II SA/Wa 2070/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-07
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, jeśli kwestia tego prawa jest sporna i wymaga analizy prawnej, czy też odmowa wydania takiego zaświadczenia jest uzasadniona w sytuacji, gdy jego wydanie wymagałoby rozstrzygnięcia sporu prawnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli jego wydanie wymagałoby analizy prawnej, rozstrzygnięcia spornych kwestii prawnych lub potwierdzenia stanu prawnego, który nie został wcześniej ustalony w drodze decyzji lub innego aktu prawnego. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i służy jedynie potwierdzeniu znanych faktów lub stanu prawnego, a nie tworzeniu nowych uprawnień czy rozstrzyganiu sporów. Odmowa wydania zaświadczenia jest uzasadniona, gdy jego treść miałaby charakter prawotwórczy lub wymagałaby oceny prawnej spornych okoliczności.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jej prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, które pierwotnie przydzielono jej byłemu mężowi, żołnierzowi zawodowemu. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że prawo do zamieszkiwania skarżącej nie zostało jednoznacznie ustalone w świetle obowiązujących przepisów dotyczących zakwaterowania Sił Zbrojnych, a kwestia ta jest sporna. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących zakwaterowania oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wydawania zaświadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając odmowę za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych WSA na rzecz radcy prawnego kwotę 240 zł plus VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. M. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i 20 groszy) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
W dniu [...] kwietnia 2011 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wpłynął wniosek skarżącej W. D. z dnia [...] kwietnia 2011 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jej prawo do zamieszkiwania w lokalu położonym w W. przy ul. [...], a następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez zainteresowaną. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W tej sytuacji Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą.
W zażaleniu z dnia [...] lipca 2012 r. do Prezesa Wojskowej Agencji mieszkaniowej, skarżąca W. D. zarzuciła naruszenie następujących przepisów, a to:
1. art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym – jako osoba, której do dnia wejścia w życie przedmiotowej ustawy przydzielono osobną kwaterę stalą, zachowuje nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania kwatery położonej w W. przy ul. [...];
2. art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., zgodnie z którym z chwilą rozwodu z D. D. nabyła prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu;
3. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 26 i 27 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych, zgodnie z którym skarżąca otrzymała przydział ww. kwatery wspólnie ze swoim byłym mężem – żołnierzem zawodowym;
4. art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu obowiązującym na dzień 11 lutego 2010 r. poprzez jego bezzasadne zastosowanie w odniesieniu do ustalenia stanu prawnego skarżącej – mające wyraz w uznaniu, iż nie ma ona prawa do zamieszkiwania powyższym lokalu;
5. art. 218 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia określonej treści, mimo posiadania przez organ danych pozwalających na potwierdzenie stanu prawnego, uzasadniającego wydanie żądanego zaświadczenia.
W uzasadnieniu podniosła również, że wobec braku wskazania w zaskarżonym postanowieniu podstawy prawnej (względnie innej racjonalnej argumentacji w tym przedmiocie) – trudno jest jej polemizować ze stwierdzeniem o rzekomym – akcesoryjnym charakterze prawa do zamieszkiwania w lokalu, który otrzymała wraz z b. mężem D. D. i takie stanowisko organu – zdaniem skarżącej – jest bezpodstawne oraz bezzasadne. W dalszej części podniosła, iż trudno zgodzić się ze stwierdzeniem, że zmiana stanu prawnego uniemożliwia wydanie zaświadczenia, bowiem na stan prawny uzasadniający treść żądanego zaświadczenia składa się szereg przepisów normujących sytuację prawną byłego małżonka żołnierza zawodowego w odniesieniu do prawa korzystania z kwatery oraz że zasadnicza kwestia, tj. prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, powinna zostać ustalona w oparciu o przepisy poprzednio obowiązujące, w szczególności na dzień nabycia kwatery oraz na dzień rozwodu małżonków D. Według skarżącej prawo do zamieszkiwania w przydzielonej kwaterze przysługiwało żołnierzowi zawodowemu oraz jego małżonce (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 26 i 27 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych). Wskazana ustawa została uchylona ustawą z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, której art. 18 stanowił, że w razie orzeczenia rozwodu żołnierza zawodowego zajmującego osobną kwaterę stałą, rozwiedzieni małżonkowie zachowują prawo do zamieszkiwania w dotychczasowej kwaterze do czasu przekwaterowania, a na wniosek rozwiedzionych małżonków, wojskowy organ kwaterunkowy dokonywał zamiany zajmowanej przez nich kwatery na dwa odrębne lokale. Z kolei ustawa z 1976 r. została uchylona ustawą z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 28 ust. 1 tej ustawy, w chwili rozwodu nabyła prawo do zamieszkiwania w zajmowanym lokalu, względnie na wypadek rozkwaterowania, prawo do lokalu zamiennego. Ponieważ w sytuacji skarżącej do rozkwaterowania nie doszło, stąd też w dalszym ciągu ma ona prawo mieszkać w spornej kwaterze.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu – powołując wyżej opisany stan faktyczny – podał, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym, jednakże nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 k.p.a., a ma charakter administracyjny z uwagi na stosujące je organy i na jedną z prawnych form działania, do których się ono odnosi. Zaświadczenie jest natomiast informacją, że w posiadaniu organu są wskazane w nim dokumenty świadczące w sposób niewątpliwy o określonych faktach. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 217 § 2 wymienia sytuacje, w których wydaje się zaświadczenie, tj. w sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a także gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przypadkach, o których mowa w art. 217 §2pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Stosownie zaś do treści art. 219 k.p.a., odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegająca się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zatem zakończyć się wydaniem zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, albo odmową wydania zaświadczenia w ogóle np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści. W rozpoznawanej sprawie natomiast organ pierwszej instancji odnosząc się do żądania skarżącej wskazał, że lokal mieszkalny położony w W. przy ul. [...] przydzielono [...] D. D. na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] kwietnia 1979 r. nr [...] wydanego przez Komendanta Garnizonu W. i z jego treści wynika, że lokal ten przydzielono żołnierzowi zawodowemu – D. D. Natomiast przy ustalaniu rozmiaru osobnej kwatery stałej uwzględniono następujących członków rodziny osoby uprawnionej do kwatery, tj. żonę W.D. i nakaz ten, zważywszy na jego datę, został wydany na podstawie ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 19, poz. 121 z późn. zm.). Błędnie zatem skarżąca wskazuje poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 6, poz. 38) jako akt prawny, z którego wywodzi przysługujące uprawnienia do powyższego lokalu. Nadmieniono również, że organ I instancji również nieprawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustawę z 1961 r., na podstawie której to miał zostać wydany imienny nakaz przydziału osobnej kwatery stałej nr [...], jednakże powyższe uchybienie nie jest na tyle istotne, by powodowało obowiązek uchylenia zaskarżonego postanowienia. Natomiast zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, prawo do osobnej kwatery stałej przysługuje żołnierzowi zawodowemu i z ustępu 2 oraz 3 wynika, że przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej osobnej kwatery stałej przysługującej żołnierzowi, uwzględnia się stan rodzinny żołnierza, a członkami jego rodziny, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej, są pozostający z żołnierzem we wspólnym gospodarstwie domowym m. in. małżonek. Z kolei dyspozycja przepisu art. 10 ust. 1 ustawy stanowiła, iż żołnierzowi zawodowemu przydziela się osobną kwaterę stałą w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, jeżeli istnieje z niej dogodny dojazd publicznymi środkami komunikacji do miejsca pełnienia służby. Natomiast w myśl art. 11 ust. 1, żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej zachowuje prawo do osobnej kwatery stałej, jeżeli nabył uprawnienie do: emerytury wojskowej; wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową. Zatem wbrew temu, co podnosi skarżąca (powołując się na przepisy ustawy z 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych), z przepisów ustawy z 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych jednoznacznie wynika, że prawo do osobnej kwatery stałej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, natomiast członkowie jego rodziny pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym są uwzględniani przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej. Potwierdzeniem powyższego jest treść imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr [...], z którego – jak już wyżej wskazano – wynika, że W. D. została uwzględniona przy ustalaniu rozmiaru osobnej kwatery stałej, natomiast podmiotem, na rzecz którego nastąpił przydział, był [...] D. D. pełniący służbę w Jednostce Wojskowej nr [...] w W. Kolejnym zdarzeniem, z którego skarżąca wywodzi przysługujące jej prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym jest rozwiązanie przez rozwód małżeństwa zawartego w dniu [...] sierpnia 1978 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w L. z D. D., jednakże w dacie rozwodu (wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. sygn. akt [...]), obowiązywała ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.). Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy, w razie orzeczenia rozwodu małżonków zajmujących kwaterę, mogą oni zamieszkiwać w tej kwaterze, z wyjątkiem kwater w budynkach, o których mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1 – 3 (znajdujących się w budynkach położonych na wojskowych terenach zamkniętych: przeznaczonych, na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Agencji, na zakwaterowanie całości lub części kadry określonej jednostki wojskowej: funkcyjnych). Z dyspozycji ustępu 2 wynika, że w wypadku zajmowania kwatery w budynku określonym w art. 55 ust. 2 pkt 1 – 3, rozwiedzionym małżonkom przysługuje: a) żołnierzowi zawodowemu, emerytowi i renciście wojskowemu - kwatera; b) byłemu małżonkowi osoby określonej pod lit. a) – lokal zamienny w rozumieniu przepisów o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z uprawnieniami posiadanymi przez nich w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód. Natomiast przepis ustępu 3 stanowi, że rozwiedzionemu żołnierzowi zawodowemu, emerytowi lub renciście wojskowemu oraz osobie określonej w art. 23 ust. 2, zajmującej w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód, kwaterę znajdującą się w budynku innym niż wymieniony wart. 55 ust. 2 pkt 1 – 3, nie przydziela się nowej kwatery, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 4 (jeżeli powierzchnia mieszkalna zajmowanej kwatery jest mniejsza od minimalnej powierzchni przysługującej osobie uprawnionej w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji przydziela jedną kwaterę, jako lokal zamienny, odpowiadającą ich łącznym uprawnieniom – do dyspozycji rozwiedzionych małżonków albo wypłaca osobie uprawnionej ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej), a w wypadkach, o których mowa w ust. 3 i 4, zajmowana kwatera może być zamieniona przez strony we własnym zakresie. Zatem zestawienie przytoczonych norm prawnych ze stanem faktycznym w sprawie skarżącej wskazuje, że wbrew jej twierdzeniu, nie nabyła ona w chwili rozwodu prawa do zamieszkiwania w zajmowanym lokalu, względnie na wypadek rozkwaterowania – prawa do lokalu zamiennego. Wskazano, że przede wszystkim przepisy ustawy z 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej umożliwiały dokonanie rozkwaterowania byłych małżonków tylko w sytuacji zajmowania kwater w budynkach, o których mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1-3, a zajmowana przez D. D. sporna osobna kwatera stała, nie była kwaterą funkcyjną, nie była położona w budynku znajdującym się na wojskowym terenie zamkniętym, nie była również przeznaczona na zakwaterowanie kadry określonej jednostki wojskowej. W przeciwnym wypadku organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zobligowane byłyby do podjęcia czynności zmierzających do opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Zatem rozwiedzieni D. D. i W. D. mogli – zgodnie z dyspozycją przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...") – zamieszkiwać w tej kwaterze, a przyznanie rozwiedzionym małżonkom uprawnienia do wspólnego zamieszkiwania w dotychczas zajmowanej kwaterze nie spowodowało zmiany w zakresie przysługującego nadal D. D. prawa do kwatery, które ze względu na swój charakter, jest prawem osobistym. Z kolei W.D. nie uzyskała zatem prawa do kwatery, a jedynie uprawnienie do wspólnego zamieszkiwania z D. D. i tylko przez czas, przez który były mąż posiadał tytuł prawny do owego lokalu mieszkalnego. Dodano dalej, że również przepis art. 28 ustawy o zakwaterowaniu (...) został uchylony z dniem 1 lipca 2004 r. – tj. z wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 116, poz. 1203 z późn. zm. – zwana dalej ustawa nowelizującą) i wbrew twierdzeniu skarżącej, nie ma podstaw do uznania, że jest ona osobą, o której mowa w przepisie art. 23 ustawy nowelizującej. Zgodnie bowiem z tym przepisem osoby, którym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery, zaś osobą której w dniu wejścia w życie powyższej ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą położoną w W. przy ul. [...], był D. D., a nie jego była żona – W.D. i wymieniony zajmował przedmiotowy lokal mieszkalny do dnia [...] kwietnia 2008 r., kiedy to nastąpił jego zgon i z chwilą śmierci, imienny nakaz przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] wygasł z mocy prawa. W dalszym ciągu odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazano ponadto, że w zakresie naruszenia art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej toczyło się postępowanie przed Ministrem Obrony Narodowej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. odmawiającej wydania Pani W. D. decyzji o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym i Minister Obrony Narodowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Sekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa WAM i Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. Stwierdzono również, że nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej o braku podstawy prawnej w zaskarżonym postanowieniu organu pierwszej instancji, bowiem Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. w podstawie prawnej wskazał przepis art. 219 k.p.a. zgodnie z którym odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Ponadto wobec wydania postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez W. D., nie znajduje uzasadnienia kolejny zarzut skarżącej naruszenia przepisu art. 218 § 1 k.p.a. nakładającego na organ administracji publicznej obowiązek wydania zaświadczenia w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji słusznie bowiem uznał, że nie jest możliwym wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez W. D., ponieważ stanowiłoby to poświadczenie nieistniejącego stanu prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca W. D. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie ewentualnych kosztów od organu zarzucając naruszenie:
1. art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. nr 116, poz. 1203) zgodnie z którym – jako osoba, której do dnia wejścia w życie przedmiotowej ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą zachowuję nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania kwatery położonej w W. przy ul. [...];
2. art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U z 2005 r. nr 41, poz, 398 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r. zgodnie z którym, z chwilą rozwodu z D. D. nabyła prawo do zamieszkiwania w powyższym lokalu;
3. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 26 i 27 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1961 r., nr 6, poz. 38 ze zm.) zgodnie z którym otrzymała przydział powyższej kwatery wspólnie ze swoim byłym mężem – żołnierzem zawodowym;
4. art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym na dzień 11 lutego 2010 r. poprzez jego bezzasadne zastosowanie w odniesieniu do ustalenia stanu prawnego skarżącej – mające wyraz w uznaniu, iż nie ma ona prawa do zamieszkiwania w powyższym lokalu; a w konsekwencji naruszenia opisanych powyżej przepisów, naruszenie art. 218 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia określonej treści, mimo posiadania przez organ danych pozwalających na potwierdzenie stanu prawnego, uzasadniającego wydanie żądanego zaświadczenia. W uzasadnieniu natomiast powołała się na argumenty zawarte już w zażaleniu wskazując na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt VI ACa 593/12 w myśl którego "przydział kwatery stałej jest prawem podmiotowym żołnierza zawodowego oraz że podmiotem tego prawa jest również współmałżonek żołnierza, a w konsekwencji prawo do korzystania z takiej kwatery stanowi składnik majątku wspólnego małżonków (uzasadnienie uchwały SN z dnia 21.12 2006 r. III CZP 131/06 oraz postanowienie z dnia 26 listopada 2009 r.)".
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że zaświadczenie jest aktem wiedzy znanej na podstawie prowadzonych ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie bowiem nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego, zaś skarżąca próbuje w trybie zaświadczenia uzyskać potwierdzenie faktów, co do których jest w sporze z organem, a to wyklucza wydanie zaświadczenie o żądanej treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień stwierdza, że posiada prawo do zamieszkiwania w lokalu położonym w W. przy ul. [...], a to na mocy otrzymania go wraz z byłym mężem D. D., której przydzielono owo prawo ze względu na fakt, że jej mąż był żołnierzem zawodowym i w konsekwencji prawo to przysługiwało również jej, jako małżonce, a to na mocy art. 28 ust. 1 w zw. z art. 26 i 27 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, zaś powyższa ustawa została uchylana ustawą z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w której art. 18 stanowił, iż w razie orzeczenia rozwodu żołnierza zawodowego zajmującego osobną kwaterę stałą, rozwiedzieni małżonkowie zachowują prawo do zamieszkiwania w dotychczasowej kwaterze do czasu przekwaterowania, a na wniosek rozwiedzionych małżonków, wojskowy organ kwaterunkowy dokonywał zmiany zajmowanej przez nich kwatery na dwa odrębne lokale, zaś ta z kolei ustawa została uchylona ustawą z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 28 ust. 1, w chwili rozwodu nabyła ona prawo do zamieszkiwania w zajmowanym lokalu, względnie na wypadek rozkwaterowania, prawo do lokalu zamiennego, a ponieważ nie doszło do rozkwaterowania, stąd też w dalszym ciągu ma ona prawo do zamieszkiwania w spornej kwaterze.
Abstrahując już od faktu, że to D. D., jako żołnierz zawodowy otrzymał imienny nakaz przydziału spornego lokalu w dniu [...] kwietnia 1979 r. nr [...], a więc na mocy ustawy z dnia 20 maja 1975 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a nie jak twierdzi skarżąca na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, i że wymieniona była tylko uwzględniania przy przydziale tej kwatery, a nie – jak wskazuje – przydzieloną jej również ową kwaterę, to zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie nie jest weryfikowanie jej uprawnień do spornej kwatery. Podkreślić bowiem należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tzw. postępowanie jurysdykcyjne, orzecznicze), a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. Przepisy Działu VII k.p.a. pt. "Wydawanie zaświadczeń" stanowią rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w którym nie prowadzi się postępowania dowodowego w trybie przepisów Działu II (rozdział 4) k.p.a., ponieważ w postępowaniu tym właściwy organ administracji publicznej o niczym nie rozstrzyga. Choć brak jest w Dziale II Kodeksu wyraźnego przepisu odsyłającego do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., to stosując zasady wykładni systemowej należy przyjąć, że niektóre przepisy ogólnego postępowania administracyjnego będą miały odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zaświadczeniowym, w szczególności niektóre zasady ogólne k.p.a. (np. zasada prawy obiektywnej, zasada pisemności, zasada udzielenia informacji), przepisy dotyczące wymogów formalnych wniosku (art. 63), przepisy dotyczące postanowień (art. 123 - 126), przepisy dotyczące zażaleń ( art. 141 - 144).
Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie natomiast z przepisem art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W tym miejscu przywołać należy uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 48/09, w którym stwierdzono m.in., że zaświadczenie potwierdza tylko informacje posiadane przez organ i nie rozstrzyga żadnych kwestii spornych. Na podkreślenie zasługuje również stanowisko judykatury, a mianowicie stwierdzenie, że "zaświadczenie wydaje się, gdy fakt powstania skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi o niczym rozstrzygać" (W. Chróścielewski, Postępowanie administracyjne, wyd. II, 2006, s. 285). Ponadto Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 292/06 (publ. w zbiorze LEX nr 214079), że "jeżeli problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe". Posiadane przez organ informacje nie mogą bowiem być uzupełnione przez stwierdzenie okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2005 r., sygn. akt II OSK 36/05, publ. ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 64). Przenosząc z kolei powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż odmowa wydania żądanego zaświadczenia była zgodna z prawem. Niewątpliwie wydanie żądanego zaświadczenia wymagałoby analizy uprawnień skarżącej do kwatery oraz przesądzenia o podstawie prawnej takich uprawnień i w istocie rozstrzygnięcie o owych uprawnieniach w tej formie jest niedopuszczalne. Z tego mianowicie powodu, że natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwalają na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Zatem przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawach zaświadczeń nie może być więc analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani dokonywanie ocen prawnych. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz potwierdza istnienie uprawnienia lub obowiązku przyznanego lub potwierdzonego wcześniej w decyzji (konstytutywnej lub deklaratoryjnej), bądź w innym indywidualnym akcie prawnym. Nie można zatem uznać, że organy orzekające w sprawie naruszyły art. 218 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia, a w konsekwencji art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. nr 116, poz. 1203), art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U z 2005 r. nr 41, poz. 398 ze zm.), art. 28 ust. 1 w zw. z art. 26 i 27 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1961 r., nr 6, poz. 38 ze zm.) i art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] lutego 2010 r. Dodać ponadto należy, że wniosek skarżącej sprowadza się w istocie – w ocenie Sądu – do dokonania wykładni prawa, tj. ustalenia czy skarżąca posiada i na jakiej podstawie prawo do lokalu z zasobów Sił Zbrojnych i nadto skarżąca domaga się, w trybie zaświadczeniowym, przesądzenia na jakiej podstawie prawnej uprawnienie takie posiada. Jest to niedopuszczalne, bowiem – co należy zaakcentować – zaświadczenie nie przyznaje i nie stwierdza obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz potwierdza istnienie określonego uprawnienia lub obowiązku, który został już wcześniej ustalony. Jeżeli zaświadczenie stanowi urzędowe potwierdzenie pewnego stanu rzeczy, to należy uznać, że skoro problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe. Reasumując, żądanie skarżącej
ma na celu wykreowanie przez organ określonego faktu, co do którego jest z nim w sporze, bowiem – jak wynika z akt sprawy – w stosunku do wymienionej nie wydano żadnej decyzji, ani też nie zawarto z nią żadnej umowy w przedmiotowej kwestii.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132, a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło