II SA/Wa 2076/14

WyrokWSA w Warszawie2015-05-05

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Janusz Walawski, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy długotrwała absencja chorobowa policjanta, nawet jeśli usprawiedliwiona zwolnieniami lekarskimi, może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie "ważnego interesu służby", gdy utrudnia ona wykonywanie zadań przez jednostkę Policji?
Ratio decidendi
Długotrwała i częsta absencja chorobowa policjanta, nawet usprawiedliwiona zwolnieniami lekarskimi, może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie "ważnego interesu służby", jeśli utrudnia ona wykonywanie zadań przez jednostkę Policji, obciąża innych funkcjonariuszy, wpływa demoralizująco i negatywnie na wizerunek Policji. Sąd ocenia legalność decyzji, a nie jej celowość, sprawdzając zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Policjant J. S. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu długotrwałej absencji chorobowej, która utrudniała wykonywanie zadań służbowych. Policjant kwestionował zasadność zwolnienia, wskazując na wypadek związany ze służbą i trwały uszczerbek na zdrowiu. Organy administracji uznały, że mimo usprawiedliwienia zwolnień lekarskich, ich długotrwałość i częstotliwość negatywnie wpływały na funkcjonowanie jednostki Policji. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję o zwolnieniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Janusz Walawski Adam Lipiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę - Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 Kpa, rozkazem personalnym (decyzją) z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2014 r. zwalniający, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 289, poz. 1687 ze zm.), J. S. z dniem [...] czerwca 2014 r. ze służby w Policji. W uzasadnieniu rozkazu personalnego Komendant Główny Policji wskazał, co następuje: Niniejsze postępowanie w sprawie zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy pragmatycznej ze służby w Policji [...] J. S., z uwagi na ważny interes służby związany z jego absencją chorobową utrudniającą wykonywanie przez Policję ustawowych zadań z zakresu ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, wszczęto na wniosek Naczelnika Wydziału Konwojowego i Policji Sądowej Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Pismo z dnia 21 lutego 2014 r., w sprawie tego postępowania, zostało doręczone zainteresowanemu w dniu 14 marca 2014 r. W piśmie tym pouczono go o prawach strony w tym postępowaniu. Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...], w odpowiedzi na wystąpienie organu w trybie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, oświadczyło, iż postanowiło nie wnosić zastrzeżeń co do trybu zwolnienia [...] J. S. ze służby w Policji. Pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 9 kwietnia 2014 r., informujące policjanta o zgromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy, zostało do organu zwrócone jako niepodjęte w terminie. W trybie art. 44 § 4 Kpa organ korespondencję tę uznał za doręczoną skutecznie w dniu 29 kwietnia 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], po uwzględnieniu całości materiałów zgromadzonych w sprawie, rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2014 r. zwolnił [...] J. S. z dniem [...] czerwca 2014 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji. Decyzji tej na podstawie art. 108 § 1 Kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności. J. S. w odwołaniu do Komendanta Głównego Policji zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art.75, art. 76, art. 77, art. 80, art. 81, art. 108 § 1 a także naruszenie art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 2, art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 41 Karty Praw Podstawowych. Organ drugiej instancji przeanalizował treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy pragmatycznej w aspekcie pojęcia "ważny interes służby" oraz materiału sprawy i uznał rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] za prawidłowe. Organ wskazał, że absencja chorobowa J. S. w służbie rozpoczęła się w 2009 r. i trwała około 5 lat. Od 2009 r. do dnia rozwiązania stosunku służbowego policjant przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do służby z powodu choroby łącznie przez 1045 dni. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przy MSWiA w [...] z dnia [...] marca 2011 r. (wydanym po nieprzerwanej nieobecności w służbie od dnia 21 kwietnia 2010 r. do dnia 30 marca 2011 r.) J. S. został uznany za zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem - zdolny do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku, z przeciwwskazaniem w zakresie testów sprawnościowych, meczy, biegów oraz zabezpieczania imprez masowych w terminie na okres 1-go roku. Wymieniony w okresie ostatnich 5 lat przebywał głównie na zwolnieniach lekarskich, a w przerwach między nimi wykorzystywał urlopy wypoczynkowe. W 2010 r. policjant przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 290 dni, w tym nieprzerwanie od dnia 21 kwietnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r., przez 15 dni przebywał na urlopie wypoczynkowym, a służbę pełnił przez 33 dni. Po okresie choroby obejmującej okres od dnia 21 kwietnia 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r. funkcjonariusz powrócił do służby, następnie jednak siedmiokrotnie przedkładał zaświadczenia lekarskie stwierdzające niezdolność do służby od lekarzy różnych specjalności, w tym przez lekarza chorób wewnętrznych i ortopedę. W 2011 r. [...] J. S. przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 160 dni, na urlopie wypoczynkowym przez 41 dni, a służbę faktycznie pełnił przez 95 dni. Sytuacja nie zmieniła się również w 2012 r., w którym policjant pełnił służbę przez 96 dni, w pozostałym natomiast okresie przebywał na zwolnieniach lekarskich wystawianych przez lekarzy różnych specjalności, w tym psychiatrę, neurologa, alergologa, ortopedę i internistę. W 2013 r. [...] J. S. pełnił służbę przez 113 dni, przerywając ją jednak okresami niezdolności do służby, udokumentowanymi dziesięcioma zaświadczeniami lekarskimi od lekarzy chorób wewnętrznych seksuologa i psychiatry łącznie 137 dni oraz urlopami wypoczynkowymi w wymiarze 34 dni. W 2014 r. wymieniony pełnił służbę jedynie przez 23 dni, a na zwolnieniach lekarskich przebywał do dnia rozwiązania stosunku służbowego przez 126 dni. Na przestrzeni ostatnich pięciu lat J. S. w dniu [...] stycznia 2010 r., w dniu [...] lutego 2010 r., w dniu [...] marca 2011 r. w dniu [...] maja 2011 r. oraz w dniu [...] maja 2012 r. był kierowany na badania do lekarza medycyny pracy i w każdym przypadku uzyskiwał zaświadczenie lekarskie o zdolności do służby na zajmowanym stanowisku. Powyższe, zdaniem organu, prowadzi do wniosku, że skarżący korzystając ze zwolnień lekarskich świadomie obchodził przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, umożliwiający zwolnienie go ze służby po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Ponadto J. S. swoim postępowaniem wpływa negatywnie na organizację służby w jednostce, bowiem jego notoryczna nieobecność powoduje, że niewykonywane przez niego zadania służbowe obciążają innych policjantów. Zachowanie takie rzutuje ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez właściwe wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Reasumując, nie może budzić wątpliwości, że fakt przebywania przez J. S. na zwolnieniu lekarskim przez tak długi okres czasu nie pozostaje bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych w jednostce organizacyjnej, w której skarżący pełnił dotychczas służbę. Poza jej dezorganizacją i obciążeniem obowiązkami pozostałych funkcjonariuszy, okoliczność ta wpływa także demoralizująco na pozostałych policjantów oraz nie pozostaje bez wpływu na wizerunek Policji w odbiorze społecznym. Pozostawanie skarżącego w służbie w takich okolicznościach byłoby kontynuowaniem przez niego służby z uszczerbkiem dla jej ważnych interesów, doprowadziłoby do zaakceptowania zachowania policjanta, będącego swoistym nadużyciem przysługującego mu prawa - które ma miejsce w sytuacji, gdy osoba uprawniona realizuje swoje uprawnienie w sposób sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami moralności publicznej, mimo że niewyrażonymi dosłownie w przepisach prawa, to jednak powszechnie akceptowanymi w społeczeństwie. Organ podkreślił okoliczność poprzedzenia rozkazu o zwolnieniu stosownymi konsultacjami z organami Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów. Polemizując z zarzutami odwołania, Komendant Główny Policji wskazał na poczynienie przez organ pierwszej instancji ustaleń wynikających z wszechstronnej analizy materiału sprawy, czemu dano wyraz w uzasadnieniu rozkazu z dnia [...] maja 2014 r., zgodnie z treścią art. 107 § 1 i 3 Kpa. Organ podkreślił, iż cały zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy był znany skarżącemu. Natomiast podniesiony zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa nie został wypełniony poprzez wskazanie jakich konkretnie czynności procesowych zaniechano. Z tych względów organ uznał za niezasadne wszystkie zarzuty naruszenia prawa procesowego wskazane w odwołaniu. J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonemu rozkazowi Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającemu go rozkazowi Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zarzucił: 1) rażące naruszenie prawa o postępowaniu administracyjnym w sposób mający istotny wpływ na ostateczną treść orzeczenia poprzez niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie podstawowych zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego, w szczególności przepisów art. 6, art., 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 art. 15, art. 75, art. 76, art. 77art. 80 i art. 81 Kpa, postępowanie zostało przeprowadzone bez udziału skarżącego, bez zapewnienia możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, bez uzyskania informacji od lekarza prowadzącego o możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym w okolicznościach, gdy organ wiedział o stanie zdrowia policjanta spowodowanym wypadkiem z dnia [...] kwietnia 2010 roku pozostającym w związku ze służbą i powodującym 28 % trwałego uszczerbku na zdrowiu, 2) rażące naruszenie materialnego prawa o służbie w Policji, w szczególności przepisów art. 41 ust. 2 pkt. 5 w związku z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji z powodu jego niewłaściwego zastosowania przez organ oraz poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na ostateczną treść orzeczenia oraz wynikającego z art. 2, art. 31, art. 32, art. 87 ust. 1, art. 66 ust. 1 Konstytucji RP nakazu urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, zasady proporcjonalności środków do faktycznie zaistniałych okoliczności, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakazu niedyskryminacji i zakazu nierównego traktowania; 3) zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, o którym mowa w przepisach Rozdziału 4 Kpa, skutkiem czego jest nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, skutkiem czego jest orzeczenie o uznaniu przesłanek stanowiących podstawę prawną i faktyczną do zwolnienia dla dobra służby w okolicznościach, gdy ochrona tego dobra nie może naruszać naruszonego już dobra policjanta do bezpiecznych warunków służby gwarantowanego przepisami art. 66 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co uszło uwadze zarówno organowi wydającemu decyzje, jak i organowi odwoławczemu rozpoznającemu odwołanie czym organ odwoławczy, dopuścił się naruszenie przepisów art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji oraz zasad ogólnych postępowania poprzez zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości w takim stopniu, którego skutkiem jest istotny wpływ na treść decyzji, 4) zaniechanie w postępowaniu odwoławczym właściwego rozpoznania i oceny przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów, uwzględnienia stanu wynikającego z akt osobowych policjanta, 5) sprzeczność sentencji decyzji z treścią uzasadnienia i z aktami personalnymi skarżącego funkcjonariusza Policji, 6) w sposób niezrozumiały, niezgodny z obowiązującymi przepisami przedstawił uzasadnienie, któremu, mimo jego obszerności, nie można przyznać przymiotu uzasadnienia faktycznego uzasadnienia prawnego, bowiem poza przytoczeniem przepisów organ nie przedstawił żadnych okoliczności stanowiących podstawę zaskarżonych decyzji, okoliczności dokonania oceny skarżącego, przeciwnie posłużył się nazbyt ogólnymi określeniami niemającymi przymiotu oceny przyczyn stanu zdrowia spowodowanych wypadkiem mającym związek ze służbą w Policji, 7) lakonicznie i enigmatycznie zbył organ konieczność oceny i analizy zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, jeżeli takowy został zebrany, nie wykazał, w części nazywa tylko uzasadnieniem, jakie to przepisy powszechnie obowiązującego prawa oraz ustalenia faktyczne definiują wobec tego właśnie konkretnego funkcjonariusza Policji – J. S. uprawnienie Komendantów właściwych w sprawach osobowych, by policjantom wymierzać sprawiedliwość za skutki wypadku pozostające w związku ze służbą powodującego 28 % trwałego uszczerbku na zdrowiu w postaci zwolnienia ze służby w Policji, 8) sprzeczność sentencji decyzji z jej uzasadnieniem, w którym organ usiłuje wykazać, przepisując treść uzasadnienia wskazanych wyroków jako swoje rozważania, a jednocześnie pomija skutki swego działania na zakres i czas koniecznego leczenia skutków wypadku. Wskazując na powyższe zarzuty, J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu i poprzedzającego go rozkazu organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Wniósł także o dopuszczenie dowodu z dokumentów; - Orzeczenia Nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia: [...] listopada 2011 r. zatwierdzonego decyzją Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. na okoliczność wykazania, iż skarżący w dniu [...] kwietnia 2010 r. uległ wypadkowi pozostającego w związku ze służbą w Policji, który spowodował trwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 28 %, - Karty wypisowej ze Szpitala Nr [...] w [...] Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej z dnia [...] maja 2010 r. na okoliczność wykazania doznanych w wypadku obrażeń, - Zawiadomienia o Orzeczeniu Nr [...]Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z dnia [...] maja 2014 r. na okoliczność wykazania, iż skarżący w dniu [...] listopada 2013 r. uległ wypadkowi pozostającego w związku ze służbą w Policji, który spowodował trwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 2,0 %. W uzasadnieniu skargi wskazał między innymi, iż absencje chorobowe skarżącego spowodowane były skutkami wypadku związanego ze służba. Zatem leczenie urazów związane z tym wypadkiem nie może stanowić przesłanki do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W jego ocenie, skarżącego można było zwolnić jedynie w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Organ podkreślił, że policjant nigdy nie wnosił o skierowanie go na komisje lekarską w związku ze stanem zdrowia, a zatem nie widział przeszkód do dalszego pełnienia służby z uwagi na stan zdrowia. Dodał także, iż w komórce organizacyjnej, w której skarżący pełnił służbę było jedynie 9 osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie przepisem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie policjanta w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ dysponuje zatem możliwością wyboru skutku prawnego. Możliwość skorzystania przez organ z przyznania mu w ten sposób przez ustawodawcę uprawnień nie oznacza dowolności i nieograniczonego (arbitralnego) czynienia użytku z przyznanych kompetencji. Stąd, decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu powinny uwzględniać wymogi przewidziane w art. 7 Kpa. Zatem Sąd administracyjny nie ingeruje w celowość rozstrzygnięcia organu, ale ocenia zgodność decyzji z art. 7 Kpa (porównaj wyrok WSA z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 996/12). Z kolei samo pojęcie "ważny interes służby" zostało przybliżone w wyroku NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 662/12 – "Określenie "ważny interes służby" użyte w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 1990 r. o Policji, jako przesłanka fakultatywnego zwolnienia, jest określeniem nieostrym i dlatego musi być ono skonkretyzowane w każdej indywidualnej sprawie dotyczącej danego policjanta. Organ nie może dowolnie określać czym jest interes służby, będący przesłanką zwolnienia danej osoby. Każdorazowo w decyzji o zwolnieniu należy ustalić, na czym ten interes polega i dlaczego postępowanie danej osoby go naruszyło. Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy organ nie potrafi wykazać, czym jest według niego interes służby lub nie konkretyzuje, dlaczego w jego przekonaniu postępowanie funkcjonariusza ten interes narusza." Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają wspólną cechę - odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku (porównaj wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 662/12). Podkreślenia wymaga tu także wskazana w wyroku WSA z dnia 20 listopada 2012 r. w sprawie II SA/Wa 1536/12 zasada sposobu oceny przesłanek zwolnienia ze służby w aspekcie szczególnego charakteru służby w Policji, a mianowicie "Szczególny charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji ukształtowanie statusu służbowego, w tym w zakresie jego utraty. Wśród służb mundurowych Policja wyróżnia się bowiem zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Jest przede wszystkim formacją uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego." Zastosowanie wobec policjanta przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w danym stanie faktycznym, gdy długotrwałe i częste zwolnienia lekarskie tego policjanta utrudniają wykonywania jednostce Policji, w której służy, jej zadań, było już przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Wskazać tu należy na wyroki WSA z dnia 31 stycznia 2012 r. w sprawie II SA/Wa 2008/11 i z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1483/11 oraz sygn. akt 2059/13 a przede wszystkim wyrok NSA z dnia 1033/12 z dnia 15 marca 2013 r. W tym ostatnim orzeczeniu zawarto wprost tezę, iż "Długotrwała absencja policjanta ma wpływ zarówno na organizację jak i efektywność działania macierzystej jednostki Policji", a dalej analizując stan przedmiotowej sprawy, NSA stwierdza że okoliczność, iż "przez prawie trzy lata, dotychczasowe czynności skarżącego, zobowiązani byli wykonywać pozostali funkcjonariusze wydziału, musi prowadzić do obciążania ich dodatkowymi zadaniami. Przy powszechnie znanej trudnej sytuacji kadrowej całej Policji oraz specyfice zadań nałożonych na tę formację przedłużanie takiego stanu odbywałoby się z ewidentną szkodą dla służby. W tej sytuacji można uznać, ze zachodziła potrzeba skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 1990 r. o Policji." Przenosząc powyższe na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie sposób nie podzielić zasadności rozstrzygnięć obu instancji podjętych w niniejszej sprawie. Wystarczy przywołać tu oczywiste okoliczności poprzedzające wydanie obu rozkazów personalnych i ich wpływ interes służby. J. S. w okresie ostatnich 5 lat przebywał głównie na zwolnieniach lekarskich, a w przerwach między nimi wykorzystywał urlopy wypoczynkowe. W 2009 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 143 dni (a zatem przez ponad pół roku). W 2010 r. policjant przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 290 dni, w tym nieprzerwanie od dnia 21 kwietnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r., przez 15 dni przebywał na urlopie wypoczynkowym, a służbę w 2010 r. pełnił przez 33 dni. Po okresie choroby obejmującej okres od dnia 21 kwietnia 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r. funkcjonariusz powrócił do służby, następnie jednak siedmiokrotnie przedkładał zaświadczenia lekarskie stwierdzające niezdolność do służby od lekarzy różnych specjalności, w tym przez lekarza chorób wewnętrznych i ortopedę. W 2011 r. [...] J. S. przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 160 dni, na urlopie wypoczynkowym przez 41 dni, a służbę faktycznie pełnił przez jedynie przez 95 dni. Sytuacja nie zmieniła się również w 2012 r., w którym policjant pełnił służbę przez 96 dni, w pozostałym natomiast okresie przebywał na zwolnieniach lekarskich wystawianych przez lekarzy różnych specjalności, w tym psychiatrę, neurologa, alergologa, ortopedę i internistę. W 2013 r. [...] J. S. pełnił służbę przez 113 dni, przerywając ją jednak okresami niezdolności do służby, udokumentowanymi dziesięcioma zaświadczeniami lekarskimi od lekarzy chorób wewnętrznych seksuologa i psychiatry łącznie 137 dni oraz urlopami wypoczynkowymi w wymiarze 34 dni. W 2014 r. J. S. pełnił służbę zaledwie przez 23 dni, a na zwolnieniach lekarskich przebywał aż do dnia rozwiązania stosunku służbowego ([...] maja 2014 r.) to jest przez 126 dni. Zaznaczyć tu także należy, iż zarówno Komendant Wojewódzki Policji w [...] ani Komendant Główny Policji nie kwestionują zasadności przedstawionych wyżej zwolnień lekarskich, a jedynie podnoszą, iż fakt przebywania przez J. S. na zwolnieniu lekarskim przez 1045 dni w okresie ostatnich 5 lat (ściślej 4 i pół roku), nie pozostawał bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych w jednostce organizacyjnej, w której skarżący pełnił dotychczas służbę. Poza dezorganizacją i obciążeniem obowiązkami pozostałych funkcjonariuszy, okoliczność ta wpływała także demoralizująco na pozostałych policjantów oraz nie pozostawała bez wpływu na wizerunek Policji w odbiorze społecznym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie istotne jest tu także to, iż spowodowane absencją chorobową oderwanie policjanta od służby, powoduje brak jego rozwoju zawodowego, który stymulowany jest przede wszystkim przez praktykę i codziennym wykonywaniem obowiązków służbowych, zwłaszcza gdy przez okres blisko 4 trzech i pół roku służbę tę policjant pełnił sporadycznie. Zważyć tu należy, iż dla prawidłowego zastosowania normy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji istotne jest wskazanie racjonalnej przesłanki uzasadniającej zwolnienie policjanta ze służby z uwagi na interes tejże służby (porównaj wyżej wskazane orzeczenia sądów administracyjnych). Organ wskazał tu – zwolnienia lekarskie, a jako "interes służby" – związane z tymi zwolnieniami problemy organizacyjne 9 osobowego zespołu w którym skarżący pełni służbę (zastępstwa i zasadę dyspozycyjności funkcjonariuszy), danej jednostki policji w której służy skarżący i problemy natury prestiżowej – wizerunek Policji w społeczeństwie jako skutecznego i sprawnego organu zwalczania przestępczości. Zatem istota sprawy sprowadza się do stwierdzenia oczywistego faktu nagminności zwolnień lekarskich funkcjonariusza i wpływu tego faktu na dobro służby. W szczególności skarżący nie wskazał w niniejszej sprawie, iż zwolnienia lekarskie (poza rokiem 2010) są następstwem obrażeń doznanych w związku z pełnieniem służby (np. uszkodzenie cała policjanta w związku z interwencją wykonywaną w ramach jego obowiązków służbowych. W szczególności o takich związkach nie można w ogóle mówić w odniesieniu do roku 2009, gdy J. S. nie doznał żadnych urazów w związku z pełnieniem służby, a na zwolnieniach lekarskich przebywał przez okres ponad połowy roku. Natomiast po wypadku, któremu uległ w trakcie służby w 2010 r. (po nieprzerwanej nieobecności w służbie trwającej od dnia 21 kwietnia 2010 r. do dnia 30 marca 2011 r.) został uznany przez Wojewódzka Komisję Lekarską przy MSW w [...] orzeczeniem z dnia [...] marca 2011 r. za zdolnego do służby w Policji na zajmowanym stanowisku, z ograniczeniami (przeciwwskazania w zakresie testów sprawnościowych, meczy, biegów oraz zabezpieczania imprez masowych na okres 1-go roku). Także na przestrzeni ostatnich pięciu lat (to jest w dniu [...] stycznia 2010 r., w dniu [...] lutego 2010 r. ,w dniu [...] marca 2011 r., w dniu [...] maja 2011 r. i w dniu [...] maja 2012 r.) J. S. był kierowany na badania do lekarza medycyny pracy i w każdym przypadku uzyskiwał zaświadczenie lekarskie o zdolności do służby na zajmowanym stanowisku. Dodać tu także należy, iż skarżący nigdy nie kwestionował ani powyższego orzeczenia Wojewódzka Komisję Lekarską przy MSW w [...], ani orzeczeń lekarzy medycyny pracy. Nie twierdził, iż ocena jego zdolności do pracy była nieprawidłowa, pomijająca jego rzeczywisty stan zdrowia, a jedynie nadal po tych orzeczeniach korzystał ze zwolnień lekarskich od lekarzy różnych specjalności. Taka postawa wskazuje, iż policjantowi odpowiadał taki stan, gdy co rok przez większość dni korzystał ze zwolnień lekarskich, zaś służbę pełnił sporadycznie. Dla skarżącego permanentne przebywanie na zwolnieniach lekarskich stało się sposobem na łatwe pełnieni przez niego służby w niewielkim czasowo rozmiarze przez okres ostatnich 5 lat. Zakaz nadużycia prawa stanowi jedną z naczelnych zasad prawa, rozwiązującą konflikt pomiędzy normami prawa pisanego a normami moralnymi. Nadużywanie własnego prawa stanowi jedynie pozór wykonywania prawa i jest zachowaniem bezprawnym. Nadmienić przy tym należy, że pojęcie "służby" wiąże się nierozerwalnie z pojęciem "poświęcenia". Służba w formacji uzbrojonej nie jest bowiem zwykłą pracą. Służbę może więc pełnić tylko taka osoba, która zdaje sobie sprawę z wagi pełnionych obowiązków. Strona, która takiej świadomości nie ma, jest nieprzydatna dla tej służby, gdyż nie realizuje jej ważnego interesu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2009/11). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż policjant, który nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, przerywanych tylko krótkimi okresami obecności w służbie, nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Jego postępowanie wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań Policji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2008/11). W skardze J. S. jest przedstawiany jako nieszczęśliwy policjant, który doznał w służbie uszczerbku zdrowia i organ uniemożliwia mu wyleczenie się. W świetle zgromadzonych materiałów (jak wyżej wspomniane orzeczenia lekarskie) obraz taki nie jest prawdziwy. Brak jest jakichkolwiek dokumentów lekarskich wydanych przed datą zwolnienia ze służby ([...] maja 2014 r.), które stwierdzały by całkowitą niezdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. W szczególności przedstawione wraz ze skargą orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. zatwierdzone decyzją Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. na okoliczność wykazania, iż skarżący w dniu [...] kwietnia 2010 r. uległ wypadkowi pozostającego w związku ze służbą w Policji, w świetle ustaleń zawartych w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przy MSW w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nie czynią go niezdolnym do służby na zajmowanym stanowisku. Zasadność tego orzeczenia potwierdzają także orzeczenia lekarzy specjalistów z zakresu medycyny pracy (porównaj orzeczenia z dnia [...] marca 2011 r., z dnia [...] maja 2011 r. i z dnia [...] maja 2012 r.) Także pozostałe zaświadczenia lekarskie dołączone do skargi nie wskazują wprost na niezdolność skarżącego do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Stanowczo podkreślić w tym miejscu należy i to, iż także na funkcjonariuszu Policji, poważnie traktującym swoje obowiązki służbowe, spoczywa obowiązek kontroli swojego stanu zdrowia i podejmowanie stosownego leczenia w celu utrzymywania właściwej formy zdrowotnej umożliwiającej pełnienie służby. Jednakże skarżący swoje działania w tym zakresie ograniczał jedynie do bardzo częstego korzystania ze zwolnień lekarskich. Skoro w ocenie skarżącego jego stan zdrowia pogarszał się, powinien dużo wcześniej niż dopiero po zwolnieniu ze służby dążyć do ustalenia stanu swojego zdrowia w aspekcie zdolności do pełnienia służby w Policji na zajmowanym stanowisku. Takich działań w trakcie służby skarżący nie w ogóle podejmował. Natomiast przedstawione przez skarżącego na rozprawie orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w żaden sposób nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem zostało wystawione pół roku po zwolnieniu ze służby. Organ pierwszej instancji orzekał w niniejszej sprawie w dniu [...] maja 2014 r., zaś drugiej - w dniu [...] września 2014 r., a zatem, gdy orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Katowicach z dnia [...] listopada 2014 r. nie istniało. Również stwierdzona w dniu [...] marca 2015 r. wobec skarżącego niepełnosprawność z tej samej przyczyny nie może stanowić żadnego dowodu w niniejszej sprawie. Zaświadczenia powyższe wskazują jedynie na nagłe zainteresowanie skarżącego swoim stanem zdrowia po zwolnieniu go ze służby w Policji. Należy także w całej rozciągłości podzielić argumentację organu o niemożności zastosowania w niniejszej sprawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, albowiem znajdujące się w aktach administracyjnych oraz osobowych orzeczenia lekarskie (według stanu na dzień wydania ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego) wyraźnie przeczyły uznaniu skarżącego za niezdolnego do pełnienia służby w Policji na dotychczasowym stanowisku. Mając na uwadze wskazane wyżej wskazane orzecznictwo sądów administracyjnych i argumentację organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela zasadność zastosowania wobec J. S. przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Oba zaskarżone rozstrzygnięcia są należycie uzasadnione, odwołujące się do oczywistych i niepodważalnych faktów, jakimi są przedstawione wyżej zwolnienia lekarskie, a zwłaszcza ich ilość oraz należycie uzasadnione stwierdzenie organu, iż w przedmiotowej sytuacji - interes służby wymagał zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Stwierdzić także należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcia nie noszą cech dowolności i są prawidłowe uzasadnione pod względem prawa materialnego i proceduralnego. Powyższe czyni niezasadnym wszystkie zarzutu zawarte w skardze, dotyczące naruszenia prawa materialnego. Co do zagadnień naruszenia przez organ pozostałych przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze (art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 15, art.75, art. 76, art. 77, art. 80, art. 81 Kpa) analizując materiał przedmiotowej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się takiego naruszenia, które mogło by mieć wpływ na wynik sprawy. W tym aspekcie podkreślenia wymaga, iż zakres rozpatrzenia sprawy, a zatem zakres materiału dowodowego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, uzależniony jest od jej przedmiotu, a zatem do tych dowodów, które są istotne w niniejszej sprawie, które dotyczą ustaleń immanentnie związanych z przedmiotem sprawy. Zatem organ winien dopuścić jako dowód wszelkie wnioski dowodowe, o ile mieszczą się one w granicach tej sprawy – mogą wpłynąć na okoliczności, istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Tymczasem wnioski dowodowe skarżącego, składane w postępowaniu administracyjnym, nie mają znaczenia dla granic rozstrzygana w ramach art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W niniejszej sprawie cały materiał dowodowy ogranicza się do potrzeby rozważania następujących aspektów: faktu istnienia zwolnień lekarskich i ich wpływu na dobro służby i wyważenia dobra służby i interesu skarżącego przejawiającego się w istocie w dalszym pozostawaniu w służbie i dalszym korzystaniu ze zwolnień lekarskich. W tym też zakresie materiał ten został zgromadzony i należycie przez organ rozważony. Również nie jest zasady zarzut, co do wadliwości zastosowania w rozkazie organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzkiego Policji w [...] miał prawo by przedmiotowy rozkaz wprowadzić w życie bezzwłocznie. Nadto w uzasadnieniu rozkazu pierwszej instancji i zaskarżonego rozkazu personalnego organy obu instancji dokładnie ustosunkowały się do tego powyższego zagadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela powyższą argumentację. Istotnie, organ pierwszej instancji prowadził postępowanie administracyjne bez udziału J. S., który przebywał wówczas w szpitalu lub na tak zwanym poszpitalnym zwolnieniu lekarskim (epikryza szpitalna za okres od dnia 19 marca do dnia 29 kwietnia 2014 r. i trwające do dnia 26 maja 2014 r. zwolnienie lekarskie – dokumenty złożone na rozprawie). Jednakże organ ten dopełnił wszystkich przewidzianych prawem działań aby prawidłowo doręczyć skarżącemu swoje rozstrzygniecie. Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzega uchybienia proceduralne, wskazane w skardze. Zważyć jednak należy, iż uchybienia te nie mają żadnego znaczenia na wynik postępowania. Organ pierwszej instancji rozstrzygał niniejszą sprawę jedynie w oparciu o okoliczności i fakty doskonale znane skarżącemu. Są nimi liczne zwolnienia lekarskie oraz realia pełnienia przez niego służby. Twierdzenie, iż okoliczności te nie były znane skarżącemu rozmijają się z prawdą. Natomiast skarżący w odwołaniu nie przedstawił żadnych nieznanych i nieporuszonych przez organ pierwszej instancji i zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2014 r. dowodów ani okoliczności. Nie wykazał nadto aby brak udziału w postępowaniu pierwszo-instancyjnym uniemożliwił mu przedstawienia takich dowodów, których nie mógł zawrzeć w odwołaniu albo których przeprowadzenie było niemożliwe na etapie postępowania drugo-instancyjnego. Istotne są jedynie takie naruszenia proceduralne, które mają znaczenie dla ostatecznego wyniku sprawy. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się, aby zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa skutkującym ich uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności i dlatego z wyżej wskazanych względów, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło