II SA/Wa 2085/20
WyrokWSA w Warszawie2021-05-14
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który wcześniej jako funkcjonariusz Policji otrzymał pomoc finansową na cele mieszkaniowe, może być pozbawiony prawa do przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który stanowi, że prawo to nie przysługuje, jeżeli żołnierz otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ze względu na jego jednoznaczne brzmienie językowe, nie może być stosowany do sytuacji, w której żołnierz zawodowy otrzymał pomoc finansową na cele mieszkaniowe na podstawie przepisów ustawy o Policji, a nie na podstawie wskazanej w przepisie ustawy z 1976 r. Odmowa przydziału kwatery w takiej sytuacji stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący, będący żołnierzem zawodowym, wystąpił o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. W przeszłości, jako funkcjonariusz Policji, otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu. Organy administracji odmówiły przydziału kwatery, powołując się na art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który wyłącza prawo do zakwaterowania, jeśli żołnierz otrzymał pomoc finansową do 31 grudnia 1995 r. na podstawie ustawy z 1976 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując, że pomoc finansowa, którą otrzymał, została przyznana na podstawie ustawy o Policji, a nie ustawy z 1976 r., co wyklucza zastosowanie wskazanego przepisu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Mienia Wojskowego, a także zasądził od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Agencji Mienia Wojskowego we [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., 2. zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz skarżącego R. W. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a. i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2020 r. poz. 231, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 i 4, art. 24 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2356, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału [...] Agencji Mienia Wojskowego we [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...] o odmowie R. W. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że R. W. wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału [...] Agencji Mienia Wojskowego we [...] o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego.
W toku postępowania ustalono, że wnioskodawca jest żołnierzem zawodowym służby kontraktowej, który, jak wynika z rozkazu personalnego Dowódcy [...] Pułku Dowodzenia we [...] z [...] grudnia 2018 r. nr [...] przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej pełnił służbę w Policji. Na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji we [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...] wnioskodawca otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu we [...] przy ul. [...] w kwocie 13 848,00 zł.
Z uwagi na zwolnienie R. W. ze służby w Policji przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia, tj. po przeprowadzeniu 9 pełnych lat służby został zobowiązany decyzją Komendanta Miejskiego Policji we [...] z [...] kwietnia 2020 r. do zwrotu 1/10 pobranej pomocy finansowej w kwocie 1 459,20 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem sprawy jest ustalenie, czy wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego złożony przez żołnierza zawodowego w służbie kontraktowej, który był policjantem i w ramach tej służby otrzymał pomoc finansową, może być zrealizowany.
Zgodnie z art. 21 ust. 4 w zw. z ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu przydział lokalu nie może nastąpić, gdy żołnierz zawodowy otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5 poz. 19, z późn. zm.). Ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała osobom uprawnionym do osobnej kwatery (w tym żołnierzom) i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy finansowej miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było, obok przydziału kwatery stałej trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Określenie cezury, tj. do 31 grudnia 1995 r. wynikało z faktu, że od 1 stycznia 1996 r. została wprowadzona ustawa o zakwaterowaniu, w której pomoc finansową zastąpił ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. W noweli ustawy o zakwaterowaniu z 2004 r. (Dz. U. z 2014 r. Nr 116, poz. 1302) ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na rzecz odprawy mieszkaniowej, która to pomoc finansowa zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe żołnierzy po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabyli prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej.
Zaznaczył, że analogicznie z ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą o Policji wynikało (w czasie wypłaty stronie pomocy finansowej) i wynika, że policjant ma prawo do pomocy Państwa w realizacji potrzeb mieszkaniowych, przy czym ustawa ta zawiera także ograniczenia, kiedy to prawo nie przysługuje, m. in. gdy: nastąpił przydział lokalu mieszkalnego, czy wypłata pomocy finansowej.
W sprawie bezsporne jest, że R. W. w trakcie pełnienia służby w Policji otrzymał pomoc finansową w kwocie 13 848,00 zł na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji we [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...], przyznaną na zakup lokalu mieszkalnego we [...]. Wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji przed upływem 10 lat, licząc od dnia jej rozpoczęcia [...] grudnia 2009 r. i w myśl § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 864, z późn. zm.) zobowiązany był do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej za okres 1 roku, którego nie przepracował, w wysokości 1 459,20 zł. Zatem zwrotem objęta została jedynie kwota pomocy finansowej udzielona w wyższym aniżeli należnym wymiarze, co nie zmienia faktu, że strona skorzystała z pomocy Państwa na cele mieszkaniowe.
Odnosząc się do treści odwołania w kwestii zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych służb mundurowych podał, że ustawa o zakwaterowaniu i ustawa o Policji mają wspólny cel, tj. realizację obowiązku Państwa wobec osób ze służb mundurowych w zabezpieczeniu im potrzeb mieszkaniowych oraz to, że żołnierz zawodowy i policjant z tego wsparcia może skorzystać tylko raz. Zdaniem Prezesa cel i sens zarówno ustawy o zakwaterowaniu i o Policji stanowią podstawę uznania, że otrzymanie pomocy finansowej przez wnioskodawcę, który był funkcjonariuszem, nie może zostać pominięty.
Z zasady przyjętej w art. 17a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 860, z późn. zm.) wynika prawo uznania stopnia uzyskanego w innej służbie, tj. Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Więziennej lub Urzędzie Ochrony Państwa na gruncie zawodowej służby wojskowej. W praktyce funkcjonariusz może zostać powołany na stanowisko oznaczone porównywalnym stopniem wojskowym do dotychczas zajmowanego np. w Policji. Na zasadzie wzajemności, również okresy służby funkcjonariusza i żołnierza, uwzględniane przy ustalaniu ich prawa do emerytury są traktowane jako okresy równorzędne – art. 12 i art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 586, z późn. zm.), art. 12 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723, z późn. zm.). Tym samym przepisy te wprost zrównują prawa nabyte przez funkcjonariuszy, którzy przeszli do służby w Siłach Zbrojnych RP.
Zwrócił uwagę, że art. 2 i art. 32 Konstytucji RP stanowią o konieczności przestrzegania zasad: równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej. W myśl wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 4 lutego 1997 r., sygn. akt P 4/96 osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo. Dlatego wszystkie podmioty - adresaci norm prawnych charakteryzujący się daną cechą istotną – mają być traktowani równo, tj. żaden z żołnierzy nie może mieć realizowanego prawa do zakwaterowania dwukrotnie. W kontekście powyższego wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy uznanie, że wnioskodawca względem innych żołnierzy miałby być potraktowany inaczej, czyli powinien otrzymać dwukrotnie wsparcie Państwa, w realizacji potrzeb mieszkaniowych, prowadziłoby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji żołnierzy.
Organ stwierdził, że żołnierz, który otrzymał pomoc w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych nie jest uprawniony do otrzymania w tym zakresie innej formy wsparcia finansowego ze Skarbu Państwa tak samo jak funkcjonariusz Policji, który otrzymał pomoc finansową na podstawie ustawy Policji. Na tej podstawie Prezes uznał, że w sprawie istnieje podstawa do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, z zastosowaniem wskazanej wykładni celowościowej, historycznej i systemowej, polegającej na tym, że wnioskodawca nie może otrzymać ponownego wsparcia ze Skarbu Państwa, na ten sam cel, obecnie w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Dlatego ograniczenie się tylko do literalnego zastosowania ww. przepisu, o co faktycznie wnosi strona, powodowałoby zaprzeczenie celu ww. norm prawnych.
W ocenie Prezesa organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni powyższych regulacji, jak również prawidłowo przedstawił i wyjaśnił stan prawny, jak również właściwie wskazał podstawę prawną, w oparciu o którą odmówiono R. W. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, tj. art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. Podkreślił, że wypłacone świadczenie należy uznać za świadczenie równorzędne świadczeniu, o jakim mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, co powoduje że ponowna realizacja prawa do zakwaterowania byłaby nadużyciem pomocy ze środków budżetu Państwa na ten sam cel. Wypłata pomocy finansowej przyznanej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu oznacza bowiem, że na gruncie ustawy o Policji funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, której potrzeby zostały definitywnie zaspokojone, co wyklucza ponowne skorzystanie z realizacji prawa do zakwaterowania. Z treści art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu wynika, że wyłączone jest uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jeżeli otrzymał pomoc finansową, a R. W. skorzystał już z przysługujących mu uprawnień wynikających z ustawy o Policji w formie wypłaty pomocy finansowej.
Organ odwoławczy podniósł, że żołnierz skarżąc decyzję organu pierwszej instancji wywodzi argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2439/14 dotyczącego odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego i powiela zawartą w nim interpretację przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu. W ocenie Sądu sformułowanej w uzasadnieniu powołanego wyroku negatywne przesłanki zawarte w punkcie 3 ww. ustępu 6 nie obejmują sytuacji nabycia przez żołnierza lokalu od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia przed powołaniem do służby wojskowej. Prezes wskazał, że moc wiążąca przytoczonego orzeczenia Sądu ogranicza się jedynie do konkretnej sprawy objętej tym wyrokiem i w żaden sposób nie narzuca treści i kierunku rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Ponadto, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1418/18) stwierdził, że wyrażony w ww. orzeczeniu pogląd, dotyczący wyłączenia prawa do zakwaterowania, pozostaje odosobniony w judykaturze.
Zauważył, że ustawa o zakwaterowaniu z 1995 r., w brzmieniu do 30 czerwca 2004 r., jak i ustawa z 1976 r. odnosiły się w zakresie zakwaterowania nie tylko do żołnierzy zawodowych ale też emerytów (rencistów) wojskowych i innych osób "uprawnionych do kwatery" (tj. np. członków rodziny). Sprzedaż lokali przez Agencję następowała na rzecz żołnierzy i innych osób, stąd też owe nabycie w przeszłości nie można traktować ściśle tylko w odniesieniu do żołnierza zawodowego. Podobnie od jednostek samorządu terytorialnego lokale mogli nabywać wszyscy bez względu na status zawodowy, o ile posiadali status najemcy. Przyjął w związku z tym, że ustawodawca konstruując normę negatywną określoną również w art. 21 ust. 6 pkt 4, objął nią wszelkie stany faktyczne, w których z pomocą Państwa doszło do zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierza albo jego małżonka.
Prezes stwierdził ponadto, że tak wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza (rodziny żołnierza),można wykorzystać tylko jeden raz. Zamierzeniem ustawodawcy w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu było bowiem wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne niezależnie od okoliczności w jakich ta pomoc został przyznana.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. W. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] lipca 2020 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie od organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, poprzez nieprawidłowe zastosowanie:
a) art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu i odmowę wydania decyzji o przyznaniu kwatery w sytuacji, gdy spełnił wszystkie przesłanki do nabycia tego świadczenia,
b) art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu poprzez uznanie, że przepis ten w realiach niniejszej sprawy może stanowić podstawę odmowy przyznania kwatery w sytuacji, gdy nie otrzymał pomocy finansowej na podstawie wskazanych przepisów, jak również poprzez uznanie, że może on swoją dyspozycją obejmować jakiekolwiek inne świadczenia niż pomoc finansowa wypłacona w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej i to wyłącznie na podstawie wskazanej ustawy,
c) art. 2 i 32 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że równość wobec prawa oznacza możliwość dokonania przez organ wykładni rozszerzającej wyjątków, których zamknięty katalog znajduje się w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu, jak również poprzez wykładnię zrównującą sytuację osób, do których mają zastosowanie różne przepisy, którym zostały udzielone różne świadczenia oraz poprzez wykładnię naruszającą zasadę (postulat) racjonalnego ustawodawcy, który celowo zamknął katalog wyłączeń, w związku z czym niedopuszczalne jest zastosowanie wykładni contra legem.
2. przepisów postępowania tj. art. 6 K.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP polegające na działaniu bez podstawy prawnej poprzez:
a) odmowę przydziału kwatery na podstawie przesłanek niewskazanych w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu,
b) odpowiednie zastosowanie przepisów ustawy o Policji przy ocenie wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu, pomimo braku przepisu pozwalającemu organowi na takie działanie,
c) posłużenie się analogią odnoszącą się do zasad ustalania emerytury policyjnej i wojskowej, które to przepisy nie mają żadnego związku z niniejszą sprawą, a zrównanie sytuacji policjantów i żołnierzy w tej materii ma wyraźną podstawę prawną, która nie dotyczy wszelkich praw nabytych przez funkcjonariuszy, a jedynie kwestii uprawnień emerytalnych.
Skarżący wskazał, że ustawa z 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (została uchylona 9 sierpnia 1995 r.), a więc 10 lat przed wydaniem decyzji w przedmiocie otrzymania przez niego dofinansowania. W żaden sposób zatem nieistniejąca w porządku prawnym norma nie mogła stanowić podstawy, czy też punktu odniesienia dla wydania kwestionowanej decyzji. Porównywanie wskazanych w niej celów do celów świadczenia przewidzianego w ustawie o Policji może mieć charakter wyłącznie prawnoporównawczy, czy historyczny. Zarówno poprzednia ustawa, jak i obecnie obowiązująca, nie zawiera przepisu uniemożliwiającego uzyskanie prawa do kwatery w przypadku skorzystania z dofinansowania na podstawie przepisów ustawy o Policji. Nie mają zatem znaczenia przywołane przez organ zmiany stanu prawnego, bowiem żaden z nich nie zrównuje w zakresie pomocy mieszkaniowej uprawnień policjantów i żołnierzy. To następstwo prawne wskazanych aktów prawnych odczytywać należy odmiennie niż zrobił to organ, a mianowicie obecna ustawa o zakwaterowaniu nie pozwala na dwukrotne ubieganie się o przyznanie kwatery na jej podstawie, a podstawę tę rozszerza również o poprzednio obowiązującą ustawę o zakwaterowaniu z 1976 r. Nie rozszerza tej podstawy o żadne inne akty prawne, natomiast postuluje ciągłość sytuacji żołnierzy pomimo zmiany ustawy. Takie uregulowanie jest racjonalne, uzasadnione i nietrudno rozkodować zamiar ustawodawcy zmierzający do ujednolicenia sytuacji osób pozostających w służbie wojskowej pod rządami poprzedniej ustawy z osobami wstępującymi do niej po zmianie przepisów. Ustawa nie odnosi się do innych służb, a kwestia ta nie została tutaj uregulowana, ponieważ nie taki był cel tych przepisów.
Podał, że równość wobec prawa dotyczyć musi analogicznych sytuacji faktycznych i prawnych. Organ zaś pomija fakt, że sytuacja skarżącego jest inna niż sytuacje żołnierzy, które podaje za przykład służący tym rozważaniom. Nie różnicuje form uzyskanej pomocy, dochodząc do niemającego oparcia w ustawie wniosku, że żołnierz ubiegając się o przyznanie kwatery nie może być beneficjentem jakiekolwiek pomocy Państwa na cele mieszkaniowe, bez względu na jej rodzaj i czas uzyskania. Rozumowanie to prowadzi do wniosku, że w toku postępowania na podstawie art. 21 ustawy o zakwaterowaniu organ powinien dodatkowo sprawdzać okoliczności niewskazane w tym przepisie. Zauważył, że pomoc Państwa związana z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych jest dużo szersza niż te dwa świadczenia, których zależności doszukuje się organ. Dla uzyskania kwatery nie ma jakiekolwiek znaczenia, czy wnioskodawcy kiedykolwiek przysługiwał np. dodatek mieszkaniowy, czy odliczył od podatku dochodowego koszty remontu, czy zrealizował dopłatę Państwa do środków zgromadzonych na książeczce mieszkaniowej, itp.
W jego ocenie przywoływane przez organ orzecznictwo, w którym sądy potwierdziły możliwość zaliczenia świadczeń mieszkaniowych uzyskanych przed służbą, dotyczy sytuacji nabycia przez żołnierza lub jego małżonka lokalu od SP, AMW lub jednostki samorządu terytorialnego i nie może stanowić punktu odniesienia w niniejszej sprawie. Skarżący nie nie nabył mieszkania od wskazanych podmiotów. Pozostałe wypadki odmowy przyznania kwatery dotyczą świadczeń uzyskanych na podstawie konkretnych przepisów wskazanych w art. 21 ust. 6 pkt 1, 2 i 4 ustawy o zakwaterowaniu. Jest to katalog zamknięty i nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie została mu udzielona żadna forma pomocy z tych przepisów.
Za całkowicie nieuprawnione skarżący uznał stwierdzenie, że "ustawodawca konstruując normę negatywną określoną również w art. 21 ust. 6 pkt 4, objął nią wszelkie stany faktyczne, w których z pomocą Państwa doszło do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza albo jego małżonka". W uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej katalog ograniczeń w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu stwierdzono, że celem tej ustawy było zrównanie uprawnień wszystkich żołnierzy zawodowych, nie zaś wszystkich służb. W uzasadnieniu do tej części projektu brak jest odniesienia do innych służb, czy konkretnie do Policji. Odniesienie takie występuje natomiast w innym miejscu - proponuje się w uzasadnieniu wprowadzenie regulacji pozwalających czasowo i w minimalnym chociaż zakresie zaspokoić potrzeby mieszkaniowe byłego małżonka żołnierza i dzieci, o ile "nie mają tytułu prawnego do zajmowania innego lokalu lub domu albo nie posiadają uprawnień do lokalu mieszkalnego na podstawie odrębnych przepisów np. funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego itp." (v. druk sejmowy nr 1945).
W ocenie skarżącego redakcja i brzmienie literalne art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu nie budzi wątpliwości, co powoduje, że zastosowanie powinna znaleźć zasada clara non sunt interpretanda. Następnie przy ustalaniu treści normy prawnej w pierwszej kolejności należy zastosować wykładnię językową, a dopiero gdy prowadzi ona do niejednoznacznych rezultatów, można przejść do kolejnych rodzajów wykładni, której celem pozostaje rozkodowanie normy prawnej zawartej w przepisie. W niniejszej sprawie w ogóle nie powstaje problem ustalania znaczenia art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, a jednak organ próbuje rozciągnąć jego zastosowanie na sytuacje nieobjęte dyspozycją przepisu.
Przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzecznictwo nie może posłużyć jako linia interpretacyjna do orzekania. Wskazane w nich stany faktyczne nie mają nic wspólnego z rozpoznawaną sprawą, a rozstrzygnięcia opierają się o inną podstawę prawną (wszystkie powołane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą w zasadzie art. 21 ust. 6 pkt 3 i kwestii nabycia przez małżonka lokalu od Agencji, SP lub jednostki samorządu terytorialnego), natomiast orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powołane w uzasadnieniu decyzji są nieprawomocne.
W konkluzji skarżący stwierdził, że nie sposób wywodzić, by przedmiotowa norma formułowała uniwersalną zasadę, że z pomocy państwa w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, czy to przed powołaniem do służby wojskowej, czy w jej toku, można skorzystać tylko "raz". Zwrócił uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2439/14, w którym stwierdzono, że z ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych nie wynika generalny zakaz korzystania z pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych przez Państwo więcej niż raz w życiu. Gdyby taki był cel ustawodawcy, to art. 21 ustawy o zakwaterowaniu miałby inne brzmienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń i zakazów związanych z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, przedmiotową sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z 16 kwietnia 2021 r., które wydano na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1758, z późn. zm.), § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz § 1 pkt 2 i § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym.
Podkreślić wypada, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie.
W zaskarżonej decyzji Prezes Agencji Mienia Wojskowego podzielił stanowisko organu pierwszej instancji (Dyrektora Oddziału [...] Agencji Mienia Wojskowego we [...]) o braku podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku R. W. o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego, na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu. W uzasadnieniu organ podał, że choć skarżący nie otrzymał pomocy finansowej wypłaconej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, niemniej jako funkcjonariusz Policji otrzymał pomoc mieszkaniową i ta okoliczność wyklucza przyznanie mu, jako żołnierzowi, prawa do zakwaterowania w formie przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego.
W skardze do Sądu R. W. zakwestionował to stanowisko podnosząc, iż nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyjęcia, że została spełniona negatywna przesłanka do przyznania prawa do zakwaterowania we wskazanej formie, określona w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy. Zdaniem skarżącego z przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy nie wynika, że otrzymanie jakiejkolwiek pomocy finansowej na cele mieszkaniowe ze środków publicznych wyłącza możliwość otrzymania, po wstąpieniu do służby wojskowej, prawa do zakwaterowania. Ratio legis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy stanowi wyłączenie możliwości otrzymania prawa do zakwaterowania przez żołnierza, który otrzymał pomoc finansową przed 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu z 1976 r. i nie ma podstaw do tego, aby ten zakaz "rozciągać" na inne podstawy nabycia prawa do zakwaterowania.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to zapatrywanie skarżącego i stwierdza, że stanowisko wyrażone przez organ w zaskarżonej decyzji nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy oraz w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.
W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy tego, czy na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu stanowiącego, że żołnierzowi nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36), można odmówić przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania, jeżeli wcześniej jako funkcjonariusz Policji skorzystał z pomocy państwa na cele mieszkaniowe. Inaczej mówiąc, czy pomoc finansową, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć szeroko, czyli odnosząc ją także do pomocy finansowej udzielonej w trakcie służby w innych formacjach mundurowych, na podstawie innych przepisów prawa niż dotyczące zakwaterowania sił zbrojnych.
Sąd zauważa, że wykładnia językowa art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie daje podstaw do zastosowania tego przepisu – wyjątku, ograniczającego prawo żołnierza do zakwaterowania (art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu). Kwestia ta nie powinna być sporna, ponieważ przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy jest jednoznaczny pod względem językowym. Pozbawia on prawa do zakwaterowania żołnierza, który otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a nie jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego. Kierując się tą metodą wykładni można wyprowadzić z niego tylko jeden wniosek – wyłącznie osoba zachowująca status żołnierza nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania na podstawie tych samych przepisów, dotyczących zakwaterowania Sił Zbrojnych RP.
Nie ulega też wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z odmiennym stanem faktycznym. Jak wynika z akt sprawy, skarżący będąc wcześniej funkcjonariuszem Policji, otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na podstawie innych przepisów prawnych niż dotyczące zakwaterowania sił zbrojnych. W istocie więc organ odmawiając skarżącemu – już teraz żołnierzowi, udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania zastosował przepis prawny do stanu faktycznego, nieobjętego jego dyspozycją. W uzasadnieniu tego "zapożyczenia" powołał się na wykładnię celowościową art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, popełniając przy tym dość oczywistą niekonsekwencję. Przyznał bowiem prymat wykładni językowej w procesie stosowania prawa, jednocześnie odrzucił jej oczywiste wyniki na rzecz wyników wykładni celowościowej, powołując się na zasady konstytucyjne, bez głębszej analizy ich treści i szczegółowego odniesienia do rozpatrywanej sprawy.
Zgadzając się z organem, że w krajowym porządku prawnym zasadnicze znaczenie i zarazem pierwszeństwo ma wykładnia językowa, należy pozostałym metodom wykładni, w tym wykładni celowościowej przypisać znaczenie subsydiarne (pomocnicze, wspierające). W procesie wykładni prawa nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to bardzo istotne, jeśli zważy się chociażby na to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n.. L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2715/19 i z 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2169/19 i powołane tam orzecznictwo). Trzeba dodać, że względy celowościowe w żadnym jednak razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości.
Z tych względów Sąd nie podziela stanowiska organu co do tego, że posłużenie się wykładnią celowościową (w sposób zaprezentowany w zaskarżonej decyzji) jest zasadne m. in. wówczas, gdy wynik wykładni językowej prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi (abstrahując od tego, czy zastosowanie wyłącznie wykładni językowej rodzi zagrożenie dla przywołanych przez organ wartości konstytucyjnych).
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze, że rozstrzygając podobne sprawy sądy administracyjne przyjmowały, że ratio legis art. 21 ustawy o zakwaterowaniu jest realizacja prawa do zakwaterowania żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy – jak wskazywano w orzeczeniach – pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Sądy uznawały jednocześnie, że oczywiste jest, że podobnie, jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od 1 lipca 2010 r. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12, LEX nr 1469530).
Jednak w niniejszej sprawie, organ odmowę przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego oparł na przepisie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. Sąd nie podzielił stanowiska organu o możliwości zastosowania tego przepisu wobec skarżącego. W demokratycznym państwie prawnym, organy administracji publicznej – rozstrzygając o prawach obywatela – zobowiązane są podejmować decyzje na podstawie prawnej przewidzianej w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Zastosowany przez organ przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu jest jasny i brak jest podstaw do przyjęcia, że ta jasna wypowiedź prawodawcy nie jest adekwatna do jego zamysłu. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że interpretowany przepis ma szerszy zakres zastosowania. Niejako na marginesie można zauważyć, że ustawa o zakwaterowaniu była wielokrotnie nowelizowana, co zauważył sam organ w zaskarżonej decyzji. Ustawodawca nie zdecydował jednak o poszerzeniu katalogu przesłanek negatywnych przyznania prawa do zakwaterowania żołnierza zawodowego poprzez wyeliminowanie tego uprawnienia w stosunku do żołnierza zawodowego, który przed powołaniem do służby wojskowej pełnił służbę w innej formacji i uzyskał tam pomoc finansową.
Należy dodać, że wykorzystywanie analogii w procesach stosowania prawa stanowi jeden ze sposobów eliminowania luk prawnych, jednakże analogia może być stosowana w prawie administracyjnym jedynie wyjątkowo.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 maja 1985 r., sygn. akt II SA 112/85 (ONSA 1985, Nr 1, poz. 27) przyjął: "Jeżeli przepis szczególny wprowadza dla określonych w nim sytuacji i w przewidzianych w nim warunkach możliwość ograniczenia praw obywatela, stosowanie tego przepisu w drodze analogii do sytuacji innych niż w nim wymienione, choćby nawet były to sytuacje zbliżone, jest niedopuszczalne" (v. B.Adamiak [w;] B.Adamlak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 str. 67).
W konsekwencji przyjąć należało, że w sprawie niniejszej organy powołały się na pozaustawową przesłankę. Uzasadnienie odmowy przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego argumentami celowościowymi, które można uznać za słuszne, nie daje podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
W związku z tym należy przyjąć, że organ powołując się w swej decyzji na określone zasady konstytucyjne w istocie wydał decyzję na podstawie Konstytucji RP, a nie na podstawie konkretnego, obowiązującego w tej materii przepisu ustawy. Pomijając już sam ten zabieg organu, polegający na przyznaniu w rozpatrywanej sprawie pierwszeństwa wykładni celowościowej spornego przepisu przed jego wykładnią językową i w rezultacie na wydaniu rozstrzygnięcia obok ustawy, a nie na podstawie ustawy, co zdaniem Sądu kwalifikuje się jako naruszenie zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a.), można również zakwestionować zasadność wniosków, jakie organ wyprowadził z przywołanych przez niego przepisów Konstytucji RP.
Wpierw warto jednak zauważyć, że jeżeli organ dopatruje się w ewentualnym zastosowaniu jednoznacznego pod względem językowym przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, do osoby, która wcześniej otrzymała pomoc mieszkaniową na innej podstawie niż w tym przepisie wskazana, naruszenia fundamentalnych wartości konstytucyjnych: równości i sprawiedliwości społecznej, to w istocie kwestionuje zgodność tego przepisu z odpowiednimi, odnoszącymi się do tych wartości przepisami Konstytucji RP. W takiej sytuacji organ administracyjny nie ma kompetencji "poprawiania" ustawy we własnym zakresie, przez nadanie mu innej treści, odpowiadającej przyjętym na własny użytek kryteriom konstytucyjności.
Naruszenia tych dwóch podstawowych zasad konstytucyjnych, określonych art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP organ dopatrzył się w ewentualnym dwukrotnym przyznaniu wsparcia Państwa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszowi dobrowolnie zmieniającemu rodzaj służby, a nawet kontynuującemu służbę w strukturach wojskowych. Stawiałoby go to bowiem w pozycji uprzywilejowanej nie tylko w stosunku do innych żołnierzy zawodowych, ale także innych funkcjonariuszy.
Odnosząc się do tych zasad konstytucyjnych można zauważyć, że obie te zasady są ze sobą powiązane. Równość jest pochodną i konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Należy jednak podkreślić, że równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej. W orzecznictwie (w szczególności Trybunału Konstytucyjnego) i w doktrynie prawniczej nie budzi wątpliwości teza, że jednakowo należy traktować osoby należące do tej samej kategorii, tzn. posiadające te same lub podobne cechy istotne (tzw. relewantne). Zasady równego traktowania nie naruszają też pewnego uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnymi celami, a więc nie są dyskryminujące lecz jedynie różnicujące.
W świetle tych uwag stanowisko organu (niedostatecznie zresztą uzasadnione), co do kwestii ewentualnego naruszenia zasady równości i sprawiedliwości w razie zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu według jego literalnej wykładni, nie zasługuje na akceptację. Po pierwsze w tej sprawie mamy do czynienia z osobą, która zmieniała formację - przeszła z Policji do Sił Zbrojnych. Nie wchodzi zatem w grę dwukrotne przyznanie prawa do zakwaterowania osobie posiadającej status żołnierza. Usprawiedliwienie zaś sformułowanego przez organ zakazu udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania żołnierzowi, który otrzymał taką pomoc wcześniej, na innej podstawie prawnej i w innej formacji wymagałoby wykazania nie tylko, że z takiej możliwości nie mogą korzystać żołnierze przechodzący do służby w Policji, a gdyby tak było, dowiedzenia, że takie zróżnicowanie pomiędzy funkcjonariuszami Policji i żołnierzami stanowi nieuzasadnione uprzywilejowanie żołnierzy, a więc jest dyskryminujące dla policjantów. Dowód taki byłby trudny do przeprowadzenia, jako że trudno byłoby wskazać racje, dla których osoby służące w tych dwóch formacjach powinny być w zakresie prawa do zakwaterowania równo traktowane w sposób absolutny.
Na potwierdzenie tej wątpliwości warto przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2000 r., sygn. akt K 26/98 (publ. OTK ZU z 2000 r. Nr 2, poz. 57), w którym Trybunał stwierdził m. in., że Siły Zbrojne i Policja nie mają w świetle Konstytucji RP takiego samego statusu prawnego. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, sytuacja żołnierzy zawodowych, których status, rola i zadania w zostały unormowane w Konstytucji RP (art. 26), nie może być porównywalna z sytuacją policjantów. Państwo ma zapewnić żołnierzom zawodowym warunki umożliwiające pełne oddanie się służbie. Narodowi i Ojczyźnie, zapewnić godziwe życie, poprzez przyznanie szczególnych uprawnień, również członkom ich rodzin, rekompensujących odpowiednio trud i wyrzeczenia związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej.
Sąd zwraca uwagę, że orzeczenia, na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji, dotyczą wykładni art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, a nie art. 21 ust. 6 pkt 4 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia.
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym przez organ wyroku z 27 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1418/18 stwierdził, że z treści przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu wynika, że wyłączone jest uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył kiedykolwiek, a więc również wówczas gdy nie był jeszcze żołnierzem zawodowym, lokal mieszkalny z bonifikatą od wskazanych w tym przepisie podmiotów. Pomijając już to, że zaprezentowany sposób wykładni dotyczy innego przepisu prawnego, niż zastosowany w rozpatrywanej obecnie sprawie, należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny przyznał, że taki zakaz nie jest wyrażony wprost w zastosowanym przepisie prawnym, lecz wynika z sensu przepisów regulujących prawo żołnierza do zakwaterowania, obowiązujących w tej materii wcześniej i obecnie.
Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, taki oparty głównie na przesłankach celowościowych sposób interpretacji przepisu wprowadzającego wyjątek od zasady, ograniczający prawo do zakwaterowania określone w art. 21 ust. 1 ustawy, nie może być przez analogię przeniesiony na inny przepis prawny, również wyjątkowy, z tym, że w odróżnieniu od art. 21 ust. 6 pkt 3 przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy, nie budzi żadnych wątpliwości co do jego językowego znaczenia.
Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona przez R. W. decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] lipca 2020 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału [...] Agencji Mienia Wojskowego we [...] z [...] czerwca 2020 r., zostały wydane z naruszeniem art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy oraz art. 6 i art. 8 K.p.a.
Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego organ powinien uwzględnić dokonaną przez Sąd wykładnię art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), uchylił decyzje organów obu instancji – punkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) obejmujących koszty zastępstwa procesowego (w kwocie 480 zł) Sąd orzekł na mocy art. 200 P.p.s.a w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło