej uchwały prowadzi do wniosku, iż organ rozpoznający wniosek nie podołał ciążącym na nim obowiązkom, a wynikającym z w/przywołanych przepisów. Nie odniósł się bowiem w żaden sposób do podniesionej przez wnioskodawcę kwestii niepełnosprawności jego matki u której zamieszkuje. Wskazanej okoliczności organ nie wziął w ogóle pod uwagę, koncentrując się na kwestii niespełnienia przez skarżącego kryterium metrażowego w odniesieniu do wymienionego wyżej lokalu. Takie postępowanie organu uznać jednak należało za niedopuszczalne. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której organ nie bada i nie rozważa w/w materii niepełnosprawności jednego z najemców lokalu w sytuacji, gdy problematyka ta ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Sądu w celu dopełnienia obowiązku, o którym mowa w § 22 ust. 2 ww. uchwały, organ powinien przeprowadzić rzetelną ocenę sytuacji w jakiej znajduje się skarżący, tj. poczynić wyjaśnienia w kierunku sygnalizowanym przez stronę i dopiero wówczas rozważyć, czy w sprawie zachodzą przesłanki z § 4 pkt 1 powołanej uchwały z 2009 r. Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie § 22 tej uchwały, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ bowiem, podejmując rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego istotnego w sprawie materiału dowodowego, nie czyniąc istotnych dla przyjętej podstawy prawnej ustaleń faktycznych. Przeciwnie, stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 22 ust. 2 w związku z ust. 5 powołanej uchwały. Na marginesie dodać należało, że powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w Państwie prawa. Choć Zarząd Dzielnicy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i 7 k.p.a. Przepisy te stanowią, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie respektowano. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 22 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy skarżący spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło