II SA/Wa 210/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2008 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Z. T. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Decyzją z [...] grudnia 2008 r., nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2008 r. nr [...] cofającą M. F. (dalej jako skarżący) pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej. Rozstrzygnięcia obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne. Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej z tego powodu, że w toku postępowania administracyjnego, dotyczącego dopuszczenia strony jako funkcjonariusza straży ochrony kolei do wykonywania zadań z bronią palną, uzyskał ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające, iż należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i w związku z tym nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią. W takiej sytuacji, w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń. Posiadacz pozwolenia na broń, który nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, nie może zachować prawa do broni. Decyzja administracyjna ma charakter związany, tj. w takich wypadkach organy Policji nie mają prawa wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Komendant Główny Policji wyjaśnił ponadto, iż orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzające zdolność do dysponowania bronią palną mogą wydawać, zgodnie z przepisami ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898), wyłącznie lekarze i psycholodzy upoważnieni do przeprowadzenia badań osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie. Oceniają oni zdolności psychofizyczne do dysponowania bronią (art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji) na podstawie przeprowadzonych badań, a jej wyrazem są wydane przez nich orzeczenia. Orzeczenie lekarskie i psychologiczne nie zawierają uzasadnienia wskazującego z powodu jakich konkretnie schorzeń czy też zaburzeń osoba poddana badaniu nie posiada zdolności do dysponowania bronią, jest to bowiem objęte tajemnicą lekarską. Ostateczne orzeczenie lekarskie czy też psychologiczne wiąże organy Policji w zakresie ustalenia przesłanek faktycznych i prawnych odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia. Nie podlegają one dalszej weryfikacji. W ocenie organu orzeczenie dotyczące zdolności strony do wykonywania zadań funkcjonariusza kolei nie spełnia powyższych warunków, dlatego nie mogło zostać uznane za tożsame z orzeczeniami wymaganymi przepisami ustawy o broni i amunicji. Wobec tego, że orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] kwietnia 2008 r. stwierdza, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, organy Policji były zobowiązane do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej. Zostało ono wprawdzie wydane w innym postępowaniu, ale w niniejszym postępowaniu stało się dowodem. Jest to zgodne z prawem, albowiem okoliczność, iż strona nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią skutkuje cofnięciem pozwolenia na wszelkie rodzaje broni, jakie uzyskała dana osoba. W przypadku strony orzeczenie lekarskie przesądziło o odmowie dopuszczenia strony do dysponowania bronią jej pracodawcy oraz cofnięciu pozwolenia na broń własną do ochrony osobistej. Organ II instancji, korzystając ze swych uprawnień reformacyjnych, odrzucił drugą z podstaw cofnięcia pozwolenia na broń określoną w rozstrzygnięciu organu I instancji. Wiązanie obawy użycia przez stronę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego z wykroczeniem popełnionym w 2006 r. narusza, w ocenie organu odwoławczego, dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 7, 77 i 80 kpa. Organ nie podjął przy tym żadnych czynności wyjaśniających stanowiących przedmiot zdarzenia. Skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2008 r. złożył M. F., wnosząc o jej uchylenie wobec naruszenia norm prawa, przeprowadzenie badań przez niezależną komisję biegłych sądowych w zakresie ustalenia jego zdolności fizycznych i psychofizycznych do dysponowania bronią. Skarżący podniósł, iż wobec niego nie znajdują zastosowania przepisy art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 215/09, oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji i w związku z tym nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią. W takiej sytuacji właściwy organ Policji, stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, cofa pozwolenie na broń. Nie jest wystarczające pozytywne orzeczenie psychologiczne. Ustawodawca wymaga, aby oba orzeczenia rozstrzygające o zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią były pozytywne. Wobec tego, że skarżący tego warunku nie spełnił, Sąd pierwszej instancji ocenił, że rozstrzygnięcie organu było trafne. Uznał przy tym, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne mogą wydawać, zgodnie z przepisami ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń wyłącznie lekarze i psycholodzy upoważnieni do przeprowadzenia badań osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie. Oceniają oni zdolności psychofizyczne do dysponowania bronią (art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji) na podstawie przeprowadzonych badań, a jej wyrazem są wydane przez nich orzeczenia. Orzeczenia lekarskie czy też psychologiczne wiążą organy w zakresie ustalenia przesłanek faktycznych i prawnych odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń. Nie podlegają one dalszej weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. W ocenie Sądu, okoliczność dotycząca psychofizycznej zdolności skarżącego do posiadania broni została udowodniona przez organ w sposób prawem określony, tj. ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym, że skarżący nie powinien dysponować bronią, ponieważ należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. M. F. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc w skardze kasacyjnej o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 15/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia NSA podał, że w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do posiadania broni palnej w celu ochrony osób i mienia na obszarze kolejowym, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 75/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wskazując, że Sąd ten nie rozważył zgodności z prawem faktu skierowania i przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich i psychologicznych w sytuacji, gdy do wniosku o dopuszczenie do wykonywania zadań z użyciem broni palnej zostało dołączone aktualne zaświadczenie lekarskie i psychologiczne o dopuszczeniu do używania broni przez skarżącego. Należało dokonać oceny prawnej, czy organy Policji są uprawnione do kierowania na te badania w sytuacji, gdy strona legitymuje się orzeczeniem lekarskim wydanym w trybie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności (Dz. U. Nr 232, poz. 2332), mając w szczególności na uwadze, że zgodnie z § 16 ust. 1 tego rozporządzenia, odwołanie od orzeczenia złożonego w tym trybie może złożyć jedynie badany lub jego pracodawca. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że funkcjonariusze Straży Ochrony Kolei są funkcjonariuszami innych państwowych formacji uzbrojonych, o których mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji. W ocenie NSA wyjaśnienie przez Sąd pierwszej instancji, że istotnie organy Policji nie są uprawnione do kierowania na te badania, w sytuacji gdy strona legitymuje się orzeczeniem lekarskim wydanym w trybie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 października 2004 r., będzie miało znaczenie w toku postępowania o cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej i w zakresie oceny, czy skarżący należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Wobec powyższego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 września 2008 r., o sygn. akt II SA/Wa 1523/11 zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1524/11 w przedmiocie odmowy dopuszczenia skarżącego jako funkcjonariusza straży ochrony kolei do wykonywania zadań z użyciem broni palnej. Wyrokiem z 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1524/11, w przedmiocie odmowy dopuszczenia skarżącego jako funkcjonariusza straży ochrony kolei do wykonywania zadań z użyciem broni palnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że organ poprzez przyjęcie, iż w postępowaniu w sprawie dopuszczenia do wykonywania zadań z użyciem broni palnej funkcjonariusza straży ochrony kolei, orzeczeniem potwierdzającym możliwość dysponowania przez niego bronią jest wyłącznie orzeczenie lekarskie i psychologiczne, określone w art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, naruszył art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 59 ust. 5 ustawy o transporcie kolejowym w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Sąd zwrócił uwagę, że zakładając racjonalność ustawodawcy nie sposób przyjąć, aby warunkiem koniecznym wydania decyzji o dopuszczeniu funkcjonariusza straży ochrony kolei do wykonywania zadań z użyciem broni palnej było przedstawienie odrębnego, ponownego orzeczenia, które by potwierdzało, że dana osoba może dysponować bronią. Stąd też w ocenie Sądu, organy Policji prowadząc postępowanie w sprawie dopuszczenia funkcjonariusza straży ochrony kolei do wykonywania zadań z użyciem broni palnej winne są uwzględniać przepisy ustawy o transporcie kolejowym oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności, stanowiące w tym przypadku lex specjalis w stosunku do ustawy o broni i amunicji oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Wobec uprawomocnienia się powyższego orzeczenia, Sąd postanowieniem z 2 lutego 2012 r., podjął zawieszone postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, zważył co następuje. Zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zdeterminowane jest oceną wyrażoną w powołanym wcześniej orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2011 r. Skoro Sąd ten uznał, że organy Policji nie są uprawnione do kierowania na badania lekarskie i psychologiczne, w sytuacji gdy strona legitymuje się orzeczeniem lekarskim wydanym w trybie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 października 2004 r., to zobowiązanie skarżącego do dostarczenia orzeczenia lekarskiego, wydanego na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 września 200 r., nie znajdowało umocowania w przepisach prawa. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte uwagi na to, że w toku postępowania administracyjnego dotyczącego dopuszczenia skarżącego, jako funkcjonariusza straży ochrony kolei, do wykonywania zadań z bronią palną, organ uzyskał ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające, że skarżący należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i w związku z tym nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią. Orzeczenie to zostało wydane w trybie odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy w [...] , albowiem organ odwołał sie od korzystnego dla skarżącego orzeczenia lekarskiego, do którego przedłożenia zobowiązał skarżącego w związku ze złożonym wnioskiem przez Komendanta Regionu Ochrony Kolei w [...] PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. o dopuszczenie strony do wykonywania zadań z użyciem broni palnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie uznał, że wymaganie od funkcjonariusza straży ochrony kolei orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, tj. orzeczenia wydanego przez upoważnionego lekarza i psychologa, stwierdzającego, że dana osoba nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 tej ustawy, i potwierdzającego, że może ona dysponować bronią, powodowałoby, że całość regulacji dotyczącej oceny zdolności do służby w straży ochrony kolei, zawarta w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 6 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności, byłaby zbędna. Oznacza to, że organ Policji, rozpoznając wniosek o dopuszczenie skarżącego do posiadania broni, nie był uprawniony do żądania przedłożenia przez niego orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, określonych w art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, a w rezultacie do posłużenia się tymi orzeczeniami, w tym orzeczeniem wydanym w trybie odwoławczym, i to ze skutkiem dla skarżącego niekorzystnym. Konsekwencją powyższej oceny jest to, iż organy Policji nie mogły wykorzystać orzeczenia wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w [...] jako dowodu w przedmiotowej sprawie. Tymczasem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane jedynie w oparciu o ten właśnie dowód. Jak podał bowiem organ, orzeczenie lekarskie negatywnie ustalające zdolność psychofizyczną skarżącego do dysponowania bronią, przesądziło o odmowie dopuszczenia strony do dysponowania bronią jej pracodawcy oraz o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń własną do ochrony osobistej. Wobec uznania, że organ nie był uprawniony do kierowania skarżącego na dodatkowe badania lekarskie, skoro legitymował się on orzeczeniem lekarskim wydanym w trybie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 października 2004 r., przyjąć należy, że rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy nie znajdują oparcia w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy. Inaczej mówiąc, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał na tym etapie podstaw do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną gazową. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności decyzji zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a. W przedmiocie wynagrodzenia ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a.