II SA/Wa 2037/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-18
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Iwona Dąbrowska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiające stwierdzenia nieważności innych decyzji administracyjnych, wydane w trybie nadzwyczajnym, zostały wydane z naruszeniem prawa, w szczególności czy spełnione zostały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiające stwierdzenia nieważności innych decyzji administracyjnych zostały wydane prawidłowo. Analiza pod kątem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wykazała brak rażącego naruszenia prawa, a analiza pod kątem art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. nie wykazała trwałej niewykonalności decyzji. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczy wyłącznie wadliwości decyzji, a nie całego postępowania zwykłego, a skarżący nie uzasadnił szczegółowo swoich wniosków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą stwierdzenia nieważności innych decyzji administracyjnych. Skarżący kwestionował szereg decyzji dotyczących utraty statusu osoby bezrobotnej oraz decyzji wydanych w postępowaniach o stwierdzenie nieważności. Po długotrwałym postępowaniu administracyjnym i sądowym, w tym uchyleniu przez NSA wyroku WSA z powodu wadliwego uzasadnienia, sprawa trafiła ponownie do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Marcinkowska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. W. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W dniu [...] października 2006 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. wpłynęła decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyznaniu A. K. bezterminowo świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia [...] grudnia 2005 r. i w związku z powyższym Starosta Z. decyzją z dnia [...] października 2006 r. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2005 r.
A. K. w dniu [...] listopada 2006 r. złożył do Starosty Z. pismo, w którym wniósł o uzupełnienie treści decyzji z dnia [...] października 2006 r. i w wyniku rozpatrzenia wyżej wymienionego wniosku, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Starosta Z. odmówił uzupełnienia treści powyższej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Z. z dnia [...] października 2006 r.
Następnie skarżący pismem z dnia [...] lipca 2008 r. wniósł do Ministra Pracy i Polityki Społecznej m.in. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wojewody [...], powołując się na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 3, 6, 7 k.p.a., zaś Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r.
W wyniku skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1645/08, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, zaś w uzasadnieniu stwierdził m.in., że organ nienależycie ocenił, czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. została wydana w sposób zgodny z prawem. W szczególności nie zbadano, czy organ przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy mógł potraktować pismo z dnia [...] listopada 2006 r. jako odwołanie A. K. od decyzji Starosty Z. z dnia [...] października 2006 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej. Warunkiem bowiem pozwalającym na przeprowadzenie postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji jest skuteczne wniesienie odwołania.
W tej sytuacji Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2009 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Z kolei w dniu [...] czerwca 2009 r. do Ministra wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2009 r., w którym na podstawie art. 111 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, wniósł o uzupełnienie decyzji Ministra z dnia [...] maja 2009 r. o wszystkie naruszenia prawa, które również powodowały i każde z nich oddzielnie stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. będąc zgodnymi z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz o wszystkie fakty, mówiące o sposobie i okolicznościach powstania decyzji Wojewody [...].
Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. odmówił uzupełnienia decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009 r. Następnie skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] sierpnia 2009 r.
W związku z wątpliwościami dotyczącymi treści żądania skarżącego, pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. został on wezwany do ostatecznego sprecyzowania treści żądania. Odpowiadając na powyższe, skarżący pismem z dnia [...] września 2009 r. stwierdził, iż "w piśmie z dn. [...] wnoszę o to, co zawarte jest w dwóch punktach pisma, którego moja odpowiedź dotyczy".
W wyniku rozpatrzenia wyżej wymienionego wniosku, postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009 r.
Następnie pismem z dnia [...] marca 2010 r. A. K. wniósł o "wznowienie postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...] września 2009 r.".
W wyniku rozpatrzenia wyżej wymienionego wniosku postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej podjął zawieszone postępowanie w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2009 r.
Niezależnie od powyższego, w dniu [...] września 2008 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Z. z dnia [...] października 2006 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającym uzupełnienia wyżej wymienionej decyzji w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia [...] października 2006 r. wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającym uzupełnienia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od wyżej wymienionej decyzji, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewoda [...] decyzją:
1) z dnia [...] lutego 2009 r. orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia [...] października 2006 r. w sprawie pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2005 r. i od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła w ustawowym terminie odwołanie do ministra właściwego do spraw pracy,
2) z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty Z. z dnia [...] grudnia 2006 r., odmawiającego uzupełnienia decyzji Starosty Z. z dnia [...] października 2006 r. orzekającej o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] grudnia 2005 r. i strona nie wniosła odwołania od powyższego rozstrzygnięcia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2009 r. uchylił decyzję Wojewody [...]. Natomiast w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2009 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r.
Ponadto w trakcie opisanego powyżej postępowania A. K. pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. wystąpił do Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawach dotyczących jego pism z dnia [...] lipca 2008 r. i z [...] września 2008 r. W piśmie tym stwierdził, iż "na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. proszę o wstrzymanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dn. [...], na mój wniosek złożony Wojewodzie [...] z dn. [...]. Jednocześnie proszę o niezwłoczne podjęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia [...], zaraz po wydaniu decyzji w sprawie stwierdzania nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], na mój wniosek z dn.[...] lub proszę o uznanie powyższych dwóch próśb za niewniesione do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, jeżeli Minister z urzędu załatwi mój wniosek z dn. [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dn. [...] przed odwołaniem z dn. [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] zgodnie z kolejnością wpływów do Ministra Pracy i Polityki Społecznej". Następnie wyżej wymienione pismo A. K. zostało przekazane zgodnie z właściwością Wojewodzie [...]
W wyniku rozpatrzenia wniosku Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. zawiesił postępowanie administracyjne wszczęte i toczące się na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2008 r. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł w ustawowym terminie zażalenie do ministra właściwego do spraw pracy, który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., Wojewoda [...] pismem z dnia [...] października 2009 r. wezwał A. K. do sprecyzowania, czy pismo z dnia [...] kwietnia 2009 r. (adresowane do Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dotyczącej postanowienia) zawiera także wniosek do Wojewody [...] o zawieszenie na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia [...] października 2006 r. Odpowiadając na wyżej wymienione wezwanie, A. K. pismem z dnia [...] października 2009 r. wyjaśnił, że "moje pismo z dnia [...] (adresowane do Ministra Pracy i Polityki Społecznej) w sprawie dotyczącej postanowienia nie zawiera wniosku do Wojewody [...] na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. o zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia [...] r.".
Następnie pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżący ponowił swe żądanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia [...] października 2006 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2008 r. i z dnia [...] października 2009 r.
W dniu [...] lutego 2010 r. do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wpłynął wniosek A. K. z dnia [...] lutego 2010 r., w którym wniósł: "na podstawie art. 157 Kpa proszę o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i 5 Kpa niżej wymienionych postanowień i decyzji oraz unieważnienie wszystkich czynności dokonanych przez MPiPS i Wojewodę [...] w postępowaniu wszczętym przeze mnie w dniu [...] w wyniku błędnego n/w postanowienia, jak również unieważnienie postanowień decyzji i czynności w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dn. [...], na które miało wpływ n/w postanowienie Ministra. Postanowienie Ministra PiPS z dnia [...] w części dotyczącej zawiadomienia o konieczności wniesienia odrębnych podań o stwierdzenie nieważności w sprawach: decyzji Starosty Z. z dn. [...], postanowienia Starosty Z. z dn. [...], decyzji Ministra PiPS z dn. [...], decyzji Ministra PiPS z dn. [...], decyzji Ministra PiPS z dn. [...], decyzji Wojewody [...] z dn. [...], decyzji Wojewody [...] z dn. [...], decyzji Wojewody [...] z dn. [...], postanowienia Wojewody [...] z dn. [...]".
W związku z wątpliwościami dotyczącymi treści żądania skarżącego, pismem z dnia [...] marca 2010 r. wezwany został on do sprecyzowania, czy wnosi tylko o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionych decyzji czy też innych niż wyżej wymienione postanowienia i decyzje Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz Wojewody [...] Odpowiadając na wyżej wymienione pismo A. K. stwierdził, iż oprócz wymienionych w piśmie z dn. [...] prosi o stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.: postanowienia Wojewody [...] z dn. [...] czerwca 2009 r., postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dn. [...]. Biorąc powyższe pod uwagę decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji:
1. Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2008 r., orzekającej o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,
2. Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r.,
3. Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009 r., orzekającej o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Na wyżej wymienione rozstrzygnięcie skarżący wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie wyżej wymienionych spraw, jednakże Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu [...] czerwca 2010 r. decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1301/10, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2008 r., z dnia [...] kwietnia 2009 r. i z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu WSA w Warszawie stwierdził, że Minister Pracy i Polityki Społecznej dopuścił się w sprawie naruszenia powyższych przepisów, tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., bowiem autorem zarówno pierwszej decyzji, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy była działająca z upoważnienia organu Podsekretarz [...] – C. O., nie zaś sam piastun funkcji, czyli Minister Pracy i Polityki Społecznej.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2010 r. orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji:
1. Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2008 r., orzekającej o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,
2. Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r.,
3. Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009 r., orzekającej o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu Minister szczegółowo odniósł się do podnoszonych w pismach i wnioskach skarżącego zarzutów wobec wydawanych w jego sprawach rozstrzygnięć organów administracji.
W skardze do tutejszego Sądu A. K. wniósł o uchylenie wskazanych przez niego postanowień i decyzji. W uzasadnieniu wniosku opisał stan faktyczny spraw, toczących się z jego udziałem przed organami administracji i wskazał, że opieszałość w rozpoznaniu jego spraw będzie skutkować utratą przez niego połowy kamienicy, stanowiącej jego własność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1617/11 oddalił skargę.
Na skutek wniesionej przez A. K. skargi kasacyjnej powyższy wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt I OSK 833/12 i sprawa została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie spełnia przesłanek ustawowych określonych w art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Z lektury części historycznej uzasadnienia wynika, że organy wydawały liczne decyzje, których daty wydania i numery stanowią część uzasadnienia przedstawiającą stan faktyczny sprawy, zaś część merytoryczna uzasadnienia wyroku sprowadza się do podania kompetencji wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz powtórzenia podanych wcześniej decyzji wraz z datami ich wydania i numerami. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z autorem skargi kasacyjnej, że tak sformułowane pisemne motywy zaskarżonego wyroku uniemożliwiają prawidłowe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro bowiem w uzasadnieniu nie przedstawiono precyzyjnie argumentacji sądu I instancji, nie sposób było skutecznie polemizować z tokiem rozumowania, którego efektem końcowym było zaskarżone orzeczenie.
Ponadto sąd podał, że tak skonstruowane uzasadnienie praktycznie uniemożliwiło przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej w zakresie podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej. Z pisemnych motywów wyroku nie można się bowiem dowiedzieć w jakim zakresie przeprowadzono kontrolę sądową zaskarżonego postanowienia. Nie sposób więc było ocenić, czy zasadnie sąd I instancji uznał, że zaskarżone postanowienie ostateczne odpowiada prawu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z kolei z art. 190 ww. ustawy – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przede wszystkim należy podkreślić, że kontrolowane przez Sąd decyzje zostały wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Ocena organu administracji, orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wadą, określoną w art. 156 § 1 k.p.a.
W postępowaniu tym organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie - mając na uwadze zaskarżoną decyzję - kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek, określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany w zwykłym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 739/09).
Jako podstawę prawną swojego wniosku o stwierdzenie nieważności A. K. wskazał art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W myśl powołanej we wniosku A. K. (jako pierwszej) podstawy, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Podstawa nieważności wskazanych we wniosku A. K. decyzji, określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dawałaby podstawę do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego jedynie wówczas, gdyby zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto, gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być dodatkowo traktowane społeczno-gospodarcze skutki, wywołane wadliwą decyzją (patrz wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 738/84). W konsekwencji, traktowanie naruszenia prawa jako rażącego może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji, a więc wówczas, gdy pozostawienie w obrocie prawnej decyzji jest nie do pogodzenia z porządkiem prawnym, a wobec tego decyzja musi być wyeliminowana, aby umożliwić przywrócenie porządku publicznego, zakłóconego tą decyzją.
Żadnej z takich wad Sąd nie dopatrzył się w decyzjach, objętych wnioskiem skarżącego, zatem w zakresie podstawy prawnej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rozstrzygnięcie Ministra Pracy i Polityki Społecznej jest prawidłowe.
Następnie Sąd przeanalizował zaskarżone decyzje pod kątem ewentualnego istnienia podstawy nieważności, określonej art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (M. Jaśkowska, Komentarz do art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX) niewykonalność musi istnieć nie tylko w dniu wydania, ale powinna mieć charakter trwały. Powstała później może być podstawą innych działań, np. uchylenia czy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Decyzja trwale niewykonalna to przy tym taka decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków. W myśl wyroku NSA z dnia 8 lipca 1999 r. (IV SA 970/97, Lex nr 47901), niewykonalność decyzji powinna być spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które znamionują dwie cechy: a) istniały już w dacie wydania decyzji, b) są nieusuwalne przez cały czas. Jako miarodajny jest stan rzeczy istniejący w dacie wydania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny szeroko rozumie przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 13 lutego 1986 r. (III SA 1146/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 12, s. 73-74) stwierdzono, że trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Również w wyroku NSA z dnia 8 lutego 1985 r., I SA 1090/84, zauważono, iż decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie niemożliwa do wykonania, np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej.
Nie stanowią powodu niewykonalności ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe albo też trudności techniczne czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1984 r., I SA 804/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 123).
Sąd nie dopatrzył się również w decyzjach, objętych wnioskiem skarżącego, istnienia podstawy prawnej stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Zatem i pod tym kątem oceniane decyzje Ministra Pracy i Polityki Społecznej są prawidłowe.
Podkreślenia wymaga, że A. K. żadnego ze swoich wniosków o stwierdzenie nieważności nie uzasadnił szczegółowo, nie wskazał, w czym konkretnie upatruje zaistnienia wskazanych przez siebie podstaw stwierdzenia nieważności, jakie dokładnie uchybienia, jego zdaniem, powinny doprowadzić do stwierdzenia nieważności orzeczeń organów administracji. Treść skargi wyraża natomiast brak zgody A. K. na treść wydanych w jego różnych sprawach orzeczeń organów administracji i wskazuje na wolę kwestionowania wszystkich zachowań organów. Skarżący podkreśla związek pomiędzy działaniami organów administracji, a swoją obecną sytuacją faktyczną i życiową, polegającą na możliwości utraty połowy kamienicy wskutek toczącej się egzekucji bankowej. Tego rodzaju kwestie nie podlegają jednak kognicji sądu administracyjnego.
Na marginesie tylko dodać należy, że wnioski A. K. kilkakrotnie były już przedmiotem zainteresowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zatem bez wątpienia wydane w sprawie decyzje i ich uzasadnienia stanowią wyraz głębokich analiz organów orzekających w sprawach skarżącego. Brak stwierdzenia podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji przez Sąd orzekający w sprawie niniejszej wynika m.in. z oceny, że analiza stanu faktycznego i prawnego sprawy, dokonana przez organy administracji, jest prawidłowa.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło