II SA/Wa 2061/24
WyrokWSA w Warszawie2025-09-10
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Radziszewska-Krupa, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utajnienie całości orzeczenia dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza Policji narusza zasady konstytucyjne i prawo do obrony, a także czy postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte i prowadzone z poszanowaniem terminów przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utajnienie całości orzeczenia dyscyplinarnego nie narusza prawa do obrony, jeśli obrońca miał dostęp do akt i mógł składać wnioski. Stwierdził również, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte i prowadzone z poszanowaniem terminów przedawnienia, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury i przedawnienia czynu są niezasadne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył skargę na orzeczenie Komendanta Głównego Policji (KGP) utrzymujące w mocy wcześniejsze orzeczenie o uznaniu go za winnego przewinienia dyscyplinarnego i odstąpieniu od wymierzenia kary. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o Policji dotyczących przedawnienia wszczęcia i czynu, wadliwą ocenę materiału dowodowego, utajnienie orzeczenia oraz naruszenie prawa do obrony. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. M. G. (zwany dalej "Skarżącym") reprezentowany przez pełnomocnika adw. M. M. złożył [...] listopada 2024r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Komendanta Głównego Policji (zwany dalej "KGP") z [...] października 2024r. nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie KGP z [...] września 2024r. nr [...] o uznaniu Skarżącego za winnego przewinienia dyscyplinarnego i odstąpienia od wymierzenia kary. Skarżący wniósł o: uchylenie obu ww. orzeczeń i o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, rozpoznanie skargi na rozprawie. Zdaniem Skarżącego ww. decyzje naruszają:
- art. 135 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2024r., poz. 145 ze zm., zwana dalej "u.P.") - przez nie zastosowanie tego przepisu i nie umorzenie postępowania, ze względu na przedawnienie wszczęcia;
- art. 135ja ust. 1 pkt 1 u.P. - przez nie zastosowanie tego przepisu i nie umorzenie postępowania, ze względu na przedawnienie czynu;
- art. 134i ust. 5a i art. 135e ust. 1 u.P. - przez przeprowadzenie częściowej niepełnej oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego z pominięciem wyjaśnień Skarżącego i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych skutkujących mylnym uznaniem, że Skarżący naruszył dyscyplinę służbową, dopuszczając do zastosowania technicznego środka wsparcia, pomimo niezweryfikowania udokumentowanej przez siebie informacji o prawdopodobnym dokonaniu przestępstwa kradzieży telefonu komórkowego, na szkodę urzędnika państwowego w randze wiceministra;
- art. 135g ust. 1 i 2, art. 135 u.P. - przez wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w postaci: wyjaśnień Skarżącego i zeznań świadków M. M., R. P., M. F. oraz uznanie, że Skarżący nieprawidłowo nadzorował czynności związane z zastosowaniem technicznego środka wsparcia, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego wskazuje, że nie popełnił on uchybień w tym zakresie;
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024r., poz. 572, ze zm., zwana dalej "k.p.a.") w związku z art. 135f ust. 7 u.P. - przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i ponowne przyjęcie, że wnioski dowodowe Skarżącego nie mają znaczenia do rozstrzygnięcia sprawy lub są nieprzydatne do stwierdzenia danej okoliczności, gdy przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów miało znaczenie do poczynienia ustaleń faktycznych w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej Skarżącego.
Skarżący w uzasadnieniu skargi, wskazał, że KGP po ponownym rozpoznaniu sprawy ww. orzeczeniem z [...] października 2024r. utrzymał w mocy ww. decyzją KGP z [...] września 2024r., uznając Skarżącego za winnego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że [...] października 2022r. w [...], pełniąc służbę na stanowisku [...] Biura Kryminalnego KGP, będąc zobowiązanym do współuczestnictwa w planowaniu zadań wykonywanych przez funkcjonariuszy Wydziału [...] Biura Kryminalnego KGP oraz sprawowania nad nimi nadzoru naruszył dyscyplinę służbową nieprawidłowo wykonując czynność służbową w ten sposób, że przeprowadzane w formie operacyjnego sprawdzenia o krypt. "Telefon" czynności operacyjno-rozpoznawcze planował i nadzorował w sposób nieprawidłowy, dopuszczając do zastosowania technicznego środka wsparcia zadań operacyjnych w postaci urządzenia do lokalizacji telefonów komórkowych "Tester", choć niezweryfikował udokumentowanej przez siebie informacji o prawdopodobnym dokonaniu przestępstwa kradzieży telefonu komórkowego na szkodę urzędnika państwowego, zawartej w notatce służbowej, doprowadzając do zastosowania technicznego środka wsparcia zadań operacyjnych niewspółmiernego do zaistniałej sytuacji, w sposób niezgodny z zasadami proporcjonalności i planowości obowiązującymi w pracy operacyjnej, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 u.P. w związku z § 7 pkt 1 i 2 i § 9 ust. 2 zarządzenia KGP nr 30 (Dz.Urz. KGP z 2018r., poz. 89) w zw. z § 6 pkt 3 i 5 pkt. zarządzenia nr [...].
Zdaniem Skarżący utajnienie całej decyzji w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza stanowi naruszenie porządku konstytucyjnego i zasad demokratycznego państwa prawa. Zasada jawności, jako znajdująca normatywne umocowanie w Konstytucji RP i międzynarodowych źródłach prawa jest jedną z zasad naczelnych wymiaru sprawiedliwości. Polska doktryna prawa administracyjnego zalicza ją do głównych zasad procesowych postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada jawności, zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jest jednym z trzech procesowych komponentów prawa do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, obok sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i rozpatrzenia bez nieuzasadnionej zwłoki. Ograniczenia zasady jawności, będącej prawnym standardem konstytucyjnym, muszą mieścić się w granicach wyznaczonych przez art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 2 Konstytucji RP. Każde ograniczanie zasady jawności (stanowiącej element szeroko pojmowanego prawa do Sądu), choć może nie oddziałuje bezpośrednio na dostęp do Sądu (rozumiany jako możliwość rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd) wpływa na jego zakres i możliwość rzeczywistej realizacji. Ustawodawca, tworząc przepisy ograniczające zasadę jawności, musi brać pod uwagę wymagania ogólne wiążące się z ograniczaniem praw obywatelskich, jak i wymóg proporcjonalności oraz zachowania istoty danego prawa.
Art. 135j ust. 2 u.P. wymienia enumeratywnie elementy orzeczenia dyscyplinarnego. Orzeczenie powinno zawierać: 1) oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego; 2) datę wydania orzeczenia; 3) stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego; 4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną; 5) rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu postępowania dyscyplinarnego; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia; 7) pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania; 8) podpis, z podaniem stopnia, imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego, oraz pieczęć jednostki organizacyjnej Policji. Wyliczenie to oznacza, że jeden element - uzasadnienie faktyczne - może być objęte klauzulą tajności. Zarzuty, które są jawne oraz orzeczenie o karze muszą być jawne. Wskazać należy, że na etapie postępowania dyscyplinarnego zarzuty dyscyplinarne były jawne, zaś obrońca mając dostęp do akt postępowania wykonywał fotokopie dokumentów jawnych. Utajnienie całości orzeczenia stanowi jaskrawe naruszenie prawa do obrony obwinionego.
Skarżący podkreślił, że art. 135 u.P. określa przesłanki warunkujące wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Przesłanki procesowe to określone stany prawne i faktyczne, z którymi przepisy regulujące odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów łączą dopuszczalność albo niedopuszczalność postępowania. Przesłanką odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów jest wynikająca z ustawy okoliczność warunkująca nie tylko wszczęcie i prowadzenie procesu, ale także orzekanie o jego przedmiocie. Przesłanką ujemną jest okoliczność, która nie pozwala na wszczęcie, kontynuowanie i orzekanie o odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów. Wydane na ich podstawie orzeczenie o umorzeniu postępowania stwierdza jedynie niedopuszczalność postępowania dyscyplinarnego, ale nie rozstrzyga o meritum sprawy. W art. 135 u.P. sformułowano negatywne przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania dyscyplinarnego (przeszkody formalne). Wystąpienie którejkolwiek z nich powoduje prawną niedopuszczalność postępowania dyscyplinarnego, którego nie wszczyna się, a stwierdzenie choćby jednej z nich w toczącym się postępowaniu powoduje prawną niedopuszczalność jego kontynuacji i konieczność jego umorzenia. Konstrukcja przesłanek procesowych funkcjonujących w systemie postępowania dyscyplinarnego i obowiązek ich uwzględnienia z urzędu tworzy gwarancje istotne m.in. uczestnikom postępowania.
Zdaniem Skarżącego analiza zarzutu przedstawionego Skarżącemu i stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, że w sprawie zaszła negatywna przesłanka procesowa, skutkująca koniecznością umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Stan faktyczny, w związku z którym KGP wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wygląda następująco: Ówczesny [...] KGP (D. A.) poinformował [...] października 2022r. [...] [...] Biura Kryminalnego KGP M. F. o prawdopodobnym dokonaniu kradzieży telefonu komórkowego na szkodę ówczesnego [...], polecając podjęcie czynności, mających na celu ustalenie sprawców przestępstwa i odzyskanie utraconego mienia. Skarżący podjął się wykonania tego polecenia, z uwagi na sprawowany nadzór nad pracą Wydziału [...] KGP. Wydał więc stosowne polecenia, których istotą było wykorzystanie technicznego środka wsparcia. Użycie tego urządzenia było najbardziej adekwatne do zaistniałej sytuacji. Zgodę na jego wykorzystanie udzielił [...] Biura [...] KGP właściwy ds. [...]. Policjanci z Wydziału [...] KGP doprowadzili do odzyskania utraconego telefonu. Zarzut dyscyplinarny dotyczy realizacji polecenia przełożonego związanego z ustawowym zadaniem Policji, którym było wykrycie sprawcy przestępstwa i odzyskania utraconego mienia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnionego przestępstwa.
Skarżący, odwołując się do art. 135 ust. 3 u.P. wskazał, że postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Przełożonym dyscyplinarnym, zgodnie z art. 133 ust. 1 u.P. jest przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1 u.P., który wskazuje, że do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: KGP, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, komendanci wojewódzcy albo Komendant [...] Policji i komendanci powiatowi (miejscy, rejonowi) Policji oraz Komendant-Rektor Wyższej Szkoły Policji w [...] i komendanci szkół policyjnych. Z ww. przepisów wynika, że przełożonym dyscyplinarnym Skarżącego [...] października 2022r. był KGP – J. S.. Przełożony dyscyplinarny jest to organ posiadający stosowne kompetencje określone przez przepisy u.P.
Poza sporem pozostaje, ze sprawa, która jest przedmiotem postępowania dyscyplinarnego była już znana [...] października 2022r. ówczesnemu kierownictwu Policji, w tym KGP, który będąc zarazem przełożonym dyscyplinarnym Skarżącego miał wiedzę, że Skarżący podjął się wykonania polecenia ówczesnego zastępcy KGP i wydał stosowne polecenia funkcjonariuszom Wydziału [...] KGP, których istotą było wykorzystanie technicznego środka wsparcia. Wprawdzie nie jest wiadomym, czy J. S. miał wiedzę o podjętych przez Skarżącego działaniach, ale rzecznik dyscyplinarny oddalił wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka tej osoby, uznając, że z materiałów postępowania dyscyplinarnego wynika, że informacje i polecenia w sprawie utraty telefonu komórkowego przekazywał do kierownictwa Biura [...] KGP ówczesny [...] KGP. Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie, bo przekazanie informacji przez [...] KGP nie wyklucza, że o podjętych przez Skarżącego działaniach miał także wiedzę jego przełożony dyscyplinarny - ówczesny KGP. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 listopada 2023r. sygn. III OSK 2635/21 wskazał, że obowiązek wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, co do zasady, powstaje, gdy przełożony dyscyplinarny powziął uzasadnione przypuszczenie o naruszeniu przez jego podwładnego dyscypliny służbowej oraz że wszczęcie takiego postępowania może nastąpić tylko w nieprzekraczalnym, 90-dniowym terminie od uzyskania przez przełożonego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Po upływie tego terminu następuje przedawnienie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Oznacza to, że postępowanie dyscyplinarne cechuje zasada szybkości represji dyscyplinarnej, bowiem zarówno uruchomienie postępowania, jak i zastosowanie sankcji dyscyplinarnych może nastąpić jedynie przed upływem wyznaczonych przez ustawodawcę terminów". Określenie powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego także było przedmiotem wykładni NSA, który w wyroku z 10 marca 2016r. sygn. akt I OSK 3173/14 podniósł, że dzień powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, o czym jest mowa w przepisie art. 135 ust. 3 u.P., to dzień, w którym nastąpiło faktyczne (rzeczywiste) powzięcie wiadomości o tym, że określone zdarzenie, będące przewinieniem dyscyplinarnym, nastąpiło. Powołany przepis powinien być wykładany literalnie. Nie może być on interpretowany zależnie od okoliczności sprawy.
Skarżący wskazał też, że zgodnie z art. 135 ust. 4 u.P. karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje z upływem 2 lat od dnia jego popełnienia. Czyn popełniono [...] października 2024r., a wniosek o ponowne rozpoznanie sprawie wpłynął do organu [...] października 2024r., bo zawierał brak formalny - brak podpisu. Obrońcę [...] października 2024r. wezwano do uzupełnienia braku formalnego, ale brak uzupełniono po przedawnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Organ tymczasem uznał, że dniem złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest jego wniesienie z brakiem formalnym, nie zaś z dniem uzupełnienia tego braku. Pogląd ten jest błędny. Organ nie mógł rozpoznać wniosku, którym nie dysponował. Uzupełnienie braku formalnego po [...] października 2024r. umożliwiło rozpoznanie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Przewinienie dyscyplinarne przedawniło się.
KGP nie wziął też pod uwagę, że informację o kradzieży telefonu przekazał zastępca KGP, który jest osobą godną zaufania, więc Skarżący nie miał wątpliwości, że jest to informacja wiarygodna. Informację tę dodatkowo potwierdzał fakt, że z ustaleń wynikało, że telefon przemieszczał się na trasie [...] - [...] - [...]. Szerszego uzasadnienia nie wymaga, że informacje, które znajdują się w pamięci telefonu komórkowego są ważne z punktu widzenia użytkownika telefonu. Skarżący nie miał więc wątpliwości, że dane znajdujące się w pamięci telefonu ówczesnego [...] były ważne z punktu widzenia sprawowanej funkcji, z którą wiązała się odpowiedzialność za bezpieczeństwo wewnętrzne. Mogły to przecież być kontakty do członków gabinetu, szefów służb, korespondencja pomiędzy nimi, informacje o miejscach zamieszkania, czy też informacje o członkach rodziny.
KGP pominął, że Skarżący otrzymał polecenie służbowe od przełożonego i nie miał podstaw do odmowy wykonania polecenia. Każdy dowód, który może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego powinien zostać dopuszczony przez Rzecznika dyscyplinarnego, który zgodnie z art. 135e ust. 1 u.P zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, w szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego i pokrzywdzonego, przeprowadza oględziny, konfrontacje, okazania. Katalog środków dowodowych jest otwarty. Jedynym kryterium dopuszczalności dowodów jest ich niezbędność do wyjaśnienia sprawy. Celem wniosków dowodowych było odtworzenie przebiegu zdarzenia, a w szczególności przebiegu procesu decyzyjnego, który skutkował podjęciem działań ukierunkowanych na odzyskanie telefonu komórkowego. Czynności dowodowe pomijają kwestie realizacji polecenia służbowego wydanego przez przełożonych, a także istnieniem ujemnej przesłanki procesowej dla prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, określonej w art. 135 ust. 3 u.P. Policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty ślubowania. Odmowa wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego może nastąpić wyłącznie, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. W sprawie nie zbadano wydania Skarżącemu polecenia służbowego przez przełożonego. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem KGP, że przesłuchanie G. N. nie miało znaczenia w sprawie, gdyż w toku postępowania dyscyplinarnego ustalono, że [...] października 2022r. nie był obecny w służbie i nie uczestniczył w procesie decyzyjnym. Osoba ta miała dużą wiedzę o sprawie i dokonał oceny przesłanek użycia TŚWZO, w celu odzyskania telefonu komórkowego. Powyższe ma znaczenie do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie, więc należało przesłuchać tego świadka.
Skarżący nie zgodził się z poglądem KGP, że do rozstrzygnięcia sprawy nie miało znaczenia przesłuchanie [...], co do przekazanych informacji i poleceń, ustalonych w oparciu o przesłuchanie M. F.. Świadek ten nie pamiętał szczegółów rozmowy z [...] KGP, ani czy przekazał on szczegóły związane z utratą telefonu przez [...]. Nie jest wiec wiadomym, na jakiej podstawie dokonano ustaleń przebiegu rozmowy między [...] KGP a ww. świadkiem, skoro dowodu z zeznań świadka nie wolno zastępować treścią pism, zapisków lub notatek urzędowych. Skarżącemu przedstawiono zarzut niezweryfikowania udokumentowanej przez siebie informacji o prawdopodobieństwie dokonania przestępstwa kradzieży telefonu komórkowego na szkodę urzędnika państwowego w randze wiceministra, zawartej w notatce służbowej doprowadzając do zastosowania technicznego środka wsparcia zadań operacyjnych niewspółmiernego do sytuacji w sposób niezgodny z zasadami proporcjonalności oraz planowości obowiązującymi w pracy operacyjnej. Skarżącego składając wyjaśnienia, wskazał okoliczności, z których wynika, że w danej sytuacji, posiadane informacje przekazywane przez [...] KGP, uzasadniały podejrzenie popełnienia czynu zabronionego na szkodę [...]. Zdaniem Skarżącego okoliczności związane z procesem decyzyjnym w przedmiocie podjęcia przez KGP czynności procesowych i operacyjnych były możliwe do ustalenia poprzez wykonanie czynności, o które wnioskował obrońca.
2. KGP, reprezentowany przez r.pr. P. P., w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a odnosząc się do poszczególnych zarzutów uznał je za niezasadne.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga nie jest zasadna.
2. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, zwana dalej "P.p.s.a.").
Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 P.p.s.a.
3. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu KGP prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie, odnosząc się w toku postępowania do wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia kwestii.
Skarżący uczynił przedmiotem skargi ww. orzeczenie KGP z [...] października 2024r., utrzymujące w mocy własne orzeczenie z [...] września 2024r., wydane na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2024r. poz. 145, ze zm., zwana dalej "u.P.").
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie zgodzić się w całości należy z organem, że zarzuty skargi nie mogły być uznane za zasadne.
Sąd zauważa, że postępowania dyscyplinarne, dotyczące tzw. pragmatyk służbowych, operują wspólnym katalogiem gwarancji, wzorowanych na regulacji karnej. Standardy te są wyrazem pewnej unifikacyjnej tendencji współczesnego prawa, dowodzącej wspólnoty założeń kulturowych systemów prawnych państw europejskich lub innych państw uznających potrzebę stworzenia systemu proceduralnych gwarancji, chroniących katalog podstawowych praw i wolności człowieka. Współczesne pojmowanie relacji prawa procesowego do prawa materialnego wskazuje na autonomizację sfery proceduralnej. Gwarancje te są uznawane za na tyle istotne, że ich naruszenie uznawane jest za samoistną przyczynę nieważności lub eliminacji postępowań prowadzonych z naruszeniem zasad wyłączenia organów, bez względu na jej wpływ na wynik indywidualnej sprawy. W zakresie regulacji dyscyplinarnych problem ten nabiera szczególnej ostrości, gdyż przyjmuje się, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą administracyjną indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zarówno zatem, z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulacje szczególne, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów. Ustawa o Policji, w zakresie nieuregulowanym, odsyła do przepisów Kodeksu postępowania karnego, dotyczących wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych (art. 135p ust. 1 u.P.). Zasada odpowiedniego stosowania w sprawach nieuregulowanych w u.P. przepisów kodeksu postępowania karnego ma charakter luki rzeczywistej, a nie aksjologicznej, przy czym może być ono tylko "odpowiednie", tzn. dopuszczające stosowanie tych przepisów wprost i bez żadnej modyfikacji lub też po dokonaniu niezbędnych modyfikacji.
Pośród odpowiednio stosowanych przepisów procedury karnej przykładowo należy wskazać regulacje dotyczące podstawowych zasad procesowych: domniemania niewinności obwinionego, zasady in dubio pro reo, swobodnej oceny dowodów, badania oraz uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego (por. System Prawa Administracyjnego, tom 11, Stosunek służbowy, pod red. R. Hausera, A. Wróbla, Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2011, s. 457). Sąd Najwyższy w wyroku z 27 sierpnia 2007 r., sygn. akt SNO 47/07, (OSNKW 2007, Nr 11, poz. 83) stwierdził, że w postępowaniu dyscyplinarnym obowiązują wszystkie znane prawu karnemu reguły ne peius, które mogą znaleźć zastosowanie w tym typie postępowania. Różnice w zakresie instytucji iudex suspectus między postępowaniem karnym a postępowaniem cywilnym lub administracyjnym uznaje się za dopuszczalne. Wskazuje się w szczególności, że gwarancje niezależności członków administracyjnych organów orzekających nie muszą być tak daleko posunięte jak gwarancje niezawisłości sędziowskiej. Jednak intencja ustawodawcy formułującego przesłanki bezwzględnego wyłączenia, niezależnie od występujących różnic, jest wspólna dla wszystkich analizowanych postępowań.
Gwarancje konstytucyjne prawa karnego w postępowaniu dyscyplinarnym są stosowane odpowiednio, a nie wprost. Dlatego konstytucyjne normy prawa karnego, zwłaszcza te wynikające z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, mają jedynie odpowiednie zastosowanie do postępowań dyscyplinarnych i odpowiedzialności. Modyfikacje te są konieczne chociażby dlatego, że ocena konkretnego zachowania dotyka innych aspektów i innego rodzaju winy niż w wypadku czynów zabronionych przez prawo karne, nie jest dokonywana przez Sądy i często dotyczy czynów niestanowiących przestępstw. Stąd możliwość ich zastosowania nie oznacza przeniesienia wszelkich gwarancji postępowania karnego do postępowań dyscyplinarnych, zwłaszcza w świetle zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji, por. wyrok TK z 2 września 2008 r., sygn. akt K 35/06, OTK-A 2008/7, poz. 120).
W ocenie Sądu, na podstawie dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego można sformułować generalną tezę o obowiązku ustawodawcy takiego ukształtowania przepisów regulujących konkretny model postępowania dyscyplinarnego, by w wymiarze materialnym i formalnym, tak jak w postępowaniu karnym, zapewniał odpowiedni poziom gwarancji konstytucyjnych zawartych w rozdziale II Konstytucji.
Zdaniem Sądu te przesłanki były w sprawie spełnione. Sąd w związku z tym nie podzielił przede wszystkim zarzutu Skarżącego, że utajnienie obu wydanych w sprawie orzeczeń dyscyplinarnych spowodowało naruszenie porządku konstytucyjnego i zasad demokratycznego państwa prawa, gdyż Skarżący w postępowaniu dyscyplinarnym mógł skorzystać z prawa do ustanowienia obrońcy, który posiadał dostęp także do niejawnych dokumentów, a ponadto obrońcy Skarżącego umożliwiono zapoznawanie się aktami, wykonanie z nich kserokopii (co przyznano na s. 4 uzasadnienia skargi) oraz składanie stosownych wniosków i środków zaskarżenia. W związku z tym należało przyjąć, że nie można przyjąć, że niemożliwe było zrealizowanie konstytucyjnych gwarancji procesowych Skarżącego, który brał czynny udział w postępowaniu dyscyplinarnym za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika oraz poznał, jakie konkretne zarzuty mu postawiono i mógł je kwestionować, co czynił, korzystając z pomocy ww. pełnomocnika.
Zdaniem Sądu wydane w sprawie orzeczenie dyscyplinarne pierwszej i drugiej instancji zawierają ponadto wszelkie wymagane przez prawo elementy, a w szczególności te wskazane w art. 135j ust. 2 u.P. (oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego – pkt 1; datę wydania orzeczenia – pkt 2; stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego – pkt 3; opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną – pkt 4; rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu postępowania dyscyplinarnego- pkt 5; uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia – pkt 6; pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania – pkt 7; podpis, z podaniem stopnia, imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego, oraz pieczęć jednostki organizacyjnej Policji – pkt 8. Warto też zwrócić uwagę, że przepis art. 135j ust. 1 u.P. nie wyznacza organowi dyscyplinarnemu merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, co oznacza, że przepis ten wprowadza swobodną ocenę dowodów w tym zakresie, w związku z czym sądowa kontrola oceny dowodów oznacza jedynie sprawdzenie, czy dokonana już ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej lub logicznej bądź czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy (zob. wyrok NSA z 18 kwietnia 2007r. sygn. akt I OSK 994/06, LEX nr 344637).
Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu dyscyplinarnym oraz w dokonanych przez organy obu instancji ocenach wadliwości natury faktycznej lub logicznej, uznając, że w świetle dowodów zgromadzonych w aktach, jak i z uwagi na okoliczności podnoszone przez samego Skarżącego jeszcze przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego oraz w jego toku (k. 31, k. 469-473 akt postępowania dyscyplinarnego) dokonana przez organy obu instancji ocena pozwalała na wydanie rozstrzygnięcia dyscyplinarnego, wskazanego w art. 135j ust. 1 pkt 3 u.P., które zostało zaskarżone do Sądu. Oceny dokonane przez KGP są spójne, logicznej, a dokonano ich po dostatecznym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych w sprawie w kontekście obowiązujących przepisów, które powinien stosować funkcjonariusz przed przystąpieniem do czynności operacyjno-rozpoznawczych, szczególnie w kontekście przepisów u.P. oraz obowiązującego zarządzenia nr [...] znajdującego się w aktach postępowania dyscyplinarnego. Ocenom tym dano wyraz w szczególności uzasadnieniach wydanych orzeczeń dyscyplinarnych (k. 520-533, 570-578 akt postępowania dyscyplinarnego).
Sąd wskazuje też, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe pod względem formalnym. W przepisie art. 135j ust. 1 u.P. przewidziano bowiem rodzaje rozstrzygnięć dyscyplinarnych, które może wydać przełożony dyscyplinarny, na podstawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego. Należą do niech orzeczenie albo o uniewinnieniu, jeżeli przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło zarzutów stawianych obwinionemu (pkt 1), albo o uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i o wymierzeniu kary dyscyplinarnej (pkt 2), albo o uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o odstąpieniu od wymierzenia kary dyscyplinarnej (pkt 3), albo o umorzeniu postępowania (pkt 4). Wobec Skarżącego wydano orzeczenie z art. 135j ust. 1 pkt 3 u.P. o uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o odstąpieniu od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Sąd w związku z tym wskazuje, że skorzystanie przez przełożonego z możliwości odstąpienia od ukarania opiera się na kryterium celowości, a nie legalności, a zatem wykracza poza kwestie objęte kontrolą Sądu administracyjnego (zob. wyrok WSA w Lublinie z 15 maja 2012r. sygn. akt III SA/Lu 114/12, LEX 1246356).
Sąd, odnosząc się do kolejnego zarzutu podniesionego w skardze - braku umorzenia postępowania dyscyplinarnego z powodu przedawnienia jego wszczęcia uznaje, że jest on niezasadny.
Z przepisu art. 135 ust. 3 u.P. wynika bowiem, że postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Natomiast przepis art. 133 ust. 1 u.P. stanowi, że przełożonym dyscyplinarnym jest przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1 u.P. Taką samą władzę dyscyplinarną posiada policjant, któremu powierzono pełnienie obowiązków na stanowisku służbowym, o którym mowa w art. 32 ust. 1.
Z art. 32 ust. 1 u.P. wynika, że do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, komendanci wojewódzcy Policji albo Komendant [...] Policji i komendanci powiatowi (miejscy, rejonowi) Policji oraz Komendant-Rektor Akademii Policji w [...] i komendanci szkół policyjnych.
Przełożonym dyscyplinarnym Skarżącego, zgodnie z art. 133 ust. 1 u.P. w związku z art. 32 ust. 1 u.P. był KGP, lub policjant, któremu powierzono pełnienie obowiązków na stanowisku służbowym, o którym mowa w art. 32 ust. 1 u.P.
Sąd, mając zatem okoliczności wynikające z akt postępowania dyscyplinarnego oraz osobę przełożonego dyscyplinarnego, stwierdza, że termin z art. 135 ust. 3 u.P., w świetle akt postępowania dyscyplinarnego, został – wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze – dochowany. Ustawodawca w ww. przepisie przesądził, że terminem, od którego liczone jest 90 dni jest data powzięcia wiadomości przez konkretnego przełożonego dyscyplinarnego, a nie fakt popełnienia deliktu dyscyplinarnego.
Z akt sprawy wynika, w jakiej dacie konkretna osoba pełniąca funkcję przełożonego dyscyplinarnego dowiedziała się o popełnieniu przez Skarżącego przewinienia dyscyplinarnego. Wprawdzie pełnomocnik organu trafnie w odpowiedzi na skargę powołuje się na zaakceptowanie przez KGP sprawozdania z czynności wyjaśniających w sprawie przeprowadzonych przez Policję, dopiero [...] kwietnia 2024r., w którym zawarto wnioski końcowe wraz z opisem zarzucanego Skarżącego czynu (k. 289-304 akt postępowania dyscyplinarnego) i z tą datą łączy początek terminu 90 dni od powzięcia wiadomości przez przełożonego dyscyplinarnego w rozumieniu art. 135 ust. 3 u.P., to Sąd stwierdza, że należało wziąć w sprawie pod rozwagę także inne okoliczności. Warto bowiem zwrócić uwagę, że w świetle akt sprawy KGP - jeszcze przed zapoznaniem się z ww. sprawozdaniem - zlecił [...] lutego 2024r. przeprowadzenie czynności wyjaśniających, o których mowa w art. 134i ust. 4, 4a i art. 135 ust. 3 u.P. (k. 3 akt postępowania dyscyplinarnego), mając na względzie okoliczności faktyczne znane KGP już [...] lutego 2024r. (k. 4 akt postępowania dyscyplinarnego).
Tym samym nawet, gdyby przyjąć, że właściwemu przełożonemu dyscyplinarnemu Skarżącego na [...] lutego 2024r. znane były okoliczności związane z popełnieniem przez Skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, to i tak należałoby przyjąć, że nie doszło do przekroczenia terminu wskazanego w art. 135 ust. 3 u.P. Tylko wówczas, gdy dojdzie do upływu 90-dniowego terminu od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, nie wszczyna się postępowania dyscyplinarnego. Dzień powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 135 ust. 3 u.P., to dzień, w którym nastąpiło faktyczne (rzeczywiste) powzięcie wiadomości o tym, że określone zdarzenie, będące przewinieniem dyscyplinarnym, nastąpiło. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że powołany przepis powinien być wykładany literalnie. Nie może być on interpretowany zależnie od okoliczności sprawy (zob. wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2019 r., II SA/Wa 1586/19, LEX nr 3041433). Tym samym należało przyjąć, że skoro [...] lutego 2024r. przełożony dyscyplinarny Skarżącego, w rozumieniu art. 133 ust. 1 u.P. w związku z art. 32 ust. 1 u.P., powziął wiadomość o popełnieniu przez Skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, to należało przyjąć, że możliwe było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko Skarżącemu (k. 305 akt postępowania dyscyplinarnego) miało miejsce [...] maja 2024r., a Skarżący dowiedział się o tym [...] maja 2024r. Tym samym wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze, nie doszło do przekroczenia przez KGP ww. terminu 90 dni, o którym mowa w art. 135 ust. 3 u.P.
Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia art. 135ja ust. 1 pkt 1 u.P. Przepis ten stanowił - w dniu wydania spornych orzeczeń dyscyplinarnych - że postępowanie dyscyplinarne umarza się, jeżeli nastąpiło przedawnienie wymierzenia kary dyscyplinarnej.
Sąd na wstępie zauważa, że wobec Skarżącego wydano orzeczenie na mocy art. 135j ust. 1 pkt 3 u.P. – o uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o odstąpieniu od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Sąd stwierdza także, że z art. 135 ust. 4 u.P. wynika, że karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje z upływem 2 lat od dnia jego popełnienia. Skarżący podkreśla, że skoro popełnił zarzucany czyn [...] października 2022r. (w skardze omyłkowo wskazano rok 2024r.), to niemożliwe było wydanie przez KGP orzeczenia drugoinstancyjnego po [...] października 2024r. Sąd w związku z tym podnosi, że organ odwoławczy wydał orzeczenie dyscyplinarne w ostatnim dniu ww. terminu. Ponadto orzeczenie organu pierwszej instancji o uznaniu Skarżącego winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o odstąpieniu od wymierzenia kary dyscyplinarnej wydano przed upływem dwóch lat od popełniania zarzucanego Skarżącemu czynu ([...] września 2024r.), zaś organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. orzeczenie - zaskarżonym do Sądu orzeczeniem wydanym [...] października 2024r.
Sąd nie uznał też za zasadne pozostałych zarzutów podnoszonych w skardze. Sąd wskazuje, że podnoszone w odpowiedzi na skargę przez pełnomocnika organu okoliczności mają dostateczne udokumentowanie w aktach postępowania dyscyplinarnego, m.in. w zakresie, kto najpierw uzyskał informację o prawdopodobnym dokonaniu przestępstwa kradzieży (k. 31 akt postępowania dyscyplinarnego), komu została przekazana (m.in. k. 298-304, 428-429, 448-454 akt postęp. dyscyplinarnego), braku poleceń służbowych wydawanych Skarżącemu (m.in. k. 574, 576v, 577 akt postępowania dyscyplinarnego). Powyższe akta postępowania dyscyplinarnego wskazują, że doszło do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzedzającego wydanie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Tym samym za zasadny nie mógł być uznany zarzut naruszenie przez KGP przepisu art. 135g ust. 1 i 2 i art. 135 u.P. przez wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w postaci: wyjaśnień Skarżącego i zeznań poszczególnych świadków, szczególnie, gdy w aktach sprawy nie ma dokumentów potwierdzających formalne zgłoszenie kradzieży przed rozpoczęciem czynności operacyjno-rozpoznawczych, a mimo to doszło do zastosowania technicznego środka wsparcia, w celu odzyskania prawdopodobnie skradzionego przedmiotu. KGP, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, uwzględnił okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Tym samym możliwe było przyjęcie przez KGP, że doszło do naruszenia wskazanych przez organ w orzeczeniu dyscyplinarnym przepisów, do których Skarżący zobowiązany był się stosować. W toku postępowania dyscyplinarnego i w wydanych w sprawie orzeczeniach wykazano ponadto przesłanki warunkujące wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego wskazane w art. 135 u.P. (k. 528-533, 570-578 akt postępowania dyscyplinarnego), jak również podano powody, dla których przyjęto, dlaczego nie można uznać, że nie zaszły negatywne przesłanki uniemożliwiające wszczęcie tegoż postępowania, z powołaniem właściwych przepisów prawa. Tym samym, wbrew twierdzeniom Skarżącego nie naruszono gwarancji procesowych Skarżącego, o których mowa w skardze.
Sąd zgadza się ponadto z organem, że chybiony jest zarzut naruszenia 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 135f ust. 7 u.P. w związku z odmową uzupełnienia materiałów postępowania dyscyplinarnego. W aktach sprawy znajduje się postanowienie właściwego organu, na mocy którego odmówiono przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącego dowodów (k. 483-485 postępowania dyscyplinarnego) oraz utrzymujące je w mocy postanowienia organu odwoławczego (k. 500-502 akt postępowania dyscyplinarnego), w których podano przekonywującą argumentację. Skarżącemu umożliwiono zatem zrealizowanie prawa do obrony i przedłożenia swojego stanowiska w sprawie. Wbrew stanowisku Skarżącego z akt sprawy wynika, że rzecznik dyscyplinarny uwzględniał wszystkie istotne w sprawie dokumenty, a nie tylko dowody i argumenty przemawiające na niekorzyść Skarżącego. Rzecznik dyscyplinarny przeprowadził postępowanie w sposób obiektywny i wnikliwy. Odmowa przesłuchania świadków wskazanych przez Skarżącego wynikała jedynie z faktu, że okoliczność, która miała zostać udowodniona, został już udowodniona zeznaniami innych świadków, jak również zgodnie z pierwotnym twierdzeniem Skarżącego 9k. 31 akt postępowania dyscyplinarnego). W uzasadnieniach swoich orzeczeń KGP przedstawił w wyczerpujący sposób przesłanki, jakie wziął pod uwagę przy ich wydaniu. Tym samym nie są zasadne podnoszone w skardze zarzuty z tego zakresu.
4. Sąd, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło