II SA/Wa 2087/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-24
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego, oparta na przesłance zamieszkiwania wnioskodawcy w lokalu bez zgody właściciela, została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności przepisów dotyczących analizy wniosku i zasad współżycia społecznego?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., ponieważ organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego istotnego materiału dowodowego, a jego stanowisko wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych. Organ nie ustalił ani nie rozważył okoliczności podnoszonych przez skarżącego dotyczących wynajęcia lokalu i zgody właściciela, a także bezpodstawnie uznał wymóg pisemnej formy zgody właściciela. W związku z tym, uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Skarżący W. G. złożył wniosek o zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego. Zarząd Dzielnicy odmówił, wskazując na zamieszkiwanie skarżącego wraz z rodziną w lokalu bez zgody właściciela, co miało wynikać z faktu wypowiedzenia umowy najmu poprzedniemu najemcy. Skarżący wezwał do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, że wprowadził się do lokalu za zgodą osoby dysponującej nim wówczas i obecnie mieszka za zgodą właściciela, płacąc czynsz. Organ nie znalazł podstaw do zmiany decyzji. Skarżący zaskarżył uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i uchwały Rady m.st. Warszawy, a jego pełnomocnik zarzucił dodatkowo naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i błędnej interpretacji § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały
Uchwałą nr [...] z [...] marca 2015 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego oraz zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...], Zarząd Dzielnicy [...], na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, stanowiącego załącznik Nr 7 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 roku w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz.453, ze zm.), § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485, ze zm.), § 24 ust. 1 oraz § 22 ust. 5 w zw. z § 22 ust. 2 pkt 2 Uchwały Nr LVI II/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm.), rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu W. i K. G.
W uzasadnieniu uchwały podano, iż W. i K. G. wraz z dwojgiem dzieci wystąpili z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego. Na podstawie zebranych dokumentów ustalono, że W. G. ostatnie zameldowanie na pobyt stały posiadał na [...], zaś K. G. do 11 marca 2011 r. posiadała zameldowanie na pobyt stały w [...]. Małżonkowie G. od 2013 r zamieszkują wraz z dziećmi w lokalu [...] przy ul. [...] w [...]. Klucze do tego lokalu przekazał im były najemca lokalu, któremu z tytułu zadłużenia wypowiedziano umowę najmu tego lokalu ze skutkiem na 1 czerwca 2014 r. Jest to budynek dekretowy, przekazany 7 października 2014 r. następcom prawnym dawnych właścicieli hipotecznych. W dalszej kolejności organ podał, że przedmiotowy wniosek został przeanalizowany i zweryfikowany przez Wydział Zasobów Lokalowych, zaopiniowany przez Wydział Prawny oraz Komisje Mieszkaniową. Wskazując na treść § 22 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały z 9 lipca 2009 r. organ wskazał, że przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę zamieszkiwanie wnioskodawców bez zgody właściciela.
Pismem z 15 października 2015 r. W. G. (dalej jako skarżący) wezwał do usunięcia naruszenia prawa, zwracając uwagę, że sytuacja faktyczna przedstawia się odmiennie, niż przyjął organ. Wskazał, że do zajmowanego obecnie lokalu rodzina wprowadziła się w 2012 r., wynajmując go od poprzedniego najemcy. Wówczas nie wiedzieli, jaki jest status lokalu i że nie można go podnajmować. Podał, że opłaty za wynajem wnoszone były regularnie, a także, że obecnie mieszkają za zgodą (udzieloną ustnie) obecnego właściciela i płacą za mieszkanie 150 zł miesięcznie. Skarżący podkreślił, że rodzina mieszka w bardzo trudnych warunkach i nie stać jej na wynajęcie mieszkania na wolnym rynku.
W odpowiedzi na to wezwanie organ nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, uznając, że zostało ono podjęte bez naruszenia prawa, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W skardze na powyższą uchwałę, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący uchwale tej zarzucił naruszenie § 31 ust. 1 pkt 1 i 3 ww. uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. oraz art. 32 w zw. z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Skarżący zwrócił uwagę, że władze publiczne są zobowiązane art. 32 Konstytucji RP do równego traktowania wszystkich obywateli, m.in. poprzez realizację powiązanego z art. 32, art. 75 ust. 1 Konstytucji RP zobowiązującego te władze do przeciwdziałania bezdomności.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślił, że obecnego mieszkania rodzina nie zajęła samowolnie. Wprowadzili się do niego za zgodą osoby tym mieszkaniem wówczas dysponującej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z 2 maja 2016 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego z urzędu, podtrzymał wszelkie zarzuty oraz argumenty zawarte w skardze, zarzucając dodatkowo, iż organ przedmiotową uchwałą naruszył:
1. art. 7 i 77 K.p.a. poprzez błędne rozpatrzenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,
2. § 22 ust. 2 uchwały Nr LVMI/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta poprzez niezastosowanie niniejszego przepisu w pełni,
3. § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr LVMI/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta poprzez błędną interpretację niniejszego, w tym uznanie, iż zgoda właściciela zawarta w niniejszym wymaga formy pisemnej.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy świadczonej z urzędu według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, iż koszty te nie zostały pokryte przez skarżącego w całości lub części.
W dalszej części pisma pełnomocnik przedstawił okoliczności faktyczne sprawy i podkreślił, że organ stwierdzając brak zgody właściciela nie badał pozostałych przesłanek zawartych w § 22 ust. 2 uchwały pomimo, iż zgodnie z przywołanym paragrafem miał obowiązek przeprowadzić wnikliwą analizę w pełnym zakresie wskazanym w § 22 ust. 2 uchwały. Zaakcentował również również, iż z dokumentacji sprawy nie można wywieźć wniosku, iż skarżący zamieszkuje wskazany lokal bez zgody właściciela - stwierdzenie wypowiedzenia umowy najmu wskazane we wniosku o najem lokalu mieszkalnego nie jest jednoznaczne z brakiem zgody właściciela. Ponadto, skarżący na późniejszym etapie postępowania w wezwaniu do usunięcia naruszenia z 15 października 2015 r. wyraźnie wskazał, iż obecnie zamieszkuje lokal za zgodą właściciela. Organ bez podstawy prawnej uznał, iż wymóg posiadania zgody właściciela lokalu jest bezwzględnie obowiązujący, a ponadto objęty jest rygorem co do formy. § 22 uchwały Rady nie upoważnia organu do takowych wniosków. Przepisy wymagają wnikliwej analizy wszystkich przesłanek wskazanych w § 22 ust. 2 uchwały, przesłanki te powinny zostać łącznie rozważone w kontekście przyznania prawa do lokalu i z pewnością nie pozwalają na rozszerzającą wykładnię na niekorzyść skarżącego poprzez bezprawne generowanie wymogu pisemnej zgody właściciela. Takowy wymóg nie został podniesiony na etapie uzasadniania uchwały, a jedynie po wskazaniu przez skarżącego, iż posiada ustną zgodę - co jest uprawdopodobnione samym faktem stałego zamieszkiwania w lokalu, opłacaniem czynszu i przyjmowaniem niniejszych świadczeń przez właściciela.
Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż organ nie przeprowadził jakichkolwiek czynności mających ustalić, czy skarżący zamieszkuje lokal za zgodą właściciela, bezprawnie uznał wymóg formy pisemnej zgody właściciela, a ponadto nie przeprowadził wnikliwej analizy przesłanek z § 22 Uchwały Rady, które przed ostateczną decyzją należało rozważyć łącznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2010 r., I OSK 997/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 K.p.a. nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.
Odmawiając skarżącemu zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, organ powołał § 22 ust. 5 w zw. z § 22 ust. 2 pkt 2 oraz § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.
Zgodnie z przepisem § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1, należy poddać wnikliwej analizie zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela.
Stosownie do § 22 ust. 5 ww. uchwały, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nim nieprawdy, odmowa złożenia oświadczenia bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.
Natomiast w myśl § 24 ust. 1 uchwały wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu.
Ostatni przywołany przepis jest przepisem kompetencyjnym, natomiast przepis § 22 ust. 5 uchwały, choć umieszczony w rozdziale "tryb rozpatrywania i załatwienia wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej", jest przepisem o charakterze materialnym, mogącym stanowić podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Jest to jednak możliwe wówczas, gdy jak w sprawie niniejszej, informacje uzyskane w toku analizy okoliczności wyszczególnionych w ust. 2 § 22 uchwały, uzasadnią odmowę.
Wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały nakaz poddania wnikliwej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Jest to istotne również i z tego powodu, iż informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w § 22 ust. 2 uchwały, mogą, ale nie muszą, stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Z uwagi na uznaniowy charakter uchwały w przedmiocie kwalifikacji wniosku i możliwość jej sądowej kontroli, uzasadnienie uchwały powinno pozwalać sądowi na poznanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia i sprawdzenie czy organ uwzględnił i rozważył wszystkie okoliczności faktyczne danej sprawy.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy zasadnym jest odwołanie się do treści prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2012 r., II SA/Wa 1521/12, którym Sąd stwierdził m.in. nieważność § 4 pkt 1 ww. uchwały we fragmencie "za zgodą właściciela". W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., iż kategorie osób wymienionych w § 4 pkt 1 zaskarżonej uchwały zamieszkujące w lokalu "bez zgody właściciela", zostały w sposób nieuprawniony, z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), wykluczone z możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z zasobu miasta stołecznego Warszawy. Wykluczenie to nie znajduje podstaw w upoważnieniu ustawowym określonym w art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz art. 21 ust. 3 ww. ustawy.
Powyższe rozstrzygnięcie, od którego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 kwietnia 2013 r., I OSK 128/13 oddalił skargę kasacyjną, ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy. Odmowne załatwienie wniosku skarżącego, jak wskazano w treści zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...], wynika z zastosowania fakultatywnych, a więc wysoce ocennych, kryteriów odmowy zawartych w § 22 ust. 5 w zw. z ust. 2 pkt 2 powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.
Kryteria jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] określa przepis § 4 ww. uchwały podjętej na podstawie art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W świetle powołanego przepisu, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.
Stosownie do § 12 uchwały umowa najmu lokalu socjalnego (a o taki ubiega się skarżący), z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy (który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie), może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku.
W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący warunki określone w powyższym przepisie spełnia. O odmowie zakwalifikowania i umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu miasta [...] zdecydowało – co wynika z treści uchwały - zamieszkiwanie skarżącego wraz z rodziną w lokalu przy ul. [...] bez zgody właściciela. Organ swojego stanowiska w tym zakresie nie rozwinął. Gdyby uznać, że taka argumentacja zawarta w skarżonej uchwale jest wystarczająca, to w istocie stanowiłaby ona obejście zapisów ww. uchwały, dokonanych przywołanym wcześniej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ ma oczywiście prawo badać okoliczność zamieszkiwania wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela, co w sposób jednoznaczny wynika z treści § 22 ust 2 pkt 2 uchwały, ale winien to czynić w ramach wnikliwej analizy wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, a nie czynić z tej okoliczności przesłankę wykluczająca możliwość uzyskania pomocy mieszkaniowej ze strony gminy. Jak Sąd zwrócił uwagę powyżej, taka możliwość została zakwestionowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie we wskazanym orzeczeniu.
Argumentacji organu zawarta w skarżonej uchwale nie pozwala na uznanie, że jest wynikiem wnikliwej analizy przesłanki z § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały. Organ w żadnym zakresie nie ustalił, a w konsekwencji nie rozważył okoliczności podnoszonych przez skarżącego, a związanych z wynajęciem zajmowanego obecnie lokalu, czy też zgody na zamieszkiwanie w nim udzielonej, jak twierdzi skarżący, przez obecnych właścicieli budynku. Zgoda ta miałaby obowiązywać w dacie rozpoznawania wniosku skarżącego. Organ nie wyjaśnił przy tym, na czym opiera swoje stanowisko, które zawarł w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, że zgoda taka powinna przybrać postać pisemną. Nie odniósł się również do twierdzeń skarżącego dotyczących opłat ponoszonych przez skarżącego. Nie jest zatem wiadomym komu i na podstawie jakiego tytułu opłaty te są uiszczane.
Biorąc pod uwagę powyższe, nie sposób zaakceptować odmowy pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego z uwagi na tak wybiórczą ocenę i niewystarczającą argumentację podjętej uchwały, która dodatkowo w zakresie przesłanki "zamieszkiwania za zgodą właściciela" jest sprzeczna z wzorcem wynikającym z art. 21 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (o czym była mowa na wstępie rozważań).
Niezależnie od powyższych rozważań, w kontekście zamieszkiwania skarżącego w lokalu mieszkalnym bez zgody właściciela, należy zwrócić uwagę na odstępstwo wskazane w treści rygorystycznego art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, który stanowi, iż prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje osobie, która samowolnie zajmuje lokal i wobec której sąd nakazał opróżnienie lokalu, chyba że przyznanie lokalu socjalnego byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie usprawiedliwione. Nie można także pominąć gwarancji konstytucyjnych z art. 18 Konstytucji RP, wskazujących, iż rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Zaś w świetle art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.
Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale Nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Organ bowiem, podejmując rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego istotnego w sprawie materiału dowodowego, nie czyniąc istotnych dla przyjętej podstawy prawnej ustaleń faktycznych. Przeciwnie, stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 22 ust. 2 ww. uchwały. Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Choć Zarząd Dzielnicy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i 7 K.p.a. Przepisy te stanowią, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie respektowano.
W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości ustali, czy skarżący spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Stosownie do treści art. 94 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.) nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust.1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku nie upłynął rok, nie zachodzi więc przesłanka wyłączenia stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, o której mowa w powyższym przepisie.
Powyższe ustalenia nakazują Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.147 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło