II SA/Wa 2000/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-07
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów może zawiesić uprawnienia uczelni do nadawania stopni naukowych na podstawie przepisów rozporządzenia, które zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie może oprzeć swojej decyzji o zawieszeniu uprawnień uczelni do nadawania stopni naukowych na przepisach rozporządzenia, które zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP. Użycie takiego rozporządzenia jako podstawy prawnej decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o zawieszeniu uprawnień Wydziału A. w L. do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego. Uczelnia zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym oparcie decyzji na niezgodnym z Konstytucją rozporządzeniu. Sprawa przeszła przez kilka instancji sądowych, w tym dwukrotnie przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazywał na konieczność oceny zgodności z prawem działań organu, zwłaszcza w kontekście stosowania niekonstytucyjnych przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. w L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnień do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącej A. w L. kwotę 440 (słownie: czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.), zawiesiła uprawnienia do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego [...] w dyscyplinie [...] Wydziałowi A. w L. do dnia [...] czerwca 2012 roku i jednocześnie decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązano Radę Wydziału do przedstawienia wykazu wszczętych, a nie zakończonych przewodów doktorskich i habilitacyjnych. W uzasadnieniu podano, że przewody wszczęte przed 1 maja 2003 r. toczyły się w oparciu o przepisy ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. nr 65, poz. 386) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych (Dz. U. nr 50 poz.219 ze zm.) i przedstawione do oceny prace kwalifikacyjne I stopnia (doktorskie) nie spełniały wymagań rozporządzenia, bowiem zostały naruszone m.in. przepisy § 1 ust.3, § 5 ust. 1 i 2, § 8 ust. 1 i 2. Zastrzeżenia budzi przebieg postępowania w ocenianych przewodach i jak wynika z analizy protokołów, dołączonych do nich recenzji oraz opinii opiekunów artystycznych (promotorów), prawie wszyscy kandydaci nie składali promotorom pracy kwalifikacyjnej I stopnia (§5 ust. 1 i 2), a w jednym przypadku rozprawy doktorskiej (§4 ust. 1) w całości, tj. [...]. Ponadto przyjęto propozycję programu bez określenia zakresu tematu pracy kwalifikacyjnej (§ 1 ust. 1 pkt 3) oraz nie przeprowadzono w postępowaniach przewodowych zarówno kwalifikacyjnych (§ 8 ust. 1 i 2 ), jak i doktorskich (§7 ust. 1 ), publicznej obrony i naruszano przy tym przepis prawny wymagający wyłożenia pracy do publicznego wglądu. Jak wynika z protokołów obrona nie stanowiła dyskusji nad pracą i całym dorobkiem kandydata i nie wykazywała przez niego znajomości problematyki artystycznej. W trzech przypadkach oceniane prace kwalifikacyjne I stopnia (doktorskie) w swych opisach stanowią streszczenia materiałów literatury przedmiotu. Niezależnie od powyższego brak w nich wskazania przez kandydatów rozwiązania zagadnienia artystycznego (§ 5 pkt 2). [...]. Tak przygotowane prace kwalifikacyjne I stopnia (doktorskie) nie pozwalają na prawidłowe oceny kwalifikacji kandydatów. Z dziełem artystycznym, szczególnie w przewodach kwalifikacyjnych, a w części i doktorskich, Rada Wydziału, opiekun artystyczny (promotor) oraz recenzenci zapoznawali się dopiero w trakcie jego prezentacji w formie recitalu (określonego błędnie mianem pracy doktorskiej) w postępowaniu przewodowym poświęconym przyjęciu pracy kwalifikacyjnej (doktorskiej), a dyskusja na posiedzeniu Rady Wydziału ograniczała się wyłącznie do oceny prezentacji dzieła artystycznego, tj. umiejętności warsztatowych kwalifikantów i doktorantów, pomijając całkowicie zagadnienie artystyczne dzieła oraz jego opis. Nie rozstrzygano tym samym, na czym miałoby polegać oryginalne rozwiązanie tego zagadnienia w pracy kwalifikacyjnej (doktorskiej), a recenzje w większości były składane do akt ex post, tj. po posiedzeniu Rady Wydziału, na którym zajmowano się oceną i przyjęciem prac kwalifikacyjnych (doktorskich). Z kolei dyskusje w trakcie obrony ograniczały się wyłącznie do spraw warsztatu wykonawczego i pomijały treść zawartą w opisie dzieła artystycznego. Brak było również wypowiedzi kandydatów kończących dyskusję, a generalnie przyjmując, poziom dzieł artystycznych był niski i niewnoszący nowych wartości do reprezentowanej dyscypliny. Podobne braki wystąpiły przy przewodach kwalifikacyjnych II stopnia (habilitacyjnych). Jeżeli przewody kwalifikacyjne II stopnia zostały wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 14 marca 2003r. (1 maja 2003 r.), to należało je przeprowadzić na podstawie przepisów wykonawczych dotychczasowych tj. rozporządzenia z dnia 31 maja 1991 r. Zatem byłby to przewód kwalifikacyjny II stopnia, a nie przewód habilitacyjny. Niezależnie od mylnego określenia przewodu, nie zastosowano również wymogów wynikających z przepisów mających zastosowanie do tego przewodu. Jedna z kandydatek nie przedstawiła tematu pracy kwalifikacyjnej, nie złożyła Dziekanowi ani pracy kwalifikacyjnej, ani jej opisu. Recenzenci nie otrzymali pracy kwalifikacyjnej wraz z jej opisem, nie mogli więc dokonać jej oceny (§ 6 ust. 1 i 3). W konsekwencji recenzenci oceniali recital – umiejętności warsztatowe, a nie pracę kwalifikacyjną, czynili to ex post po podjęciu przez Radę Wydziału negatywnej uchwały odnośnie recitalu, a nie pracy kwalifikacyjnej, której w ogóle nie było. Uchwała taka nie miała podstawy prawnej. Brak też było pouczenia o możliwości złożenia odwołania. Przy kolejnym przewodzie tej kandydatki prowadzonym w okresie [...] października 2007 r. do [...] grudnia 2008 r., dopuszczono się również nieprawidłowości, bowiem przeoczono brak autoreferatu. Praca habilitacyjna nie spełniała norm stawianych tego typu publikacjom, ponieważ występował brak w niej numeru ISBN i brak recenzentów wydawniczych, zaś nazwisko jednego z recenzentów wpisano bez jego zgody i wiedzy, zaś pracę wydano w niewystarczającej liczbie egzemplarzy i nie znalazła się ona w obiegu społecznym zanim doszło do wszczęcia przewodu. Dziekan powinien bezwzględnie opublikowaną pracę przedstawić członkom Rady Wydziału, nie zaś zaznajamiać z tematem (ta droga jest właściwa przewodom doktorskim). Na etapie prezentacji pracy habilitacyjnej, po odczytaniu opinii przez recenzentów, odstąpiono od przeprowadzenia dyskusji, również po kolokwium habilitacyjnym. Wobec oświadczenia jednego z recenzentów, że był on poddawany naciskom, powodowało to konieczność unieważnienia całego postępowania przewodowego. W przypadku innej kandydatki złożona dokumentacja nie spełniała wymogów ustawy z dnia 14 marca 2003 r., bowiem przepisy prawne nie dają Radzie Wydziału uprawnień do zatwierdzania tematu pracy habilitacyjnej. Do wniosku nie dołączono pracy habilitacyjnej. Każde postępowanie doktorskie i habilitacyjne jest prowadzone w dziedzinie [...] i dyscyplinie artystycznej, w tym przypadku [...], a nie – jak odnotowano w protokole – w specjalności [...]. Kandydatka nie przedłożyła swego oświadczenia, jak również oświadczeń współautorów dzieła artystycznego, które by określały wkład każdego z nich w jego powstanie (§12 ust. 2). Nadto kandydatka naruszyła prawa autorskie, dokonując inkorporacji [...] w formie [...] stanowiącego integralną część jej książki. Przyjmując dokumentację Dziekan Rady Wydziału nie dokonał analizy złożonej dokumentacji i braku w niej pracy habilitacyjnej, a wszczynając przewód z formalnymi i merytorycznymi błędami, naruszył w sposób zasadniczy przepisy prawa zawarte w ustawie i rozporządzeniu. Analiza przedstawionego materiału świadczy o nieprzestrzeganiu przez Wydział wymaganych przez prawo procedur postępowań przewodów zarówno kwalifikacyjnych I stopnia (doktorskich), jak i kwalifikacyjnych II stopnia (habilitacyjnych) tym bardziej, że recenzenci oraz członkowie Sekcji Sztuki zwrócili uwagę w czasie dyskusji na bardzo poważne uchybienia w procedurze prowadzenia przewodów kwalifikacyjnych I stopnia (doktorskich) i kwalifikacyjnych II stopnia (habilitacyjnych), również w sposobie ich dokumentowania. Stąd też Sekcja Sztuki na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2009 r. opowiedziała się w głosowaniu tajnym za powyższym rozstrzygnięciem (za zawieszeniem [...] głosów, przeciw [...] głosów, przy braku głosów wstrzymujących się), a w dniu [...] czerwca 2009 r. Prezydium Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym podjęło jednogłośnie uchwałę o zawieszeniu Wydziałowi [...] A. w L. uprawnień do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego [...] w dyscyplinie [...] (głosowanie: za zawieszeniem [...] głosów, przeciw [...] głosów, wstrzymujących [...] głosów). Kończąc stwierdzono, że na podstawie art. 9 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, Centralna Komisja jest uprawniona do dokonania okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej Rady Wydziału, która posiada uprawnienia do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego, a także formalnego poziomu prowadzenia przewodów kwalifikacyjnych I stopnia (doktorskich) i kwalifikacyjnych II stopnia (habilitacyjnych). Jeżeli ta ocena jest negatywna, Centralna Komisja może: ograniczyć uprawnienie przez zobowiązanie jednostki organizacyjnej do przedstawiania Centralnej Komisji do zatwierdzenia każdej uchwały o nadaniu stopnia doktora; zawiesić uprawnienie na czas określony, nie dłuższy niż trzy lata lub cofnąć uprawnienie. W rozpoznawanej sprawie stwierdzone uchybienia są na tyle poważne, że adekwatnym środkiem, który można zastosować w celu ochrony poziomu nadawanych stopni jest zawieszenie wyżej wymienionych uprawnień Wydziału na okres lat trzech. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na charakter dostrzeżonych uchybień. Jednocześnie zobowiązano Radę Wydziału do przedstawienia wykazu wszczętych, a nie zakończonych do chwili otrzymania niniejszej decyzji, przewodów doktorskich i habilitacyjnych, dla wskazania jednostki organizacyjnej celem ich dalszego kontynuowania.
We wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne orzeczenie co do istoty sprawy, jak również wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie:
1. art 77, 80, 81, 86 k.p.a. poprzez:
zaniechanie przez Komisję obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji chybione przyjęcie przez Komisję, iż dane okoliczności uzasadniające zawieszenie wnioskującemu uprawnień do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego [...] w dyscyplinie [...] są udowodnione, podczas gdy:
– w oparciu o treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można zindywidualizować zarzutu przypisując go konkretnemu postępowaniu o nadanie stopnia,
– postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone wyłącznie w oparciu o dokumentację dostarczoną przez wnioskującego, z pominięciem przeprowadzenia jakichkolwiek innego dowodu, a w szczególności dowodu z przesłuchania przedstawiciela wnioskującego, umożliwiając mu tym samym odniesienie się do stawianych zarzutów,
2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez postawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szeregu zarzutów wobec wnioskującego z pominięciem wskazania, jakiego przewodu doktorskiego one dotyczą, co w konsekwencji uniemożliwia wnioskodawcy zajęcie merytorycznego stanowiska dotyczącego konkretnego postępowania,
3. art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo że brak jest spełnienia ustawowych przesłanek do nadania takiego rygoru, a nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaniechano wskazania motywów rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podała, że Sekcja Sztuki na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2009 r. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w tajnym głosowaniu opowiedziała się przeciwko uwzględnieniu wniesionego odwołania (wynik głosowania: za uwzględnieniem odwołania – [...] głosów, przeciwko – [...] głosów, wstrzymujących się – [...] głos). Z kolei Prezydium Centralnej Komisji po rozważeniu opinii oraz stanowiska Sekcji Sztuki, na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2009 r. postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję (za utrzymaniem decyzji – [...] głosów, przeciwko – [...] głosów, wstrzymujących się – [...] głosy). W dalszej części wskazano, że odnośnie zarzutu pierwszego, Centralna Komisja rozpatrując sprawę oparła się na dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę, a zatem zarzut braku możliwości obrony i przedstawienia swojej dokumentacji jest w pełni bezzasadny. Z kolei co do zarzutu drugiego wyjaśniono, iż na stronie [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. od wiersza [...] i na stronie [...] od wiersza [...] powołano się na przewody doktorskie (przewody kwalifikacyjne) określonych z imienia i nazwiska osób i wobec powyższego zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Chybiony jest również – zdaniem Komisji – zarzut dotyczący nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem w świetle art. 108 §1 k.p.a., w którym znajduje się stwierdzenie "(...) ze względu na inny interes społeczny", uzasadnienie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na charakter dostrzeżonych uchybień, ze względu na skutki społeczne jest zasadne. Podkreślono, że recenzenci oraz członkowie Sekcji Sztuki zwrócili uwagę na bardzo poważne uchybienia w procedurze prowadzenia przewodów doktorskich i habilitacyjnych przewodów kwalifikacyjnych, jak również w sposobie ich dokumentowania. Ponadto zawarte liczne przykłady naruszenia przez Radę Wydziału obowiązujących w prowadzonych przewodach przepisów prawa, a to ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. z 1990 r., nr 65, poz. 386 ze zm.), rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych (Dz. U. z 1991 r., nr 50 poz.219 ze zm.), ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., nr 65, poz. 595 ze zm.), rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora – w szczególności: naruszenie m.in. przepisów § 1 ust. 3, § 5 ust. 1 i 2, § 6 ust. 1 i 3, § 8 ust. 1 i 2, § 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r., naruszenie § 4 ust. 1, § 7 ust. 1, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r., powodują dla kultury [...] oraz procesu dydaktycznego w szkolnictwie [...], szkodliwe skutki społeczne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca A. w L. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając:
1) art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, iż w toku przeprowadzania przewodów doktorskich i habilitacyjnych (tj. przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia) skarżąca dopuścić się miała szeregu uchybień proceduralnych, które w efekcie wywołać miały dla kultury [...] oraz procesu dydaktycznego w szkolnictwie [...] szkodliwe skutki społeczne, podczas gdy ocena całokształtu materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie pozwala na stwierdzenie powyższego z uwagi na fakt, iż skarżąca przeprowadzała wszystkie przewody doktorskie i habilitacyjne, czyniąc w całości zadość wymaganiom stawianym tak przez ustawę z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, jak również przez rozporządzenie z dnia 15 stycznia 2004 r. o szczegółowym trybie przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, a także przez Statut A. w L., jak również – wobec kłopotów interpretacyjnych wymienionych przepisów przez Uczelnię i Komisję – uwzględniając uwagi i wskazówki Komisji dotyczące przebiegu wymienionych postępowań;
2) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie, a to:
– całkowite pominięcie stanowiska zajętego przez skarżącą będącego całościowym i wyczerpującym ustosunkowaniem się do zarzutów stawianych przez Komisję, a wyrażonego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowanym do Komisji, a także w piśmie Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] października 2009 r.,
– przyjęcie przez Komisję w sposób dowolny, niezmiernie powierzchowny i lakoniczny faktu rzekomego dopuszczenia się przez skarżącą naruszeń szeregu przepisów obowiązującego prawa przy całkowitym zaniechaniu przeprowadzenia jakichkolwiek czynności wyjaśniających przy użyciu środków dowodowych prawem przewidzianych na etapie postępowania przed Komisją, a w konsekwencji oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na podstawie nie sprecyzowanych przypuszczeń, nie popartych żadnymi obiektywnymi dowodami w sprawie;
3) art. 9 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez dokonanie chybionej oceny w zakresie poziomu naukowego [...] Uczelni, a w konsekwencji zastosowanie po przeprowadzonej kontroli wobec skarżącej kary rażąco niewspółmiernej do stwierdzonych – ewentualnie – uchybień, a mianowicie zawieszenie A. w L. uprawnienia do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego na czas trzech lat w sytuacji, gdy w świetle materiału zebranego przez Komisję, a przede wszystkim wniosków z niego wypływających (a w ocenie skarżącej w żadnym zakresie nie precyzujących i nie wskazujących konkretnie powstania jakichkolwiek uchybień w toku przeprowadzanych przewodów naukowych) wystarczającym środkiem byłaby ewentualna kara ograniczenia uprawnień określona w treści przytoczonej normy w jej punkcie 1, a co najwyżej – zawieszenie przedmiotowego uprawnienia na krótszy okres czasu, o ile w ogóle zachowania skarżącej kwalifikowałyby go do zastosowania wobec niego jakiejkolwiek kary, tym bardziej, że w badanym okresie uczelnie artystyczne w całym kraju wyrażały poważne wątpliwości interpretacyjne dotyczące przeprowadzanych postępowań doktorskich i habilitacyjnych oraz że te wątpliwości zachowywała sama Komisja, posiłkując się opiniami prawników, wydanymi na jej zlecenie.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi w zakresie wniosku o uchylenie decyzji oraz o odrzucenie skargi w zakresie pozostałych wniosków, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 593/10, uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) wynika, że Centralna Komisja dokonuje okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, która stanowi podstawę do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego, a także zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy. Oznacza to, w odniesieniu do okresowej oceny zakończonej zaskarżoną decyzją, że ocena ta mogła dotyczyć wyłącznie działalności Wydziału [...], która była prowadzona po wejściu w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. i jedynie uchwał podjętych w przedmiocie nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego. Wynika to wprost z art. 9 ust. 1 ustawy, który odwołuje się do stopni i uchwał wymienionych w tej ustawie. Nieuzasadnione było wobec tego przyjęcie przez organ, że ocena może dotyczyć dowolnego, bliżej nieoznaczonego okresu, a w szczególności obejmować działalność badanej jednostki i podjętych uchwał w okresie obowiązywania ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. nr 65, poz. 386 ze zm.; dalej: "ustawa z dnia 12 września 1990 r."). Ocena w zakresie określonym w ustawie z dnia 12 września 1990 r., a więc na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy była uzasadniona do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r., co nastąpiło w dniu 1 maja 2003 r. W art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. nie przewidziano uprawnienia do badania działalności jednostki, która stanowi podstawę do przyznania kwalifikacji I i II stopnia, a także uchwał podjętych w tym zakresie. W zaskarżonych decyzjach wskazano podstawy prawne przeprowadzonej oceny, odwołano się nie tylko w sposób wadliwy do ustawy z dnia 12 września 1990 r., ale także przepisów wykonawczych do tej ustawy. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. potwierdza, że znacząca część stwierdzonych uchybień dotyczyła naruszenia warunków przeprowadzenia przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia. Uchybienia w tym zakresie nie mogły jednak stanowić podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy. Odnotowane w obu decyzjach naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych (Dz. U. nr 50, poz. 219 ze zm.), nie mogło stanowić podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy nie tylko z powodu okoliczności przedstawionych na wstępie oraz utraty mocy obowiązującej tego rozporządzenia, ale ponadto z uwagi na niezgodność wymienionego rozporządzenia z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 12 września 1990 r., które nie zawierało szczegółowych wytycznych dotyczących treści aktu. Oznacza to, że art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 12 września 1990 r. był niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, a w konsekwencji także wydane na podstawie takiego upoważnienia rozporządzenie pozostaje w sprzeczności ze wskazanym wzorcem konstytucyjnym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 marca 2002 r., P 9/01; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 maja 2002 r., P 1/01). Następnie Sąd wskazał, że w pkt [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. zobowiązano Radę Wydziału ocenianej jednostki do przedstawienia wykazu wszczętych, a nie zakończonych przewodów doktorskich i habilitacyjnych. Organy obu instancji nie podały podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie i nałożenia na badaną jednostkę opisanego obowiązku. Niewątpliwie podstawy tej nie należy poszukiwać w art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., bowiem przepis ten reguluje wyłącznie sposób wyznaczenia jednostki organizacyjnej właściwej do zakończenia przewodów doktorskich i habilitacyjnych. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, przy czym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. wskazano, że "(...) nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na charakter dostrzeżonych uchybień", a w uzasadnieniu decyzji cytując to stwierdzenie odwołano się "interesu społecznego", o którym mowa w art. 108 § 1 k.p.a. Oceniając legalność wydanych decyzji w tym zakresie Sąd wskazał, że w obu decyzjach nie przedstawiono okoliczności uzasadniających potrzebę nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem podstawą nadania decyzji nie może być "charakter dostrzeżonych uchybień" i nie jest także wystarczające wyłącznie odwołanie się do jednej przesłanki określonej w art. 108 § 1 k.p.a.
W wyniku wniesionej przez organ skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 705/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał między innymi na naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. przez niewłaściwą interpretację na gruncie przepisów tej ustawy trybu i zakresu okresowej oceny poziomu działalności naukowej jednostki organizacyjnej. Przytoczony przepis wyposaża Centralną Komisję w dwojakiego rodzaju kompetencje, a mianowicie: 1) uprawnienie do okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, która stanowi podstawę do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego, a także 2) uprawnienie do badania zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5, w sprawie nadawania tych stopni. Oznacza to, że Centralna Komisja dokonując okresowej oceny może zakresem swojej kontroli objąć również przewody doktorskie i habilitacyjne, które miały miejsce także pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 12 września 1990 r. Tyle tylko, że ma obowiązek przeprowadzenia tej oceny wedle kryterium zgodności z ustawą obowiązującą w dacie przeprowadzenia danego przewodu. Mówiąc innymi słowy, przewody doktorskie i habilitacyjne przeprowadzone pod rządem ustawy z dnia 12 września 1990 r. będą oceniane pod kątem zgodności z przepisami tej ustawy. Natomiast kryteria przeprowadzania tych przewodów zawarte w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. będą stanowiły podstawę oceny dla przewodów wszczętych pod rządem tej ustawy. Z kolei analizowany przepis stanowi podstawę do badania zasadności tylko tych uchwał w sprawie nadania stopnia doktora (art. 14 ust. 2 pkt 5) i w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego (art. 18 ust. 2 pkt 5), które zostały podjęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r., bo tylko takie uchwały zostały w nim expresis verbis wymienione. Ponadto stwierdzono, że trafnie ocenił Sąd I instancji, iż rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych, nie mogło stanowić podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z uwagi na jego niezgodność z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Podzielono stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że dla oceny konstytucyjności aktu prawnego właściwy jest stan konstytucyjny z dnia orzekania (wyrok TK z 26 października 1999 r., K 12/99, OTK ZU nr 6/1999, poz. 120 i powołane tam orzecznictwo), co oznacza, że brak wytycznych w przepisie upoważniającym, bez względu na datę jego wydania, świadczy o jego niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zatem przywołane rozporządzenie MEN jest również niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ upoważnienie ustawowe na podstawie którego zostało wydane (art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 12 września 1990 r.) nie odpowiada wymogom art. 92 ust. 1 (por. np. wyrok TK z 29 maja 2002 r., P 1/01).
Skoro Centralna Komisja dokonała okresowej kontroli w rozpoznawanej sprawie, mając również na względzie uregulowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych, co było następstwem niewłaściwej wykładni i błędnego zastosowania art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., to siłą rzeczy musiała naruszyć art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W konkluzji uzasadnienia podkreślono, że rolą Sądu I instancji w powtórnym postępowaniu będzie ocena, podjęta stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., czy te naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2068/11, oddalił skargę. W uzasadnieniu natomiast podał, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95 OSNAP 1996/21/315) oraz nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy, a także przepisów k.p.a. mających odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym ustawą (art. 29 ust. 1 ustawy). Tak więc rozpoznając ponownie skargę w niniejszej sprawie, Sąd mógł poddać swej kontroli jedynie zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji, czyli dochowanie przez Centralną Komisję norm regulujących postępowanie przed organami komisji, a nie mógł natomiast rozważać zarzutów skargi, które dotyczą merytorycznej oceny poziomu działalności naukowej dokonanej przez recenzentów Centralnej Komisji. W postępowaniu niniejszym, co wskazano wyżej, Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Artykuł 9 cytowanej ustawy wyposaża Centralną Komisję w dwojakiego rodzaju kompetencje, a mianowicie: 1) uprawnienie do okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, która stanowi podstawę do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego, a także 2) uprawnienie do badania zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5, w sprawie nadawania tych stopni. Oznacza to, że Centralna Komisja dokonując okresowej oceny może zakresem swojej kontroli objąć również przewody doktorskie i habilitacyjne, które miały miejsce także pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 12 września 1990 r. Tyle tylko, że ma obowiązek przeprowadzenia tej oceny wedle kryterium zgodności z ustawą obowiązującą w dacie przeprowadzenia danego przewodu. Mówiąc innymi słowy, przewody doktorskie i habilitacyjne przeprowadzone pod rządem ustawy z dnia 12 września 1990 r. będą oceniane pod kątem zgodności z przepisami tej ustawy. Natomiast kryteria przeprowadzania tych przewodów zawarte w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. będą stanowiły podstawę oceny dla przewodów wszczętych pod rządem tej ustawy. W ocenie Sądu, przy orzekaniu i wyborze sposobu postępowania, organ wziął pod uwagę wszelkie okoliczności w postaci stopnia, rodzaju, znaczenia i skutków stwierdzonych nieprawidłowości. Wskazano również, że wydana na powołanej podstawie prawnej decyzja należy do tzw. decyzji uznaniowych, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "Centralna Komisja może". Podkreślono również, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji uznaniowej organ prowadzący postępowanie dołożył szczególnej staranności przy wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i następnie dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego. Przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki zwrócić uwagę, że żaden inny przepis rangi ustawowej lub podstawowej nie reguluje kwestii trybu i sposobu dokonywania okresowej kontroli przez Centralną Komisją. Pozostawiona przez ustawodawcę Centralnej Komisji swoboda nie może być jednak utożsamiana z dowolnością lub arbitralnością. Dokonując okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, organ zobowiązany jest do uwzględniania aksjologii i hierarchii wartości stojącej u podstaw Konstytucji RP i ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki i w ocenie Sądu, organ właśnie takiej oceny dokonał. Materiał dowodowy dotyczący prac wskazanych osób, tj. [...], daje podstawy do negatywnej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej uczelni. Ocena kandydatek [...], została dokonana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. i przedstawiony materiał dowodowy daje podstawy do sformułowania negatywnej oceny przez Komisję. W uzasadnieniu decyzji organu znalazło się przekonujące wyjaśnienie, dlaczego zastosował środek, polegający na zawieszeniu uprawnień na czas określony (art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy). Z kolei odnośnie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.), choć może w uzasadnieniu decyzji organu nie zostało to w sposób wystarczający podkreślone, to jednak wskazano na ważny interes społeczny oraz interes strony. W przypadku działalności Szkoły Wyższej, przesłanki te są ze sobą bardzo powiązane, wręcz stopione. Reasumując – zgodnie z wytycznymi, jakie znalazły się w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego – ponownie rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, aby wskazane naruszenia przepisów miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku skargi kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej przez A. w L., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt I OSK 992/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu podał m.in., że "w wyroku uchylającym z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 705/11 Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wiążącej wykładni przepisów prawa materialnego – art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 2003 r., przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r., rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych, zawarł także ocenę, co do stosowania przepisów art. 77 § 1, 80 i 108 § 1 k.p.a. (...) i związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego oznacza, że wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę winien uwzględnić ocenę sądu odwoławczego. (...) Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny chociaż w zaskarżonym wyroku przytoczył wykładnię przepisu art. 9 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny jednakże rozpoznając skargę nie zastosował się do niej. Sąd pierwszej instancji przyjął (co zgodne jest z wyrokiem w sprawie I OSK 705/11), iż Centralna Komisja dokonując okresowej kontroli poziomu działalności naukowej lub artystycznej uczelni, która stanowi podstawę do nadawania stopni naukowych może zakresem swej kontroli objąć również przewody doktorskie i habilitacyjne, które miały miejsce pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. W ocenie Sądu odwoławczego Centralna Komisja dokonując okresowej kontroli przy zastosowaniu regulacji zamieszczonej w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r. dokonała niewłaściwej wykładni i błędnie zastosowała art. 9 ust. 2 ustawy z 14 maja 2003 r. Wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego nakazywały Sądowi pierwszej instancji dokonanie oceny, czy naruszenie przez ten organ przepisów art. 77 § 1 i 80 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, iż będące oceną Centralnej Komisji przewody dot. [...] przeprowadzone zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. Z uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2009 r. wynika, iż jako podstawowe uchybienia co do tych przewodów wskazano naruszenie konkretnych przepisów rozporządzenia MEN z 31 maja 1991 r. Jeżeli Sądy obu instancji (w tym NSA w wyroku z dnia 29 lipca 2011 r.) uznały, iż rozporządzenie to jako niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP nie mogło stanowić podstawy do oceny działalności uczelni w kontrolowanym zakresie, to tym samym zaskarżona decyzja naruszała prawo, zaś kontrolując jej legalność WSA winien uczynić to w oparciu o przepisy rangi ustawowej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, iż Sąd pierwszej instancji takiej kontroli nie dokonał, a równocześnie zaaprobował decyzję Centralnej Komisji, w której zastosowanie znalazły niekonstytucyjne przepisy rozporządzenia. Mimo ewidentnego błędu w zaskarżonej decyzji, wytkniętego w wyroku NSA z dnia 29 lipca 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny wyprowadza wniosek, nie znajdujący uzasadnienia poza ogólnym stwierdzeniem, że organ dokonał właściwej oceny działalności uczelni. Przeprowadzone postępowanie dowodowe przez Centralną Komisję zawiera dość bogaty materiał w postaci opinii profesorów [...], oceniających poprawność i poziom przeprowadzonych przewodów doktorskich i habilitacyjnych. Materiał ten zróżnicowany w treści i ocenach został przez Sąd oceniony jednym tylko zdaniem, w którym wymieniono "prace" wszystkich osób, jako dające podstawę do sformułowania negatywnej oceny działalności uczelni przez Centralną Komisję. Przy tak lakonicznej i ogólnej ocenie Sąd nie ustrzegł się błędu wymieniając także wśród negatywnie ocenionych – przewód doktorski [...], którego przebieg i praca doktorska w ocenie [...] nie budziły poważniejszych wątpliwości. (...) Trafnie skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP, co także wiąże się z naruszeniem przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., przez nałożenie w zaskarżonej decyzji na Radę Wydziału obowiązku przedstawienia wykazu wszczętych a niezakończonych przewodów doktorskich i habilitacyjnych. Przepis art. 9 ust. 2 przewiduje możliwość wydania jednego z trzech rozstrzygnięć: ograniczenia uprawnienia, zawieszenia uprawnienia na czas określony, nie dłuższy niż trzy lata bądź cofnięcia uprawnienia. Brak było więc podstaw do nałożenia w drodze decyzji obowiązku określonego w pkt [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Zarzut braku podstawy prawnej do zamieszczenia w decyzji takiego rozstrzygnięcia zawierała skarga do Sądu pierwszej instancji, a nie odniósł się do niego Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku naruszając przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. W wyroku z dnia 29 lipca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA w kwestii braku podstaw do nadania decyzji Centralnej Komisji rygoru natychmiastowej wykonalności, stwierdzając, iż rozstrzygniecie w tej kwestii zapadło z pogwałceniem art. 108 § 1 k.p.a. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy stan faktyczny w tym zakresie nie uległ zmianie, a zatem wyrok Sądu odwoławczego zachował moc wiążącą. Wbrew temu stanowisku Sąd pierwszej instancji dokonał odmiennej oceny tej części decyzji, przyjmując jedynie, że uzasadniono to w sposób niewystarczający. (...) Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 9 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 i 18 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. przez dokonanie przez Centralną Komisję oceny przewodów naukowych [...] bez podstawy prawnej należy odmówić mu trafności. Skarżąca uczelnia powołując się na przepis art. 9 ust. 1 wywodzi, iż ocenie Centralnej Komisji podlegają wyłącznie uchwały, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5, tj. o nadaniu stopnia doktora oraz w art. 18 ust. 2 pkt 2 – o nadaniu stopnia doktora habilitowanego. W odniesieniu do ww. osób zostały wydane uchwały w przedmiocie przyjęcia kolokwium habilitacyjnego bądź odmowy dopuszczenia do kolokwium, a zatem na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. I OSK 705/11 wykładając ten przepis uznał, iż stanowi on podstawę do badania zasadności tylko tych uchwał, które zostały wymienione w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5. Powyższa wykładnia, w której uwzględniając zakres stosowania przepisów ustawy z 2003 r. Sąd odwoławczy opowiedział się za badaniem zasadności określonych uchwał nie wyklucza dokonywania oceny prawidłowości przebiegu wcześniejszych stadiów przewodów doktorskich i habilitacyjnych. O takim zakresie oceny mówi wprost przepis art. 9 ust. 1 ab initio ustawy stanowiąc, iż Centralna Komisja dokonuje okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, która stanowi podstawę do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego. Dopiero w dalszej części przepisu, która zaczyna się od słów "a także" jest mowa o ocenie zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5, w sprawie nadawania tych stopni. Uwzględniając zatem literalne brzmienie całego przepisu art. 9 ust. 1 należy przyjąć, iż ocenie okresowej Centralnej Komisji podlega przebieg całego przewodu, natomiast ocena zasadności dotyczy tylko tych uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5. Powyższa wykładnia jest zgodna z brzmieniem wyjaśnianego przepisu i niesprzeczna z wykładnią dokonaną w wyroku NSA I OSK 705/11. Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego rozpatrzenie ich na obecnym etapie byłoby przedwczesne, a to z uwagi na konieczność uzupełnienia postępowania. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwoli na ocenę prawidłowości stosowania prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do postanowień art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Biorąc powyższe pod uwagę należy zatem podkreślić, że rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sad Administracyjny w sprawach o sygn. I OSK 705/11 oraz I OSK 992/12.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, iż zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca zostały podjęte na podstawie art. 9 ust 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., Nr 65, poz. 595 ze zm.), zgodnie z którym Centralna Komisja dokonuje okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, która stanowi podstawę do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego, a także zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5, w sprawie nadawania tych stopni (ust. 1).
Jednocześnie, stosownie do postanowień ust. 2 cyt. wyżej przepisu, jeżeli ocena, o której mowa w ust. 1, jest negatywna, Centralna Komisja może:
1) ograniczyć uprawnienie przez zobowiązanie jednostki organizacyjnej do przedstawiania Centralnej Komisji do zatwierdzenia każdej uchwały o nadaniu stopnia doktora;
2) zawiesić uprawnienie na czas określony, nie dłuższy niż trzy lata;
3) cofnąć uprawnienie.
Wskazany wyżej katalog rozstrzygnięć, jakie może podjąć Centralna Komisja negatywnie oceniając poziom działalności naukowej lub artystycznej uczelni oraz zasadności uchwał wymienionych w tym przepisie jest zamknięty. Zatem bezspornie organ zobowiązując Radę Wydziału skarżącej uczelni do przedstawienia wykazu wszczętych, a niezakończonych przewodów doktorskich i habilitacyjnych niewłaściwie zastosował wskazany przepis prawa materialnego nakładając obowiązek nieprzewidziany w tym przepisie.
Co więcej i co już zostało w sprawie przesądzone wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. I OSK 705/11, dokonana przez organ weryfikacja prawidłowości przeprowadzania przez A. przewodów doktorskich i habilitacyjnych w oparciu o rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 31 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych (Dz. U. nr 50, poz. 219 ze zm.), była nieprawidłowa. Z tego mianowicie powodu, że w art. 37 ust 6 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, na podstawie którego zostało wydane wskazane wyżej rozporządzenie, brak jest wytycznych dotyczących treści, jakie powinien zawierać wydany na jego podstawie akt podustawowy, jakim jest rozporządzenie. W efekcie biorąc pod uwagę stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia z dnia 26 października 1999 r. sygn. 12/99 wskazać należy, że brak wytycznych w przepisie upoważniającym do wydania rozporządzenia, świadczy o jego niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
W konsekwencji, przywołane rozporządzenie jest również niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ upoważnienie ustawowe na podstawie którego zostało wydane (art. 37 ust. 6 cyt. ustawy), nie odpowiada wymogom art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Biorąc powyższe pod uwagę należy zatem stwierdzić, że organ, opierając swoje rozstrzygnięcie na ustaleniu, że A. przeprowadzała przewody kwalifikacyjne I i II stopnia z naruszeniem § 1 ust. 3, § 5 ust 1 i 2, § 6 ust 1 i 3, § 7 ust 1, § 8 ust 1 i 2 oraz § 11 cyt. rozporządzenia, co było podstawą do negatywnej oceny jej działalności i w rezultacie do skorzystania z uprawnień wynikających z art. 9 ust. 2 cyt. ustawy, nie rozparzył i nie ocenił w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, skoro decyzja w sprawie została w całości podjęta w oparciu o rozporządzenie, które jako niezgodne z Konstytucją, w ogóle nie powinno być w sprawie zastosowane. Wskazane uchybienie art. 77 § 1 i 80 kpa nie pozostaje zatem bez wpływu na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ rozważy więc, czy stwierdzone w toku postępowania fakty stanowią podstawę do zastosowania rozstrzygnięć uregulowanych w art. 9 ust. 2 cyt. ustawy.
Na zakończenie dodać także należy, co również zostało stwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym wyroku o sygn. I OSK 705/11, że nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a., gdyż okoliczności faktyczne podniesione przez Centralną Komisję nie spełniają kryteriów wymienionych w tym przepisie.
Z tych wszystkich względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło