II SA/Wa 1850/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-17
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Edukacji Narodowej, które rozpatrzyło zażalenie Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego jako zażalenie osoby fizycznej (M. S.), stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jego nieważności?Ratio decidendi
Postanowienie Ministra Edukacji Narodowej, które rozpatrzyło zażalenie Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. jako zażalenie osoby fizycznej M. S., stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 4 Kpa). Organ II instancji błędnie uznał M. S. za stronę postępowania, podczas gdy wnioski i zażalenia pochodziły od Dyrektora jako organu. W związku z tym zaskarżone postanowienie podlegało stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Ministra Edukacji Narodowej odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego. Wniosek o wznowienie postępowania złożył Dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Kurator Oświaty odmówił wznowienia, uznając Dyrektora za nieposiadającego legitymacji strony. Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy postanowienie Kuratora, błędnie traktując wniosek jako pochodzący od osoby fizycznej M. S. Dyrektor MOW zaskarżył postanowienie Ministra do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Ministra Edukacji Narodowej i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości;
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Starosta Powiatu [...] stwierdził nieważności decyzji Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. z dnia [...] marca 2012 r. o nadaniu J. J. stopnia nauczyciela kontraktowego. W wyniku odwołania wniesionego przez J. J. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. uchylił decyzję Starosty Powiatu [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. z dnia [...] marca 2002 r. o nadaniu J. J. stopnia nauczyciela kontraktowego. Na powyższą decyzję organu II instancji Starosta Powiatu [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który postanowieniem z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1014/12 odrzucił skargę, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 109/13, oddalił skargę kasacyjną Starosty na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
W tym stanie faktycznym Dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. złożył wniosek (pismo z dnia 24 grudnia 2012 r.) do [...] Kuratora Oświaty o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. [...] Kurator Oświaty na zasadzie art. 149 § 3 Kpa odmówił wznowienia wskazanego we wniosku postępowania administracyjnego, wskazując na okoliczność, iż Dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. jest organem, który wydał decyzję w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, tak więc jako organ nie może być jednocześnie stroną (w rozumieniu art. 28 Kpa) inicjującą postępowanie o wznowienie postępowania nadzorczego dotyczącego decyzji nadającej stopień nauczyciela kontraktowego.
Od powyższego postanowienia Dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. wniósł zażalenie do Ministra Edukacji Narodowej.
Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa utrzymał postanowienie [...] Kuratora Oświaty w mocy.
W uzasadnieniu Minister wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz zażalenie na postanowienie [...]Kuratora Oświaty pochodzi od M. S. - Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R.. W ocenie organu II instancji, M. S. nie może być stroną przedmiotowego postępowania, ponieważ zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga o jej prawach i obowiązkach ani też nie wpływa na jej prawa i obowiązki. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa, nie jest więc legitymowany do żądania wznowienia postępowania i w konsekwencji kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Przyjęcie takiej koncepcji legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym, powoduje że organ administracyjny zobowiązany jest zbadać treść żądania podmiotu wnoszącego podanie przed wszczęciem danego postępowania, gdyż postępowanie może być wszczęte tylko wtedy, gdy wniosek taki złożył legitymowany do tego podmiot (wyrok z dnia 21 października 2010 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I OSK 31/10-LEX 745210).
Minister Edukacji Narodowej przedmiotowe postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. doręczył M. S., [...]. Kuratorowi Oświaty oraz J. J..
Dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe rozstrzygniecie Ministra Edukacji Narodowej.
W skardze oraz w piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r. (odpowiedź na odpowiedź na skargę) zażądano, między innymi, uchylenia zaskarżonego postanowienia wskazując, iż zarówno wniosek o wznowienie postępowania, inicjujący niniejszą sprawę, jak i odwołanie od postanowienia organu I instancji zostały złożone przez Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R., a nie przez osobę fizyczną piastującą tę funkcję to jest M. S. Nadto skarżący domagał się wznowienia postępowania nadzorczego, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r., wskazując na przedmiot tego postępowania oraz materialno - prawne przesłanki, które w jego ocenie uzasadniają wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną [...]Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2012 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga jest w znacznej części uzasadniona.
Minister Edukacji Narodowej zaskarżonym postanowieniem rozpatrzył zażalenie osoby fizycznej – M. S., na postanowienie [...]Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. Postanowienie Ministra jest bowiem skierowane wprost do M. S., jako osoby fizycznej wnoszącej zażalenie. M. S. jest wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jako podmiot, który wniósł zażalenie i nadto M. S. jest adresatem, wyszczególnionym w tzw. rozdzielniku, wskazującym komu należy doręczyć przedmiotowe postanowienie. Zatem z treści zaskarżonego postanowienia i sposobu jego doręczenia (określenia adresata) bezspornie wynika, iż Minister Edukacji Narodowej uczynił M. S. stroną postępowania przed organem II instancji w zakresie kontroli instancyjnej postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest w niniejszej sprawie jakichkolwiek przesłanek, aby zażalenie z dnia [...] marca 2013 r. na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. można było potraktować jako zażalenie pochodzące o osoby fizycznej – M. S. Zarówno wniosek z dnia [...] grudnia 2012 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2012 r., jak i zażalenie na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie wznowienia, pochodzi od Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R.. Również postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie wznowienia jest skierowane do tego podmiotu, i z jego sentencji oraz z treści uzasadnienia dobitnie wynika, dlaczego Dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R., w ocenie [...]Kuratora Oświaty, nie może być stroną przedmiotowego postępowania wznowieniowego. W aktach administracyjnych sprawy nie istnieje żadne pismo, które możnaby potraktować jako zażalenia osoby fizycznej – M. S. na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. W sprawie jest natomiast oczywiste, iż M. S. pełni funkcję Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R., a zatem akty, czy pisma pochodzące od tego organu oświaty muszą być podpisane przez uprawnioną do tego osobę – czyli M. S. Tak też jest w przypadku wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. o wznowienie danego postępowania administracyjnego i w przypadku zażalenia z dnia [...] marca 2013 r. na postanowienie odmawiające wznowienia. W obu przypadkach pisma te posiadają w nagłówku oznaczenie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. a w podpisie pieczęć Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R. i podpis M. S.
Zatem efektem rozpatrzenia przez Ministra Edukacji Narodowej przedmiotowego zażalenia - wniesionego przez Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R., powinno być postanowienie skierowane do Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w R..
Powyższe uchybienie stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 4 Kpa) i dlatego zaskarżone postanowienie Ministra Edukacji Narodowej musiało zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Ponownie rozpatrując zażalenie z dnia [...] marca 2013 r. na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego Minister Edukacji Narodowej powinien swoje rozstrzygniecie tego zażalenia skierować do odpowiedniego podmiotu, zgodnie ze wskazaniami powyższego wyroku.
Wskazując na wyżej opisane istotne uchybienie organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło