II SA/Wa 1980/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-20
Skład orzekający: Danuta Kania, Maria Werpachowska, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Szefa ABW odmawiająca stwierdzenia nieważności rozkazów personalnych o zwolnieniu ze służby, wydana po prawomocnym oddaleniu skargi na te rozkazy, narusza prawo, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące naruszenia prawa Unii Europejskiej i prawa konstytucyjnego w zakresie prawa do urlopu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności rozkazów personalnych, ponieważ kwestia legalności samego zwolnienia ze służby została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sądy administracyjne. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa UE i prawa konstytucyjnego w zakresie prawa do urlopu, jako skutków zwolnienia, wykraczają poza zakres sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem i nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności pierwotnych rozkazów personalnych.Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazów personalnych z 2007 r. i 2008 r. o zwolnieniu go ze służby w ABW, argumentując, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa Unii Europejskiej i prawa konstytucyjnego, co doprowadziło do zniweczenia jego prawa do urlopu. Szef ABW odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że kwestia legalności zwolnienia była już prawomocnie rozstrzygnięta przez sądy administracyjne. Skarżący złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.) Sędzia WSA Maria Werpachowska Sędzia WSA Joanna Kube Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu w sprawie zwolnienia ze służby w ABW oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. S. jest decyzja Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., utrzymująca w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: “k.p.a." decyzję własną nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. oraz poprzedzającego go rozkazu nr [...] z dnia [...] października 2007 r. o zwolnieniu M. S. ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2007 r., działając na podstawie art. 50, art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), dalej: “ustawa o ABW oraz AW" zwolnił [...] M. S. ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dniem [...] grudnia 2007 r.
Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef ABW, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz w części określającej termin zwolnienia ze służby i ustalił nowy termin na dzień [...] marca 2008r., natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż skarżący nie podważył dowodów zgromadzonych w sprawie, z których jednoznacznie wynika, iż co najmniej czterokrotnie nie stawił się w wyznaczonych terminach przed Regionalną Komisją Lekarską ABW oraz nie usprawiedliwił przyczyn swojego niestawiennictwa. Uniemożliwił tym samym, dokonanie oceny jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby, wyczerpując przesłankę zwolnienia ze służby, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW oraz AW.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 44 pkt 5 ustawy, służbę w ABW oraz AW może pełnić osoba posiadająca co najmniej wykształcenie średnie i określone kwalifikacje zawodowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, wymagających szczególnej dyscypliny służbowej, której gotowa jest się podporządkować. Nie może zatem pozostawać w służbie funkcjonariusz, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, iż jego stan zdrowia na tyle uległ zmianie bądź pogorszeniu, iż pozwala domniemywać, że może on być niezdolny do dalszego pełnienia służby. Ustawodawca, w celu przeciwdziałania takim sytuacjom, przewidział, w art. 59 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, możliwość skierowania funkcjonariusza z urzędu lub na własną prośbę do komisji lekarskiej właściwej Agencji, w celu określenia jego stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych schorzeń ze służbą. Zgodnie z art. 79 ust. 1-2 ustawy o ABW oraz AW, funkcjonariusz ABW zobowiązany jest do wykonywania poleceń i rozkazów przełożonych, chyba że ich wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Szefa ABW, M. S. nie wykonał polecenia służbowego, polegającego na stawieniu się, w wyznaczonych terminach przed Regionalną Komisją Lekarską ABW na badania lekarskie w celu określenia stanu zdrowia.
Organ wskazał, że zwolnienie ze służby, na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW oraz AW, stanowi fakultatywną możliwość rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem ABW i w związku z tym, zastosowanie tego przepisu, uzależnione jest nie tylko od spełnienia ustawowej przesłanki do zwolnienia, lecz pozostawione jest również tzw. uznaniu administracyjnemu. W ocenie Szefa ABW, zebrany w sprawie materiał dowodowy, w świetle całokształtu okoliczności sprawy, uzasadniał podjęcie decyzji o rozwiązaniu ze skarżącym stosunku służbowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 691/08 oddalił skargę M. S. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. wskazując, że nie narusza on prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w kontrolowanej sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW oraz AW, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku dwukrotnego niestawienia się bez usprawiedliwienia przed komisją lekarską, do której został skierowany w celu określenia jego stanu zdrowia. W sprawie niniejszej dwukrotne nieusprawiedliwione niestawiennictwo skarżącego miało miejsce zarówno przed Regionalną Komisją Lekarską w [...], jak też w [...]. Wystąpiły zatem przesłanki umożliwiające skorzystanie przez organ z cyt. wyżej przepisu. Decyzja w tym przedmiocie wydawana jest w granicach tzw. uznania administracyjnego. Granice tego uznania w przedmiotowej sprawie nie zostały przekroczone. Przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, organ rozważył słuszny interes funkcjonariusza oraz interes społeczny, tożsamy z interesem służby, który przeważył przy podejmowaniu decyzji. Zajęte stanowisko organ należycie uzasadnił, wskazując na niemożność pozostawienia w służbie funkcjonariusza, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, że jego stan zdrowia na tyle uległ zmianie bądź pogorszeniu, iż można domniemywać, że może on być niezdolny do dalszego pełnienia służby.
Sąd wskazał również, iż wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył powołanych przepisów Konstytucji RP, tj. art. 32, 64 ust. 2 w zw. z art. 8, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W odniesieniu do zarzutu, iż rozkaz nie zawiera wszystkich składników wynagrodzenia, a nadto, że nieprawidłowo określa stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego, Sąd podkreślił, iż nawet w przypadku zaistnienia takich nieprawidłowości brak byłoby podstaw do wzruszenia decyzji, która dotyczy zwolnienia ze służby. Podniesione uchybienia nie mają bowiem istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1303/08, oddalił skargę kasacyjną M. S. od ww. orzeczenia wskazując w uzasadnieniu, iż przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny jest prawidłowy i stanowi podstawę do zastosowania art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW i AW, bowiem skarżący dwukrotnie nie stawił się bez usprawiedliwienia przed komisją lekarską, do której został skierowany w celu określania jego stanu zdrowia.
Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., M. S. wystąpił do Szefa ABW o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2007 r. oraz utrzymującego go w mocy rozkazu nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7 k.p.a. Podkreślił, iż w związku ze zwolnieniem ze służby w ABW na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW oraz AW, nie zostały mu wypłacone świadczenia pieniężne związane ze zwolnieniem ze służby. Tym samym pozbawiony został prawa do świadczeń konstytucyjnie gwarantowanych, a ww. rozkazy personalne zostały wydane z naruszeniem art. 66 ust. 2, art. 64 ust. 2 oraz art. 31 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 24 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz art. 2 ust. 3 Europejskiej Karty Społecznej Rady Europy.
W nastepstwie rozpatrzenia ww. wniosku, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Szef ABW, powołując w podstawie prawnej art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności ww. rozkazów personalnych.
W uzasadnieniu wskazał w pierwszej koleności, iż w niniejszej sprawie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2008r., sygn. akt II SA/Wa 691/08 przesądził, iż decyzje objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie naruszają prawa materialnego i procesowego, nie można więc uznać, że są dotknięte wadami kwalifikowanymi, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Biorąc jednak pod uwagę zarzuty i argumenty skarżącego, organ nadzoru stwierdził, iż ww. rozkazy personalne zostały wydane przez Szefa ABW zgodnie z jego ustawową kompetencją, a zatem nie można mówić o naruszeniu przepisów o właściwości organu przy wydawaniu decyzji administracyjnych (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).
Brak jest również podstaw do uznania, że ww. rozkazy zostały wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (156 § 1 pkt 2 k.p.a.), Podstawą wydania rozkazu z dnia [...] października 2007 r. był art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW oraz AW. Prawidłowość zastosowania ww. przepisu potwierdził WSA w Warszawie w powołanym wyroku z dnia 16 lipca 2008 r. Przedmiotem rozstrzygnięcia było zwolnienie skarżącego ze służby, nie zaś rozstrzyganie o niekonstytucyjności przepisów ustawy o ABW oraz AW w zakresie prawa do odprawy i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku zwolnienia ze służby funkcjonariuszom zwalnianym ze służby na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy. Z kolei okoliczności dotyczące skierowania skarżącego do komisji lekarskiej ABW nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Kwestią tą zajmował się WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 615/09 oddalił skargę ww. na decyzję Szefa ABW z dnia [...] lutego 2009 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skierowania M. S. do Regionalnej Komisji Lekarskiej ABW.
Organ nadzoru nie stwierdził również podstaw do przyjęcia, że ww. rozkazy personalne dotnięte są wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji następuje w tym przypadku na skutek wady, która tkwi w elementach decyzji i którą decyzja zawiera od chwili jej wydania. Nie chodzi tu natomiast o wady związane z wykonaniem decyzji, czy też o skutki nią spowodowane. W rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z przypadkiem nieważności ww. decyzji z mocy prawa, bowiem żaden z odrębnych przepisów prawnych, ani orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie zakwestionowało ważności art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW i AW.
Końcowo organ zauważył, iż przedmiotem rozkazu personalnego z dnia [...] października 2007 r. było zwolnienie funkcjonariusza ze służby, a nie ustalenie jego składników uposażenia, które na dzień wydania ww. rozkazu, odpowiadały stanowi faktycznemu i obowiązującemu stanowi prawnemu. Wszelkie zmiany w wysokości składników uposażenia M. S., w tym także dwie podwyżki w grupach zaszeregowania funkcjonariuszy ABW w latach 2007 i 2008, które powstały już po dacie wydania rozkazów personalnych w przedmiocie zwolnienia ww. ze służby w ABW, nie mają znaczenia dla prawidłowości czy ważności tych rozkazów.
Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Szef ABW utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2011 r. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w jej uzasadnieniu.
Odnosząc się natomiast do podniesionych zarzutów wskazał, iż wydając rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze służby, organ działał w oparciu o ustaloną w art. 7 Konstytucji RP zasadę legalizmu, znajdującą swój wyraz w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Oznacza to, że instytucje i organy administracji publicznej nie mogą odstępować od stosowania przepisów ustawowych, bądź aktów wykonawczych powołując się bezpośrednio na przepisy Konstytucji. Nie są też uprawnione do rozstrzygania w sprawach zgodności z Konstytucją RP aktów normatywnych i nie mogą odmówić zastosowania w sprawie obowiązującego przepisu uznając jego niekonstytucyjność. Biorąc pod uwagę treść art. 60 ust. 2 pkt 7 oraz art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy o AW i ABW, bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego, iż Szef ABW dopuścił się rażącego naruszenia prawa, poprzez dopuszczenie do powstania skutków prawnych niezgodnych z Konstytucją, a więc niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, poprzez pozbawienie skarżącego - należnego mu na podstawie Konstytucji - prawa do urlopu.
Odnosząc się do zarzutu "uzasadnionego podejrzenia, iż brak było podmiotu sprawy, gdyż wnioskodawcy nie doręczono skierowania na komisję" organ stwierdził, że sprawa prawidłowości skierowania na komisję lekarską ABW M. S. poddana była ocenie WSA w Warszawie w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 691/08, I OSK 1303/08, II SA/Wa 615/09 oraz II SAB/Wa 12/09. Z treści rozstrzygnięć ww. wyroków wynika, iż Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości po stronie organu przy kierowaniu skarżącego na badania do Regionalnej Komisji Lekarskiej ABW.
Końcowo organ stwierdził, iż ponowna analiza i ocena przedmiotowej sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności ww. rozkazów personalnych z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
M. S. złożył na ww. decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Szefa ABW z dnia [...] lutego 2011 r., jako niezgodnych z prawem oraz o rozważenie prawnej możliwości stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby nr [...] z dnia [...] października 2007 r.
Zarzucił, że wydając decyzję z dnia [...] lutego 2011 r., organ usankcjonował skutki prawne rażącego naruszenia przepisów prawa Unii Europejskiej oraz prawa konstytucyjnego poprzez niestwierdzenie nieważności rozkazu nr [...], wydanego na podstawie swobodnego uznania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i uznanie przez organ, że rozkaz Szefa ABW nr [...] nie jest obarczony wadą prawną mogącą stanowić przesłankę stwierdzenia jej nieważności, podczas gdy ww. rozkaz został wydany wbrew postanowieniom art. 66 ust. 2 Konstytucji RP doprowadzając do wygaśnięcia prawa do urlopu wypoczynkowego, które jest prawem konstytucyjnym, gwarantowanym w sposób bezwarunkowy, gdyż przy wydawaniu rozkazu w granicach tzw. swobodnego uznania, organ zignorował postanowienia art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji, stanowiącego zakaz ingerencji organu państwa w prawa konstytucyjne;
2) art. 7 ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 dyrektywy nr 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji pracy (Dz. Urz. UE L Nr 299, s. 9), art. 9, art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez wydanie uznaniowego rozkazu nr [...] w rażący sposób ignorującego jasne przepisy dyrektywy, jak również wydanie rozkazu wbrew poglądowi doktryny oraz jednoznacznym poglądom zawartym w orzecznictwie ETS w Luksemburgu (wyroki: C-173/99, C-342/01, C-131/04, C-257/04, C-519/03, C-350/06 i C-520/06), bowiem jak wynika z powołanych wyroków ETS naruszony w rażący sposób przepis dyrektywy stoi na przeszkodzie zastosowaniu uznaniowego przepisu art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW i praktyce Szefa ABW doprowadzającej do wygaśnięcia prawa do urlopu w związku ze zwolnieniem z pracy, gdyż z powołanego przepisu dyrektywy jasno wynika, że pracownik nie może utracić prawa do corocznego płatnego urlopu i jego ekwiwalentu, z którego nie mógł skorzystać z powodu choroby, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie;
3) art. 31 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C Nr 303 z 14 grudnia 2007 r., dalej: “Karta"), poprzez wydanie rozkazu nr [...] o zwolnieniu ze służby doprowadzającego do zniweczenia prawa do urlopu, które stanowi prawo podstawowe Unii Europejskiej. Szef ABW wydając kwestionowany rozkaz działał wbrew postanowieniom art. 51 ust. 1 Karty, gdyż zignorował unormowanie o możliwości ograniczenia w korzystaniu z praw podstawowych gwarantowanych w Karcie, bowiem jedynie wyraźny zapis ustawowy mógł dać prawo Szefowi ABW do ograniczenia prawa do urlopu;
4) art. 66 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW, gdyż norma prawa konstytucyjnego w zakresie płatnego urlopu nie może być ograniczona przez zastosowanie przez organ uznaniowej normy ustawowej, bez stosownego upoważnienia zawartego w Konstytucji. Tym samym organ błędnie przyjął, że unormowanie konstytucyjne zawiera upoważnienie pozwalające na wydanie rozkazu nr [...] - w granicach tzw. swobodnego uznania - na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW, powodującego skutek prawny w postaci zniweczenia prawa do urlopu, gwarantowanego w Konstytucji w sposób bezwarunkowy;
5) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez zignorowanie w zaskarżonych decyzjach braku w uzasadnieniu rozkazu nr [...] odnośnie powodu i motywów unicestwienia konstytucyjnego prawa do urlopu: nie tylko wypoczynkowego ale również prawa do urlopu dodatkowego, które jest prawem bezwarunkowo gwarantowanym w Konstytucji, poprzez wydanie rozkazu o zwolnieniu z rażącym naruszeniem prawa, tj. konstytucyjnej zasady niedyskryminacji i równego traktowania, o której mowa w art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, gdyż bez uzasadnionej przyczyny tj. bez penalizacji czynu karalnego, pozbawiono skarżącego praw konstytucyjnych gwarantowanych i chronionych przez Konstytucję wyrażonych w art. 66 ust. 2 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 37 ust. 1 Konstytucji.
W obszernym uzasadnieniu skargi M. S. podkreślił, że w wyniku wydania rozkazu o zwolnieniu ze służby doszło do zniweczenia podstawowego prawa gwarantowanego w Konstytucji w sposób bezwarunkowy oraz prawa podstawowego Unii Europejskiej, tj. prawa do corocznego płatnego urlopu.
Skarżący wskazał, iż nie podziela poglądu organu wyrażonego w decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. o prymacie stosowania art. 7 Konstytucji i art. 6 k.p.a. nad innymi zasadami i prawami konstytucyjnymi z jednoczesnym pominięciem reguł kolizyjnych. Organ stosujący prawo ma bowiem obowiązek bezpośredniego stosowania postanowień Konstytucji i nie może wydawać decyzji administracyjnych niezgodnych z jej postanowieniami (art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji). Zdaniem skarżącego błędny jest również pogląd organu, iż zakres niniejszej sprawy był już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Po pierwsze, organ administracji pominął fakt, że przy wydaniu rozkazu o zwolnieniu miał duże luzy decyzyjne, czyli wydał decyzję uznaniową. Po drugie, organ powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 2115/10 w sprawie o ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, natomiast przedmiotem niniejszej sprawy skarżący uczynił zniweczenie prawa do urlopu, które jest prawem konstytucyjnym, gdyż organ poprzez wydanie rozkazu nr [...] w oparciu o uznanie administracyjne doprowadził do skutków prawnych powodujących zniweczenie prawa do urlopu gwarantowanego przez art. 66 Konstytucji. Po trzecie, zarzut skierowany do organu dotyczy zignorowania w sposób rażący podstawowych zasad i praw zawartych w Konstytucji obowiązujących wszystkie organy państwa w sposób bezwarunkowy.
W ocenie skarżącego, prawo Unii Europejskiej nie dopuszcza do wydania rozkazu uznaniowego powodującego wygaśnięcie prawa do urlopu, gdy pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim, jak miało to miejsce w przypadku skarżącego. Skarżący konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego obstawał przy twierdzeniu, iż w sprawie brak było podmiotu sprawy tj. funkcjonariusza skierowanego do komisji lekarskiej, gdyż nie doręczono mu skierowania do komisji lekarskiej. Organ wystawił skierowanie do komisji, ale zapomniał o jego doręczeniu lub wydaniu skarżącemu.
Rażące naruszenie prawa zarzucane organowi nie odnosi się jedynie do przepisu stanowiącego podstawę prawną rozkazu nr [...] lecz dotyczy całego stanu prawnego sprawy, włącznie ze skutkami prawnymi, wyznaczonego faktami prawotwórczymi niezbędnymi w stosowaniu prawa co do określonego podmiotu i przedmiotu tej sprawy. Postawiony organowi zarzut rażącego naruszenia prawa dotyczy art. 66 ust. 2 (prawo do urlopu) oraz art. 31 ust. 3 (zakaz ingerencji organu w prawa konstytucyjne) Konstytucji RP. Skarżący podreślił, że zakwestionowany rozkaz wywołał skutek prawy w postaci wygaśnięcia prawa podstawowego Unii Europejskiej, gwarantowanego przez art. 31 ust. 2 w związku z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, zgodnie z którym pracownik ma prawo do corocznego płatnego urlopu. Skarżący zarzuca organowi, iż działał wbrew zakazowi wyrażonemu w art. 52 ust. 1 Karty. Przepis ten w jasny sposób stanowi, że wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności. Z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności, ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście realizują cele interesu ogólnego uznawane przez Unię lub wynikają z potrzeby ochrony praw i wolności innych osób.
W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący zarzucił, że rozkaz o zwolnieniu wydano wbrew unormowaniom art. 7 ust. 1 i 2 dyrektywy nr 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji pracy. Przepis art. 7 ust. 2 dyrektywy stanowi, że okres corocznego płatnego urlopu nie może być zastąpiony wypłatą ekwiwalentu pieniężnego, z wyjątkiem przypadku, gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu. W wyroku ETS z dnia 20 stycznia 2009 r. Trybunał (wielka izba) w sprawach połączonych C-350/06 i C-520/06 (Dz. Urz. UE C Nr 69/05 z 2009 r.) wyraził następujący pogląd: "Artykuł 7 ust. 2 dyrektywy 2003/88 powinien być interpretowany w ten sposób, że stoi na przeszkodzie przepisom i praktykom krajowym przewidującym w razie ustania stosunku pracy brak wypłaty jakiegokolwiek ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany, coroczny urlop na rzecz pracownika, który przebywał na zwolnieniu lekarskim przez całość lub część okresu rozliczeniowego bądź okresu dozwolonego przeniesienia, ze względu na co nie mógł skorzystać ze swojego prawa do corocznego płatnego urlopu." Tym samym w opinii Trybunału nie jest dopuszczalne, aby przepisy krajowe przewidywały wygaśnięcie tego prawa w przypadku, gdy pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim podczas całego okresu rozliczeniowego.
Dodatkowo skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja narusza art. 9, art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 3 Konstytucji oraz ww. przepisy prawa Unii Europejskiej i wiążące Polskę prawo międzynarodowe, tj. art. 24 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, który przyznaje każdemu prawo do urlopu i wypoczynku, art. 2 ust. 3 Europejskiej Karty Społecznej Rady Europy sporządzonej w Turynie dnia 18 października 1961 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67 oraz z 2010 r. Nr 76, poz. 491) zapewniający prawo do corocznego płatnego urlopu, art. 7 lit. d) Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych (Dz. U. Nr 38, poz. 169 z 1977r.), art. 3 ust. 1 Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 132 gwarantujący prawo do corocznego płatnego urlopu.
Zdaniem skarżącego konsekwencją przyjęcia przez organ, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozkazu personalnego, winno być wydanie wyroku stwierdzającego nieważność rozkazu nr [...] w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) oraz uchylenie zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż kwestie związane z wypłatą ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku zwolnienia oraz za zaległe urlopy wypoczynkowe były przedmiotem oceny przez sądy administracyjne, a na mocy wyroku NSA o sygn. akt I OSK 2115/10, oddalono skargę na decyzję w przedmiocie odmowy wypłaty ww. świadczeń. W ww. wyroku NSA odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 66 ust. 2 Konstytucji RP oraz przepisów dyrektywy 2003/88/WE. Zarzuty dotyczące naruszenia pozostałych przepisów prawa europejskiego oraz przepisów k.p.a. są niezasadne, samo zaś postępownie w sprawie ninijeszej prowadzone było starannie, rzetelnie i zgodnie z regułami procedury administarcyjnej.
W piśmie procesowym z dnia 4 października 2011 r. skarżący podtrzymał w całości zarzuty skargi. Podniósł, że w państwie prawa pozbawianie konstytucyjnych uprawnień do urlopu określonej kategorii osób, może nastąpić wyłącznie na podstawie wyraźnego uregulowania. Wydany rozkaz o zwolnieniu ze służby na podstawie ustawy o ABW nie spełnia koniecznego warunku wskazania przepisu prawa wyłączającego prawo do urlopu i jego ekwiwalentu w związku z zaistnieniem określonego zdarzenia. Wobec tego, rozkaz nr [...] powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego.
Dodatkowo skarżący wniósł o zbadanie zgodności rozkazu nr [...] z przesłanką określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - w zakresie w jakim nie był badany przez sądy administracyjne. Zgodnie z powołanym przepisem stwierdza się nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tymczasem w obrocie prawnym istnieją dwa (ostateczne) sprzeczne ze sobą rozkazy: pierwszy z 2002 r. o mianowaniu skarżącego na stanowisko [...] wraz z przyznaniem dodatku kontrolerskiego w pełnej wysokości w Wydziale [...] ABW, drugi natomiast z 2007 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w ABW z innego stanowiska pracy, tj. ze stanowiska [...] w Wydziale [...] ABW z obniżonym uposażeniem o wysokość dodatku kontrolerskiego. Powyższa sytuacja wpływa w istotny sposób na wysokosć przyznanej skarżącemu emerytury. Rozkaz o zwolnieniu ze służby został wydany w tej samej sprawie co istniejący już ostateczny rozkaz o mianowaniu na stanowisko [...] w Wydziale [...] ABW.
Nadto skarżący zauważył, że z powołanych przez organ uzasadnień wyroków sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że podniesione w niniejszej sprawie zagadnienie prawne, jak również kwalifikowane wady decyzji objętych wnioskiem o stwierdzenie nieważnosci nie była brane pod uwagę w jakimkolwiek postępowaniu. Zasada trwałości decyzji ostatecznych nie może oznaczać braku możliwości wyeliminowania w przepisanym trybie decyzji w oczywisty sposób sprzecznej z unormowaniami prawa wspólnotowego. W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek niedopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji,po wydaniu wyroku oddalającego skargę na decyzję o zwolnieniu ze służby, gdyż zarzuty podniesione w sprawie w postępowaniu "zwykłym" nie stanowiły przedmiotu rozważań organu i Sądu, bowiem inna jest istota niniejszej sprawy. Nie została zamknięta droga do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie wystąpiło związanie organu oceną prawną zwartą w ostatecznej decyzji i wyroku sądu, bowiem inny był przedmiot rozstrzygnięcia administracyjnego i sądowego.
W kolejnych pismach procesowych z dnia 25 listopada 2011 r. oraz z dnia 7 grudnia 2011 r. skarżący podtrzymał w całości zarzuty skargi i wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazu Szefa ABW z dnia [...] października 2007 r. o zwolnieniu ze służby w ABW z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2011 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego, natomiast argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy zaskarżona decyzja została wydana w ramach jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, mianowicie, postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji - rozkazu personalnego Szefa ABW nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2007 r. o zwolnieniu M. S. ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r., który wystąpił z żądaniem stwierdzenia nieważności ww. rozkazów na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7 k.p.a.
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 k.p.a.) i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest - w sposób niewątpliwy - przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty (v. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 570/95, publ. OSNP 1996/18/258). Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że kwestia legalności - objętego wnioskiem o stwierdzenie nieważności – ostatecznego rozkazu personalnego Szefa ABW nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. została prawomocnie przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 691/08, oddalającym skargę na ww. rozkaz personalny. Stanowisko Sądu I instancji podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1303/08, oddalającym skargę kasacyjną M. S. od ww. wyroku WSA w Warszawie.
Wskazane okoliczności organ nadzoru powołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż skoro WSA w Warszawie orzekając prawomocnym wyrokiem w sprawie przedmiotowych rozkazów personalnych nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa, to tym bardziej ww. rozkazy nie są dotknięte wadami kwalifikowanymi, wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Zauważył, iż stosownie do treści art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby
Niezależnie od powyższego, biorąc pod uwagę treść zarzutów i argumentów podniesionych przez skarżącego we wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r., a następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ nadzoru dokonał ich merytorycznej oceny. W konsekwencji, wydał decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] lutego 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. oraz rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2007 r. o zwolnieniu M. S. ze służby w ABW.
Rozstrzygnięcie organu, podjęte na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. jest - w ocenie Sądu - prawidłowe.
Zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09, LEX nr 530338), żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a. - w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, przyp. Sądu) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.
Powołana wyżej uchwała została podjęta w trybie art. 15 § 1 pkt 2 w zw. z art. 264 § 2 p.p.s.a., tj. w celu wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych (tzw. uchwała abstrakcyjna). Zawarte w abstrakcyjnej uchwale NSA wyjaśnienie przepisów prawnych (wykładnia prawa) nie ma mocy bezpośrednio wiążącej w żadnej sprawie sądowoadministracyjnej, ponieważ nie pozostaje w bezpośrednim związku z żadnym toczącym się postępowaniem sądowoadministarcyjnym. Pośrednia, niemniej jednak bardzo istotna - moc wiążąca takiej wykładni w stosunku do sądów administracyjnych, organów administracji publicznej i skarżących oraz uczestników postępowania wynika z postanowień art. 269 p.p.s.a., który określa tryb postępowania, jaki powinien uruchomić skład orzekający sądu administracyjnego rozpoznający sprawę, jeśli nie podziela stanowiska zajętego w uchwale NSA. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie znajduje podstaw do skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 269 § 1 p.p.s.a. (tj. przedstawienia powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi). Respektuje tym samym stanowisko NSA zawarte w uchwale z dnia 27 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09.
W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, m.in., że fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia na nią skargi przez sąd administracyjny zamyka organom administracyjnym, legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia), możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej w tym trybie w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte zostały zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Stwierdzono również, że zakaz uruchamiania w trybie postępowania nieważnościowego wzruszania decyzji ostatecznych, w stosunku do których orzekał merytorycznie sąd administracyjny, podlega tylko takim ograniczeniom, które z jednej strony wyznacza zakres dokonanej przez sąd administracyjny kontroli, a z drugiej - fakt korzystania z przymiotu powagi rzeczy osądzonej (art. 170 i 171 p.p.s.a.). Zatem w każdym przypadku ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej już wcześniej ocenie sądu, powinno zostać załatwione przez organ administracji rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania określonego w art. 157 § 3 k.p.a., wymaga zbadania jaki był zakres i przedmiot poprzedniego orzeczenia sądu administracyjnego kontrolującego legalność tej decyzji oraz czy strona występująca z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskazuje okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że Szef ABW prawidłowo uznał, iż zarzuty i argumenty skarżącego wymagają merytorycznej oceny, bowiem odnoszą się do kwestii, które nie były przedmiotem rozważań sądu administracyjnego.
Dotyczy to w szczególności zarzutu wydania ww. rozkazów personalnych nr [...] i nr [...] z rażącym naruszeniem przepisów art. 66 ust. 2, art. 64 ust. 2, art. 31 ust. 2 i 3, art. 9, art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz - powołanych w toku postępowania administracyjnego, a następnie w skardze do Sądu i kolejnych pismach procesowych - przepisów prawa Unii Europejskiej oraz aktów prawa międzynarodowego, tj. art. 31 ust. 2 w zw. z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 7 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji pracy (2003/88/WE), art. 24 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, art. 2 ust. 3 Europejskiej Karty Społecznej Rady Europy sporządzonej w Turynie w dniu 18 października 1961 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67 oraz z 2010 r. Nr 76, poz. 491), art. 7 lit. d) Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych (Dz. U. z 1977 r., Nr 38, poz. 169), art. 3 ust. 1 Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 132.
Podkreślenia wymaga, iż skarżący upatruje kwalifikowanej wadliwości przedmiotowych rozkazów personalnych - nie w samej ich merytorycznej istocie, lecz w odniesniu do skutków, jakie te rozkazy wywołują w sferze jego praw socjalnych. Podnosi, iż wydanie rozkazów personalnych z rażącym naruszeniem ww. przepisów prawa doprowadziło do “zniweczenia podstawowego prawa gwarantowanego w Konstytucji w sposób bezwarunkowy oraz podstawowego prawa Unii Europejskiej, tj. prawa do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego". Tymczasem owe skutki, jak zasadnie zauważył organ orzekający, wykraczają poza przedmiot kontrolowanej sprawy, zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją Szefa ABW z dnia [...] marca 2008 r. Przedmiot tejże sprawy dotyczył wyłącznie zwolnienia skarżącego ze służby w ABW z przyczyn określonych w art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW i AW, a nie ewentualnych skutków tego zwolnienia w zakresie możliowści realizacji prawa do urlopu wypoczynkowego. Kwestia legalności dokonanego zwolnienia w oparciu art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW i AW była poddana kontroli sądów administracyjnych, które - jak wskazano w części sprawozdawczej uzasadnienia - uznały, iż prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny stanowił podstawę do zastosowania ww. przepisu, bowiem skarżący dwukrotnie nie stawił się bez usprawiedliwienia przed komisją lekarską, do której został skierowany w celu określenia jego stanu zdrowia.
W tej sytuacji, podnoszone przez skarżącego zarzuty rażącego naruszenia prawa, dotyczące - nie merytorycznej istoty ww. decyzji (zwolnienia ze służby w ABW), lecz jej skutków w sferze praw socjalnych skarżącego, uznać należy za nieuzasadnione. Tym samym organ nadzoru prawidłowo uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. rozkazu personalnego z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na marginesie już tylko Sąd zauważa, że kwestie związane z wypłatą ekwiwalentu za urlop wypoczynowy w roku zwolnienia ze służby oraz zaległe urlopy wypoczynkowe był przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administaracyjnego, który wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2115/10 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 712/10 i oddalił skargę na decyzję odmawiajacą wypłaty ww. świadczeń (sprawy znane Sądowi z urzędu).
Wbrew twierdzeniom skarżącego, wydając - objęte postępowaniem nieważnościowym - rozkazy personalne, Szef ABW nie naruszył przepisów o właściwości. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, Szef ABW w zakresie swojego działania, jest właściwy do przyjmowania do służby w Agencji, mianowania funkcjonariuszy na stanowiska służbowe oraz ich przenoszenia, delegowania, oddelegowania, zwalniania i odwoływania ze stanowisk służbowych, zawieszania i uchylania w czynnościach służbowych, zwalniania ze służby oraz stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego. Sprawy osobowe, o których mowa w ust. 1, są załatwiane przez wydanie rozkazu personalnego (ust. 3). W świetle powyższego, słuszne jest stanowisko organu, iż ww. rozkazy nie są dotknięte wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
W ocenie skarżącego istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Kwalifikowaną wadliwość ww. decyzji skarżący wywodzi z faktu funkcjonowania w obrocie prawnym rozkazu organizacyjnego z dnia [...] czerwca 2002 r., którym mianowano skarżącego na stanowisko [...] w Wydziale [...] ABW określając jednocześnie składniki uposażenia, w tym dodatek kontrolerski. Natomiast na mocy kwestionowanego rozkazu personalnego nr [...] skarżący został zwolniony ze służby ze stanowiska [...] Wydziału [...] ABW z obniżonym uposażeniem o wysokość dodatku kontrolerskiego. Rozkaz o zwolnieniu nie zmienia i nie uchyla decyzji ostatecznej o mianowaniu na stanowisko [...] w Wydziale [...] wraz z dodatkiem kontrolerskim. Zatem, w ocenie skarżącego, istnieją dwa sprzeczne ze sobą rozkazy w zakresie stanowiska pracy i wysokości wynagrodzenia, co wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Ze stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nastepuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowinonych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy.
W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że przedmiotem sprawy zakończonej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. jest zwolnienie skarżącego ze służby (w trybie art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW oraz AW), przy czym z akt sprawy nie wynika, aby w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja ostateczna rozstrzygająca co do istoty sprawę przedmiotowo tożsamą - dotyczącą zwolnienia skarżącego ze służby. Rozkaz organizacyjny z dnia [...] czerwca 2002 r. dotyczy kwestii mianowania skarżącego na wskazane stanowisko oraz składników uposażenia, a nie zwolnienia ze służby. Inny jest zatem przedmiot rozstrzygnięcia. Różnica odnośnie określenia stanowiska pracy i składników uposażenia w ww. decyzjach nie oznacza, że decyzja z dnia [...] lipca 2007 r., jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zauważyć w tym miejscu należy, że również WSA w Wraszawie w ww. wyroku z dnia 16 lipca 2008 r., odnosząc się do zarzutu, iż rozkaz o zwolnieniu ze służby nie zawiera wszystkich składników wynagrodzenia, a nadto, że nieprawidłowo określa stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego zauważył, że “nawet w przypadku zaistnienia takich nieprawidłowości brak byłoby podstaw do wzruszenia decyzji, która dotyczy zwolnienia ze służby. Podniesione uchybienia nie mają bowiem istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia".
Brak jest również podstaw do uznania, że rozkazy personalne objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Skarżący niewątpliwie spełnia przesłanki z art. 28 k.p.a., a obowiązki wynikające z przedmiotowych rozkazów dotyczą jego interesu prawnego.
Nie można również przyjąć, że ww. rozkazy personalne dotknięte są wadą kawlifikowaną, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Jak zasadnie wskazał organ nadzoru, skutek wady decyzji musi być ustanowiony wprost w przepisie odrębnym w postaci klauzuli nieważności. Stwierdzenie nieważności następuje w omawianym przypadku na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a więc tkwi ona w elementach decyzji. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji, czy też o skutki nią spowodowane. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., bowiem brak jest przepisów odrębnych ustanawiających klauzulę nieważności w stosunku do decyzji wydanej na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy o ABW oraz AW.
Końcowo, Sąd stwierdza, iż postanowieniem z dnia 20 grudnia 2011 r., oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w pismach procesowych z dnia: 1 sierpnia 2011 r., 1 października 2011 r., oraz 10 listopada 2011 r. (v. protokół rozprawy). Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd w razie powstania istotnych wątpliwości może przeprowadzić postępowanie dowodowe z dokumentów. W niniejszej sprawie Sąd takich wątpliwści nie powziął, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na adekwatną ocenę zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło