II SA/Wa 187/11
WyrokWSA w Warszawie2011-03-22
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Andrzej Kołodziej, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie zastępcze wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu burmistrza, wydane po upływie okresu próby warunkowo umorzonego postępowania karnego, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Zarządzenie zastępcze wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu burmistrza, wydane po upływie okresu próby warunkowo umorzonego postępowania karnego, jest zgodne z prawem. Wygaśnięcie mandatu następuje z mocy prawa w momencie wystąpienia przesłanek, a zarządzenie zastępcze jedynie potwierdza ten skutek prawny, nie tworząc go.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarządzenia zastępczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 lipca 2009 r. stwierdzającego wygaśnięcie mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew W. L. z powodu utraty prawa wybieralności po prawomocnym wyroku warunkowo umarzającym postępowanie karne. Burmistrz i Rada Miasta Łaskarzew zaskarżyli zarządzenie, argumentując m.in. spóźnione działanie organu i zakończenie okresu próby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pierwotnie uchylił zarządzenie, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. L. na zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego. Umorzono postępowanie przed WSA w Warszawie ze skargi Rady Miasta Łaskarzew.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant referent stażysta Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi Rady Miasta Łaskarzew i W. L. na zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 lipca 2009 r. nr LEX-S.0911-49/09 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew 1. oddala skargę W. L.; 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie ze skargi Rady Miasta Łaskarzew
Zarządzeniem zastępczym nr LEX-S.0911-49/09 z dnia 17 lipca 2009 r. wydanym na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Wojewoda Mazowiecki stwierdził wygaśnięcie mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew W. L.
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] marca 2007 r. sygn. akt [...], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] września 2007 r. sygn. akt [...], warunkowo umorzono postępowanie karne w stosunku do W. L. o przestępstwo z art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1189), ścigane z oskarżenia publicznego, na okres próby wynoszący 1 rok.
Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 98a ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym wezwał pismem z dnia 15 października 2007 r. nr LEX.I.0522/21/07 Radę Miasta Łaskarzew do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew W. L.
W uzasadnieniu podano, że stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.), wygaśnięcie mandatu wójta następuje wskutek utraty prawa wybieralności, zaś w myśl art. 2 ust. 2 ustawy, w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 95, poz. 602 ze zm.). Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 tej ostatniej ustawy, nie mają prawa wybieralności osoby, wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. W tej sytuacji, według art. 26 ust. 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, Rada Miasta w Łaskarzewie zobowiązana była do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Burmistrza, po uprzednim umożliwieniu mu złożenia wyjaśnień, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu, czyli uprawomocnienia się wyroku.
Następnie Wojewoda Mazowiecki pismem z dnia 27 listopada 2008 r. nr LEX-S.0926-1/08, powołując się na art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, zawiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew – W. L.
W piśmie z dnia 16 stycznia 2009 r. nr LEX-S.0926-1/08 adresowanym do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, Wojewoda Mazowiecki, w nawiązaniu do informacji zawartej w zawiadomieniu z dnia 27 listopada 2008 r. nr LEX-S.0926-1/08 poinformował, że odstępuje od zamiaru wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew – W. L. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że ww. wymieniony nie figuruje już w Krajowym Rejestrze Karnym, a to przesądza o braku podstaw do wydania zarządzenia zastępczego.
Następnie Wojewoda Mazowiecki zarządzeniem zastępczym z dnia 17 lipca 2009 r. nr LEX-S.0911-49/09, działając na podstawie art. 98a ust. 2 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, stwierdził wygaśnięcie mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew W. L.. W uzasadnieniu organ wskazał, że Rada Miasta Łaskarzew, mimo wezwania z dnia 15 października 2007 r. nie stwierdziła wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew – W. L.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Rada Miasta Łaskarzew i W. L. zarzucili zaskarżonemu zarządzeniu naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta i art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta przez błędne przyjęcie, że Burmistrz Miasta Łaskarzew – W. L. w dniu wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego nie posiadał prawa wybieralności,
2. art. 66 i 68 § 4 Kodeksu karnego przez nieuznanie, iż orzeczony w stosunku do Burmistrza okres próby zakończył się,
3. art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przez wydanie zaskarżonego zarządzenia zastępczego w czasie ustania podstaw prawnych do jego wydania, tj. wydania go w okresie posiadania przez Burmistrza prawa wybieralności.
Wobec powyższego wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia zastępczego i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarg podali, że nie kwestionują faktu warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec Burmistrza. Natomiast analiza treści art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz art. 66 § 1, art. 67 § 1 oraz art. 68 § 1 – 3 k.k. prowadzi do wniosku, że W. L. w dniu wydania zaskarżonego zarządzenia posiadał prawo wybieralności. Wniosek taki jest uzasadniony faktem uprawomocnienia się wyroku w dniu 7 września 2007 r. i zakończenia okresu próby w dniu 7 września 2008 r. W konsekwencji działanie Wojewody Mazowieckiego należy uznać za spóźnione, co potwierdził sam organ w piśmie z dnia 16 stycznia 2009 r. nr LEX-S.0926-1/08 adresowanym do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ponadto pismo to, podane również do wiadomości Radzie Miasta Łaskarzew, zawiera w sobie wszelkie elementy oświadczenia woli i tym samym uzasadnia brak podstaw do wydania zarządzenia zastępczego. Tym bardziej, że zostało ono wydane po upływie 10 miesięcy od daty zakończenia okresu próby i nie ma też znaczenia fakt niemożliwości podjęcia umorzonego postępowania po 6 miesiącach od czasu zakończenia próby.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda Mazowiecki wniósł o ich oddalenie. Wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że zarządzenia zastępcze mają charakter deklaratoryjny. To zaś oznacza, iż stwierdzają tylko pewien stan rzeczy, który wystąpił z mocy prawa. Innymi słowy ani uchwała, ani też zarządzenie zastępcze nie tworzą nowego stanu, lecz – co prawda – po podjęciu uchwały, jak i po wydaniu zarządzenia zastępczego powstaje nowy stan prawny, ale tylko wynikający z niejako "urzędowego" potwierdzenia wcześniejszego stanu. Jednocześnie żaden przepis prawa nie przewiduje restytucji mandatu po jego wygaśnięciu.
W piśmie procesowym z dnia 10 lutego 2010 r. pełnomocnik Rady Miasta Łaskarzew, powtórzył zarzuty skargi akcentując, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie został powiadomiony o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 11 lutego 2010 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że intencją pisma z dnia 16 stycznia 2009 r. było poinformowanie Ministra o zmianie stanowiska co do kontynuowania postępowania w przedmiocie wygaśnięcia mandatu w związku z upływem okresu warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec W. L. W pisemnej odpowiedzi Minister nie podzielił jednak argumentu Wojewody przytaczając obowiązujące regulacje oraz poglądy doktryny. Pełnomocnik organu oświadczył jednocześnie, że nie dysponuje dowodem na potwierdzenie korespondencji prowadzonej między Wojewodą i Ministrem.
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1580/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone zarządzenie zastępcze. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Wojewoda Mazowiecki pismem z dnia 27 listopada 2008 r. nr LEX-S.0926-1/08 powiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego, jednakże w kolejnym piśmie z dnia 16 stycznia 2009 r. nr LEX-S.0926-1/08/09 adresowanym do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż odstąpił od wydawania zarządzenia zastępczego. Sąd stwierdził, iż w tej sytuacji nie można uznać, że Minister został poinformowany o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego skoro Wojewoda jednoznacznie stwierdził, mimo wcześniejszego powiadomienia z dnia 27 listopada 2008 r., iż odstąpił od wydawania zarządzenia zastępczego. Sąd zauważył jednocześnie, że wprawdzie na rozprawie pełnomocnik organu powołał się na korespondencję prowadzoną w tej kwestii z Ministrem, jednakże nie była ona załączona do akt administracyjnych sprawy i pełnomocnik nie dołączył jej również na rozprawie.
Od powyższego wyroku Wojewoda Mazowiecki wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do skargi kasacyjnej dołączony został odpis pisma Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 stycznia 2009 r. nr LEX-S.0926-1/08/09, odpis pisma Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2009 r., nr DAP/751-118(1)/08/09/OCz, odpis pisma Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 marca 2009 r. nr LEX-S.0711-2/09, odpis pisma Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2009 r. nr DAP/751-118(4)/)8/09/08/OCz, odpis pisma Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 lipca 2009 r. nr DAP/751-118(6)/08/09/08/OCz, odpis pisma Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 lipca 2009 r. nr LEX-S.0711-2/09 oraz odpis pisma Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 sierpnia 2009 r. nr LEX-S.0711-2/09.
Wyrokiem z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1044/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchyli zaskarżony wyrok z dnia 11 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1580/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zamknięcie rozprawy przez sąd I instancji nastąpiło przedwcześnie. Oznacza to, iż doszło do naruszenia w toku postępowania sądowego reguły wynikającej z art. 113 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak dostatecznego wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości, które odnoszą się do okoliczności faktycznych wpływających na poprawność rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji, skutkuje niemożnością dokonania prawidłowej oceny zaskarżonego aktu administracyjnego. Nie można bowiem w sposób kategoryczny twierdzić - jak to uczynił sąd I instancji - że organ nadzoru wbrew obowiązującej go regulacji nie powiadomił skutecznie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. Do stanowczego ustalenia tej okoliczności niezbędnym było uprzednie przeprowadzenie analizy treści korespondencji pomiędzy Wojewodą Mazowieckim, a Sekretarzem Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, której początek stanowi pismo z dnia 16 stycznia 2009 r. (LEX-S.0926-1/08/09). Zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu uzupełniającego (w postaci dokumentu wyrażającego stanowisko ministra odnośnie informacji zawartych w piśmie organu nadzoru z dnia 16 stycznia 2009 r.) w sytuacji, kiedy było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i zarazem nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, czyni koniecznym uznanie za trafny zarzutu naruszenia przez sąd art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W toku ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do akt sprawy wpłynęło pismo Burmistrza Miasta Łaskarzew z dnia 16 marca 2011 r., do którego dołączona została uchwała Rady Miasta Łaskarzew z dnia 28 lutego 2011 r. nr V/33/2011 o cofnięciu wniesionej do Sądu skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 lipca 2009 r. stwierdzające wygaśnięcie mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew W. L.
Na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych na kartach 102-110 (załączniki do skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku WSA z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1580/09).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając ponownie sprawę, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z kolei z art. 190 ww. ustawy – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając zaskarżone zarządzenie zastępcze w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga W. L. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone zarządzenie zastępcze jest zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1191), wygaśnięcie mandatu burmistrza następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Wygaśnięcie mandatu w przypadkach określonych w tym przepisie stwierdza rada gminy, w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu.
Powołana ustawa nie wskazuje wprost, kto nie ma prawa wybieralności, w związku z czym w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się, na podstawie art. 2 ust. 2, odpowiednio przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190).
Przepis art. 7 ust. 2 pkt 2 Ordynacji samorządowej stanowi, iż nie mają prawa wybieralności osoby, wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Przepis ten był przedmiotem dwukrotnego badania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyrokach z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt K 66/07 oraz z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt K 19/09 orzekł, że jest on zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 60 Konstytucji RP.
Przepis art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym daje wojewodzie uprawnienie do żądania podjęcia uchwały przez radę gminy w przypadku, gdy wbrew obowiązkowi wynikającemu z powołanych w nim ustaw, rada nie podejmuje uchwały o wygaśnięciu mandatu wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Wezwanie wojewody rada winna wykonać w terminie 30 dni. Przepis art. 98a ust. 2 wskazanej ustawy przewiduje, iż w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1 wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 29 marca 2007 r. sygn. akt [...], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 7 września 2007 r. sygn. akt [...], warunkowo umorzono postępowanie karne w stosunku do W. L. o przestępstwo z art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1189), ścigane z oskarżenia publicznego, na okres próby wynoszący 1 rok.
Wątpliwości w niniejszej sprawie wiązały się z tym, czy Wojewoda Mazowiecki przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia zastępczego powiadomił skutecznie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o swoim zamiarze, w myśl art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.
W celu dokonania oceny skuteczności powyższego powiadomienia należało przeanalizować treść korespondencji pomiędzy Wojewodą Mazowieckim, a Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W piśmie z dnia 27 listopada 2008 r. nr LEX-S.0926-1/08 Wojewoda Mazowiecki, przybliżając stan faktyczny sprawy, powiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew.
Następnie pismem z dnia 16 stycznia 2009 r. nr LEX-S. 0926-1/08/09 Wojewoda Mazowiecki poinformował, iż odstąpił od wydawania przedmiotowego zarządzenia zastępczego. Organ wyjaśnił, że w związku z wątpliwościami, czy możliwe jest stwierdzenie wygaśnięcia mandatu po upływie okresu próby, na jaki umorzono postępowania karne, wystąpił z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o osobie W. L.. W wyniku tego uzyskał informację, że W. L. nie figuruje w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego.
W odpowiedzi na powyższe Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 27 lutego 2009 r. nr DAP/751-118(1)/08/09/OCz wskazał, że nadal istnieją podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu burmistrza.
Kolejne pismo Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 marca 2009 r,. nr LEX-S.0711-2/09 zawiera polemikę z powyższym pismem z dnia 27 lutego 2009 r.. Wojewoda Mazowiecki w piśmie tym wskazuje na okoliczności, które jego zdaniem, komplikują ocenę prawną powstałej sytuacji. W jego ocenie wątpliwości, co do zgodności z prawem stwierdzenia wygaśnięcia mandatu burmistrza w zaistniałej sytuacji, przemawiają za odstąpieniem od procedury kończącej się wydaniem zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew.
W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 14 maja 2009 r. nr DAP/751-118(4)/)8/09/08/OCz Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował Wojewodę, iż nie podziela jego stanowiska.
Ostatecznie pismem z dnia 15 lipca 2009 r. nr LEX-S.0711-2/09, skierowanym do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, Wojewoda Mazowiecki poinformował, że wydał polecenie opracowania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew W. L.
W ocenie Sądu całokształt tej korespondencji dowodzi, że spełniony został wymóg zawarty w art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, tj. powiadomienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przed wydaniem zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew. Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku treść pisma Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 lipca 2009 r., w którym organ ten wskazuje, że wydał polecenie opracowania zarządzenia zastępczego. Treść tego pisma, w kontekście wcześniejszej korespondencji między Wojewodą, a Ministrem mającej charakter polemiki na temat istnienia podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew, wskazuje w sposób jednoznaczny, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji został ostatecznie powiadomiony o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w niniejszej sprawie.
Odnośnie zarzutów skargi dotyczących wydania zarządzenia zastępczego w sytuacji, gdy okres próby wynikający z wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] marca 2007 r. sygn. akt [...] zakończył się, wskazać należy, że zarządzenie zastępcze nie ma charakteru konstytutywnego, lecz potwierdza tylko skutek prawny, który nastąpił wcześniej z mocy prawa.
Jest okolicznością niesporną w sprawie, iż w dacie podejmowania przez Wojewodę Mazowieckiego zarządzenia zastępczego o wygaśnięciu mandatu Burmistrza Miasta Łaskarzew W. L., tj. 17 lipca 2009 r., postępowanie karne w stosunku do ww. zostało już z mocy prawa umorzone ostatecznie, na skutek upływu terminu określonego w art. 68 § 4 k.k., a zatem w obrocie prawnym nie funkcjonowało już orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania karnego. W. L. odzyskał tym samym, utracone wcześniej na skutek wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] marca 2007 r. utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] września 2007 r., bierne prawo wyborcze.
Zgodnie z art. 67 § 1 k.k. warunkowe umorzenie postępowania następuje na okres próby, który biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia. Przepis art. 68 § 4 k.k. stanowi natomiast, iż warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Jeżeli zatem postępowanie warunkowo umorzone nie zostanie podjęte w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, umorzenie ma charakter ostateczny i sprawca nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwo.
Powyższe okoliczności nie stanowiły jednak w ocenie Sądu przeszkody do podjęcia przez Wojewodę Mazowieckiego zarządzenia zastępczego o wygaśnięciu mandatu wójta Burmistrza Miasta Łaskarzew W. L., gdyż wygaśnięcie mandatu następuje co do zasady z mocy samego prawa, bezwarunkowo z dniem wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1599/07).
Przepis art. 26 ust. 1 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta wyraźnie określa, iż wygaśnięcie mandatu wójta następuje wskutek wystąpienia określonych w nim przesłanek, jednocześnie jednak w myśl ust. 2 tego artykułu skutek prawny w postaci wygaśnięcia mandatu wójta wymaga urzędowego potwierdzenia przez właściwy organ i w określonej prawnie formie. Takim aktem urzędowym jest uchwała rady gminy, a jeżeli rada nie podejmie takiej uchwały, pomimo wezwania wojewody, takim aktem jest zarządzenie zastępcze wydane przez wojewodę (art. 26 ust. 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta oraz art. 98a ustawy o samorządzie gminnym). Z powyższego wynika, iż dopóki nie zostanie wydany taki akt nie można powoływać się na to, że mandat wygasł. Akt ten nie ma jednak charakteru konstytutywnego, lecz potwierdza tylko skutek prawny, który nastąpił wcześniej z mocy prawa,
W zarządzeniu zastępczym z dnia 17 lipca 2009 r. Wojewoda Mazowiecki potwierdził zatem skutek prawny, który nastąpił wcześniej z mocy prawa w następstwie wydania w stosunku do W. L. prawomocnego wyroku o warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Upływ terminu określonego w art. 68 § 4 k.k. i związane z tym definitywne umorzenie postępowania karnego nie stanowiły więc przeszkody do podjęcia tego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Reasumując, organ prawidłowo zastosował przepisy art. 98a ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym, a Sąd rozpoznający powyższą sprawę, nie dopatrzył się innych uchybień skutkujących uchyleniem zaskarżonego zarządzenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę W. L. na zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 lipca 2009 r.
Wobec natomiast cofnięcia skargi przez Radę Miasta Łaskarzew, Sąd uznając cofnięcie skargi za dopuszczalne, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie ze skargi Rady Miasta Łaskarzew.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło