II SA/Wa 1836/14
WyrokWSA w Warszawie2015-08-05
Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Danuta Kania, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania osoby do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu gminy, wydana na podstawie uchwały rady miasta, może zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa, jeśli organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także pominął istotne okoliczności dotyczące sytuacji życiowej i materialnej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu gminy została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także pominął istotne okoliczności dotyczące sytuacji życiowej i materialnej wnioskodawcy, w tym fakt spłacania przez nią zadłużenia oraz trudne warunki mieszkaniowe. Sąd stwierdził, że organ nie zastosował się do zasad postępowania określonych w uchwale rady miasta oraz zasad ogólnych k.p.a., co skutkowało wadliwym rozpatrzeniem wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca, samotna matka wychowująca syna, zwróciła się o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu m.st. Warszawy. Zarząd Dzielnicy odmówił jej zakwalifikowania na listę najemców, wskazując na dotychczasowy sposób korzystania z lokalu (współodpowiedzialność za zadłużenie) oraz zabezpieczanie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Skarżąca odwołała się, podnosząc, że zadłużenie powstało z winy matki, a ona sama spłaca je regularnie, mimo trudnej sytuacji finansowej i niewielkich dochodów. Mieszkała z synem w użyczonym pokoju o niewielkiej powierzchni. Sąd uznał, że organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i pominął istotne okoliczności.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącej P.R. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.) Adam Lipiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi P. R. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącej P.R. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. P. R. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Urzędu m.st. Warszawy Dzielnicy [...] z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy na czas nieoznaczony. Podała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko - 7-letniego syna K.. Związek małżeński zawarty w dniu [...] grudnia 2006 r. z ojcem dziecka – R. R., został rozwiązany przez rozwód w dniu [...] lutego 2010 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny Rejestrowy (sygn. akt [...]). Od stycznia 2013 r. nie posiada adresu zameldowania. Obecnie zamieszkuje u znajomych, którzy użyczyli jej i dziecku mały pokój w lokalu położonym w W. przy ul. [...]. W pokoju tym jest miejsce jedynie na dwa łóżka i mały stolik. Syn uczęszcza do "zerówki", niebawem rozpocznie naukę w szkole podstawowej, w związku z tym będzie potrzebował odpowiednich warunków do nauki. Wnioskodawczyni wskazała również, że nie może liczyć na pomoc bliskich, zwłaszcza matki, gdyż została pozbawiona praw do lokalu komunalnego w W. przy ul. [...] ze względu na nieuregulowanie zadłużenia z tytułu najmu tego lokalu.
Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy w dniu [...] czerwca 2014 r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem m.st. Warszawy, w której nie wyraził zgody na zakwalifikowanie P. R. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu. Podstawę prawną uchwały stanowił § 45 pkt 2, 4, 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy stanowiącego załącznik nr 17 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r.
w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonywania zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) oraz § 4 w związku z § 22 ust. 5 i § 24 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.).
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że P. R. ubiega się o najem lokalu wraz z synem. Zainteresowana ostatni adres stałego zameldowania posiadała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., którego najemcą była jej matka (wypowiedziana umowa najmu za zadłużenie lokalu). Wnioskodawczyni nie chcąc być współodpowiedzialną za powstałe zadłużenie lokalu wymeldowała się z niego
i wyprowadziła. Zamieszkała w lokalu komunalnym nr [...] przy ul. [...]
w W., gdzie podnajmowała wraz z synem pokój o powierzchni [...] m2.
W stosunku do najemcy tego lokalu i osób uprawnionych do zamieszkiwania został
w dniu [...] czerwca 2012 r. wystosowany pozew do sądu o eksmisję z powodu zadłużenia czynszowego. Od dnia [...] kwietnia 2014 r. zainteresowana zamieszkała
w użyczonym jej i synowi przez znajomych pokoju o pow. [...] m2 - na podstawie pisemnej umowy użyczenia z dnia [...] kwietnia 2014 r. - w lokalu nr [...] przy
ul. [...]. Przedmiotowy lokal składa się z 4 pokoi i kuchni, jego powierzchnia użytkowa wynosi [...] m2, zaś powierzchnia mieszkalna - [...] m2. Postępowanie wyjaśniające (wizja w ww. lokalu) wykazało, że wnioskodawczyni wraz z synem może korzystać ze wszystkich pomieszczeń. W lokalu zamieszkuje 6 osób - na jedną osobę zamieszkałą w lokalu przypada 8,55 m2 powierzchni mieszkalnej. Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. Wniosek P. R. został rozpatrzony odmownie na podstawie § 4 w związku z § 22 ust 5 Uchwały
Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy ze względu na dotychczasowy sposób korzystania z lokalu, współodpowiedzialność za powstałe długi, a także okoliczność, że zainteresowana we własnym zakresie zabezpiecza swoje potrzeby mieszkaniowe.
W piśmie zatytułowanym "Odwołanie" z dnia [...] lipca 2014 r. P. R. wskazała, iż przedstawione w ww. uchwale uzasadnienie odmowy umieszczenia jej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu jest niezrozumiałe. Podniosła, iż głównym najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...]
w W. była jej matka i to ona zaniedbywała terminowe opłacanie czynszu. Skarżąca podniosła, iż nie unika powstałego zadłużenia, spłaca je regularnie od ponad roku (komornik każdego miesiąca pobiera [...] zł z wynagrodzenia za pracę). Na utrzymanie jej i syna pozostaje miesięcznie 1200 zł pod warunkiem, że ojciec dziecka terminowo zapłaci alimenty w wysokości [...] zł. Z tej kwoty skarżąca musi zapłacić za obiady dla syna - 200 zł miesięcznie, kupić przybory szkolne - 300 - 350 zł, opłacić składkę na komitet rodzicielski i wycieczki szkolne - 50 - 100 zł. Wskazała nadto, że za użyczenie pokoju w lokalu przy ul. [...] płaci obecnie [...] zł miesięcznie, jednak właściciele lokalu zamierzają podwyższyć opłatę do kwoty, której nie będzie w stanie uiszczać. Pokój, w którym obecnie zamieszkuje z synem jest bardzo mały, nie zaspokaja potrzeb syna, który potrzebuje miejsca do nauki
i zabawy.
W odpowiedzi na powyższe pismo, zakwalifikowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ poinformował, że nie stwierdził uchybień skutkujących unieważnieniem uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy nr [...] z dnia
[...] czerwca 2014 r. P. R. działając przez pełnomocnika, zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "k.p.a.", polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie powodów powstania zadłużenia w lokalu nr [...] przy ul. [...], a także nieuwzględnienie faktu spłacania przez skarżącą przedmiotowego zadłużenia,- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza uznaniem, że skarżąca nie spełnia kryteriów niezbędnych do zakwalifikowania jej do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie uwzględnieniem trudnej sytuacji życiowej skarżącej oraz błędne uznanie, że skarżąca jest w stanie samodzielnie zabezpieczyć swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie,
- art. 7 i art. 8 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu
i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 7 i art. 8 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie braku zgody na zakwalifikowanie skarżącej do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu, co godzi w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej uchwały.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Dzielnicy m. st. Warszawa nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w całości, ewentualnie o stwierdzenie wydania ww. uchwały
z naruszeniem prawa. Ponadto skarżąca wniosła o:
- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w treści skargi na okoliczności wysokości zarobków uzyskiwanych przez skarżącą, samotnego wychowywania małoletniego syna, braku możliwości uzyskania pomocy, obecnego miejsca zamieszkania, możliwości zapewnienia lokalu mieszkalnego dla siebie i syna przez skarżącą, powodów powstania zadłużenia względem lokalu nr [...] przy ul. [...], spłacania przedmiotowego zadłużenia przez skarżącą,
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych.
W motywach skargi podniesiono w szczególności, iż skarżąca jest osobą samotnie wychowującą małoletniego syna. Skarżąca pracuje zawodowo, wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia i jej średniomiesięczne wynagrodzenie wynosi od [...] zł brutto do [...] zł brutto. Z tytułu wykonywanej pracy w miesiącu lipcu 2014 r. uzyskała wynagrodzenie brutto w kwocie [...] zł brutto.
Wskazano nadto, że skarżąca jako osoba małoletnia, jak również bezpośrednio po uzyskaniu pełnoletności, mieszkała za swoją matką w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Skarżąca została obciążona kwotami z tytułu nieopłaconego czynszu za przedmiotowy lokal. Do powstania długu na koncie czynszowym doszło
w czasie kiedy skarżąca była bardzo młodą osobą, ukończyła bowiem dopiero 18 lat. W tym czasie opiekowała się małoletnim synem, co uniemożliwiało jej podjęcie pracy zarobkowej. Obecnie skarżąca pracuje i spłaca zadłużenie. Wynagrodzenie skarżącej zostało w znacznej części zajęte przez komornika. Skarżąca czyni starania aby zapewnić sobie i swojemu dziecku godne warunki życia w miarę swoich skromnych możliwości.
Zaznaczono również, że skarżąca czasowo użyczyła pokój w lokalu należącym do A. M.. Użyczenie przedmiotowego pokoju jest bezpłatne, a skarżąca ponosi jedynie część opłat za energię elektryczną i opłaty komunalne
w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżąca może mieszkać u A. M. na przedstawionych warunkach tylko czasowo. Oczywistym jest, że warunki korzystania z pokoju w ww. mieszkaniu nie należą do tych, które obecnie obowiązują na rynku wynajmu nieruchomości. Właścicielka chciała jednak pomóc skarżącej umożliwiając jej zamieszkanie w swoim lokalu na bardzo korzystnych warunkach do czasu pozyskania przez skarżącą mieszkania z zasobów miasta stołecznego Warszawy.
W przypadku nieudzielenia pomocy skarżąca musiałaby zamieszkać w domu samotnej matki, ponieważ nie ma żadnego miejsca w którym mogłaby się zatrzymać. Właścicielka nie wyraża zgody, aby skarżąca na stałe mieszkała z synem u niej
i w niedługim czasie skarżąca będzie musiała wyprowadzić się z zajmowanego lokalu. Sytuacja życiowa skarżącej i jej syna jest bardzo trudna.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy wniósł
o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko
w sprawie. Nadto organ zaznaczył, iż skarżąca nigdy nie korzystała z placówek wyspecjalizowanych w pomocy osobom w trudnej sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej - we własnym zakresie zabezpiecza swoje potrzeby życiowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z treścią art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.
Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczana
i merytorycznie uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny
w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych
z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.
Jak wynika z akt sprawy, wniesienie przez P. R. skargi do Sądu na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2014 r.
nr [...] zostało poprzedzone bezskutecznym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z dyspozycją art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 ze zm.). Ponadto skarżąca wniosła skargę z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Spełnione zostały tym samym warunki formalne do wniesienia skargi na ww. uchwałę indywidualną.
Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowi uchwała Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy
(Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.). Uchwała ta zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej podjęcia.
Zaznaczyć należy, że w postępowaniu poprzedzającym zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu
z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, choć w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U.
z 2014 r., Nr 150 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia
2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowego aktu
z zakresu administracji publicznej.
Jako podstawę prawną odmowy zakwalifikowania skarżącej do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu
z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy organ powołał § 4 w związku z § 22 ust. 5 i § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.
Zgodnie z § 4 ww. uchwały lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: (1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę w rodzinie przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto (2)
w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.
W myśl z § 22 ust. 1 ww. uchwały, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu (...), wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy (...). Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami
i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania.
Przy rozpatrywaniu wniosków, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu,
a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych
w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy (ust. 2 pkt 1).
Wnioski, o których mowa w ust. 1, po przeanalizowaniu i weryfikacji, wskazany przez burmistrza dzielnicy pracownik komórki organizacyjnej urzędu dzielnicy właściwej do prowadzenia spraw lokalowych, przedstawia Komisji Mieszkaniowej do zaopiniowania (ust. 4).
Odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku (ust. 5).
W myśl § 24 ust. 1 ww. uchwały, wnioski zaopiniowane przez Komisję Mieszkaniową rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu
i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że niewyrażenie przez organ zgody na zakwalifikowanie skarżącej do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu spowodowane było dotychczasowym sposobem korzystania przez skarżącą z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. - współodpowiedzialnością za zadłużenie powstałe względem tego lokalu z powodu nieopłacania czynszu, a także zabezpieczeniem przez skarżącą we własnym zakresie swoich potrzeb mieszkaniowych w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W..
Wskazując na pierwszą z ww. wymienionych przesłanek, tj. nieprawidłowy, dotychczasowy sposób korzystania z lokalu, organ pominął szereg okoliczności, które - w ocenie Sądu - mają istotne znaczenie dla oceny stanu sprawy. Przede wszystkim organ nie wziął pod uwagę wyjaśnień skarżącej znajdujących się
w zgromadzonym materiale dowodowym, z których wynika, że skarżąca zamieszkiwała w lokalu przy ul. [...] w W. w czasie, gdy była osobą małoletnią, a także bezpośrednio po osiągnięciu pełnoletności. Po zawarciu związku małżeńskiego w dniu [...] grudnia 2012 r. z R. R. skarżąca wyprowadziła się z ww. lokalu i mieszkała wraz z mężem i synem (urodzonym w dniu [...] września 2009 r.) w lokalu położonym przy [...] w W. (przez okres ok. półtora roku), a następnie w domu przy ul. [...] w P. (przez okres ok. dwóch lat). Po tym jak rozwiodła się z mężem w lutym 2010 r., zamieszkała ponownie wraz z matką w lokalu przy ul. [...] w W.. Już w roku 2011 r. czyniła starania o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (wniosek z [...] kwietnia 2011 r.) motywując to bardzo małą powierzchnią mieszkania przy ul. [...] ([...] m2), brakiem możliwości zapewnienia synowi miejsca do zabawy i nauki, a także trudnymi relacjami z matką. Skarżąca wyprowadziła się z ww. lokalu m.in. z tego powodu, że zamieszkała w nim siostra skarżącej wraz z siostrzenicą oraz że "było pijaństwo, a to jest kawalerka, nie mogłam dopuścić aby moje dziecko na to patrzyło (...)". W styczniu 2013 r. skarżąca otrzymała zawiadomienie o zadłużeniu lokalu przy ul. [...]. Z jej wyjaśnień wynika, iż nie wiedziała o istniejącym zadłużeniu. Stwierdziła: "moja mama oszukując mnie, że płaci za mieszkanie, nie robiła tego".
W świetle powyższego, nie można zgodzić się z organem, że odmowę wyrażenia zgody na zakwalifikowanie skarżącej do umieszczenia na liście osób oczekujących do zawarcia umowy najmu lokalu uzasadnia dotychczasowy sposób korzystania przez skarżącą z lokalu komunalnego przy ul. [...]. Skarżąca, jako osoba młoda, samotnie wychowująca dziecko, nie mająca stałego zatrudnienia, mogła nie zdawać sobie sprawy z powstałego zadłużenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy to jej matka, a nie ona, była głównym najemcą przedmiotowego lokalu.
Wydając zaskarżoną uchwałę organ pominął również istotną okoliczność, że skarżąca od 2013 r. regularnie spłaca zadłużenie powstałe względem lokalu przy ul. [...], przy czym potrącenie komornicze stanowi 50% jej wynagrodzenia, tj. ok. [...] zł. Organ nie wziął też pod uwagę, że skarżąca pomimo życiowych trudności stara się zapewnić sobie i dziecku godne życie. Spłacając zadłużenie ponosi przy tym znaczny wysiłek finansowy zważywszy na rosnące potrzeby małoletniego syna oraz uzyskiwane niskie dochody.
W ocenie Sądu, organ nie może też wywodzić negatywnych dla skarżącej skutków z tego powodu, że zamieszkiwała w lokalu przy ul. [...], a następnie w lokalu przy ul. [...] w W. bez zgody właściciela (z powodu wypowiedzianej umowy najmu lokalu). Było to bowiem spowodowane opisaną powyżej, trudną sytuacją rodzinną i materialną skarżącej oraz brakiem możliwości zabezpieczenia - w tamtym okresie - potrzeb mieszkaniowych skarżącej i jej syna w inny sposób.
Jak wynika z akt sprawy, w dacie wydania zaskarżonej uchwały skarżąca zamieszkiwała - na podstawie pisemnej umowy użyczenia z dnia [...] kwietnia 2014 r. - w użyczonym jej i synowi pokoju o powierzchni [...] m2 w lokalu przy
ul. [...] w W. (o powierzchni użytkowej [...] m2 i mieszkalnej [...] m2).
W notatce służbowej z wizji lokalowej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2014 r. w sprawie ww. lokalu wskazano, że składa się on z 4 pokoi - największy
z nich to sypialnia właścicieli, mniejszy pokój to sypialnia dzieci właścicieli lokalu, kolejny pokój to bawialnia dzieci (gdzie - jak oświadczyła właścicielka lokalu - "czasem trójka dzieci zaśnie podczas zabawy"), czwarty pokój to przedmiot umowy użyczenia, w którym zamieszkuje skarżąca wraz z synem. W pokoju tym stały dwa małe łóżka, szafa z ubraniami damskimi i chłopięcymi, komoda z bielizną osobistą.
W łazience znajdowało się sześć szczoteczek do zębów i duża liczba ręczników.
Na podstawie ww. ustaleń organ wyprowadził nieuzasadniony wniosek, że
z skarżąca wraz z synem "może korzystać ze wszystkich pomieszczeń" w ww. lokalu, co oznacza, że na jedną osobę zamieszkałą w lokalu przypada 8,55 m2 powierzchni mieszkalnej (organ uwzględnił w tym 4-osobową rodzinę właścicielki lokalu oraz skarżącą i jej syna). Żadne z twierdzeń zawartych w ww. notatce służbowej nie uprawnia bowiem do zajęcia powyższego stanowiska. W szczególności, nie uprawnia do tego stwierdzenie, że trójka dzieci (syn skarżącej oraz córki właścicieli lokalu) czasami wspólnie bawi się w pokoju określonym jako bawialnia dzieci, ani też fakt, że szczoteczki do zębów skarżącej i jej syna znajdują się w łazience.
W konsekwencji organ wadliwie uznał, że skarżąca mieszkając w użyczonym pokoju o powierzchni ok. 10 m2 "we własnym zakresie zabezpiecza sobie potrzeby mieszkaniowe".
Zaznaczyć należy, iż z oświadczeń skarżącej złożonych w toku postępowania wynika, że możliwość zamieszkiwania jej i syna w użyczonym pokoju stanowi rozwiązanie przejściowe, wynika wyłącznie z dobrej woli właścicieli lokalu, którzy udzielili jej tymczasowej pomocy mieszkaniowej na zasadach "niekomercyjnych". Właścicielka lokalu – A. M., poznała skarżącą w przedszkolu (syn skarżącej i jej córki uczęszczały do tej samej placówki), dowiedziawszy się zaś o jej sytuacji rodzinnej i materialnej udzieliła jej pomocy umożliwiając jej tymczasowe zamieszkanie w użyczonym pokoju.
Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Organ bowiem, nie wyrażając zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia P. R. na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego, zgromadzonego w sprawie, materiału dowodowego. Przeciwnie, stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżne
i wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego, co przeczy dyspozycji zawartej w § 22 ust. 2 i 5 ww. uchwały. Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Choć Zarząd Dzielnicy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad określonych w art. 6 i art. 7 k.p.a. Przepisy te stanowią, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie respektowano.
W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. Mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały
Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób pełny
i wszechstronny podda analizie sytuację skarżącej. Ustali, z uwzględnieniem uwag poczynionych przez Sąd, czy skarżąca spełnia przesłanki kryterium metrażowego
i dochodowego określone w § 4 ww. uchwały.
Końcowo Sąd zauważa, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może
z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające
z dokumentów wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości
i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W świetle powyższego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów. Zasadnicza cześć z tych dokumentów znajduje się bowiem z aktach sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej uchwały, pozostałe natomiast (zaświadczenia o wynagrodzeniu skarżącej) zostały wystawione przez pracodawców po dacie podjęcia zaskarżonej uchwały.
Sąd zaznacza również, że od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku upłynął rok. Przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy
o samorządzie gminnym, wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały, z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia
z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem.
Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji, zaś o kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło