II SA/Wa 1903/17
WyrokWSA w Warszawie2018-11-07
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Sławomir Fularski, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji Komendanta Głównego Policji, oparta na zmianach organizacyjnych, jest zgodna z prawem, nawet jeśli policjantka uważa te zmiany za pozorne i motywowane innymi przyczynami?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o zwolnieniu policjantki z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji była zgodna z prawem. Zmiany organizacyjne, które stanowiły podstawę decyzji, zostały uznane za uzasadnione potrzebami służby, a sąd nie ocenia polityki kadrowej organów Policji. Decyzje te mieszczą się w granicach uznania administracyjnego i nie noszą znamion dowolności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy rozkaz Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu R.M. z dotychczas zajmowanego stanowiska eksperta i przeniesieniu do dyspozycji. Policjantka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując zasadność zmian organizacyjnych jako podstawy zwolnienia i twierdząc, że rzeczywistą przyczyną była data rozpoczęcia służby.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Fularski, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji – oddala skargę –
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., orzekający o zwolnieniu R.M. z dniem [...] lipca 2017 r. z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] lipca 2017 r. przeniesieniu z urzędu do dyspozycji Komendanta Głównego Policji oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 i art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 z późn. zm.) z dniem [...] lipca 2017 r. zwolnił R.M. - eksperta Wydziału [...] Komendy Głównej Policji - z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] lipca 2017 r. przeniósł z urzędu do swojej dyspozycji. Wskazanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Z powyższym rozkazem personalnym policjantka zapoznała się w dniu [...] lipca 2017 r., natomiast w dniu [...] lipca 2017 r. - zachowując wyznaczony prawem termin - złożyła od niego odwołanie w Kancelarii Gabinetu Komendanta Głównego Policji, w treści którego wniosła o uchylenie w całości wskazanego rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa i umorzenie postępowania. Ponadto funkcjonariuszka zarzuciła wskazanej decyzji naruszenie art. 107 § 1, art. 7 i art. 11 Kpa. W uzasadnieniu odwołania stwierdziła, iż dyrektor Biura [...] Komendy Głównej Policji nie uzasadnił faktycznej potrzeby dokonania zmiany etatowej, polegającej na wyłączeniu z Wydziału [...] zajmowanego przez nią stanowiska eksperta oraz włączeniu go do Wydziału [...]. Odwołująca się stwierdziła, że posiada odpowiednie wykształcenie i kwalifikacje do pełnienia dalszej służby w Biurze [...] Komendy Głównej Policji. Wskazała, iż prawo przełożonego do kształtowania polityki kadrowej nie może oznaczać dowolności, a decyzje personalne powinny być uzasadnione potrzebami służby, jak też uwzględniać interes policjanta. Strona zarzuciła również brak podstaw do nadania skarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto policjantka stwierdziła, iż: "rzeczywistą przyczyną przeniesienia mnie do dyspozycji Komendanta Głównego Policji jest fakt rozpoczęcia przeze mnie służby [...] sierpnia 1990 roku".
Zdaniem organu II instancji, służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej, podlegającej określonym rygorom i ograniczeniom, a stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny, w związku z czym przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Z tego też względu przepis art. 28 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że mianowanie, będące źródłem stosunku służbowego policjanta, następuje na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków jej pełnienia. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną możliwość kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. W ocenie organu, osoba decydująca się dobrowolnie na podjęcie służby w Policji rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SAB 8/99 z dnia 17 marca 1999 roku).
Komendant Główny Policji, jako przełożony wszystkich funkcjonariuszy Policji, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz decydowania w jej ramach - uwzględniając potrzeby służby - o obsadzie stanowisk służbowych w Komendzie Głównej Policji i podległych jednostkach organizacyjnych.
W rozpatrywanej sprawie organem właściwym do podjęcia decyzji w zakresie zwolnienia strony ze stanowiska służbowego był Komendant Główny Policji - zgodnie z art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy - który to organ rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. zwolnił R.M. z dniem [...] lipca 2017 r. z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] lipca 2017 r. przeniósł z urzędu do swojej dyspozycji.
Organ wskazał, że w myśl art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, policjanta, w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy, w tym przypadku - do dyspozycji Komendanta Głównego Policji. Ustawodawca usankcjonował w tym przepisie możliwość tworzenia w Policji szczególnej grupy kadrowej, w której na pewien okres zostają umieszczeni policjanci o czasowo nieuregulowanym statusie służbowym. Grupa ta ma stanowić przejściowe ujęcie ewidencyjne do czasu mianowania na kolejne stanowisko służbowe albo zwolnienia ze służby w Policji, w której umieszcza się m. in. policjantów zwalnianych z dotychczasowych stanowisk. Ponieważ R.M. została zwolniona ze stanowiska, zachodziła potrzeba przeniesienia jej do dyspozycji przełożonego, na czas nie dłuższy niż okres 12 miesięcy.
Organ wyjaśnił, że w decyzji, podejmowanej na podstawie art. 32 ust. 1 oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, nie musi wskazywać, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego. Nadto przepis art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, ani żaden inny powszechnie obowiązujący przepis prawa, nie zobowiązuje przełożonego do informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej. Przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji nie wymaga również zgody policjanta
i pozostaje w gestii właściwych przełożonych, co wynika z charakteru stosunków służbowych w Policji, cechujących się podporządkowaniem i hierarchicznością
Organ podkreślił, iż przeniesienie do dyspozycji właściwego przełożonego samo w sobie nie pogarsza sytuacji policjanta, bowiem zachowuje on dotychczas należne uposażenie, o czym stanowi art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, a także wszelkie uprawnienia wynikające z pozostawania w stosunku administracyjnoprawnym.
Wskazał, że powołane powyżej szerokie uprawnienia przełożonych w zakresie kształtowania warunków służby podwładnych nie oznaczają jednak, że decyzja podjęta w przedmiocie przeniesienia do dyspozycji może być dowolna i arbitralna. Stwierdził, że wobec braku kryteriów i przesłanek przeniesienia konieczne ramy postępowania w tej kwestii określa art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ zobowiązany jest przy tego typu decyzjach uznaniowych respektować słuszny interes strony i załatwić sprawę w sposób dla niej korzystny, jeśli nie sprzeciwia się temu interes społeczny.
Analizując przedmiotową sprawę, organ zauważył, że rozkazem organizacyjnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w Komendzie Głównej Policji z dniem [...] lipca 2017 r. wprowadzono zmiany organizacyjne w etacie Biura [...] Komendy Głównej Policji, polegające m. in. na: wyłączeniu w Wydziale [...] 1 etatowego stanowiska policyjnego eksperta oraz 1 etatowego z planowanego rozwoju zakresu działania Wydziału [...] , a w konsekwencji konieczności zachowania sprawności i ciągłości w realizacji powierzanych zadań. Ze względu na specyfikę i charakter tej komórki organizacyjnej, w której realizowane są zadania związane m. in. z opracowywaniem koncepcji wdrożeń nowych rozwiązań teleinformatycznych Policji, analizą i oceną kierunków rozwoju informatyki oraz możliwości wykorzystania nowych narzędzi programistycznych w informatyce policyjnej, ocenianiem programowych produktów firm zewnętrznych pod kątem ich stosowania w Policji, a także tworzeniem systemów informatycznych w pełnym cyklu projektowym (analiza, projekt, programowanie, wdrożenie), koniecznym było zapewnienie odpowiedniej ilości wykwalifikowanej kadry.
W ocenie organu odwoławczego, nie sposób zarzucić Komendantowi Głównemu Policji dowolności w zaskarżonym rozstrzygnięciu, ponieważ jego treść jest konsekwencją zmian organizacyjnych dokonanych rozkazem organizacyjnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawne zmian organizacyjno-etatowych w Komendzie Głównej Policji. Art. 32 ust. 1 ustawy o Policji zobowiązuje w takiej sytuacji Komendanta Głównego Policji do podjęcia decyzji w sprawie zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska, zaś art. 37a pkt 1 tejże ustawy pozwala przenieść policjanta zwolnionego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
Nadto w uzasadnieniu decyzji podniesiono, że stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy o Policji, mianowanie lub powołanie na stanowisko służbowe jest uzależnione od posiadanego przez policjanta wykształcenia, uzyskania określonych kwalifikacji zawodowych, a także stażu służby w Policji. Z kolei wymagania w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na określonych stanowiskach służbowych reguluje rozporządzenie Ministra Spraw stanowiska policyjnego specjalisty; wyłączeniu w Wydziale [...] 1 etatowego stanowiska policyjnego eksperta oraz włączeniu 1 etatowego stanowiska policyjnego specjalisty; wyłączeniu w Wydziale [...] 1 etatowego stanowiska policyjnego radcy; wyłączeniu w Sekcji [...] 1 etatowego stanowiska policyjnego specjalisty; wyłączeniu w Sekcji [...] 1 etatowego stanowiska policyjnego eksperta oraz 1 etatowego stanowiska policyjnego specjalisty; wyłączeniu w Sekcji [...] Wydziału [...] 1 etatowego stanowiska policyjnego specjalisty oraz włączeniu 1 etatowego stanowiska eksperta; włączeniu w Wydziale [...] 1 etatowego stanowiska policyjnego radcy, 3 etatowych stanowisk policyjnych ekspertów oraz włączeniu 1 etatowego stanowiska policyjnego specjalisty.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że każdy przełożony posiada swobodę w dobieraniu obsady kadrowej podległego zespołu, szczególnie w tak specjalistycznej, ze względu na realizowane zadania, komórce organizacyjnej Komendy Głównej Policji, jaką jest Biuro Łączności i Informatyki. Organ podkreślił, że w zakresie wymagań, pożądanych na omawianym stanowisku, wskazano wykształcenie wyższe z tytułem zawodowym magistra lub innym równorzędnym o profilu informatycznym. Podniesiono też, że funkcjonariuszka na stanowisku eksperta Wydziału [...] odpowiedzialna był m. in. za weryfikację opracowywanych przez kierowników projektów wniosków o wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i umów, celem zapewnienia zgodności z ustawą Prawo zamówień publicznych oraz przepisami wewnętrznymi Komendy Głównej Policji w zakresie prowadzenia projektów teleinformatycznych, a także uczestniczenie w opiniowaniu projektów umów o udzielenie zamówienia publicznego. Natomiast do zakresu zadań i obowiązków (zgodnie z przygotowaną przez przełożonego kartą opisu stanowiska pracy) na równorzędnym stanowisku do zajmowanego przez policjanta - eksperta, włączonym w strukturę Wydziału [...] będzie należało m. in.: opracowywanie wytycznych i standardów w zakresie architektury i jakości systemów teleinformatycznych Policji; analizowanie i ocena kierunków rozwoju informatyki oraz możliwości wykorzystania nowych narzędzi programistycznych w informatyce policyjnej; opracowywanie koncepcji dla systemów teleinformatycznych Policji, zgodnych z wytycznymi i standardami w zakresie architektury i jakości; tworzenie systemów informatycznych w pełnym cyklu prowadzonego projektu (tj. analizowanie, projektowanie, implementowanie, testowanie, wdrażanie); uczestniczenie w wyznaczaniu kierunków i modernizacji systemów teleinformatycznych Policji oraz projektowanie w nich zmian.
Nadto Komendant Główny Policji podkreślił, że rozbudowa profesjonalnego zespołu programistów i realizacja siłami własnymi jak największej liczby zadań w zakresie tworzenia i modernizacji oprogramowania, oznacza stałe, wymierne korzyści finansowe, pozwala na przejęcie kompetencji od firm zewnętrznych, co wpływa na poziom i jakość wytwarzanych przez Policję produktów. Ponadto nieocenione są korzyści płynące z rozbudowy zasobów ludzkich Wydziału [...], który stanowi bardzo istotne ogniwo służb informatycznych Policji, w kontekście bezpieczeństwa i działań kryzysowych zarówno Państwa, jak i organizacji jaką jest polska Policja. Jednocześnie działania w zakresie rozbudowy profesjonalnego zespołu programistów wpisują się w prowadzoną od wielu lat przez Biuro [...] Komendy Głównej Policji politykę uniezależnienia systemów teleinformatycznych Policji od wykonawców zewnętrznych.
W kontekście powyższego stwierdzono, że wprowadzone rozkazem organizacyjnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. zmiany organizacyjno-etatowe mają charakter dostosowawczy do obecnych potrzeb w dziedzinie teleinformatyki policyjnej oraz aktualnych uwarunkowań finansowych, ale także charakter rozwojowy biorąc pod uwagę nowe bardzo istotne zadania stawiane przed Biurem [...] Komendy Głównej Policji. Wskazano, iż zaistniałe działania reorganizacyjne poprzedzone zostały analizą zadań realizowanych przez tę komórkę organizacyjną Komendy Głównej Policji, z uwzględnieniem działań innych komórek organizacyjnych, zasobów ludzkich przypisanych do konkretnych zadań i obszarów merytorycznych oraz kosztów związanych z ich realizacją. Kierując się zatem wymogami sprawności działania w realizacji ustawowych i regulaminowych zadań, poprawności, rzetelności oraz zapewnienia ciągłości ich realizacji, przeprowadzenie omawianych zmian stało się w pełni uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor [...] Komendy Głównej Policji uznał, iż doświadczenie zawodowe funkcjonariuszki, uzyskane na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym, nie spełnia wymogów określonych na stanowisku eksperta Wydziału [...] (są rozbieżne z zadaniami dotychczas realizowanymi przez policjantkę), a tym samym nie będą mogły zostać wykorzystane podczas planowanej realizacji zadań przez tę komórkę organizacyjną.
Tym samym likwidacja stanowiska zajmowanego dotychczas przez policjantkę i utworzenie innego stanowiska w Wydziale [...] umożliwiło mianowanie innego funkcjonariusza posiadającego odpowiednie kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe do realizacji nowych obowiązków, zapewniając tym samym prawidłową realizację zadań i ciągłość przedsięwzięć będących w zakresie merytorycznym tej komórki organizacyjnej.
Odnosząc się do tezy, jakoby rzeczywistą przyczyną wydania zaskarżonej decyzji było podjęcie przez policjantkę służby przed dniem [...] sierpnia 1990 r., a dokonana reorganizacja Biura [...] Komendy Głównej Policji, miała charakter pozorny, organ stwierdził, że nie jest rolą Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ocenianie zasadności polityki organizacyjnej prowadzonej przez Komendanta Głównego Policji. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 ustawy o Policji, centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest Komendant Główny Policji. W związku z koniecznością zapewnienia efektywnej realizacji nałożonych przez ustawodawcę zadań, powyższy organ jest odpowiedzialny m. in. za dostosowanie podległych struktur.
Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonej dokumentacji stwierdził, że faktycznie w strukturze organizacyjnej ww. Biura zostały wprowadzone opisane zmiany organizacyjne.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zgodził się z twierdzeniami strony, dotyczącymi wydania rozkazu organizacyjnego nr [...] "z mocą wsteczną od dnia [...] lutego 2017 roku", bowiem w jego treści nie sposób doszukać się wzmianki, jakoby wydany był ze skutkiem na dzień [...] lutego 2017 r. - we wzmiankowanym rozkazie datę wejścia w życie zakreślono (§ 2) na dzień [...] lipca 2017 r., a skarżąca została mianowana na dotychczasowe stanowisko eksperta Wydziału [...] z dniem [...] października 2014 r. (rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r.) i pełniła służbę na wskazanym stanowisku do dnia [...] lipca 2017 r.
Zdaniem organu, podniesiona przez skarżącą kwestia przeprowadzonej z nią przez Dyrektora Biura rozmowy, w której sugerowano jej przejście na emeryturę z własnej inicjatywy, nie ma w sprawie znaczenia i w żaden sposób nie rzutuje na zaskarżone rozstrzygnięcie, a tym bardziej na poprawność jego wydania.
Za niezasadny uznano zarzut naruszenia przepisu art. 107 K.p.a., bowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a na jego podstawie istnieje możliwość ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Komendant Główny Policji niewątpliwie zważył też, stosownie do art. 7 Kpa, słuszny interes strony oraz interes społeczny, uznając, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny, tożsamy w tym przypadku z interesem służby, przejawiający się koniecznością właściwego funkcjonowania Biura [...] Komendy Głównej Policji, przeważa nad interesem strony.
W dniu [...] października 2018 r. skargę na ww. decyzję oraz rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji złożyła R.M.
Zarzuciła ona organom orzekającym w sprawie:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 108 § 1 K.p.a.;
3. oraz, mając na uwadze art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 258 i nast. k.p.c., wniosła o przesłuchanie następujących świadków: P.W. - Dyrektor [...] KGP, ul. [...];[...]; J.B. zam. ul. [...];[...]; H.S., zam. ul. [...],[...]; K.D., zam. ul. [...],[...], z uwagi na fakt, że na podstawie dokumentów okoliczność, mająca istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji, tj. pozorność i nieadekwatność ich uzasadnienia - może być trudna do udowodnienia.
Zdaniem skarżącej, zwolnienie z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji Komendanta Głównego Policji nie było uzasadnione zmianami organizacyjnymi wprowadzonymi rozkazem organizacyjnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Wskazała, że Dyrektor [...], wnioskując do Komendanta Głównego Policji o etatowe przesunięcie zajmowanego przez nią stanowiska, nie uzasadnił faktycznej potrzeby dokonania zmiany etatowej. Ponadto Dyrektor [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. określił szczegółowe zadania podległych wydziałów z mocą wsteczną, tj. od dnia [...] lutego 2017 r. Niezależnie od powyższego do jej służby nie było żadnych uwag, a przełożony zaproponował jej przejście na emeryturę, zaś na stronie internetowej Komendy Głównej Policji umieszczono ogłoszenie o potrzebie naboru na stanowisko "radcy" z zakresem obowiązków pokrywającym się częściowo z jej obowiązkami, a przede wszystkim z jej kwalifikacjami, wykształceniem i doświadczeniem zawodowym. Zatem – w ocenie strony – rzeczywistą przyczyną zwolnienia jej z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Głównego Policji, jest fakt rozpoczęcia przez nią służby przed dniem [...] sierpnia 1990 r. Skarżąca zarzuciła także naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, bowiem o toczącym się postępowaniu dowiedziała się po otrzymaniu rozkazu personalnego nr [...], a przedtem nie były z nią prowadzone żadne rozmowy, ani też nie zaproponowano jej nowego stanowiska służbowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2018 r. skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy i zobowiązanie organu do złożenia dokumentów na okoliczność, że zmiany w Biurze [...] KGP miały charakter pozorny.
Na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozprawie oddalił wnioski skarżącej jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem została wydana zgodnie z prawem.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Wprawdzie brzmienie powyższego przepisu może wskazywać, iż jest to przepis wyłącznie o charakterze kompetencyjnym, w którym określono jedynie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych, a nie określono żadnych kryteriów i przesłanek, którymi winny kierować się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięć w przedmiotowych sprawach, jednakże w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, z uwagi na brak regulacji w tym przedmiocie, możliwe jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1118/10 – LEX nr 951934, z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1736/12). W myśl zaś art. 37a pkt 1 ustawy, który również stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Możliwość podjęcia takiego działania służyć ma właściwemu wypełnianiu ustawowych zadań, postawionych przed formacją policyjną, i osiągnięcie tego celu w realiach służby w Policji, wymaga niekiedy podejmowania decyzji personalnych o niezwłocznym skutku. Zastosowanie art. 37a ustawy o Policji nie jest uzależnione od spełnienia przesłanek, skonkretyzowanych w przepisach prawa, lecz opiera się na konstrukcji uznania administracyjnego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2962/15 – LEX nr 2296503).
W judykaturze uznaje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi. Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
Reasumując, Sądy nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (vide m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 464/15).
Tymczasem badając zaskarżoną decyzję i poprzedzający ją rozkaz personalny organu pierwszej instancji w świetle powyższych kryteriów i podstawy prawnej, doszedł Sąd do przekonania, że rozstrzygnięcia te nie zostały wydane z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Z tego mianowicie powodu, że organy Policji w niniejszej sprawie dokonały prawidłowej wykładni wskazanych przepisów prawa oraz właściwie je zastosowały, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji i rozkazu personalnego nie pozostawiają – zdaniem Sądu – wątpliwości, co do powodów ich podjęcia.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że rozkazem organizacyjnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w sprawie zmian organizacyjno – etatowych w Komendzie Głównej Policji wprowadzono zmiany organizacyjne w etacie Biura [...] Komendy Głównej Policji polegające m.in. na wyłączeniu w Wydziale [...] 1 etatowego stanowiska policyjnego eksperta. Celem powyższych zmian było wsparcie planowanego rozwoju zakresu działania Wydziału [...], a w konsekwencji konieczność zachowania sprawności i ciągłości w realizacji powierzanych zadań. Ze względu bowiem na specyfikę i charakter Wydziału [...], w którym realizowane są zadania związane m. in. z opracowywaniem koncepcji wdrożeń nowych rozwiązań teleinformatycznych Policji, analizą i oceną kierunków rozwoju informatyki oraz możliwości wykorzystania nowych narzędzi programistycznych w informatyce policyjnej, ocenianiem programowych produktów firm zewnętrznych pod kątem ich stosowania w Policji, a także tworzeniem systemów informatycznych w pełnym cyklu projektowym (analiza, projekt, programowanie, wdrożenie), koniecznym było zapewnienie tej komórce organizacyjnej odpowiedniej ilości wykwalifikowanej kadry.
Podniesiony więc zarzut działań podjętych przez Dyrektora [...] KGP w kontekście jego decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., jak i zarzuty dotyczące "pozorności" uzasadnienia zaskarżonej decyzji i rozkazu personalnego, nie zmieniają ustaleń, co do wprowadzenia od [...] lipca 2017 r. zmian organizacyjnych w etacie Biura [...] KGP, na mocy rozkazu organizacyjnego nr [...] KGP z dnia [...] czerwca 2017 r.
Zauważyć w tym miejscu należy, że stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny i w odróżnieniu od stosunku pracy brak w nim cechy równości stron, bowiem charakteryzuje się on podległością i dyspozycyjnością funkcjonariusza wobec zwierzchnika, który jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Zwalnianie i przenoszenie policjantów do dyspozycji Komendanta mieści się w kategoriach szczególnych uprawnień przełożonych i Komendant Główny Policji, jako przełożony wszystkich funkcjonariuszy, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz do decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w podległej sobie jednostce organizacyjnej, zaś Sąd nie dokonuje oceny słuszności realizowanej polityki kadrowej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt I OSK 818/17 – LEX nr 2463177).
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., stwierdzić należy, że organ podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji nie musi wskazywać, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji. Działanie takie nie wymaga też zgody funkcjonariusza, czy wcześniejszych z nim konsultacji, zaś skarżąca nie wskazała, jakie to negatywne konsekwencje dla niej miało naruszenie powyższego przepisu. Z tego powodu powyższy zarzut jest niezasadny.
Również za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., bowiem organy uprawnione do podejmowania decyzji muszą brać pod uwagę nie tylko interes konkretnego policjanta, ale mieć na względzie interes jednostki organizacyjnej, co wykazane zostało przez organ w niniejszej sprawie. Organy nie podważały przy tym umiejętności i kwalifikacji skarżącego, lecz stwierdziły jedynie, że umiejętności i kwalifikacje strony, uzyskane na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym, nie spełniają wymogów określonych na stanowisku specjalisty Wydziału [...] i nie będą mogły być wykorzystane podczas realizacji zadań przez tę komórkę organizacyjną.
Podobnie rzecz się ma z zarzucanym naruszeniem art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem ustalenia organu znajdują oparcie w materiale dowodowym, a podjęte rozstrzygnięcia mieszczą się w granicach uznania administracyjnego, zaś uzasadnienia decyzji wyczerpująco wyjaśniają przesłanki ich podjęcia.
Niezależnie od powyższego - w ocenie Sądu - organy trafnie uzasadniły nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem wskazały, że uwzględnia on ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, co czyni koniecznym niezwłoczne dostosowywanie sytuacji kadrowej do potrzeb służby i w tej sytuacji zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., jest nieuzasadniony.
Odnosząc się również do zarzutu naruszenia art. 37a ustawy o Policji wskazać należy, że decyzja podejmowana na podstawie ww. ustawy o Policji nie musi wskazywać, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, w szczególności nie musi określać, czy organ Policji zamierza dokonać powołania lub mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe albo zwolnienia go ze służby. Wskazany przepis art. 37a ww. ustawy o Policji, ani żaden inny powszechnie obowiązujący przepis prawa, nie zobowiązuje bezpośredniego przełożonego do informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej. Zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego jest uzasadnione potrzebami organizacyjnymi służby mundurowej. Pozostając w dyspozycji przełożonego, funkcjonariusz może zostać zwolniony z obowiązku pełnienia służby do czasu ponownego zadysponowania nim w służbie, a w przypadku stwierdzonej trwałej niezdolności do służby – przełożony ma obowiązek zwolnić policjanta od zajęć służbowych do czasu zwolnienia ze służby.
To, że w decyzji o przeniesieniu do dyspozycji nie określono okresu pozostawania funkcjonariusza w tym rodzaju służby nie jest także naruszeniem art. 37a ustawy o Policji. Ww. przepis nie nakazuje bowiem organowi wskazania okresu, na który funkcjonariusz jest przeniesiony do dyspozycji. Ustawa określa tylko maksymalny termin tego rodzaju służby - 12 miesięcy - po upływie którego właściwy przełożony powinien podjąć w stosunku do funkcjonariusza jedną z czynności określonych w art. 37a pkt 1-3.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło