II SA/Wa 1894/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-17
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Grochowska-Jung, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie zastępcze wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego, wydane na podstawie przepisów Ordynacji wyborczej obowiązującej w dniu wyborów, jest legalne, mimo że przepisy Kodeksu wyborczego, które weszły w życie w trakcie kadencji, mogłyby sugerować inne rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie zastępcze wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego jest legalne, ponieważ do kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego stosuje się przepisy dotychczasowej Ordynacji wyborczej. W związku z tym, utrata prawa wybieralności przez radnego na skutek prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, skutkująca wygaśnięciem mandatu zgodnie z Ordynacją wyborczą, została prawidłowo oceniona przez wojewodę.Stan faktyczny
Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego H. W. z powodu prawomocnego skazania go za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Rada Gminy nie podjęła uchwały w tej sprawie, mimo wezwania wojewody. Radny H. W. zaskarżył zarządzenie, argumentując, że powinny mieć zastosowanie przepisy Kodeksu wyborczego, a nie Ordynacji wyborczej, oraz że kara grzywny nie powoduje utraty prawa wybieralności. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Janusz Walawski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi H. W. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego - oddala skargę -
Wojewoda [...] zarządzeniem zastępczym z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594), stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Gminy [...] H. W.
W uzasadnieniu powyższego zarządzenia zastępczego Wojewoda [...]wskazał, iż w dniu [...] lutego 2012 r. Sąd Rejonowy w [...] wydał wyrok nakazowy (sygn. akt [...]), w którym uznał H. W., radnego Gminy [...], winnym popełnienia czynu z [...]. Wyrok stał się prawomocny w dniu [...] lutego 2012 r. Przestępstwo ma charakter umyślny i jest ścigane z oskarżenia publicznego.
Organ nadzoru podniósł, iż zgodnie z treścią art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.), do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.), stosuje się przepisy dotychczasowe a zatem przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z
2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.). Natomiast artykuł 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej przewiduje, że osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego nie mają prawa wybieralności. Jednocześnie art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej przewiduje wygaśnięcie mandatu radnego wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. W przypadku zaistnienia opisanych wyżej okoliczności ustęp 2 powyższego artykułu nakazuje radzie gminy stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego najpóźniej w terminie trzech miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.
Wobec niewypełnienia przez Radę Gminy [...] ww. obowiązku, Wojewoda [...], działając na podstawie art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (doręczonym w dniu [...] kwietnia 2013 r.) wezwał Radę Gminy [...] do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu H. W. radnego Gminy [...] w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu [...] maja 2013 r. wpłynęło do organu nadzoru pismo Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w którym poinformowano, że projekt uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego H. W. został ujęty w porządku obrad sesji Rady Gminy [...] w dniu [...] marca 2013 r., ale Rada nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego. Pismo Wojewody [...] wzywające do podjęcia uchwały zostało przedstawione na sesji Rady Gminy [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. i radni zapoznali się z jego treścią.
Wojewoda [...] stwierdził, że Rada Gminy [...] pomimo wezwania jej do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego H. W. tego obowiązku nie dopełniła. Wobec bezskutecznego upływu terminu na podjęcie przez Radę Gminy [...] uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego H. W., ziściły się przesłanki obligujące Wojewodę do wydania zarządzenia zastępczego.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, pismem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] (doręczonym w dniu [...] lipca 2013 r.) Wojewoda [...] powiadomił Ministra Administracji i Cyfryzacji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Gminy [...] H. W.
Następnie, po wyczerpaniu trybu poprzedzającego podjęcie zarządzenia zastępczego, Wojewoda [...] wydał rozstrzygnięcie wygaszające mandat wymienionego radnego Gminy [...].
Zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez H. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Skarżący wskazał, iż przepisy intertemporalne zawarte w ustawie z dnia [...] stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113) wskazywały, że zamiarem ustawodawcy było poddanie nowym zasadom wyborów zarządzonych po dniu wejścia w życie kodeksu wyborczego oraz kwestii, które mogły się pojawić w czasie kadencji rozpoczętych po przeprowadzeniu takich wyborów. Stan prawny uległ jednak zmianie w momencie wejścia do obrotu prawnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt K 9/11. W punkcie 12 tego orzeczenia Trybunał uznał za niezgodne z art. 10 Konstytucji RP postanowienia art. 16 ust. 1 i ust. 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Kodeks wyborczy. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał stwierdził, że z dniem ogłoszenia wyroku, tj. z dniem 20 lipca 2011 r. art. 16 ust. 1 i ust. 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Kodeks wyborczy traci moc obowiązującą, a zamiast przewidzianej tam regulacji intertemporalnej będzie obowiązywać zasada bezpośredniego działania nowego prawa, tj. ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy. Oznacza to obowiązek stosowania Kodeksu do wszystkich regulowanych w nim kwestii, z wyłączeniem tylko tych spraw, w których na podstawie art. 16 ust. 3 i ust. 4 Przepisów wprowadzających ustawę - Kodeks wyborczy zastosowanie znajdą wcześniej obowiązujące przepisy. Według wywodów zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia
2012 r. sygn. akt III SA/Wr 87/12, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania kodeksu wyborczego, to właśnie ten akt, a nie przepisy wcześniej obowiązujące należy stosować przy rozpatrywaniu zagadnienia - stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem.
W przedmiotowej zaś sprawie Wojewoda [...] błędnie powołał się na art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy, gdyż powołany przepis został wprowadzony do tej ustawy dopiero w dniu 27 grudnia 2012 r. na mocy ustawy z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 1399), a zatem zarówno po popełnieniu przez radnego czynu z [...]Kodeksu karnego, jak i po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w [...].
Wobec powyższego, zgodnie z art. 383 § 1 w zw. z art. 11 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów, natomiast według art. 11 § 2 pkt 1 powołanej ustawy nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Skazanie zaś prawomocnym wyrokiem na karę grzywny nie powoduje utraty prawa wybieralności, a zatem nie powoduje wygaśnięcia mandatu radnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Odnosząc się do zarzutów skargi organ nadzoru stwierdził, iż podnoszona przez skarżącego okoliczność, że przepis art. 16 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy wszedł w życie zarówno po popełnieniu przez radnego przestępstwa, w związku z którym wydano zarządzenie zastępcze, jak i po uprawomocnieniu się wyroku skazującego za to przestępstwo, pozostaje bez wpływu na dopuszczalność jego zastosowania w przedmiotowej sprawie. Przepis ten ma bowiem charakter przepisu intertemporalnego, któremu ustawodawca nadał moc wsteczną. Nadto stanowisko organu nadzoru znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie dał wyraz temu, że do kadencji pochodzących z wyborów organów samorządu terytorialnego, rozpoczętej przed dniem wejścia w życie Kodeksu wyborczego mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej (por. wyroki NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt lI OSK 304/12; z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1304/12 i II OSK 1305/12; z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 836/13; z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 642/13).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktem nadzoru jest m.in. zarządzenie zastępcze wojewody.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu było zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego Gminy [...] H. W. Dokonując oceny legalności przedmiotowego zarządzenia Sąd stwierdził, że Wojewoda [...] nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest kwestionowany przez stronę skarżącą. Zostały także spełnione warunki formalne dotyczące trybu wydania przez Wojewodę [...] zarządzenia zastępczego, o którym stanowi art. 98 a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594).
Bezsprzecznie w sprawie ustalono, iż Sąd Rejonowy w [...] w dniu [...] lutego 2012 r. wydał wyrok nakazowy (sygn. akt [...]), w którym uznał H. W., radnego Gminy [...], winnym popełnienia czynu z [...]. Przestępstwo to można popełnić umyślnie i jako takie jest ścigane z oskarżenia publicznego. Przedmiotowy wyrok uzyskał przymiot prawomocności w dniu [...] lutego 2012 r.
W świetle postanowień art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.), do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.), stosuje się przepisy dotychczasowe a zatem przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.).
Artykuł 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej stanowi, iż osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego nie mają prawa wybieralności. Natomiast art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej stwierdza, iż wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. W takiej sytuacji art. 190 ust. 3 Ordynacji wyborczej nakazuje radzie gminy stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego najpóźniej w terminie trzech miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. W sytuacji gdy powyższy obowiązek nie zostanie przez radę gminy zrealizowany, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, jest obowiązany wydać zarządzenie zastępcze – art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Zatem w rozpatrywanej sprawie, nie może budzić wątpliwości, iż na podstawie powyżej wskazanych przepisów zaistniała obligatoryjna przesłanka wygaszenia H. W. mandatu radnego Gminy [...], albowiem Rada Gminy [...], pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...]o terminu do podjęcia wymaganej uchwały, nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśnięcie ww. mandatu radnego. Tym samym Wojewoda [...] prawidłowo, na podstawie art. 98 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, wydał zaskarżone zarządzenie zastępcze.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 87/12, należy wskazać, iż pogląd zawarty w tym wyroku nie uzyskał akceptacji w orzecznictwie sądów administracyjnych. Otóż wyczerpującej odpowiedzi na pytanie, które przepisy: Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw czy Kodeksu wyborczego – mają zastosowanie w sprawach wygaśnięcia mandatów radnych oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast wybranych w wyborach samorządowych w 2010 r., udzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1305/12 (publik. LEX nr 1216722). NSA nie podzielił argumentacji zawartej w powyższym wyroku Sądu wojewódzkiego stwierdzając, iż w kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej w 2010 r., do wygaśnięcia mandatów radnych oraz wójtów, burmistrzów, prezydentów mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.
NSA podkreślił, iż analiza przepisów wprowadzających zmiany w prawie wyborczym wskazuje, że obowiązuje w nim zasada, iż zmiany w prawie wyborczym mogą dotyczyć przyszłych wyborów i kadencji rozpoczętych po tych wyborach, a nie wyborów i kadencji, w czasie której te zmiany weszły w życie. Wybory do organów stanowiących samorządu terytorialnego oraz wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów miast odbyły się jesienią 2010 r. na podstawie przepisów obowiązującej wówczas Ordynacji wyborczej. W dniu 5 stycznia 2011 r. uchwalony został Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz.112 ze zm.) oraz ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.). W myśl art. 1 ustawy wprowadzającej Kodeks wyborczy, wszedł on w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli z dniem 1 sierpnia 2011 r. Zgodnie z art. 10 ust. 2 tej ustawy z tą datą traci moc m.in. Ordynacja wyborcza (...) oraz ustawa o bezpośrednim wyborze wójta (...). Z kolei przepisem art. 16 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustalono, że Kodeks wyborczy stosuje się do wyborów zarządzonych po dniu jej wejścia w życie oraz kadencji rozpoczętych po przeprowadzeniu tych wyborów, a w ust. 2 postanowiono, że do wyborów zarządzonych przed dniem wejścia w życie Kodeksu wyborczego stosuje się przepisy dotychczasowe. Te dwa przepisy miały charakter ogólny, odnosiły się do wyborów samorządowych, ale także do wyborów do Sejmu, Senatu, Parlamentu Europejskiego, na Prezydenta RP. Kolejny ust. 3 i 4 art. 16, odnoszą się tylko do organów samorządu terytorialnego, ust. 3 stanowi, że do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której Kodeks wyborczy wszedł w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy Ordynacji wyborczej. Podobnie ust. 4 wprowadza zasadę stosowania przepisów ustawy o bezpośrednim wyborze wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do przedterminowych wyborów przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której Kodeks wyborczy wszedł w życie.
W analizowanym stanie prawnym nie budziło wątpliwości NSA, że w trakcie kadencji samorządu rozpoczętej przed uchwaleniem i wejściem w życie Kodeksu wyborczego – do wyborów przedterminowych i uzupełniających organów stanowiących oraz do przedterminowych wyborów wójta przeprowadzanych w czasie tej kadencji oraz w innych sprawach regulowanych przepisami ustaw wyborczych (w tym wygaśnięcia mandatu radnych i wójta) stosuje się nadal przepisy Ordynacji wyborczej i ustawy o bezpośrednim wyborze.
NSA zwrócił uwagę, iż jeszcze przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt K 9/11, odnoszącym się przede wszystkim do przepisów Kodeksu wyborczego i do ustawy zmieniającej z dnia 3 lutego 2011 r., ale także do przepisów ustawy wprowadzającej, orzekł, że art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy, przez to, że uzależnia reżim prawny wyborów od terminu ich zarządzenia, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 10 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku TK rozważał w istocie wyłącznie kwestie odnoszące się do wyborów do Sejmu i Senatu w 2011 r.
Zdaniem NSA, zastosowanie wykładni systemowej i celowościowej, prokonstytucyjnej, prowadzi do uznania za właściwe stanowiska, sprowadzającego się do przyjęcia że do kadencji pochodzących z wyborów organów samorządu terytorialnego, rozpoczętej przed dniem wejścia w życie Kodeksu wyborczego, mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej, obowiązującej w dniu ich przeprowadzania. Sąd Naczelny w swych rozważaniach podkreślił, że stanowisko przemawiające za wygaśnięciem mandatu radnego, wójta, burmistrza i prezydenta miasta na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego, które weszły w życie w czasie trwającej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego wybranych w wyborach samorządowych w 2010 r., naruszałoby wartości konstytucyjne. Konsekwencją przyjęcia takiego stanowiska jest bowiem akceptacja zmiany reguł określających sprawowanie mandatu w trakcie kadencji, ale także akceptacja nierównego traktowania osób, które uzyskały mandat w wyborach samorządowych w 2010 r. (do 31 lipca 2011 r. utrata mandatu według przepisów dotychczasowych, a od 1 sierpnia 2011 r. według przepisów Kodeksu wyborczego). Sytuacja prawna radnych i wójtów wybranych na kadencję rozpoczętą w 2010 r. byłaby zróżnicowana w zależności od tego kiedy zaszłaby przesłanka wygaśnięcia mandatu. Klasy "radnych" i "wójtów, burmistrzów, prezydentów" to klasy w miarę jednolite. W odniesieniu do takich klas brak takich cech relewantnych, które pozwalałyby na zróżnicowanie ich sytuacji prawnej w toku kadencji. Skutki zastosowania Kodeksu wyborczego w czasie kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej przed jego wejściem w życie, byłyby nie do pogodzenia także z zasadą proporcjonalności. Zmiana sytuacji prawnej radnych, wójtów, burmistrzów, prezydentów oraz ich wyborców w trakcie kadencji wymaga stosowania tej zasady, a nie da się wskazać żadnego celu dostatecznie ważnego, który mógłby uzasadniać konieczność i przydatność takiej zmiany.
Nie jest także zasadny zarzut skargi mówiący o błędnym powołaniu się przez organ nadzorczy na przepis art. 16 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy, który wszedł w życie po popełnieniu skarżącego czynu z [...] Kodeksu karnego, jak i po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w [...].
Trzeba wziąć pod uwagę, iż w związku z rozstrzygnięciem zawartym w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca wprowadził zmiany do ustawy o zmianie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy poprzez dodanie do art. 16 Przepisów wprowadzających ust. 2a w brzmieniu "Do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe". Zmiany te wprowadzono z dniem 27 grudnia 2012 r. Nie ulega wątpliwości, że u podstaw zmiany ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy legło "naprawienie" skutków wyroku TK, gdyż jak stwierdzono w uzasadnieniu do projektu tej ustawy "Niezależnie od motywów, którymi kierował się TK, dokonał on całkowitej derogacji art. 16 ust. 1 i 2. Nie można więc przyjąć, że przepisy te obowiązują nadal w odniesieniu do wyborów i kadencji samorządowych, europejskich i prezydenckich". Należy w związku z tym stwierdzić, że uzasadnienie zmiany miało za cel wykazanie potrzeby regulacji prawnej, po wyroku TK, która w sposób niebudzący wątpliwości określi, że przepisy dotychczasowe, a więc przepisy Ordynacji wyborczej stosuje się do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, w trakcie której Kodeks wyborczy wszedł w życie. Treść zmiany (art. 16 ust. 2a ustawy wprowadzającej), uchwalonej 12 października 2012 r. potwierdza tylko prawidłowość wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r., wykładni zgodnej z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Nie może zatem budzić wadliwości, że powyższy przepis intertemporalny ma zastosowanie do faktów prawnych zaistniałych przed wejściem tego przepisu w życie. Określa on bowiem, które przepisy ustawowe "stare" czy "nowe" należy stosować do wygaśnięcia mandatów radych, wójtów, itd. w trakcie kadencji organów samorządowych rozpoczętej w 2010 r.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło