II SA/Wa 1981/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Janusz Walawski, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2017 r. sprawy ze skarg [...] Towarzystwa Strzeleckiego [...] z siedzibą w [...] oraz R. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów sportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz [...] Towarzystwa Strzeleckiego [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], [...] o cofnięciu R.K. pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności, na postawie których pozwolenie to zostało wydane. W toku postępowania ustalił, że R.K. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 1997 r., a podstawą jego wydania było ustalanie, że jest on członkiem sekcji strzeleckiej [...] Towarzystwa Strzeleckiego ([...]) "[...]" z siedzibą w [...] (powoływanej dalej jako: [...] lub Stowarzyszenie), gdzie uprawia strzelectwo sportowe. Obecnie strona jest członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim [...] z siedzibą w [...], co w obecnym stanie prawnym, zdaniem organu, umożliwia jej tylko rekreacyjne, amatorskie uprawianie strzelectwa. Zaznaczył, że do czynnego, sportowego (a zatem zawodniczego) uprawiania strzelectwa potrzebny jest stosowny dokument wydany przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego, tj. patent (art. 10b ust. 2 ustawy o broni i amunicji), a przede wszystkim aktualna licencja tego Związku, której strona nie posiada. Komendant Główny Policji podkreślił, że dla ustalenia czy dana osoba nadal uprawia strzelectwo sportowe, a nie tylko strzela z broni rekreacyjnie wymagane jest przedstawienie przez nią licencji zawodniczej uprawniającej do udziału we współzawodnictwie w sporcie strzeleckim. Dokument taki w sposób niebudzący wątpliwości potwierdza, że dana osoba faktycznie uprawia strzelectwo w ramach rywalizacji sportowej organizowanej przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego (PZSS) (uprawnienie do organizacji i prowadzenia przez PZSS i tylko ten związek - współzawodnictwa sportowego w dziedzinie strzelectwa, wynika z przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie – Dz. U. z 2014 r., poz. 750 ze zm., m.in. z art. 7 ust. 1, art. 13 ust. 1), a nie tylko strzela z broni podczas zawodów organizowanych dla osób uprawiających strzelectwo amatorsko, okazjonalnych spotkań towarzyskich lub podczas lokalnych imprez kulturalnych. Uzyskanie licencji wymaga bowiem spełnienia określonych warunków, w tym uczestnictwa w ciągu roku w minimalnej wskazanej przez PZSS, liczbie zawodów sportowych. W sprawie bezsporne jest, że R.K. nie dysponuje licencją właściwego polskiego związku sportowego oraz patentem strzeleckim, a zatem nie spełnia warunków niezbędnych do posiadania pozwolenia na broń palną sportową, o których mowa w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Jak wynika z akt sprawy deklarację podjęcia działań w celu uzyskania dokumentów do uprawiania sportu strzeleckiego zawarł w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. określając w nim możliwość ich przedstawienia za marzec-kwiecień 2016 r. Pomimo jednak oświadczeń zawartych w tym piśmie oraz w kolejnym piśmie z dnia [...] marca 2016 r. i odwołaniu od decyzji organu I instancji nie udokumentował podjęcia jakichkolwiek starań w tym zakresie. Nie uczynił tego nawet, gdy Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wezwał go do przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego, że jest członkiem klubu strzeleckiego zrzeszonego w PZSS, co jest podstawowym warunkiem rozpoczęcia trwającej kilka miesięcy procedury uzyskania patentu strzeleckiego i licencji PZSS, a także warunkiem zachowania pozwolenia na broń palną do celów sportowych, o czym go poinformowano. W ocenie organu odwoławczego z uwagi na niespełnienie wymogów formalnych, tj. brak patentu strzeleckiego i licencji sportowej R.K. nie może skutecznie powoływać się na swój interes w zachowaniu pozwolenia na tę broń, zwłaszcza, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie przedstawił żadnego dokumentu świadczącego, iż uprawia strzelectwo sportowe w jakiejkolwiek formie, bądź podjął starania w celu uzyskania licencji PZSS. Odnosząc się do powołanego przez stronę w odwołaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2462/14 wyjaśnił, że organy Policji są związane tym orzeczeniem tylko w tej sprawie, a zatem nie powoduje to zmiany stanowiska Komendanta Głównego Policji w zakresie stosowania art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji w stosunku do innych osób posiadających pozwolenia na broń do celów sportowych. Podkreślił, że z uzyskanej odpowiedzi od PZSS informacji wynika, że nigdy nie doszło do sytuacji, aby z przyczyn organizacyjno-technicznych leżących po stronie Związku, jakakolwiek osoba nie mogła uczestniczyć w egzaminie na patent strzelecki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] z siedzibą w [...], jako podmiot dopuszczony do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia R.K. pozwolenia na broń palną do celów sportowych, wniosło o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie art. 1, art. 10 ust. 3 pkt 3, art. 18 ust. 4, art. 52 ustawy o broni i amunicji oraz art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i art. 155 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Podało, że R.K.jest członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim i czynnie uprawia strzelectwo sportowe według regulaminów i zasad określonych przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], a organ Policji w przeszłości zweryfikował wiedzę strony w zakresie posiadanych kwalifikacji sportowych. Niezrozumiałym jest zatem twierdzenie organu, że ustały okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie jej pozwolenia na posiadanie broni. Podkreśliło, że obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na osoby ubiegające się o pozwolenie na broń (nie wspominając już o osobach, które już je uzyskały) obowiązku posiadania patentu i licencji strzeleckiej, czy też przynależności do PZSS. Zaznaczyło, że nikogo nie wolno zmuszać do udziału w stowarzyszeniu lub ograniczać jego prawa do wystąpienia ze stowarzyszenia. Nikt nie może ponosić ujemnych następstw z powodu przynależności do stowarzyszenia albo pozostawania poza nim. Zdaniem Stowarzyszenia organy Policji nie są zainteresowane tym, czy R.K. faktycznie uprawia strzelectwo sportowe gdyż liczy się tylko to, czy zapisał się do PZSS i regularnie – co roku – kupuje licencję strzelecką PZSS za [...] zł (o ile brał udział w imprezach strzeleckich PZSS) lub za co najmniej [...] zł (gdy nie jest zainteresowany jakąkolwiek formą aktywności sportowej). Zwróciło uwagę, że ustawa o broni i amunicji nie wprowadza zasady, że pozwolenie na broń mogą uzyskać jedynie członkowie PZSS, a faktycznie do takiej modyfikacji ustawy prowadzi działalność organów Policji, które wymagają od osób, które w przeszłości potwierdziły swoje kwalifikacje sportowe i zdały egzamin, uzyskanie patentu strzeleckiego PZSS poprzedzonego koniecznością ponownego zapisania się do PZSS i zdania kolejnych egzaminów (odpłatnych). Powołało się na aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. wyroki z dnia: 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2462/14, z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt II OSK 2555/14, a także z dnia 26 października 2016 r. o sygn. akt: II OSK 2/15, II OSK 243/15 i II OSK 1911/15, w których Sąd uznał za błędne stanowisko organów Policji stwierdzające, że brak licencji wydanej przez polski związek strzelecki wyklucza możliwość uprawiania sportu o charakterze strzeleckim i jednocześnie stanowi przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Wskazało także na decyzję z dnia [...] października 2016 r. nr [...] wydaną przez Komendanta Głównego Policji w tego rodzaju sprawie, którą uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, uznając, że brak licencji PZSS nie jest bezwzględną przesłanką cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej. Z kolei w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.K. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 1, art. 10 ust. 3 pkt 3, art. 18 ust. 4, art. 52 ustawy o broni i amunicji oraz art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i art. 155 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący podał, że warunkami formalnymi do uzyskania pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych, które uzyskał w 1997 r., było: pozytywnie zdany egzamin przed organem Policji, czynne uprawnianie strzelectwa sportowego i przynależność do sekcji strzeleckiej [...] z siedzibą w [...]. W jego ocenie organ błędnie uznał, że nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych i zażądał dostarczenia patentu strzeleckiego i licencji PZSS. Powołał się na aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. wyroki: z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2462/14, z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt II OSK 2555/14, a także z dnia 26 października 2016 r. o sygn. akt: II OSK 2/15, II OSK 243/15 i II OSK 1911/15, w których Sąd uznał za błędne stanowisko organów Policji stwierdzające, że brak licencji wydanej przez polski związek strzelecki wyklucza możliwość uprawiania sportu o charakterze strzeleckim i jednocześnie stanowi przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Wskazał także na decyzję z dnia [...] października 2016 r. nr [...] wydaną przez Komendanta Głównego Policji w tego rodzaju sprawie, którą uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, uznając, że brak licencji PZSS nie jest bezwzględną przesłanką cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej. W odpowiedziach na skargi Komendant Główny Policji wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wskazał, że organy Policji przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami określonymi w art. 6, art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., ich decyzje zawierały wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 k.p.a., zaś art. 155 k.p.a. nie miał zastosowania, gdyż przepis ten dotyczy trybu nadzwyczajnego, a sprawa stron skarżących procedowana była w trybie zwykłym. Na rozprawie w dniu 7 lipca 2017 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); zwanej dalej: P.p.s.a., zarządzić połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę o sygn. akt II SA/Wa 1981/16 ze sprawą o sygn. akt II SA/Wa 1982/16 i dalej prowadzić sprawę pod wspólną sygn. akt II SA/Wa 1981/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skargi są zasadne, choć niewątpliwie nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 155 k.p.a., bowiem przepis ten nie miał w sprawie zastosowania. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania tego pozwolenia. Z akt sprawy wynika, że R.K. pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów sportowych uzyskał na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. wydanej w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. Nr 6, poz. 43 ze zm.). Przepis ten stanowił, że pozwolenie na broń palną, w tym na broń palną sportową, wydawane było, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powoływała się osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń, uzasadniały wydanie takiego pozwolenia. W decyzji wskazano, że podstawę do wydania broni stanowiła przynależność do klubu sportowego oraz zdanie egzaminu z przepisów dotyczących broni sportowej. W podaniu o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej R.K. wskazał wówczas m.in., że jest członkiem [...] z siedzibą w [...] i uprawia czynnie różne formy strzelectwa sportowego. Powołana wyżej ustawa została uchylona ustawą z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ze zm.), która weszła w życie z dniem 30 marca 2000 r. Na mocy art. 52 tej ustawy zachowały ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. nie zawierały obowiązku dostosowania się przez posiadaczy pozwoleń na broń uzyskanych na mocy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych do nowych wymogów wynikających z ustawy z dnia 21 maja 1999 r. Podnieść należy, że w toku postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych R.K., strony skarżące podnosiły, że także obecnie jest on członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim – [...] z siedzibą w [...] i uprawia czynnie strzelectwo sportowe w sekcji strzeleckiej tego Stowarzyszenia. Pomimo wynikających z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji kryteriów, które powinny być brane pod uwagę w postępowaniu dotyczącym cofnięcia pozwolenia na broń sportową, organy obu instancji okoliczności tych nie zbadały, koncentrując swą uwagę na fakcie nieposiadania przez R.K. licencji PZSS na uprawianie strzelectwa sportowego oraz patentu strzeleckiego, o których mowa w art. 10b ust. 2 ustawy o broni i amunicji. W świetle poglądów prezentowanych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a powołanych w skardze przez strony skarżące, weryfikacja pozwoleń w trybie art. 18 ust. 4 ustawy możliwa jest tylko przy wykazaniu, że straciły aktualność przyczyny dla których udzielono pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy. Brak jest natomiast podstaw, aby przesłanki (wymogi) wynikające z nowych przepisów, odnosić do tzw. "starych" pozwoleń. Chodzi tu w szczególności o spełnienie wymogu, wynikającego z art. 10b ustawy o broni i amunicji. Pogląd taki prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielając przy tym w pełni stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2555/14, w którym Sąd ten dokonał analizy zmian przepisów ustawy o broni i amunicji oraz wykładni art. 10b tej ustawy. Mianowicie Sąd odwoławczy stwierdził, że art. 10b został wprowadzony do ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji na mocy art. 65 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857), która weszła w życie z dniem 16 października 2010 r. Art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji obowiązuje od dnia 10 marca 2011 r. Nadanie temu przepisowi nowej treści nastąpiło na mocy art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195). W konsekwencji dopiero od dnia 10 marca 2011 r. pozwolenia na broń palną sportową mogą być wydawane tylko wówczas, gdy osoba ubiegająca się o jego wydanie spełnia wymogi zawarte w art. 10b ustawy o broni i amunicji. Jak wynika z art. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r., ustawodawca zdecydował, że zachowują ważność dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni wydane do dnia wejścia w życie tej ustawy, to jest dokumenty wydane na podstawie ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. Tym samym dopiero w stosunku do osób, które uzyskały pozwolenie na broń palną sportową począwszy od 10 marca 2011 r. można cofnąć pozwolenie, jeśli nie mają one zgodnej z prawem możliwości uprawiania strzelectwa sportowego. W sytuacji więc, gdy uzyskanie pozwolenia na broń palną sportową nastąpiło w czasie, gdy pozwolenie na posiadanie tego typu broni nie wiązało się z koniecznością uprawiania sportu o charakterze strzeleckim, pozwolenie to nadal zachowuje swoją ważność. Nie ma bowiem żadnego przepisu, który pozbawiałby to pozwolenie mocy prawnej. Nie ma też żadnego przepisu, który nakazywałby osobom posiadającym pozwolenie na broń palną sportową, uzyskane na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, jak i na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przed dniem 10 marca 2011 r., dostosowanie się do wymogów zawartych w art. 10b ustawy o broni i amunicji. Brak jest również podstaw do uznania istnienia tego rodzaju obowiązku w drodze wykładni – podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt II OSK 1911/15 (publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, nie istnieją podstawy, aby w odniesieniu do R.K. fakt nieposiadania patentu strzeleckiego i licencji PZSS traktować jako okoliczność wykluczającą możliwość uprawiania sportu o charakterze strzeleckim. Z tego względu należy stwierdzić, że organ nie dokonał niezbędnych do rozpatrzenia sprawy ustaleń faktycznych, co do tego, czy ustały okoliczności, które stanowiły podstawę wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych. W związku z tym za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., a także art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji także art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na kanwie zaś dokonanych dotychczas przez organ ustaleń stwierdzić należało, że błędnie zastosował on przepis art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze powyżej przedstawioną ocenę prawną. Zbada, czy R.K. nadal czynnie uprawia strzelectwo sportowe w ramach sekcji strzeleckiej [...] z siedzibą w [...], bowiem w tym celu pozwolenie na broń palną do celów sportowych zostało wymienionemu wydane i dopiero wówczas rozstrzygnie, co do dalszej zasadności posiadania przez wskazaną osobę przedmiotowego pozwolenia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie 2 i 3 wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a.