II SA/Wa 1838/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-21

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Joanna Kube, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu równowartości kosztów nauki kandydata na żołnierza zawodowego, zwolnionego ze służby z powodu niespełnienia wymogów regulaminu studiów, powinna być oparta na faktycznie poniesionych kosztach, czy też na kosztach teoretycznych/maksymalnych, oraz czy okres nauki wlicza się do okresu służby obowiązkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zwrocie kosztów nauki kandydata na żołnierza zawodowego, zwolnionego ze służby z przyczyn określonych w art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jest prawidłowa, jeśli opiera się na przepisach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2007 r. i uwzględnia koszty faktycznie poniesione zgodnie z ewidencją księgową, a nie koszty teoretyczne. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu wykazania wadliwości wyliczeń spoczywa na skarżącym, który nie przedstawił dowodów na poparcie swoich zarzutów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy decyzję Rektora-Komendanta o obowiązku zwrotu przez M.S. równowartości kosztów nauki w wojskowej uczelni w wysokości 98287,56 zł. M.S. został zwolniony ze służby kandydackiej z powodu niespełnienia wymogów regulaminu studiów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących ustalania kosztów nauki, brak rzetelnego ustalenia faktycznie poniesionych kosztów oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących okresu służby obowiązkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Joanna Kube, Danuta Kania (sprawozdawca), Protokolant ref. staż. Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia równowartości kosztów nauki w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia i innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych – oddala skargę – Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Rektora - Komendanta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie ustalenia dla [...] M. S. wysokości równowartości kosztów nauki w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych w wysokości 98287,56 zł, poniesionych przez wojsko w związku z nauką kandydata na żołnierza zawodowego. Do wydania wskazanej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. M. S. pełnił służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego w [...], od dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Rektor - Komendant [...] zwolnił go ze służby kandydackiej, wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów. Minister Obrony Narodowej w dniu [...] kwietnia 2012 r. wydał decyzję nr [...], utrzymującą w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Rektora - Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 176, poz. 1242), art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 66, poz. 614 ze zm.) Rektor - Komendant [...] wydał w dniu [...] czerwca 2012 r. decyzję nr [...], którą nałożył na M. S. obowiązek zwrotu równowartości kosztów nauki w [...] w zakresie zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych poniesionych przez resort obrony narodowej w kwocie 98287,56 zł. M. S. wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji, wskazując, iż decyzja Rektora - Komendanta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. narusza przepisy cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych w zakresie, w jakim ich zastosowanie przez organ jest niezgodne z ustawą o służbie wojskowej żołnierzy, zatem organ wykroczył poza ramy zawartego w art. 137 ust. 1 i 2 tej ustawy upoważnienia. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez brak rzetelnego ustalenia wysokości faktycznie poniesionych przez resort obrony narodowej kosztów i brak uzasadnienia tej kwoty konkretnymi dokumentami, jak również uchybienie art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2012 r., odnosząc się do zawartych w odwołaniu M. S. zarzutów, Minister Obrony Narodowej podniósł w pierwszej kolejności, iż zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych, w przypadku gdy pobierali naukę przed wejściem w życie ustawy, a zwolnienie ze służby nastąpiło po dniu wejścia w życie ustawy, do obowiązku zwrotu równowartości kosztów poniesionych przez wojsko na jego utrzymanie i naukę stosuje się przepisy dotychczasowe. Dlatego organ I instancji właściwie zastosował przepisy stanowiące podstawę prawną skarżonej decyzji. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że przepisy art. 135 ust. 1 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu sprzed dnia 1 stycznia 2008 r., wskazują w sposób jednoznaczny, iż żołnierze pełniący służbę kandydacką są zobowiązani do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką w przypadku zwolnienia ich ze służby kandydackiej z przyczyn określonych w art. 134 w ust. 1 pkt 4-9. W myśl zaś ust. 2 ww. artykułu, decyzję o ustaleniu równowartości kosztów, odroczeniu terminu ich spłaty, rozłożeniu na raty lub zwolnieniu z ich zwrotu wydaje komendant szkoły wojskowej. W przedmiotowej sprawie M. S. został zwolniony wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów, a więc w myśl art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 cyt. ustawy. W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że ciąży na nim obowiązek zwrotu równowartości kosztów nauki. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 38 ust. 6 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r., wysokość kwoty stanowiącej równowartość kosztów ustala się według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia kandydata ze służby, a kwota ta jest łączną sumą kosztów określonych w specyfikacji stanowiącej załącznik Nr 3 do rozporządzenia. Zdaniem organu, w sposób oczywisty w § 38 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia określono, na podstawie jakich dokumentów ustala się stawki poszczególnych części zestawienia. M. S. otrzymał w dniu [...] czerwca 2012 r., tj. przed wydaniem zaskarżonej decyzji, pismo organu I instancji informujące o możliwości zapoznania się z materiałem zebranym w toku dotychczasowego postępowania, a dotyczącym sposobu ustalenia i naliczenia wysokości równowartości podlegających do zwrotu kosztów. Jednak strona nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do treści tych dokumentów. Tym samym nie analizowała przygotowanej przez organ dokumentacji, a co za tym idzie nie kwestionowała przygotowanego zestawienia kosztów. Organ podkreślił, że art. 135 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zawiera katalog świadczeń, jakie organ uwzględnia przy obliczaniu równowartości zwrotu kosztów. Obliczenie równowartości kosztów nauki w [...] było, w ocenie Ministra, prawidłowe. W tym kontekście zarzuty naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., nie mogły znaleźć uzasadnienia. Organ podkreślił również, że w sprawie właściwie zostały zastosowane przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, a Rektor - Komendant [...] nie wykroczył poza ramy ustawowego upoważnienia zawartego w art. 137 ust. 1 i 2 wojskowej ustawy pragmatycznej. M. S. złożył na wskazaną wyżej decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym oraz o prowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: - naruszenie § 15 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. nr 135, poz. 1451), poprzez przyjęcie, iż zwrot kosztów obejmuje nie faktycznie poniesione przez uczelnię wyższą koszty, lecz koszty teoretyczne, maksymalnie możliwe do poniesienia, - uchybienie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez brak rzetelnego ustalenia wysokości faktycznie poniesionych kosztów do zwrotu przez skarżącego, - naruszenie norm prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 54 ust. 1 w związku z ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegającą na przyjęciu wbrew literalnemu brzmieniu cytowanych przepisów, iż zwrot kosztów pobranej nauki stanowi iloczyn sumy kosztów utrzymania dziennego żołnierza zawodowego za każdy dzień pozostały do zakończenia okresu służby obowiązkowej, o którym mowa w ust. 1, nie zaś jak wyraźnie określa to przepis ust. 5, stosunek (proporcja) okresu pozostałego do zakończenia okresu służby obowiązkowej do całego okresu służby obowiązkowej w przełożeniu na okres pobieranej nauki na wojskowej uczelni wyższej pomnożony przez jednostkowy koszt dzienny utrzymania kadeta zwaloryzowany wskaźnikiem wzrostu cen ogłaszanym przez Prezesa GUS, - naruszenie norm prawa procesowego, poprzez uchybienie art. 107 § 3 k.p.a. i brak wskazania podstawy przyjęcia kwoty 98287,56 zł jako łącznego kosztu utrzymania konkretnego żołnierza, brak uzasadnienia tej kwoty konkretnymi dokumentami, z których wynikałoby, iż [...] poniosła na utrzymanie odwołującego się taki właśnie koszt, wskaźnika waloryzacji, brak wykazania jakie świadczenia skarżący pobierał w [...] poza nauką, a także brak wskazania, kto jest prawnym beneficjentem ustalonego świadczenia, to jest uczelnia czy Jednostka Wojskowa czy [...], co ma istotne znaczenie wobec faktu, iż uczelnia wyższa ma osobowość prawną i nie jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż z treści § 15 ust. 1 i § 18 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej wynika, iż w przepisach tych chodzi o koszty rzeczywiście i faktycznie poniesione przez uczelnię, nie zaś o koszty maksymalne ustalone w ramach obowiązujących przepisów. Oznacza to zatem, iż organy obu instancji wbrew obowiązującym przepisom domagają się zwrotu nie faktycznie poniesionych kosztów, lecz kosztów możliwych maksymalnie do poniesienia. Powyższe wynika nie tylko z przepisów cyt. rozporządzenia, lecz także wprost z art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto sporządzone zestawienie kosztów ma charakter jedynie szacunkowy, organy zaś obu instancji nie są w stanie i nie wykazały w uzasadnieniach swoich decyzji, iż takowe koszty zostały poniesione i przez kogo w stosunku do konkretnej osoby skarżącego. W aktach postępowania brak jest rachunków oraz stosownych dokumentów księgowych. Organy obu instancji ogóle nie uzasadniły w oparciu o co, o jakie dokumenty, jakie czynniki i jakie wydatki ustaliły sumę kosztów nauki. Tymczasem, zdaniem skarżącego, konieczne jest ustalenie, jakie konkretnie wydatki na ten cel poniosła uczelnia w odniesieniu do jego osoby. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach o podobnym stanie faktycznym. Dalej skarżący stwierdził, iż w jego ocenie, decyzja winna określać, na czyją rzecz nastąpić ma zwrot kosztów. Brak określenia czyni bowiem decyzję niewykonalną, zaś przyjęcie, że na rzecz Skarbu Państwa, powodowałoby, iż zwrot następuje na rzecz podmiotu, który kosztów nie poniósł, więc prowadziłoby do jego wzbogacenia się kosztem odwołującego się bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego, analiza treści art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie daje podstaw ku temu, aby okresu pobierania nauki nie zaliczać do okresu służby obowiązkowej. Przepis ten ma charakter finansowy i podlega wyłącznie wykładni ścisłej, to jest literalnej, zaś dokonywanie jego wykładni rozszerzającej jest niedopuszczalne. Należy zatem kierować się regułami znaczeniowymi języka polskiego. Oznacza to zatem, iż okres studiów podlega zaliczeniu na poczet biegu okresu służby obowiązkowej, o którym mowa w tym przepisie. W ust. 5 cytowanego art. 54 wyrażono zasadę, iż zwrot kosztów następuje w proporcji do pozostałego do odsłużenia okresu służby obowiązkowej. Oznacza to, że organ powinien ustalić, jaki jest stosunek liczby dni służby obowiązkowej łącznie do okresu służby odbytego przez odwołującego się, a następnie ocenić matematycznie, jaka liczba dni studiów wyraża ten stosunek. Przyjęcie odmiennego poglądu przez organy obu instancji w istocie zmierza nie do tego, aby skarżący zwrócił koszty nauki za okres proporcjonalny do dni pozostałych do odsłużenia mu służby obowiązkowej, lecz dwukrotny koszt utrzymania w okresie służby obowiązkowej, co przewyższa w jego przypadku koszt nauki czterokrotnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do przedstawionych w skardze zarzutów stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy powołanego przez skarżącego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką, gdyż określony tymi przepisami sposób wyliczania kosztów poniesionych przez wojsko w związku z nauką żołnierzy zawodowych dotyczy kontraktów, jakie z tymi żołnierzami, a nie z kandydatami na żołnierzy zawodowych, zostały zawarte na mocy art. 52 ust. 5 bądź art. 54 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r.). Zobowiązania skarżącego wynikają natomiast z mocy umowy zawartej na podstawie art. 124 ust. 4 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r.), a sposób ustalania równowartości tych kosztów, w oparciu o wyżej wymieniony przepis, określa § 38 ust. 6 cytowanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych. Zatem właściwe w sprawie, jeśli chodzi o sposób ustalenia równowartości tych kosztów, są przepisy powołanego aktu wykonawczego w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych, a nie przepisy art. 54 ust. 1 w zw. z ust. 5 wojskowej ustawy pragmatycznej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r., ani przepisy § 15 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką. W tym kontekście zarzut w kwestii sposobu ustalenia i naliczenia wysokości równowartości podlegających do zwrotu kosztów jest całkowicie bezzasadny. W piśmie procesowym z dnia 22 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski skargi, powołując argumentację mającą przemawiać za uwzględnieniem skargi. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1838/12, Wojewódzki Sąd Administarcyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2012 r. nie narusza prawa. Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia zwrotu kosztów kształcenia skarżącego w [...] w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, poniesionych przez resort obrony narodowej, w związku z jego zwolnieniem ze służby kandydackiej z przyczyn wskazanych w art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179, poz. 1750 ze zm.) z powodu niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie Studiów [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, M. S. studiował w [...] od dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r., tj. do dnia zwolnienia ze służby kandydackiej. Zgodnie z brzmieniem art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 176, poz. 1242), do spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych i żołnierzy zawodowych, w przypadku gdy pobierali naukę przed dniem wejścia w życie ustawy, a zwolnienie ze służby nastąpiło po dniu wejścia w życie ustawy, do obowiązku zwrotu równowartości kosztów poniesionych przez wojsko na jego utrzymanie i naukę stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2008 r. (art. 15 ww. ustawy). Oznacza to, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy zastosowanie mają wojskowe przepisy pragmatyczne w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r. W myśl art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierze pełniący służbę kandydacką są obowiązani do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych, otrzymanych w związku z nauką w przypadku zwolnienia ich ze służby kandydackiej z przyczyn określonych w art. 134 ust. 1 pkt 1 i 4-9. Decyzję o ustaleniu równowartości kosztów, o których mowa w ust. 1, odroczeniu terminu ich zwrotu, rozłożeniu kosztów na raty lub o zwolnieniu żołnierza pełniącego służbę kandydacką z obowiązku ich zwrotu w całości lub części wydaje komendant szkoły wojskowej (ust. 2). Z przepisów tych wynika, że kandydat na żołnierza zawodowego jest obowiązany na podstawie decyzji komendanta szkoły wojskowej do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych, otrzymanych w związku z nauką, w przypadku jego zwolnienia ze służby kandydackiej z przyczyn określonych w art. 134 ust. 1 pkt 1 i 4-9. Skarżący został zwolniony ze służby kandydackiej z dniem [...] kwietnia 2012r., natomiast podstawę prawną w tym względzie stanowił art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W sprawie zaistniała więc przesłanka materialna, pozwalająca Rektorowi - Komendantowi [...] na wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., ustalającej wobec M. S. obowiązek zwrotu równowartości kosztów utrzymania i nauki w kwocie 98287,56 zł, stanowiącej koszty zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych, poniesionych przez resort obrony narodowej, w związku z jego zwolnieniem ze służby kandydackiej. W zakresie podjętego rozstrzygnięcia powyższa decyzja pozostaje w zgodzie z treścią § 38 ust. 1 - 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 66, poz. 614 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że specyfikację równowartości kosztów nauki, w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia (ust. 2). Łączne faktycznie poniesione koszty, wynikające z ewidencji księgowej, przelicza się w stosunku do jednego kandydata (ust. 3). Koszty zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych związanych z nauką kandydata ustala się jako sumę faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń w okresie nauki (ust. 4). Okres nauki obejmuje okres od dnia stawienia się w szkole do dnia zwolnienia ze służby kandydackiej, w tym urlopy i usprawiedliwione nieobecności kandydata (ust. 5). Wysokość kwoty stanowiącej równowartość kosztów ustala się według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia kandydata ze służby (ust. 6). Stosownie do powyższych regulacji, w osnowie ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. organ określił dokładną kwotę zobowiązania do zwrotu, przedstawiając w załączniku Nr 1 do decyzji, stanowiącym jej integralną część, zestawienie ustalonej równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę skarżącego według specyfikacji równowartości kosztów określonej w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia. Ustalone zobowiązanie uwzględnia koszty faktycznie poniesione na wyżywienie, zakwaterowanie, umundurowanie i inne nieodpłatne świadczenia pieniężne i rzeczowe dotyczące szkolenia i obejmuje koszty przypadające na jednego żołnierza szkolonego. Zobowiązanie to uwzględnia również coroczną waloryzację kosztów, która następuje w drodze pomnożenia ich równowartości na dzień ukończenia kolejnego roku nauki przez średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określony w ustawie budżetowej na dany rok, co wypełnia dyspozycję art. 137 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wyliczenia kosztów podlegających waloryzacji dokonano prawidłowo w oparciu o wskaźniki z lat 2007-2011. W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. W szczególności nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak rzetelnego ustalenia wysokości kosztów faktycznie poniesionych przez skarżącego oraz brak uzasadnienia tej kwoty konkretnymi dokumentami. Podkreślić należy, że dla skutecznego zakwestionowania prawidłowości wyliczenia przez organ kosztów obciążających skarżącego obowiązkiem zwrotu nie jest wystarczające podniesienie zarzutu, iż ustalone w decyzji koszty to nie koszty faktycznie poniesione, lecz koszty "możliwe maksymalnie do poniesienia". Konieczne jest natomiast wykazanie, iż w określonym czasie organ nie poniósł określonych kosztów związanych z nauką skarżącego. W niniejszej sprawie skarżący tego jednak nie uczynił, bowiem ani na etapie postępowania administracyjnego, ani w skardze do Sądu nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na wadliwość wyliczeń dokonanych przez organ. Subiektywne zaś poczucie skarżącego o nieprawidłowości dokonanych wyliczeń nie może stanowić skutecznej podstawy wzruszenia zaskarżonej decyzji. Zauważyć należy, iż pismem z dnia [...] maja 2012 r., doręczonym w dniu 4 czerwca 2012 r., skarżący został poinformowany przez organ I instancji, w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o możliwości zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego w Kwesturze [...], jednakże - jak wynika z akt sprawy - z uprawnienia tego skarżący nie skorzystał. Tym samym nie poddał analizie przygotowanej przez organ dokumentacji, a w konsekwencji nie zakwestionował sporządzonego zestawienia kosztów. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji, ustalając kwotę przypadającą do zwrotu, szczegółowo wskazał - w załączniku Nr 1 do decyzji - sposób wyliczenia kosztów. Sporządzone wykazy zostały opisane w sposób jasny i precyzyjny. W uzasadnieniu decyzji organ zaś podał, iż rzeczywiste koszty obciążające stronę ustalone zostały na podstawie ewidencji prowadzonej w Kwesturze, tj. na podstawie zapisów Księgi Głównej oraz prowadzonego rachunku kosztów uwzględniających rzeczywiste koszty poniesione przez [...] na naukę skarżącego. Z kolei okres służby stanowiący podstawę naliczenia kosztów ustalony został w oparciu o dokumenty z teczki akt personalnych, tj. wyciąg rozkazu dziennego Rektora - Komendanta z dnia stawienia się skarżącego do służby kandydackiej i z dnia faktycznego z niej zwolnienia. W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż zestawienie kosztów stanowiące załącznik Nr 1 do ww. decyzji organu I instancji, podpisane przez Rektora - Komendanta [...], korzysta z domniemania zgodności z prawem i jest wystarczającym dokumentem pozwalającym na ustalenie kwoty podlegającej zwrotowi, tym bardziej, że skarżący nie wykazał, aby uczelnia poniosła koszty kształcenia go w innej wysokości. W tym zakresie ciężar dowodzenia spoczywa na stronie. Samo podniesienie zarzutu przeciwko ww. dokumentowi i wyliczeniu organu, jeśli nie zostały poparte wiarygodnymi, odmiennymi dowodami, nie jest wystarczające dla zakwestionowania prawidłowości ustalenia wysokości kosztów na podstawie dokumentacji księgowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I OSK 422/12, z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt I OSK 567/10 (CBOSA)). Nieuzasadniony jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak wskazania, kto jest prawnym beneficjentem świadczenia ustalonego w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Zauważyć należy, iż zgodnie z § 40 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w ww. decyzji organ I instancji określił tryb zwrotu kosztów, które skarżący powinien zwrócić, zaś beneficjentem ustalonego ww. decyzją świadczenia jest Skarb Państwa, któremu przysługuje prawo do zrekompensowania nakładów poniesionych na pozyskanie dla wojska specjalisty, który nie spełnił wymogów określonych w regulaminie studiów, co skutkowało wydaniem przez Rektora - Komendanta [...] w dniu [...] stycznia 2012 r. decyzji o zwolnieniu M. S. ze służby kandydackiej. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 54 ust. 1 w związku z ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 15 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. nr 135, poz. 1451), bowiem wymienione przepisy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Określony ww przepisami sposób wyliczania kosztów poniesionych przez wojsko w związku z nauką żołnierzy zawodowych dotyczy kontraktów, jakie z tymi żołnierzami, a nie z kandydatami na żołnierzy zawodowych, zostały zawarte na mocy art. 52 ust. 5 bądź art. 54 ust. 1 ustawy pragmatycznej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r.). Zobowiązania skarżącego wynikają natomiast z mocy umowy zawartej na podstawie art. 124 ust. 4 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r.), zaś sposób ustalania równowartości tych kosztów określa powołany wyżej § 38 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych. Jak już wyżej wskazano, zastosowanie przez organ I instancji przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. było właściwe. W tym kontekście zarzut skargi odnośnie kwestii sposobu ustalania i naliczenia równowartości podlegających do zwrotu kosztów jest całkowicie nieuzasadniony. Końcowo odnosząc się do powołanych w skardze oraz w późniejszym piśmie procesowym wyroków WSA w Gdańsku z dnia 8 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 172/06 oraz WSA w Szczecinie z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 735/06 należy zauważyć, że sąd administracyjny orzekając nie jest wiązany wyrokami wydanymi w innych sprawach, z których każda jest rozpoznawana indywidualnie w oparciu o konkretny stan faktyczny. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło