II SA/Wa 203/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego postanawia: 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. K. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych czterdzieści groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2015 r. oddalił skargę wniesioną przez A. B. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia specjalnego. Na wniosek skarżącej zostało przyznane jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wyznaczony pełnomocnik z urzędu, r. pr. P. K., pismem z dnia 21 sierpnia 2015 r. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej, w wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej, z uwagi na znaczny nakład pracy, złożoność sprawy, a także konieczność odzwierciedlenia realnej wartości pracy profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał, że sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd wyroku z dnia 22 maja 2015 r., po zapoznaniu się z aktami sprawy, analizie stanu prawnego oraz orzecznictwa sądów administracyjnych. Nadto oświadczył, że powyższe koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Do wniosku dołączył sporządzoną opinię wraz z potwierdzeniem nadania jej odpisu na adres skarżącej oraz oświadczenie podatnika podatku VAT. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu, określonym w przepisach art. 258-261 tej ustawy. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), zwanym dalej rozporządzeniem. Z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w drugiej instancji należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za sporządzenie przedmiotowej opinii przez radcę prawnego, który nie występował w sprawie przed sądem I instancji, wynosi 75% stawki minimalnej, określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Stosownie zaś do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności radcy prawnego ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie r. pr. P. K. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla A. B. po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku o oddaleniu wniesionej skargi, czyli po zakończeniu postępowania sądowego w pierwszej instancji. Udzielona skarżącej pomoc prawna, za którą należy się pełnomocnikowi zwrot kosztów, polegała na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie orzeczenia. Ponadto radca prawny, zgodnie z treścią § 16 rozporządzenia, złożył wymagane oświadczenie. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie wynosi 75% z 240 zł, czyli 180 zł i powinno być podwyższone o kwotę 41,40 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który na dzień wydania postanowienia wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 221,40 zł. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika w zakresie wysokości wynagrodzenia, należy stwierdzić, że stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jednocześnie, zgodnie z § 15 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. W stosunku zatem do pełnomocników ustanowionych w sprawie z urzędu, których koszty ponosi Skarb Państwa, brak jest regulacji prawnych, umożliwiających, przyznanie wynagrodzenia w innej kwocie niż wynikającej ze stawek minimalnych, ewentualnie w wysokości nie wyższej niż 150% określonej stawki minimalnej, z uwagi na niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Należało więc zbadać, czy w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w kwocie przewyższającej minimalną stawkę. W ocenie referendarza sądowego, w niniejszej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne, szczególne okoliczności, które w znacznym stopniu zwiększyły nakład pracy wyznaczonego pełnomocnika. Podjęte czynności należy uznać za typowe działania, wykonywane przez pełnomocników, w tego typu sprawach (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r., II FZ 878/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto pełnomocnik nie wskazał żadnych okoliczności, wymagających zwiększonego nakładu pracy, ani też nie podał na czym miałaby polegać jego szczególna aktywność, o której mowa w orzecznictwie, uzasadniająca przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 258 § 2 pkt 8 tej ustawy oraz stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.).