II SA/Wa 1937/24

PostanowienieWSA w Warszawie2025-01-22

Skład orzekający: Danuta Kania, Sławomir Antoniuk, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jest dopuszczalna, mimo że podstawą wznowienia jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano to postanowienie?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 278 PPSA, podlega odrzuceniu, nawet jeśli podstawą wznowienia jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie. Pięcioletni termin jest terminem materialnym, który nie podlega przywróceniu i stanowi bezwzględną granicę czasową dla wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego z 2018 r. w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Podstawą skargi było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2024 r. stwierdzające niezgodność z Konstytucją przepisów rozporządzenia dotyczącego wysokości tych kosztów. WSA odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na upływ pięcioletniego terminu do jej wniesienia. NSA uchylił postanowienie WSA, uznając, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej jest niedopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1139/17 w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania Wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. II SA/Wa 1139/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. B. na decyzję Prezesa Zakładu ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. II SA/Wa 1139/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał pełnomocnikowi z urzędu skarżącego - adwokatowi M. M., ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł, stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Podstawę ww. rozstrzygnięcia stanowiły przepisy - art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714, zwane dalej: rozporządzeniem z 2016 r.). Odpis ww. postanowienia doręczony został pełnomocnikowi z urzędu w dniu 28 lutego 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 38 akt sądowych). W dniu 18 kwietnia 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik z urzędu wniósł do Sądu skargę kasacyjną od wyroku z dnia 14 lutego 2018 r. Wyrokiem z 16 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 2082/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W dniu 4 czerwca 2024 r. (data złożenia za pośrednictwem platformy ePUAP) adwokat M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. II SA/Wa 1139/17 w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dla pełnomocnika z urzędu, wnosząc o zmianę ww. postanowienia i przyznanie na jego rzecz wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu tj. kwoty 590,40 zł brutto (kwoty 480 zł netto + 110,40 zł podatku od towarów i usług) w miejsce przyznanej kwoty 295,20 zł brutto (kwoty 240 zł powiększonej o należny podatek od towarów i usług w wysokości 23% - 55,20 zł) oraz zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi o wznowienie. Jako podstawę wniosku pełnomocnik z urzędu wskazał przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. o sygn. SK 90/22, którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631 ze zm.) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP. W uzasadnieniu wskazał, że skoro przepisy § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, stanowiły materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu referendarskim, to derogacja trybunalska wynikająca z wyroku Trybunału Konstytucyjnego uzasadnia zastosowanie art. 272 § 1 p.p.s.a. i wznowienie postępowania w zakresie, w jakim zakończone zostało postanowieniem z 15 lutego 2018 r. W ocenie pełnomocnika wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy, tj. orzeka o niekonstytucyjności wskazanych w nim przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zakresie, w jakim określają opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Oznacza to, że po uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego wysokość wynagrodzenia adwokata (opłaty) z tytułu świadczenia pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinna zostać ustalona na podstawie stawek wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Oznacza to, że wysokość wynagrodzenia przyznanego pełnomocnikowi postanowieniem referendarskim ustalona zgodnie ze stanem prawnym będącym następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego powinna wynosić nie mniej niż 480 zł netto + 110,40 zł tytułem VAT, tj. łącznie 590,40 zł brutto. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 853/24, odrzucił skargę o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia nie ma przymiotu samodzielności i odrębności, jest bowiem związane ze skargą do sądu administracyjnego. Postanowienie rozstrzygające żądanie przyznania wynagrodzenia nie kończy więc postępowania sądowego i z tego względu nie może być przedmiotem skargi o wznowienie postępowania. W konsekwencji wywiedziona przez pełnomocnika z urzędu skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2018 r. w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie jest dopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd zwrócił uwagę, że wprawdzie art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, jednak, jak wskazano powyżej, regulacja ta nie ma zastosowania do postanowień niekończących postępowania w sprawie, a taki właśnie charakter ma postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy. W przepisach art. 270-285 p.p.s.a. brakuje podstaw do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie. Dalej Sąd podniósł, że w niniejszej sprawie prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 2082/18 (oddalający skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1139/17 oddalającego skargę skarżącego na decyzję Prezesa Zakładu ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku). Natomiast postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r. o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jest orzeczeniem o niemerytorycznym charakterze. Powyższa okoliczność powoduje, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania zmierzająca do zmiany ww. postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie jest dopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem. Na powyższe postanowienie adwokat M.M. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 2612/24 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA wskazał, że co do zasady jednolicie uznaje się w orzecznictwie i doktrynie, że instytucja wznowienia postępowania uregulowana w p.p.s.a. nie ma zastosowania do postanowień o charakterze procesowym (incydentalnym), które nie kończą postępowania. Pewne odstępstwo od powyższego stanowiska przejawia postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. I GZ 2/06. W jego uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na gruncie wykładni Trybunału Konstytucyjnego (wyrażonego w postanowieniu z dnia 2 marca 2004 r., sygn. S 1/04 oraz w wyroku z dnia 27 października 2004 r., sygn.SK 1/04), co do znaczenia i zakresu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, przy jednoczesnym uwzględnieniu art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, można przyjąć, że brak w art. 270–285 p.p.s.a. bezpośredniej podstawy do wzruszenia, po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie, prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w tej sprawie, które zostało wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny, nie może wyłączać dopuszczalności wznowienia takiego postanowienia. W ocenie NSA należy przychylić się do prokonstytucyjnej wykładni art. 270 i art. 272 § 1 p.p.s.a. NSA zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Rozumienie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP zaprezentował już Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 października 2004 r., SK 1/04, w którym wprost zaznaczono, że przepisy poszczególnych ustaw proceduralnych nie mogą ograniczać konstytucyjnego prawa jednostki do wzruszenia orzeczeń wydanych na podstawie derogowanych przez Trybunał przepisów. Mając to na uwadze, treść powołanego przepisu Konstytucji nie pozostawia wątpliwości, że celem ustawowej procedury realizującej normę w nim wyrażoną musi być realne zagwarantowanie stosowania normy z tego przepisu. Norma ta statuuje prawo adresata orzeczenia w postaci uprawnienia do uruchomienia działań ukierunkowanych na możliwość ponownego rozpoznania uprzednio zakończonej w danym postępowaniu sprawy objętej takim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne. Swoboda ustawodawcy zwykłego w zakresie ukształtowania przepisów danego postępowania, (czyli tego w którym miedzy innymi zapadło prawomocne orzeczenie sądowe) w zakresie wdrażającym przewidziany w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP standard jest w tym przypadku zawężona wyłącznie do "zasad" i "trybu", a nie reglamentowania stosowania tego standardu konstytucyjnego. Inaczej rzecz ujmując, to nie przepisy danej ustawy procesowej, lecz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP wyznacza obszar (sferę) dopuszczalnej "wzruszalności" sądowych lub administracyjnych aktów/czynności stosowania prawa względem ich adresatów. Podobnie w tej materii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10 (ONSAiWSA z 2010 r. nr 5, poz.81), stwierdzając, że: "(...) wzruszalność aktów stosowania prawa została przesądzona już na gruncie samej Konstytucji RP. Ustawa zwykła ma zatem określać jedynie zasady i tryb wznawiania postępowania. To bowiem Konstytucja RP przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel w trybie procedur ukształtowanych w ustawach.". Ustrojodawca w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP expressis verbis przewidział wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądowym. Nie powinno więc ulegać wątpliwości, że użyty w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP zwrot "prawomocne orzeczenie sądowe" obejmuje zarówno wyrok, jak i postanowienie sądu, mające wspólną dla nich cechę prawomocności, a także orzeczenia z nimi w skutkach zrównane, jak np. niezaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego wojewódzkiego sądu administracyjnego o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, które ma skutek prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 w związku z § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). W przepisach p.p.s.a. w art. 270 przewidziano, że można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, a także można żądać wznowienia postępowania, zgodnie z art. 272 § 1 w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Zdaniem NSA powołane przepisy art. 270 i art. 272 § 1 p.p.s.a., odczytywane w kontekście art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, uzasadniają przyjęcie, że instytucja wznowienia postępowania z powodu orzeczenia Trybunału może znaleźć zastosowanie w odniesieniu do prawomocnego orzeczenia sądowego, wydanego na podstawie aktu uznanego za niekonstytucyjny w ramach postępowania umożliwiającego zmianę lub uchylenie takiego orzeczenia i jednocześnie kończącego postępowanie w przedmiocie objętym tym właśnie orzeczeniem sądowym, niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministarcyjnej sensu stricto. Z perspektywy konstytucyjnej chodzi bowiem o możliwość wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądowego wydanego na podstawie, jak się okazało, niekonstytucyjnego przepisu, w ramach "danego postępowania", czyli tego postępowania w którym orzeczenie to zapadło, kończąc w ten sposób to właściwe dla jego podjęcia postępowanie. Ustawodawca, odmiennie niż przyjął to Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, nie wykluczył stosowania instytucji wznowienia postępowania do spraw o charakterze incydentalnym lub kończących postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej w sposób merytoryczny, prawomocnych orzeczeń sądowych. NSA stwierdził, że w świetle prawidłowo rozumianego brzmienia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 270 i art. 272 § 1 p.p.s.a. jako pozbawione dostatecznych podstaw należy zatem postrzegać uzależnianie dopuszczalności wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym od charakteru lub formy prawomocnego orzeczenia sądowego, które ma zostać wzruszone, wykluczając z nich postanowienia niekończące co do istoty postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 p.p.s.a. Tak daleko idącego ograniczenia na gruncie prawa pozytywnego prawodawca nie wyraził. Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu jakkolwiek pozostaje w bezpośrednim związku z główną sprawą sądowoadministracyjną skarżącej i niekiedy, tak jak w analizowanej sytuacji, materializuje się w postaci rozstrzygnięcia, tj. postanowienia wyodrębnionego jako orzeczenie sądowe, które nie zapada w głównej sprawie, a więc co do istoty. To w ujęciu procesowym ma odrębny tryb i przedmiot oraz odmiennego w stosunku do strony skarżącej, adresata. W takim ujęciu jest to odrębna sprawa, w której wydane orzeczenie kształtuje sytuację prawną innego podmiotu niż strona postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. W sprawie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wywołanej tego rodzaju wnioskiem, orzeka co do zasady referendarz sądowy, którego postanowienia - jeżeli nie wniesiono sprzeciwu albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony - mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 258 § 2 pkt 8 w związku z art. 259 § 3 P.p.s.a.). Jednocześnie ustawodawca expressis verbis przyznał osobie ustanowionej pełnomocnikiem z urzędu (m.in. adwokatowi) prawo do zaskarżenia orzeczenia, w tym postanowienia rozstrzygającego co do wniosku o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy (art. 259 § 1 i art. 258 § 4 p.p.s.a.). Wydawane w tej sprawie orzeczenie sądowe (postanowienie) przyznające wynagrodzenie w określonej kwocie pełnomocnikowi z urzędu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy albo odmawiające przyznania takiego wynagrodzenia, odnosi się co do istoty (ma charakter merytoryczny), która stanowi obowiązek zwrotu kosztów zastępstwa procesowego adwokatowi ustanowionemu z urzędu. Kształtują one bowiem bezpośrednio sytuację prawną ustanowionego pełnomocnika i są uzależnione wyłącznie od jego działań procesowych w zakresie ubiegania się o tego rodzaju koszty, a nie od działań procesowych strony postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, którą on reprezentuje na zasadach prawa pomocy. Znaczenia tak rozumianej istoty postanowienia w sprawie o wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu wzmacnia okoliczność, że orzeczenie sądowe w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej pozostaje w bezpośrednim związku ze sprawą zainicjowaną środkiem prawnym wniesionym przez stronę skarżącą w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. oraz jej ewentualnym kontynuowaniem w postępowaniu ze skargi kasacyjnej. NSA stwierdził wobec powyższego, że wadliwa była ocena prawna Sądu pierwszej instancji o niedopuszczalności złożonej przez adwokata skargi o wznowienie postępowania w odniesieniu do jego własnego zakresu sprawy dotyczącej przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną przez niego udzieloną w charakterze pełnomocnika z urzędu w sprawie skarżącej. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez pełnomocnika, w odniesieniu do należnego mu wynagrodzenia przyznanego w postanowieniu o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu podlega zatem rozpoznaniu w trybie właściwym dla wznowienia postępowania na zasadzie art. 272 § 1 p.p.s.a. i jako taka nie jest niedopuszczalna z uwagi na przedmiot zaskarżenia. Postępowanie w sprawie przyznania wynagrodzenia dla pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu może zostać objęte trybem opisanym w Dziale VII p.p.s.a., pod warunkiem zaistnienia ustawowej podstawy wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy (wznowienie postępowania), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (art. 272 § 2 p.p.s.a.). Art. 278 p.p.s.a. stanowi natomiast, że po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Termin określony w art. 278 p.p.s.a. jest terminem materialnym, a zatem nie podlega przywróceniu i biegnie niezależnie od terminów wniesienia skargi o wznowienie postępowania przewidzianych w art. 272 § 2 i art. 277 p.p.s.a. Jeśli zatem skarga o wznowienie postępowania zostanie wniesiona z zachowaniem terminów z art. 277 lub 272 § 2, ale po upływie terminu z art. 278, będzie ona podlegała odrzuceniu bez konieczności rozpatrywania merytorycznej zasadności zgłoszonych w niej podstaw (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2014 r., II FSK 1864/14, LEX nr 1492885). Zasadniczą funkcją terminu oznaczonego w tym przepisie jest ustanowienie bezwzględnej granicy czasowej, po upływie której skarga o wznowienie nie może być skutecznie wniesiona (por. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2014 r., II FSK 3786/13, LEX nr 1426675). Objęte skargą o wznowienie postępowania postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. II SA/Wa 1139/17, jest prawomocne od 8 marca 2018 r. Skarga o wznowienie wniesiona zaś została w dniu 4 czerwca 2024 r. Jednocześnie stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przypadki, w których termin pięcioletni nie obowiązuje. Podstawą żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie nie była bowiem okoliczność, iż strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Mając zatem na względzie powyższe uznać należy, że skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie wniesiona została z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 278 p.p.s.a., co uzasadniało jej odrzucenie. Z uwagi na powyższe Sąd nie badał, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 zdanie pierwsze, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło