II SA/Wa 1974/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji personalnych – oddala skargę – | Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w| |związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2013 r., poz. 267) po | |rozpatrzeniu odwołania A.Z. od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] maja 2013 r. odmawiającej | |stwierdzenia nieważności decyzji personalnych Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] dotyczących przyznania i ustalenia nimi nagród | |rocznych za lata 1998-2007 tj. | |1) decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], znak [...]; | |2) decyzji z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |3) decyzji z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |4) decyzji z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], znak [...]; | |5) decyzji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |6) decyzji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |7) decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...]; | |8) decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...] | |9) decyzji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], znak [...]; | |10) decyzji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], znak [...]; | |11) decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], znak [...]; | |12) decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], znak [...]; | |Postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. A.Z. | |wystąpił do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] o stwierdzenie nieważności następujących decyzji Dyrektora Aresztu | |Śledczego w [...], wydanych w przedmiocie nagród rocznych za lata 1998 - 2007: | |1) decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], znak [...]; | |2) decyzji z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |3) decyzji z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |4) decyzji z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], znak [...]; | |5) decyzji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |6) decyzji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |7) decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...]; | |8) decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...] | |9) decyzji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], znak [...]; | |10) decyzji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], znak [...]; | |11) decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], znak [...]; | |12) decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], znak [...]; | |13) decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] znak [...] | |Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. | |decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]. | | | | | |Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Generalny Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. | |[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. | |W wyniku skargi na ww. decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 września| |2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 568/11 uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji oraz wskazał, że zaskarżona decyzja nie | |podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że z urzędu powziął informację, że jedna z decyzji, objętych wnioskiem o | |stwierdzenie nieważności, została poddana kontroli instancyjnej, w tym także kontroli sądowoadministracyjnej. Decyzja Dyrektora | |Aresztu Śledczego w [...]. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Okręgowego Służby | |Więziennej w [...]. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 24 | |września 2008 r. o sygn. akt II SA/Ol 420/08 oddalił skargę A. Z. na tę decyzję. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia| |17 lipca 2009 r. o sygn. akt I OSK 1422/08 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Olsztynie. Orzekające w sprawie organy Służby| |Więziennej w żaden sposób nie wyjaśniły tej kwestii, nie zwracając uwagi, że tego rodzaju fakty mają istotne znaczenie nie tylko z | |punktu widzenia treści rozstrzygnięcia, ale nade wszystko właściwości organu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora | |Aresztu Śledczego w [...] . z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]Skoro bowiem decyzja ta została poddana kontroli instancyjnej, to | |postępowanie w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności, jakie skarżący zainicjował, winno obejmować obie decyzje, co w takiej | |sytuacji nie pozostaje bez wpływu na właściwość organu. Co więcej, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia | |24 września 2008 r. o sygn. akt II SA/Ol 420/08 oddalił skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]. z | |dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] lipca 2009 r. o sygn. akt I OSK 1422/08 oddalił | |skargę kasacyjną od tegoż wyroku, to w kwestii rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zastosowanie znajduje | |uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. o sygn. akt I OPS 6/09 (publ. ONSAiWSA 2010/2/18, LEX nr 530338), | |w której uznano, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, | |powinno zostać załatwione poprzez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania | |administracyjnego. | |Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], działając| |na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 3 i art. 158 § 1 kpa, art. 196 ust. 1 i 2, art. 197 ust. 1 i 2 i art. 198 ust. 1 i 2 ustawy z | |dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.) oraz § 1 ust. 1, § 3 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 i 2 | |rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego | |funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137): | |I. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]: | |1) decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], znak [...]; | |2) decyzji z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |3) decyzji z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |4) decyzji z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], znak [...]; | |5) decyzji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |6) decyzji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |7) decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...]; | |8) decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...] | |9) decyzji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], znak [...]; | |10) decyzji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], znak [...]; | |11) decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], znak [...]; | |12) decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], znak [...] | |II. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]. z dnia [...] marca| |2008 r. nr [...]znak [...]. | |W uzasadnieniu do punktu I decyzji wskazał, że wymienione w nim decyzje są zgodne z obowiązującymi w chwili ich wydania przepisami | |prawa i nie zawierają wad prawnych, które uzasadniałyby stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 kpa. | |Odnosząc się natomiast do punktu II decyzji organ podał, że decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]. z dnia [...] marca 2008 r. | |została już poddana kontroli instancyjnej, w wyniku której Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...]. decyzją z dnia [...] maja | |2008 r. utrzymał ją w mocy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 24 września 2008 r. o sygn. akt | |II SA/Ol 420/08 oddalił skargę A. Z. na tę decyzję, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lipca 2009 r. o sygn. akt I | |OSK 1422/08 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku. W tej sytuacji należało zatem, zdaniem organu, odmówić wszczęcia postępowania w | |sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2008 r. | |Po rozpoznaniu odwołania A. Z. od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Dyrektor | |Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], stosując art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 61a, art. 156 § 1 i| |art. 158 § 1 kpa: | |1. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej jej punktu pierwszego; | |2. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej jej punktu drugiego. | |W uzasadnieniu podał, że organ I instancji prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]. | |wskazanych w punkcie I zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II zaskarżonej decyzji, | |organ odwoławczy wskazał, że organ w decyzji I instancji powołał się na art. 157 § 3 kpa, który został uchylony ustawą z dnia 3 | |grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. nr 6, poz. 18), z dniem 11 kwietnia 2011 r. Zatem pomimo, że powyższa decyzja nie budzi | |zastrzeżeń merytorycznych, organ I instancji rozstrzygnął wniosek strony w niewłaściwej formie, bowiem powinien był wydać | |postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a kpa. Dyrektor Generalny Służby Więziennej wskazał również, że | |rozstrzygając niniejszą sprawę w formie decyzji nie może jednocześnie w tym samym akcie orzec, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, co | |do istoty sprawy, bowiem wymaga to, zgodnie z dyspozycją art. 61a kpa, wydania przez organ odrębnego postanowienia. | |Następnie, w dniu [...] maja 2012 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 61a i art. 156 § 1 | |kpa, wydał postanowienie nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Aresztu| |Śledczego w [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]. | |Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi A. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarejestrowanej pod | |sygn. akt II SA/Wa 1357/12, w której skarżący wskazał, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. | |Natomiast w niniejszej sprawie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ww. uczynił decyzję Dyrektora | |Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] maja 2012 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o | |stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Decyzjom tym zarzucił m. in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. | |138 § 1 pkt 2 kpa, gdyż organ odwoławczy ograniczył się jedynie do uchylenia decyzji I instancji bez rozstrzygnięcia co do istoty | |sprawy, naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 61a kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, gdyż organ odwoławczy | |bezpodstawnie przywołał treść art. 61a kpa, twierdząc, że w sprawie skarżącego ma on zastosowanie oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa w | |związku z art. 139 kpa, gdyż organ wydał decyzję na niekorzyść skarżącego i wbrew zakresowi odwołania. | |W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, prezentując w uzasadnieniu swego stanowiska | |procesowego argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. | |Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. zarządzono połączenie sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1355/12 oraz sprawy o sygn. akt II SA/Wa | |1357/12, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: | |Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012 r sygn. akt II SA/Wa 1355/12: | |1. stwierdził nieważność pkt 1 zaskarżonej decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i pkt 2 decyzji organu pierwszej | |instancji; | |2. uchylił pkt 1 zaskarżonej decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i pkt 1 decyzji organu pierwszej instancji . | |W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił między innymi, iż stosownie do art. 157 § 1 kpa, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w| |przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium| |odwoławcze - ten organ. | |Wskazał, że jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji organu I instancji, podczas gdy sprawa była zakończona decyzją | |ostateczną w II instancji, to wniosek taki powinien być z urzędu potraktowany przez organ jako wniosek o wszczęcie postępowania | |nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją organu odwoławczego (por. M. Jaśkowska Komentarz aktualizowany do art. 157 Kodeksu | |postępowania administracyjnego, publ. LEX nr 133659; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2006 r. o | |sygn. akt VII SA/Wa 253/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2011 r. o sygn. akt VII | |SA/Wa 1026/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). | |Na powyższy obowiązek zwrócił też uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt II | |SA/Wa 568/11, uchylając poprzednie decyzje wydane w sprawie wniosku skarżącego. Wskazał on bowiem na potrzebę wyjaśnienia, czy od | |decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]., których dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności, skarżący składał odwołanie i czy | |były one poddane kontroli instancyjnej, bowiem te ustalenia mają wpływ na określenie właściwego organu do rozpoznania wniosku | |skarżącego. Sąd stwierdził ponadto, że z urzędu powziął informację, że decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]. z dnia [...] | |marca 2008 r. została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr , co ma | |również potwierdzenie w nadesłanym materiale dowodowym. Skoro zatem ponownie rozpoznając sprawę organ ustalił, że od decyzji | |Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]. z dnia [...] marca 2008 r. skarżący złożył odwołanie, w wyniku którego Dyrektor Okręgowy Służby| |Więziennej w [...]. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr utrzymał ją w mocy, to biorąc pod uwagę powyższe rozważania, organ winien | |był z urzędu potraktować wniosek skarżącego z dnia [...]lipca 2010 r. w tej części jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z | |dnia [...] marca 2008 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] maja 2008 r. Dopiero takie założenie prowadzi do prawidłowego | |ustalenia, według reguł określonych w art. 157 § 1 kpa, organu właściwego do rozpoznania przedmiotowego wniosku w tym zakresie. | |Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, właściwość rzeczowa organu administracyjnego do stwierdzenia nieważności jest oceniana według | |przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. | |Mając na uwadze ustalenia zawarte w wyroku Sądu z dnia 20 września 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 568/11 o zastosowaniu w niniejszej | |sprawie przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t. j.: Dz. U. z 2002 r. nr 207, poz. 1761 ze zm.), | |obowiązującej w dniu wydania decyzji z dnia 14 marca 2008 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia 6 maja 2008 r., stosownie do | |treści art. 31 ust. 1 tej ustawy, przełożonymi właściwymi w sprawach osobowych funkcjonariuszy są: | |1) Minister Sprawiedliwości – w odniesieniu do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i zastępców Dyrektora Generalnego, z | |zastrzeżeniem art. 4 ust. 3; | |2) Dyrektor Generalny Służby Więziennej – w odniesieniu do funkcjonariuszy pełniących służbę w Centralnym Zarządzie Służby | |Więziennej, dyrektorów okręgowych Służby Więziennej, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 2, zastępców dyrektorów okręgowych Służby | |Więziennej, dyrektorów zakładów karnych i aresztów śledczych, a także komendantów ośrodków szkolenia i komendantów ośrodków | |doskonalenia kadr oraz ich zastępców; | |3) dyrektorzy okręgowi Służby Więziennej – w odniesieniu do funkcjonariuszy pełniących służbę w okręgowym inspektoracie Służby | |Więziennej oraz zastępców dyrektorów zakładów karnych i aresztów śledczych położonych na terenie działania tych dyrektorów | |okręgowych, z zastrzeżeniem art. 43 ust. 1; | |4) dyrektorzy zakładów karnych i aresztów śledczych, komendanci ośrodków szkolenia i ośrodków doskonalenia kadr – w odniesieniu do | |funkcjonariuszy pełniących służbę w tych jednostkach organizacyjnych, z zastrzeżeniem pkt 2 i 3 oraz art. 43 ust. 1. | |Ustęp 2 cytowanego przepisu 31 stanowi natomiast, że przez sprawy osobowe, o których mowa w ust. 1, należy rozumieć: mianowanie | |funkcjonariuszy na stanowiska, przenoszenie i zwalnianie ze stanowisk, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, | |ustalanie uposażenia oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, rozwiązaniem stosunku służbowego oraz realizacją | |wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. | |Stosownie zaś do art. 31 ust. 4 cyt. ustawy, od decyzji w sprawach osobowych służy odwołanie do odpowiedniego wyższego przełożonego, | |zgodnie z ust. 1, na zasadach i w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a od decyzji wydanej w pierwszej | |instancji przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej – odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Wyższy przełożony z urzędu uchyla | |decyzję wydaną z naruszeniem prawa. | |W niniejszej sprawie odwołanie od decyzji dyrektora aresztu śledczego rozpoznał wyższy przełożony, tj. dyrektor okręgowy Służby | |Więziennej, zatem nie ulega wątpliwości, że organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z | |dnia [...] marca 2008 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] maja 2008 r. był Dyrektor Generalny Służby Więziennej jako | |organ I instancji, od decyzji którego przysługiwało stronie odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. | |Tymczasem w niniejszej sprawie decyzję w I instancji wydał dyrektor okręgowy Służby Więziennej, a następnie, po rozpoznaniu | |odwołania, decyzję w II instancji wydał Dyrektor Generalny Służby Więziennej. Takie działanie organu niewątpliwie wypełnia przesłankę| |z art. 156 § 1 pkt 1 kpa i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności obu tych decyzji w zakresie ich punktów drugich. | |Dodatkowo należy również zwrócić uwagę na treść rozstrzygnięcia organu II instancji, który w sposób nieprawidłowy, zamiast jednego | |aktu wydał dwa różne rozstrzygnięcia – decyzję z dnia [...] maja 2012 r. oraz postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. Podkreślenia | |wymaga bowiem, że art. 138 w § 1 i 2 kpa zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego, stosownie do którego organ | |odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części| |i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w | |części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może także uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę | |do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a | |konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 kpa). | |Określone powyżej rozstrzygnięcia są bezwzględnie wiążące dla organu odwoławczego w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w| |ramach tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r. o sygn. I| |OSK 926/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji, jest zobowiązany do | |określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub | |przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do | |uchylenia decyzji organu administracji I instancji jest nieważna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1996| |r. o sygn. akt SA/Łd 1833/95, publ. LEX nr 28964; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2003 r. o sygn. III SA | |2585/02, publ. LEX nr 148901). Stąd też w niniejszej sprawie decyzja organu II instancji orzekająca tylko o uchyleniu decyzji organu | |I instancji, bez wyrażenia stanowiska organu odwoławczego, jest obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. | |Powyższe rozważania zachowują również aktualność w zakresie postanowienia Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] maja | |2012 r. Treść tego rozstrzygnięcia nie mieści się w wymienionym powyżej katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego. Co prawda organ | |odwoławczy słusznie zauważył, że decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej – została bowiem oparta o | |nieobowiązujący już w dniu orzekania przepis art. 157 § 3 kpa, jednak zaproponowane przez organ II instancji rozstrzygnięcie nie | |konwaliduje tego uchybienia, a wręcz wprowadza stronę w błąd. | |Sąd podkreślił, że organy nie wykonały wytycznych, zawartych w wyroku Sądu z dnia 20 września 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 568/11 i | |naruszyły przez to art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. | |Rozpoznając wniosek Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii związanej z faktem , | |który z organów jest właściwy, w sprawie stwierdzenia nieważności objętych wnioskiem decyzji. | |Decyzje : | |1) decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], znak [...]; | |2) decyzja z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |3) decyzja z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |4) decyzja z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], znak [...]; | |5) decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |6) decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |7) decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...]; | |8) decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...] | |9) decyzja z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], znak [...]; | |10) decyzja z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], znak [...]; | |11) decyzja z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], znak [...]; | |12) decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], znak [...] | |są prawomocne i nie zostały poddane kontroli instancyjnej, dlatego właściwym do stwierdzenia ich nieważności jest Dyrektor Okręgowy | |Służby Więziennej w [...] jako organ wyższego stopnia w stosunku do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]. | |Natomiast organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] marca 2008 r.| |nr [...], która poddana została kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej właściwy będzie Dyrektor Generalny Służby Więziennej,| |wobec czego wniosek A.Z. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji został przekazany według właściwości Dyrektorowi Generalnemu Służby | |Więziennej. | |Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] ustalił iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności dwunastu wymienionych decyzji. | |A.Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o stwierdzenie jej nieważności. | |Rozpoznając odwołanie Dyrektor Generalny Służby Więziennej stwierdził, że sposób ustalania uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy | |Służby Więziennej oraz dodatków o charakterze stałym do dnia 12 sierpnia 2010 r. regulowała ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o | |Służbie Więziennej (Dz.U z 2002 r. Nr 207, poz. 1767 ze zm.), oraz przepisy wykonawcze do ustawy: | |- w toku pełnienia służby i dokonywanych zmian uposażenia zasadniczego Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] przedmiotowymi decyzjami | |ustalał wysokość przysługujących skarżącemu nagród rocznych których wysokość zależna była od wysokości przysługującego uposażenia | |zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym do uposażenia; | |- kolejne decyzje wydawane w latach 2001 - 2007, wraz ze zmianą obowiązujących przepisów, z mocy prawa ustalały prawo skarżącego do | |nagród rocznych za poszczególne okresy pełnienia służby oraz określały ich wysokość zgodnie z obowiązującymi przepisami .W związku z | |podwyżkami uposażenia zasadniczego i dodatków niektóre z przedmiotowych decyzji modyfikowały poprzednie decyzje odnoszące się do | |wysokości ustalonych ww. nagród rocznych; | |- sposób ustalania dodatków regulowało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o | |charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14 poz. 137 ze zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 | |rozporządzenia funkcjonariusz otrzymuje dodatek za stopień służbowy w wysokości ustalonej w relacji procentowej do najniższego | |uposażenia przy czy za najniższe uposażenie przyjmuje się miesięczne uposażenie zasadnicze funkcjonariusza ustalone według stawki | |przewidzianej dla najniższej grupy zaszeregowania tj ze stanowiska młodszego referenta; | |- wejście w życie kolejnych rozporządzeń w sprawie uposażenia zasadniczego nie zawsze skutkowało obligatoryjnym podwyższeniem | |funkcjonariuszom wysokości przysługujących im dodatków o charakterze stałym, ponieważ nie zawsze podwyżka uposażenia zasadniczego | |objęte było najniższe stanowisko służbowe. Zmiana wysokości najniższego uposażenia w służbie nastąpiła z dniem 1 stycznia 2006 r. z | |927 zł do 955 zł i pociągnęła za sobą zmianę dodatków o charakterze stałym (za wysługę lat) a także dodatku ustalanego w relacji | |procentowej do najniższego uposażenia w służbie (dodatku za stopień). Przepisy nie określały minimalnej wysokości dodatku, zakreślały| |jedynie jego górną granicę. | |Zgodnie z § 4 ust. 1 - 4 rozporządzenia wynika, iż przyznanie dodatku służbowego w określonej wysokości ma charakter uznania | |administracyjnego, bowiem jest uzależnione od oceny wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz | |charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych a w szczególności od powierzonych nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków. | |Dodatek może być w każdym czasie obniżony w razie zaistnienia określonych sytuacji, przewidzianych przepisem § 4 ust. 3 | |rozporządzenia oraz zmiany lub ustania przesłanek uzasadniających przyznanie go w określonej wysokości (§ 4 ust. 4 rozporządzenia). | |Nieuprawnione jest stanowisko jest stanowisko, iż z wprowadzeniem podwyżki uposażenia zasadniczego winien być podwyższony przyznany | |wcześniej dodatek służbowy a w konsekwencji nagroda roczna. | |Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący | |wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów. | |Decyzji zarzucił naruszenie: | |- art. 156 § 1 kpa i art. 158 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 104 § 1 kpa – nierozpoznanie przez organ sprawy; | |- naruszenie art. 100 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej; | |- nierozpoznanie przez organ istoty sprawy. | |W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: | |Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze | |zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a | |kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. | |Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem tak zaskarżona, jak i utrzymana nią w mocy decyzja, są zgodne | |z prawem. | |Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz poglądami piśmiennictwa, stwierdzenie nieważności decyzji | |administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych. Ochrona takich decyzji znajduje potwierdzenie w| |zasadzie ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w przepisie art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.| |– Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). | |Stosownie do treści art. 157 § 1 kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana | |została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji | |wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. | |Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały natomiast wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji | |publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: | |1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, | |2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, | |3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, | |4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, | |5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, | |6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, | |7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. | |Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na | |nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Pozytywna decyzja w | |rozpatrywanej sprawie mogłaby zapaść tylko w sytuacji stwierdzenia, że decyzje: | |1) decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], znak [...]; | |2) decyzja z dnia [...]marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |3) decyzja z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |4) decyzja z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], znak [...]; | |5) decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |6) decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |7) decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...]; | |8) decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...] | |9) decyzja z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], znak [...]; | |10) decyzja z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], znak [...]; | |11) decyzja z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], znak [...]; | |12) decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], znak [...], zostały podjęta w okolicznościach określonych w przepisach art. 156 §| |1 kpa. | |Działanie organu w postępowaniu z wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni | |się od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, co zresztą uczynił w niniejszej sprawie, jest zajęcie się kwestiami ściśle | |prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do | |ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie | |wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający | |ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości dotyczących prawa materialnego, jak również w mniejszym stopniu procedury| |administracyjnej. | |Rażące naruszenie prawa, na które w swym wniosku o stwierdzenie nieważności powoływał się A.Z. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, | |zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, i gdy charakter tego | |naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu | |stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został | |naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992| |r. V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z| |treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące"| |może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok | |Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r. III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997/2/26 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20| |czerwca 1995 r., sygn. III ARN 22/95). | |Dokonując konkluzji powyższych wywodów należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia | |nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Na gruncie| |niniejszej sprawy nie można jednak mówić o istnieniu tego rodzaju podstawie. | |Z uwagi na podniesioną już wcześniej specyfikę postępowania nadzorczego, będącego nowym postępowaniem, w którym organ nadzoru bada | |jedynie, czy decyzja nie jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa, a nie rozpatruje sprawy ponownie merytorycznie i | |nie prowadzi dodatkowego postępowania dowodowego, jako chybiony jawi się zarzut skargi dotyczący nieobiektywnego i nierzetelnego | |ustalenia stanu faktycznego, a nadto ograniczenia czynnego udziału w postępowaniu i zgłaszania wniosków dowodowych. | |Należy również przypomnieć, że przedmiotowe postępowanie nadzorcze było już kilkakrotnie kontrolowane przez Sąd. | |W ocenie Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję ,zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego | |w Warszawie z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt IISA/Wa 1355/12. | |Rozpoznając wniosek Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii związanej z faktem, | |który z organów jest właściwy, w sprawie stwierdzenia nieważności objętych wnioskiem decyzji. | |Decyzje: | |1) decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], znak [...]; | |2) decyzja z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |3) decyzja z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], znak [...]; | |4) decyzja z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], znak [...]; | |5) decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |6) decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...]; | |7) decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...]; | |8) decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak [...] | |9) decyzja z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], znak [...]; | |10) decyzja z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], znak [...]; | |11) decyzja z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], znak [...]; | |12) decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], znak [...]. | |Organ ustalił, że wyżej wymienione decyzje są prawomocne i nie zostały poddane kontroli instancyjnej, dlatego właściwym do | |stwierdzenia ich nieważności jest Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] jako organ wyższego stopnia w stosunku do Dyrektora | |Aresztu Śledczego w [...]. Natomiast organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]| |z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], która poddana została kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej właściwy będzie Dyrektor | |Generalny Służby Więziennej, wobec czego wniosek A.Z. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji został przekazany według właściwości | |Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej. | |Wskazać należy, że sposób ustalania uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz dodatków o charakterze stałym do | |dnia 12 sierpnia 2010 r. regulowała ustawa z dnia 26 kwietnia 19996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U z 2002 r. Nr 207, poz. 1767 ze | |zm.), oraz przepisy wykonawcze do ustawy. | |Zgodnie z powołanymi przepisami w toku pełnienia służby i dokonywanych zmian uposażenia zasadniczego Dyrektor Aresztu Śledczego w | |[...] przedmiotowymi decyzjami ustalał wysokość przysługujących skarżącemu nagród rocznych których wysokość zależna była od wysokości| |przysługującego uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym do uposażenia. | |Następnie decyzje wydawane w latach 2001 - 2007, wraz ze zmianą obowiązujących przepisów, z mocy prawa ustalały prawo skarżącego do | |nagród rocznych za poszczególne okresy pełnienia służby oraz określały ich wysokość zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z | |podwyżkami uposażenia zasadniczego i dodatków niektóre z przedmiotowych decyzji modyfikowały poprzednie decyzje odnoszące się do | |wysokości ustalonych ww. nagród rocznych | |Sposób ustalania dodatków regulowało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze| |stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14, poz. 137 ze zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 | |rozporządzenia funkcjonariusz otrzymuje dodatek za stopień służbowy w wysokości ustalonej w relacji procentowej do najniższego | |uposażenia przy czy za najniższe uposażenie przyjmuje się miesięczne uposażenie zasadnicze funkcjonariusza ustalone według stawki | |przewidzianej dla najniższej grupy zaszeregowania tj. ze stanowiska młodszego referenta. | |Podkreślić należy, że wejście w życie kolejnych rozporządzeń w sprawie uposażenia zasadniczego nie zawsze skutkowało obligatoryjnym | |podwyższeniem funkcjonariuszom wysokości przysługujących im dodatków o charakterze stałym, ponieważ nie zawsze podwyżka uposażenia | |zasadniczego objęte było najniższe stanowisko służbowe. Zmiana wysokości najniższego uposażenia w służbie nastąpiła z dniem 1 | |stycznia 2006 r. z 927 zł do 955 zł i pociągnęła za sobą zmianę dodatków o charakterze stałym (za wysługę lat) a także dodatku | |ustalanego w relacji procentowej do najniższego uposażenia w służbie (dodatku za stopień). Przepisy nie określały minimalnej | |wysokości dodatku , zakreślały jedynie jego górną granicę. | |Zgodnie z § 4 ust. 1 - 4 rozporządzenia wynika, iż przyznanie dodatku służbowego w określonej wysokości ma charakter uznania | |administracyjnego, bowiem jest uzależnione od oceny wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz | |charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych a w szczególności od powierzonych nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków. | |Dodatek może być w każdym czasie obniżony w razie zaistnienia określonych sytuacji, przewidzianych przepisem § 4 ust. 3 | |rozporządzenia oraz zmiany lub ustania przesłanek uzasadniających przyznanie go w określonej wysokości (§ 4 ust. 4 rozporządzenia). | |Nieuprawnione jest stanowisko jest stanowisko, iż z wprowadzeniem podwyżki uposażenia zasadniczego winien być podwyższony przyznany | |wcześniej dodatek służbowy a w konsekwencji nagroda roczna. | |W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze na | |podstawie art. 151 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł. | |jak w sentencji. | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |